Xəbər lenti
06/07/2020 [21:34]:
Qızılağac milli parkındakı yanğın söndürülüb – YENİLƏNİB+FOTO
06/07/2020 [21:33]:
"Bütün bunların nəticəsidir ki, ölkəmiz yeni-yeni uğurlar qazanır"
06/07/2020 [21:29]:
Prezident İlham Əliyevin yerli telekanallara müsahibəsi - CANLI
06/07/2020 [21:18]:
Komadan çıxan koronavirus xəstələri: "Kaşki ölsəydik..."
06/07/2020 [21:14]:
“Sirus Təbrizli sağ olsaydı, Ramiz Mehdiyev haqqında nələr deməzdi...”
06/07/2020 [20:59]:
Aslan qəfəsə girən qadını parçalayaraq öldürdü - QORXUNC...
06/07/2020 [20:36]:
Gürcüstanda məhdudiyyətlərin tətbiqi ilə bağlı müddət uzadılır
06/07/2020 [20:25]:
Məşhur rəssamın toz basmış əsəri tapılıb
06/07/2020 [20:15]:
ABŞ-da işlək qazma qurğularının sayı antirekorda getməkdə davam edir
06/07/2020 [20:14]:
Azərbaycan idmançısı Ukraynada medal qazandı
06/07/2020 [20:05]:
Qızılağac milli parkında yanğın
06/07/2020 [19:57]:
Yevlaxda qanunsuz fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlandı
06/07/2020 [19:49]:
Brilliant Dadaşova oğlunun müdafiəsinə qalxdı: “Haqqında yanlış fikir formalaşdırmaq istəyirlər” - FOTO
06/07/2020 [19:47]:
89 yaşında ata olan milyarder sirrini paylaşdı: "Sadəcə D vitamini istifadə etdim"
06/07/2020 [19:43]:
Fəaliyyətinə icazə verilən sahələr və icazə üçün müraciət qaydaları açıqlandı
06/07/2020 [19:43]:
Azərbaycanlı alimlərin anonsunu verdiyi dərmanın COVID-19-a qarşı istifadəsinə başlanılıb
06/07/2020 [19:41]:
QHT imkansız ailələrə ərzaq yardımı edəcək
06/07/2020 [19:40]:
Biləsuvarda su böhranı davam edir
06/07/2020 [19:37]:
Salyanda bir aydır itkin düşmüş kişinin meyiti meşədə aşkarlandı - İntihar edibmiş
06/07/2020 [19:36]:
Bakıda hərbi qulluqçuya rişxənd edən şəxs saxlanıldı, haqqında araşdırma başlandı - FOTO/VİDEO
06/07/2020 [19:34]:
Ağsuda yas mərasimi yarımçıq dayandırıldı, iştirakçılar saxlandı - FOTO
06/07/2020 [19:32]:
Daha 200 mənzil şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə veriləcək
06/07/2020 [19:28]:
Azərbaycanda onlarla ana və körpəsi koronavirusa yoluxub - VİDEO
06/07/2020 [19:23]:
10 yaşlı uşaqdan hamilə qaldığını söyləyən azyaşlı qız Uşaq dünyaya gətirdi...
06/07/2020 [19:06]:
Pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu necə tənzimlənəcək? - QƏRAR
06/07/2020 [19:04]:
Bütün dünya bu qəhrəman qadından danışır - İBRƏTAMİZ...+ FOTO
06/07/2020 [19:01]:
12 gün süni nəfəs aparatında qalan koronavirus xəstəsi sağalaraq evə buraxılıb - VİDEO
06/07/2020 [18:51]:
“Etiraf etməliyik ki, biz ümumilikdə basabas salmağı xoşlayan toplumuq”
06/07/2020 [18:50]:
“Şuşa şəhərciyi”ndə heç bir yanğın hadisəsi baş verməyib - Dövlət Komitəsi
06/07/2020 [18:48]:
Hərbi qulluqçunu ələ salıb videoya çəkən şəxs saxlanıldı -VİDEO
06/07/2020 [18:10]:
"Bakının 12 rayonunun icra başçılarından 5-i Şərurdandır, 5-i (Qarakilsə) Sisyandan..."
06/07/2020 [18:00]:
Ədliyyə Nazirliyi jurnalistlər üçün müsabiqə elan etdi
06/07/2020 [17:59]:
Azərbaycanda daha 513 nəfər koronavirusa yoluxdu - 8 nəfər öldü
06/07/2020 [17:59]:
190 manatın verilməsinə başlanıldı
06/07/2020 [17:57]:
Abşeronda mütamadi reydlər keçirilir – FOTOLAR
06/07/2020 [17:31]:
"Tarix sizi unutmayacaq..."
06/07/2020 [17:26]:
Bakı-Sumqayıt-Bakı marşrutu üzrə elektrik qatarların hərəkəti dayandırılır - CƏDVƏL
06/07/2020 [17:24]:
Baş prokurordan yeni TƏYİNATLAR
06/07/2020 [16:52]:
Hədəfdəki PKK düşərgəsi: Haftanin
06/07/2020 [16:47]:
Karantin qaydalarına məhəl qoyulmadı: Sahildə köpüklü “parti” - VİDEO
06/07/2020 [16:44]:
İqtisadiyyat Nazirliyinə yeni səlahiyyət verilib
06/07/2020 [16:42]:
