Xəbər lenti
31/03/2020 [11:32]:
31 martda doğum gününü keçirməyən Aprel döyüşlərinin Milli Qəhrəmanı - FOTOLAR
31/03/2020 [11:28]:
İlham Əliyev bu ASC-yə vəsait ayırdı - SƏRƏNCAM
31/03/2020 [11:24]:
Karantin rejimini pozan daha üç nəfər məsuliyyətə cəlb olundu - RƏSMİ
31/03/2020 [11:22]:
Ceyhun Bayramov prorektoru işdən çıxardı
31/03/2020 [11:08]:
"Bir vaxtlar etdiyim haqsızlığa görə başda Elçin Quliyev olmaqla bütün haqqı olan generallardan üzr istəyirəm"
31/03/2020 [11:00]:
Vüsal Qasımlı: “Dövlətin dəstək proqramları çərçivəsində kommunal xidmətlərin limiti artırılacaq”
31/03/2020 [10:55]:
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
31/03/2020 [10:51]:
Rusiyada koronavirusu dəqiq müəyyən edən test hazırlandı
31/03/2020 [10:49]:
Qubaya qar yağdı - FOTO
31/03/2020 [10:47]:
İlham Əliyev soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [10:44]:
“Koronavirus təhlükəsindən yaxa qurtara biləcək insanların əksəriyyəti məhz bu adamlar olacaq”
31/03/2020 [10:42]:
BMT həyəcan təbili çalır: “Dünyada qida ehtiyatı tükənə bilər”
31/03/2020 [10:38]:
Milli Məclis sədrinin köməkçisi vəzifəsindən azad edildi
31/03/2020 [10:36]:
Nyu-Yorkda xəstəxana morqu dörd qat artırıldı -SƏBƏB...
31/03/2020 [10:35]:
Neft bahalaşdı
31/03/2020 [10:24]:
Fransada ölənlərin sayı üç min iyirmi dördə çatdı...
31/03/2020 [08:58]:
ABŞ ordusunda koronavirusdan ilk ölüm hadisəsi qeydə alınıb
31/03/2020 [08:58]:
Taxta “Toyota Land Cruiser” modeli  internet istifadəçilərini heyran qoydu… - VİDEO
31/03/2020 [08:51]:
Polşada ailəsini koronavirusa yoluxdurmaqdan qorxan kişi üç gün maşında yaşadı
31/03/2020 [08:42]:
Yeni karantin qaydaları bu gecədən qüvvəyə mindi – FOTO/VİDEO
31/03/2020 [08:39]:
Ermənistana diversiyanın keçirilməsi barədə məlumat yalandır - DSX
31/03/2020 [08:11]:
Mehriban Əliyeva soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [08:08]:
Karantindən yayınmaq üçün özünü kola bənzətdi - VİDEO
31/03/2020 [08:07]:
Dünyada ümumilikdə 33106 nəfər koronavirusdan ölüb
31/03/2020 [08:04]:
ABŞ-da bir gündə koronavirusdan rekord sayda ölüm qeydə alınıb
31/03/2020 [08:03]:
Azərbaycanlıların soyqırımından 102 il ötür
31/03/2020 [08:01]:
Hindistanda müsəlmanlar koronavirus şübhəsi ilə ölmüş hinduistə qarşı  görünməmiş insanlıq nümayiş etdirdi…-FOTO 
31/03/2020 [07:25]:
"Allahın mərhəmətindən ümidinizi kəsməyin..."- "Allah bu ayə ilə mənim belimi sındırdı...".
31/03/2020 [00:17]:
"Düşmənlərimin çörəyinə yağ çəkməmək üçün aclıq və ölüm orucunu dayandırıram..."
31/03/2020 [00:02]:
QHT rəhbəri bir milyon insana koronavirsa qarşı maariflənmə işini təşkil edəcək
30/03/2020 [23:57]:
""5-ci kolon"-la mübarizə hər kəsin vətəndaşlıq borcudur, müxalifətin də əksəriyyəti..."
30/03/2020 [23:50]:
"Dağlıq Qarabağda “seçiləcək“ adamların Nemezis terrorçularından heç bir fərqi yoxdur"
30/03/2020 [23:43]:
Toysuz qalan müğənnilər karantin dövrünü necə keçirir? – “Korona bizə od qoydu”
30/03/2020 [23:27]:
İsrail mediası həmyerlimizi günün qəhrəmanı adlandırdı
30/03/2020 [23:19]:
"Ermənistan quldurcasına addımlar atmaqdan çəkinməli və işğal etdiyi ərazilərdən çıxmalıdır"
30/03/2020 [23:14]:
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
30/03/2020 [23:11]:
Ərdoğan koronavirusla mübarizə kampaniyasına başladı: 7 aylıq maaşını bağışladı
30/03/2020 [22:49]:
“Çağrılmamış qonaq” bütün bəşəriyyətin qapısını döydüyü kimi, Azərbaycana da təşrif buyurub”
30/03/2020 [22:35]:
“Biz hər şeyi dövlətdən gözləməməliyik” - VİDEO
30/03/2020 [22:10]:
İtaliyada koronaviruslu xəstələrin müalicə aldığı xəstəxanadan dəhşətli görüntülər - VİDEO