Bakıda gizli fəaliyyət göstərən “play station” zalı AŞKARLANDI
06/07/2020 [16:32]:
Məşhur futbolçunun evi qarət olundu
06/07/2020 [16:29]:
Qarabağ döyüşçüsü polis rəisi vəzifəsinə təyin edildi
06/07/2020 [16:28]:
Türkiyə 6 xarici banka birjada ticarət zamanı qısa mövqelərin açılmasını qadağan edib
06/07/2020 [16:27]:
“Camaatımıza səbr, multimilyarderlərə də eyş-işrətlə məşğul olmağı arzulayıram...”
06/07/2020 [16:20]:
Müğənni Safura Əlizadənin atası HƏBS EDİLDİ - VİDEO
06/07/2020 [16:19]:
“Media könüllüləri -145” - regionun ən böyük media platformasına start verildi
06/07/2020 [16:13]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Bakıda modul tipli hospitalın açılışında - FOTO - YENİLƏNİB
06/07/2020 [15:45]:
İlham Əliyev Ərdoğanın məktubuna cavab verdi
06/07/2020 [15:42]:
DTX-nin tutduğu XİN-in yüksək vəzifəli şəxsi: “10 faizini özümə götürürdüm” - VİDEO
06/07/2020 [15:30]:
“Qarabağ həqiqətlərinin tanıdılması bir sıra amillərlə yanaşı, həm də bu şəxslərlə effektiv işləməkdən asılıdır”
06/07/2020 [15:30]:
"Pandemiya ilə mübarizədə Azərbaycanın yanında olduğumuzu bir daha ifadə edirik"
06/07/2020 [15:27]:
BDU-da virtual elmi seminar keçirilib
06/07/2020 [15:25]:
İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə zəng etdi
06/07/2020 [15:24]:
XİN-in yüksək vəzifəli şəxslərinin saxlanılmasının görüntüləri - ANBAAN VİDEO
06/07/2020 [15:21]:
Bərdədə karantin rejiminin vəziyyəti ilə bağlı reydlər davam etdirilir
06/07/2020 [15:16]:
ADNSU-da Kimya mühəndisliyinin aktual problemlərinə dair Beynəlxalq Konfrans keçiriləcək
06/07/2020 [15:10]:
Bakıda boya fabrikində yanğın havanın çirklənməsinə səbəb olub
06/07/2020 [15:08]:
Buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə əlaqədar müraciətlərə baxılması üçün ərizə qəbuluna başlanıldı
06/07/2020 [15:05]:
DTX Xarici İşlər Nazirliyindəki əməliyyatla bağlı məlumat yaydı: Üç vəzifəli həbs edilib
06/07/2020 [15:04]:
İlin ən yaxşı internet serialı - "Şəxsiyyət"
06/07/2020 [15:02]:
“Qarğıdalı həzm sisteminin stimuallaşdırılmasına köməklik göstərir, xərçəngin qarşısını alır”
06/07/2020 [14:55]:
Azərbaycanlı alim koronavirusun dərmanını tapdı - VİDEO
06/07/2020 [14:46]:
BDU alimləri “HORİZON 2020” üzrə beynəlxalq qrant müsabiqəsinin qalibi olublar
06/07/2020 [14:36]:
İsmayıl Babayev 20 sutkalıq həbs edildi
06/07/2020 [14:33]:
Tanınmış idman şərhçilərinin YOLUXMASI İLƏ BAĞLI AÇIQLAMA
06/07/2020 [14:31]:
"Ümid edirik ki, Aya Sofyanın ümumdünya əhəmiyyəti nəzərə alınacaq"
06/07/2020 [14:30]:
“Ay “işverənlər”, “Fairmont”a dəvət etmədilər deyə təsir etdi”
06/07/2020 [14:29]:
Pakistanın səhiyyə naziri koronavirusa yoluxdu
06/07/2020 [14:19]:
“Bəhram Bağırzadə süni tənəffüs aparatından ayrıla bilər” - AÇIQLAMA
06/07/2020 [14:15]:
Prezident üç yerli telekanala müsahibə verdi
06/07/2020 [14:13]:
İran tibbi maskaların ixracına qadağa qoydu
06/07/2020 [14:13]:
Sumqayıtda daha bir həkim koronavirusdan öldü: Dörd yeni yoluxma - FOTO
06/07/2020 [14:11]:
İsa Məshinin lezbiyan obrazına dindarlardan etiraz
06/07/2020 [14:05]:
“Xəstə Bakıda yaşayanlar yox, Bakı özüdür, nə qədər ki, şəhər müalicə olunmayıb...”
06/07/2020 [14:03]:
"Onun gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı..."
06/07/2020 [13:53]:
Prezident və birinci xanım Bakıda modul tipli hospitalın açılışında iştirak ediblər
06/07/2020 [13:52]:
İnfeksionist Afət Əkbərova: “Virus aqressiv şəkildə mutasiya edir”
06/07/2020 [13:50]:
“Aysberq” hoteli karantin qaydalarını pozub? - RƏSMİ + FOTO
Bütün arxiv bir sırada
30/04/2018 [21:06] - Köşə - ( 6123 dəfə baxılıb)

"Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb"

Qulu Məhərrəmli

Bir ölkədə yaltaqlığın qazancı dürüstlüyün qazancından artıq
olarsa, həmin ölkə batar...
Şarl Lui Monteskyö

Yurdu bürümüş qabalıq, yaltaqlıq,
Yüksəliş varsa, səbəb alçaqlıq!!
Hüseyn Cavid

“Yaltaq” sözünü oxuyan kimi, təbii ki, dərhal xəyalınıza tanıdığınız, ekranlarda gördüyünüz yaltaq sifətlər gələcək. Gözünüzün önündən öz işinin xatiri üçün alçalaraq yalan danışan, kiminsə şəninə təmənnalı təriflər deyən, utanmadan həqiqəti təhrif edən, xüsusən vəzifəli şəxslərin xoşuna gəlmək üçün dəridən-qabıqdan çıxan bir xeyli yaltaq adam gəlib keçəcək. Əlbəttə, bu məsələdə fantaziyaya xüsusi güc verməyə gərək yoxdur, bədbəxtlikdən indi yaltaqların sayı o qədər çoxalıb ki, sanki gözümüzün qabağında qaynaşırlar. İş yerində, qonşuda, televiziya ekranlarında, sosial şəbəkələrdə, demək olar ki, hər gün rəngarəng yaltaqlara, üzü bu yolda bərkimiş vücudlara rast gəlirik.

Təbii ki, bütün normal insanlarda ikrah hissi doğuran ən peşəkar yaltaq da sözün mənfi yükünə görə özünü bu əməlin sahibi hesab eləmir. Amma hara qaçsan da, bu hərəkətin adı “yaltaq” kəlməsində həkk olunub. Bütün sözlüklərdə, o cümlədən Azərbaycan dilinin izahlı lüğətində də “yaltaqlığ”ın mükəmməl izahı verilib, bu əməl “öz şəxsi xeyri və ya birinin yanında öz qiymətini artırmaq üçün başqasının qabağında alçalaraq onun istədiyinə uyğun hərəkətlər etmə, onu riyakarcasına tərifləmə” kimi səciyyələndirilib. Yəni hörmətli Tağı müəllim demişkən, burada burcutmağa yer yoxdur: sən şəxsi maraq güdərək nəyisə və kimisə yalandan tərifləyirsənsə, onu layiq olmadığı şəkildə öyürsənsə, öz təmənnan üçün həqiqəti tapdalayıb riyakarlıq edirsənsə, YALTAQSAN!
* * *