30/03/2020 [22:03]:
Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
30/03/2020 [22:00]:
Nazirdən kreditlərlə bağlı mühüm açıqlama - VİDEO
30/03/2020 [21:58]:
Azərbaycan tütün və tütün məmulatlarının idxalını xeyli azaldıb
30/03/2020 [21:56]:
Habil Əliyevin qızı koronavirusa yoluxdu - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:55]:
Maskasız evdən çıxanlar cərimələnəcək? - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:53]:
Türkiyədə bir sutkada 1610 nəfər koronavirusa yoluxdu
30/03/2020 [21:51]:
Düşmən təxribatının qarşısı alınıb - DSX
30/03/2020 [21:26]:
Koronavirusa görə birbaşa maliyyə yardımı necə veriləcək? - Mikayıl Cabbarov açıqladı
30/03/2020 [21:22]:
Evdə bərbərlik etmək qadağan olundu
30/03/2020 [21:20]:
Evlərdə ad günü, toy, nişan keçirmək qadağan edildi
30/03/2020 [21:18]:
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini keçib
30/03/2020 [21:13]:
Millət vəkili həmin fədakar insanları alqışlamağa çağırdı... - VİDEO
30/03/2020 [21:01]:
"Koronavirusa yoluxmanın sürəti sağalmanı dəfələrlə üstələyir"
30/03/2020 [20:59]:
İnsanlar yalnız yaxın market və apteklərə gedə bilər - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:57]:
Nazirlər Kabinetindən evdən çıxması yasaqlanan aşağı təminatlı vətəndaşlara bağlı AÇIQLAMA
30/03/2020 [20:54]:
Azərbaycan XİN Səudiyyə Ərəbistanında törədilən terror aktlarını pisləyib
30/03/2020 [20:52]:
Yasamalda yaşayan 8 km. bazarına gedə bilməz - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:48]:
Daxili Qoşunlar Sumqayıtda karantin rejiminə belə nəzarət edir - FOTO/VİDEO
30/03/2020 [20:37]:
Bakıda nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət qoyula bilər
30/03/2020 [20:35]:
Azərbaycanda insanlara yalnız bu hallarda evdən çıxmağa icazə verildi - RƏSMİ
30/03/2020 [20:20]:
Azərbaycanda vətəndaşlara evdən çıxmaq qadağan olundu - RƏSMİ
30/03/2020 [20:18]:
Azərbaycan və türkiyəli tarzəndən “evdə qal” çağırışına “musiqili dəstək” - FOTO+VIDEO
30/03/2020 [20:18]:
Netanyahu karantinə alınıb
30/03/2020 [20:16]:
UEFA prezidentindən bioloji bomba açıqlaması
30/03/2020 [19:49]:
Evdə qalan valideynlər “dəhşətli” görüntülər paylaşırlar - FOTOLAR
30/03/2020 [19:33]:
Moskvada özünütəcrid rejimi aprelin 14-ə kimi davam edəcək
30/03/2020 [19:24]:
Ermənilərin “Böyük Ermənistan” yaratmaq planları necə pozuldu?
30/03/2020 [19:17]:
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
30/03/2020 [19:14]:
Azərbaycanda ərazilərin dezinfeksiya edilməsi üçün dron hazırlandı
30/03/2020 [18:59]:
Daxili yoluxma hallarının qarşısını almaqda çətinlik çəkirik - Səhiyyə Nazirliyi
30/03/2020 [18:49]:
Tailand kralı karantində: 20 qadından ibarət hərəmxanası ilə Alp dağlarında
30/03/2020 [18:47]:
Rusiya neftinin 1 bareli 16 dollara satılır
30/03/2020 [18:38]:
Ermənistan deputatları Azərbaycanda  “seçki” keçirməyə gəldi...
30/03/2020 [18:23]:
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
30/03/2020 [18:23]:
Daxili Qoşunların hərbçiləri Bakı küçələrindədir - VİDEO
30/03/2020 [18:19]:
"Bir çox ölkələrdə Azərbaycanın atdığı addımlar hələ təzəlikcə atılır" - Tofiq Zülfüqarov
30/03/2020 [18:08]:
Fatih Terim koronavirusdan sağaldı – Evə buraxıldı
30/03/2020 [18:06]:
Koronavirusla bağlı regionlarda son durum... - Gəncə, Şəki, Şirvan, Qəbələ...
30/03/2020 [18:05]:
“İşğal edilmiş ərazilərdə keçirilən qondarma “seçkilər” siyasi tamaşadır” - BMTM
30/03/2020 [18:02]:
"Ermənilər insanları iyrəndirəcək dərəcədə addımlar atırlar" - POLİTOLOQ: Türk birliyinin yaranmasına ehtiyac var
Bütün arxiv bir sırada
02/05/2016 [15:39] - Köşə - ( 3004 dəfə baxılıb)