Azərbaycan cəmiyyəti üçün yaltaqlıq yeni şey deyil, məşhur “Şərq yaltaqlığının” bir qolu kimi hələ qədimdən insanların şüuruna və psixologiyasına hopub. Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb. Sovet dövründə də bu, çoxlarının çörək ağacı olub. Amma müstəqillik illərində yaltaqlıq bizdə görünməmiş bir miqyas alıb. Bəlkə onun “çiçəklənməsi” üçün daha əlverişli şərait yaranıb, bəlkə yayım vasitələri çoxaldığından indi yaltaqlıq və onun “naibləri” daha çox gözə girir.Təbii, bunun səbəblərini hərə bir cür yoza bilər, amma danılmaz faktdır ki, yaltaqlıq cəmiyyətdə təhlükəli sosial bəlaya çevrilib və əxlaqı ciddi şəkildə zədələməkdə davam edir.

Hərdən adama elə gəlir ki, bu gün bütün sahələrdə — mediada, təhsildə, mədəniyyətdə, siyasətdə və s. əməlli-başlı yaltaqlar ordusu yetişib. Görün, ətrafımızda çörəyi yaltaqlıqdan çıxan, ictimai sferada təlxəyə çevrilmiş nə qədər zəhlətökən yaltaq sürüsü var. Aralarında akademikdən tutmuş müəllimə kimi ütülü danışan oxumuşa da, xüsusi istedad və fəhmlə nitq irad edən təhsilsiz pambıqçıya da də rast gələrsiniz. Təbii ki, savadı olan, necə deyərlər “intellektual yaltaqlar” daha qorxuludur, çünki onlar bəzən mötəbər görünərək adamları, qısa müddətə olsa da, yalanlara inandıra bilirlər. Bunlar bir parça çörək və mənsəb üçün və ya sahib olduqlarını əllərində saxlamaq naminə nə oyundan çıxır, hansı yalanları uydurur, həqiqəti necə tapdalayır, ana dilimizin ən gözəl və ülvi sözlərinə necə divan tuturlar-bunu bir Allah bilir.

Şübhəsiz ki, yalmanaraq tikə qazanmağa, mövqeyini qorumağa çalışan yaltaq adam əxlaqsız, ikiüzlü, hiyləgər, əsl buqəlamundur. İslam peyğəmbəri “yaltaqların gözünə torpaq sovurun” deyə cəmiyyəti bu adamlardan uzaq durmağa çağırırdı. Çünki bu adamlar ictimai mühit üçün təhlükədir, sağlam düşüncə və əxlaq üçün qrip virusu qədər qorxuludur. Bu yerdə insanlıq adına ləkə olan həmin çağdaş yaltaqları “vəsf” edən böyük şairimiz Musa Yaqubun misraları yadıma düşür:

Yalmana-yalmana tikə qazanan,
Ah, bu it payına ortaq adamlar!
Tülküyə ayrılmış ruzudan yeyir,
Bu hiylə adamlar, yaltaq adamlar.

Bəli, əxlaqı ayaqlar altına salan yaltaqlar o kəslərdir ki, umacaqlı gözləri həmişə yalandan tərif etdikləri ixtiyar sahiblərinin süfrəsindədir. Həmin umacaq onlar üçün həyat və yaşayış stimuludur, onun xatirinə utanmadan hər cür alçaqlığa və yaramazlığa getməyə hazırdırlar. Yəni bu adamlar vicdan və əxlaq sarıdan axsayanlardır, əslində onlar üçün heç əxlaq və abır-həya anlayışı da yoxdur. Olsaydı, zatən niyə yaltaqlıq edirdilər ki?!
* * *
Xalq arasında yaltaqlığın “ona-buna yarınmaq” kimi tutarlı adı var. Və bu yarınmaq birbaşa nəfsin təhriki ilə, qazanmaq üçün olur. İnsan ləyaqətini alçaldan bu üsulla qazanmaq əxlaqa zidd olduğundan normal cəmiyyətlərdə yaltaqlıqla əxlaq bir arada yaşaya bilmir. Çünki yaltaqlıq əxlaq və mənəviyyat üçün gizli düşməndir. Bu qorxulu düşmən yaşayarsa və cəmiyyəti idarə edənlər yaltaqlığa rəvac verib ondan zövq almağa başlayarlarsa, o zaman insan şərəfi və ləyaqət deyilən dəyər həmişə ayaqlar altında tapdalanar.