Abortlardan uzaq durun...!

Günay Əhmədova

Əziz xanımlar! Bu dəfə sizə onkoloq-mammoloq kimi məni ciddi narahat edən və zəmanəmizdə geniş yayılmış bir məsələdən ”“ abortdan söhbət açacağam. O abortdan ki, xanımlarımızda çox ağır fəsadlarının şahidi olmuşam. Xəstələrlə söhbət zamanı məlum olur ki, hər qadın azı 5-10 dəfə və ya daha artıq abort etdirib. Bu incə mətləb həkimi narahat etməyə bilməz.

Bəzi qadınlar belə düşünür ki, abort eləmək diş çəkdirmək, yaxud boğazdakı badamcıqların kəsilməsi kimi sadə əməliyyatdır. İnanın ki, bu belə deyil. Elmi araşdırmalar təsdiqləyir ki, doğulmamış uşağı ana orqanizminin bir hissəsi hesab etmək düzgün deyil. Yəni uşaq nə qədər kiçik olsa da, ayrıca şəxsiyyətdir. Və həmin şəxsiyyətin həyatı doğuş anından deyil, mayalanma anından başlayır.

Bu baxımdan 60 min abort etmış həkim Bernard Natarsonun təcrübəsi ibrətamizdir. Belə ki, abortu edəndən sonra bu əməliyyatın nə qədər təhlükəli olduğunu göstərmək üçün Natarson xüsusi texniki vasitələrlə araşdırmalar aparıb. Ultrasəs müayinəsi, embrionun ürəyinin elektron tədqiqi, embrionoskopiya, radiobiologiya vasitəsilə aparılan uzun araşdırmalardan sonra belə nəticəyə gəlib ki, embrion şəxsi xüsusiyyətlərə malik olan ayrica fərddir! Və bu qənaət müzakirə edilməzdir.

Həmin fikri təsdiq etmək üçün Natarson üç aylıq embrionun abortunu kino lentinə çəkib. “Səssiz nalə” adlanan bu lent isbat edir ki, döl əməliyyatı aparmaq üçün istifadə edilən alət tərəfindən gələn təhlükəni hiss edir. O daha tez və narahat hərəkət etməyə başlayır, dölün ürək döyünməsi 140 vurğudan 200 vurğuya qalxır, ağzını geniş açır, sanki səssiz nalə ilə qışqırır.

Bütün bunlara biganə qalmaq mümkün deyil. Və siz də əziz xanımlar, ailənizin maddi durumuna görə, istədiyiniz sayda övladlarınızın olması səbəbindən,

yaxud karyeranıza əngəl törədəcəyni düşündüyünüz üçün (səbəblər çox müxtəlif ola bilər) aborta gedərkən bətninizdəki dölün əsl vəziyyətini bilməlisiniz.