Sağlam cəmiyyət həmişə yaltaqlığa qarşı olub, çünki yalan və riyakarlıqdan qidalanan yaltaqlıq, ilk növbədə cəmiyyətin minillik dəyərlərinə və ictimai əxlaqa zərbə vurur. Yaltaqların tirajladığı yalanlar mahiyyət etibarilə beyinləri dumanlandıra, gerçəyi təhrif edə, insanları doğru yoldan azdıra bilir. İngilislərin dahi Şekspir qədər dəyər verdikləri Con Milton hələ XVII əsrdə “Mətbuat azadlığı” (“Areopagitika”) əsərində Britaniya parlamentinə müraciət edərək deyirdi ki, yerində olmayan tərif yaltaqlıqdır, şəxsi təmənna üçün yalan danışıb yaltaqlıq etmək, həm də ölkənin bu günü və gələcəyi üçün təhlükəlidir. Məncə, Miltonun bu xəbərdarlığı yaltaqlıq girdabında çabalayan bizim kimi cəmiyyətlər üçün hələ də öz aktuallığını saxlayır…(Ayna.az)

loading...
Komadan çıxan koronavirus xəstələri: "Kaşki ölsəydik..."
Aslan qəfəsə girən qadını parçalayaraq öldürdü - QORXUNC...
89 yaşında ata olan milyarder sirrini paylaşdı: "Sadəcə D vitamini istifadə etdim"
10 yaşlı uşaqdan hamilə qaldığını söyləyən azyaşlı qız Uşaq dünyaya gətirdi...
Bütün dünya bu qəhrəman qadından danışır - İBRƏTAMİZ...+ FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Etiraf etməliyik ki, biz ümumilikdə basabas salmağı xoşlayan toplumuq”
Gündəm
“Qarabağ həqiqətlərinin tanıdılması bir sıra amillərlə yanaşı, həm də bu şəxslərlə effektiv işləməkdən asılıdır”
Cəmiyyət
“Qarğıdalı həzm sisteminin stimuallaşdırılmasına köməklik göstərir, xərçəngin qarşısını alır”
Dünya
"Bilmirəm nə edim..?" – Pandemiya Tarkanı çətin vəziyyətdə qoyub
Gündəm
Bu dığa bu Azərbaycan şəhərinin meri seçildi...  – MSK-nın əlindən nə gəlir?..
Yazar
İlham İsmayıl
Ermənilər bizdən niyə razılıq edirlər?!
Sultan Laçın
"Siyasi leksikonumuzdan “Dağlıq Qarabağ” və “münaqişə” məhfumlarını birdəfəlik çıxarmalıyıq"
Həftənin ən çox oxunanları
HƏKİM FƏRYAD ETDİ: "Sağ qalsam, heç bir azərbaycanlıya pulsuz xidmət etməyəcəyəm"
COVİD-19 mutasiyaya uğrayır və yox olacaq- ŞAD XƏBƏR
Şadlıq saraylarının işçiləri Maliyyə Nazirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirdi...- FOTO
4 dəfə evlənən, erməni qayınanasına görə ailəsi dağılan, namus üstündə ölkədən gedən Xalq artisti
“Azərbaycanın üçdə ikisini su altında qoyacağıq” – Düşmən yenə Mingəçeviri vurmaqla hədələdi...
"Elmar Məmmədyarovun erməni lobbisi tərəfindən ələ alınmasını istisna etmirəm..."
Maksim Musayev "boz kardinal"ın paxırını açdı: "Ramizi Elyanora Petrosova tapıb gətirmişdi"
“Koronavirusa yoluxmuşam, ölüm ayağındayam, Qənirə Paşayeva xəstəxanaya yerləşdirdi”
"Vəfa Quluzadəni Rəsulzadənin portretini çıxarıb yerinə Heydər Əliyevinkini asan yerdə tutdum..."
Zirəddin koronavirusun yox olacağı dəqiq tarixi AÇIQLADI
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247