Nəzərinizə çatdırım ki, hal-hazırda dünyada aborta səbəb olan hallar aşağıdakılardır:

Qadınların 40%- i öz istəyi ilə;

25%-i həyati göstərişlərlə;

23%-i sosial səbəblər ucbatından;

yalnız 12%-i tibbi göstərişlərlə əlaqədar olaraq hamiləliyə son verir.

Sizli-bizli hamımızı bir sual düşündürür: Nə üçün hamiləliyin ən erkən vaxtlarında belə abort etmək qadın orqanizminə ciddi ziyan vurur?

Məsələ burasındadır ki, əziz xanımlar, analar və bacılar, hamiləliyin ən erkən vaxtlarından qadın orqanizminin bir çox sistemlərində, xüsusilə mərkəzi requlyator sistemdə (sinir və endokrin sistemlər) ciddi dəyişikliklər baş verir. Ana orqanizmi ilə embrion arasında sıx funksional əlaqə mayalanma anından etibarən başlayır. Mayalanmış yumurta hüceyrə uşaqlığın divarına yapışana qədər dölə müxtəlif hormonlar ”“ estrogen, progesteron, prostoqlandinlər və digər bioloji aktiv maddələr təsir edir. Bunlar həmçinin uşaqlığın daxili qışasını embrionun implantasiyasına hazırlayır. Hormonların təsirindən gələcək ananın orqanizmində dəyişikliklər baş verir ki, bu da ən çox hormondan asılı hesab edilən orqanlarda, yəni yumurtalıqlarda, süd vəzilərində, uşaqlıqda və xarici cinsiyyət orqanlarında özünü büruzə verir.

Buna görə də, hamiləliyin sonlandırılması ilə nəticələnən bütün müdaxilələr qadın orqanizmində kəskin hormonal partlayışa səbəb olur. Məhz bu səbəb abortun hətta ən erkən vaxtlarda belə təhlükəsiz olmadığını göstərir. Sinir və endokrin sistemi arasında harmoniyanın pozulması qadının hipofiz vəzində, qalxanabənzər vəzdə, yumurtalıqlarda normal finksiyanı pozur ki, bu da sinir sistemində müxtəlif dərəcəli dəyişikliklər yaradır. Nəticədə bəzən psixi pozğunluqlar, depressiya və nevroz əmələ gətirir.

Əziz qadınlar! Ailənizin durumunu nəzərə alıb aborta gedərkən öz sağlamlığınızın qeydinə qalmağı da unutmayın. Bilin ki, doğmamış qadının abort etməsi daha ağır fəsadlara yol aça bilir. Bunun ən ağır nəticələrindən biri həmin qadında SVX-nin (süd vəzi xərçənginin) yaranma riskinin kəskin artmasıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, bu halda süd vəzində xərçəngin əmələ gəlmə ehtimalı

300% çoxalır. Əgər doğmamış qadın bir neçə abort edirsə və birinci uşağını 35 yaşından sonra dünyaya gətirirsə, o halda SVX-yə tutulma riski 8 dəfə çoxalır.

Nəticənin niyə belə olduğunu anlamaq çətin deyil:

Birinci hamiləlik zamanı süd vəzi toxumasında xüsusi dəyişikliklər baş verir. Bu zaman orqan yeni doğulacaq körpəyə süd verməyə hazırlaşır. Toxumaların belə formalaşması bütün hamiləlik müddətində davam edir və doğuş zamanı yekunlaşır. Əgər qadın aborta gedərək hamiləliyi sonlandırırsa (təəssüf ki, bu hal müəyyən səbəblər ucbatından özbaşına uşaqsalma ilə hamiləliyi sonlandıranlara da aiddir), bu zaman süd vəzi hüceyrələri formalaşmamış qalır və onların inkişafı tamamlanmır. İnkişafını sonlandıran, yaxud hələ inkişafa başlamayan hüceyrələrə nisbətdə belə hüceyrələrin xərçəngə keçməsi ehtimalı nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəkdir. Bu risk sonrakı hamiləlik və doğuş zamanı hüceyrələrin inkişafının başa çatması müddətinə qədər davam edir.

Ailədə həm qadın, həm də kişi (ər-arvad) bilməlidir ki, abortun ağırlaşmaları arasında xüsusi yeri postabort sindromu təşkil edir. Bu sindrom özündə müxtəlif fizioloji və psixoloji əlamətləri (simptomları) birləşdirir. Əksər qadınlar həmin vəziyyətin az öncə keçirdikləri abortla əlaqədar olduğunu bilmirlər. Ona görə də postabort sindromun əlamətlərini yadda saxlamağınız vacibdir. Əsas əlamətlər aşağıdakılardır:

- mayalanma ilə əlaqədar sonsuzluq;

- vaxtından əvvəl doğuş;

- uşaqsalma;

- uşaqlıqdan kənar hamiləlik;

- seksual pozuntular;

- depressiya, günah hissi;

- daha bir hamiləliyə meyllənmə;

- anoreksiya (iştahanın olmaması və qidalanmadan imtina etmək);

- uşaqlarla əlaqədar gecə qarabasmaları və s.

Abort qadını yalnız konkret zamanda istənilməyən hamiləlikdən azad edir, ancaq heç vaxt günah hissindən və ana ilə uşaq arasındakı bağların qopmasından azad edə bilməz.

Uşaqlıq tərəfindən, yəni ana bətnində abort nəticəsində ağırlaşmalara ilk növbədə uşaqlıq boynunun cırılması, qanaxma və uşaqlıq divarının perforasiyası kimi hallar aiddir. Hamiləliyin pozulması zamanı uşaqlıq daxilində manipulyasiya “kor-koranə” aparılır ki, nəticədə uşaqlıq divarının və uşaqlıq boynunun cırılma riski yüksəlmiş olur. Bu halda da zədələnmənin ölçüsndən və lokalizasiyasından asılı olaraq uşaqlıq tikilir, ya da zərurət yarandıqda uşaqlıq tam çıxarılır, yəni histerektomiya əməliyyatı aparılır.

Onu da bilin ki, uşaqlıq divarının çoxsaylı qaşınması, yəni abortlar zamanı divar o qədər nazilir ki, növbəti dəfə hamilə qaldıqda hamiləliyin sağ-salamat başa çatdırılması, yaxud elə abortun özü qeyri-mümkün olur. Çünki hamiləliyin süni yolla pozulması zamanı zədələnmiş uşaqlıq divarında iltihab əmələ gəlir. Və bilin ki, belə iltihabi proses asanlıqla müalicə olunmur. Bu da adətən, düşüklərlə və ya sonsuzluqla nəticələnir.

Abortsonrası ağırlaşmalar abortdan dərhal sonra da yarana bilər, bir neçə ay və ya il ötəndən sonra da yarana bilər. Alimlərin tədqiqatları göstərir ki, qadınların 18%-ində abortdan iki ay sonra uşaqlıq artımlarının xronik iltihabı, 11 %-ində uşaqlıq boynunun eroziyası, 7%-ində endoservisit, 4%-də isə menstrual siklin pozulması baş verir. Abortdan iki il keçdikdən sonra bu ağırlaşmalar bir neçə dəfə çoxalır.

Beləliklə, əziz xanımlar! Yadda saxlayın, təhlükəsiz abort olmur. Abort sağlam qadın orqanizminə ciddi zərbə vurur və istənilməyən hamiləliklərə qarşı kontraseptiv vasitələrdən istifadə etməməyin cəzası kimi qiymətləndirilir. Hətta subyektiv olaraq abortu pis keçirməyən qadınlarda da xərçəng xəstəliyinin inkişafı, müalicə edilməyən sonsuzluq kimi ağır nəticələr baş verə bilər.

Unutmayın ki, hər bir hamiləlik sizə ən böyük xoşbəxtlik olan analıq sevincini dadmağı, ana olmağı qismət edəcək!

Günay Əhmədova, onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru,

Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
Belə karantin görülmədi - 20 qadınla birgə otel bağlatdırdı...
Koronavirus səbəbi ilə nəhəng xəstəxana erkən xidmətə başladı - MARAQLI... + VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
Cəmiyyət
Nədənsə deputatlar köçkünlərin üzləşdiyi aqibətdən narahat görünmürlər...
Dünya
Üç günlük körpədə koronavirus aşkar edildi -İranda...
Şou-biznes
Minlərlə tələbəni oxudan, yüzlərlə imkansıza ev alan, yanına gələn hər kəsi işlə təmin edən...
Gündəm
Koronavirus dərmanı 7 ölkədə sınanmağa başlandı -300 xəstə üzərində testlər həyata keçirilir...
Yazar
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247