Xəbər lenti
18/11/2019 [23:35]:
“Azərbaycan ordusu Stepanakertə (Xankəndi) girmək üzrəydi, bizi Qaydar xilas etdi...”
18/11/2019 [23:28]:
Alpaqut döyüş sənəti üzrə dünya çempionatına hazırlıq məsələləri müzakirə edilib - FOTOLAR
18/11/2019 [23:21]:
"Kiməsə rektor vəzifəsi vermək üçün universitet açmazlar..."
18/11/2019 [23:20]:
Rusiyalı aktyor qızını bu şəkildə cəzalandırdı - VİDEO
18/11/2019 [23:14]:
"Heç bir kişinin başı üçün deyil ki, desin Pərvinə maşın, ev və ya digər bahalı hədiyyə etmişəm"
18/11/2019 [23:06]:
Gəncəyə toplaşan rus generallarının gizli əməliyyatı: TARİX DƏRSİ + VİDEO
18/11/2019 [23:04]:
Qızlar ölməmişdən 2 saat qabaq bu videonu paylaşıblar - VİDEO
18/11/2019 [22:58]:
Ilanla oynanan oyun şok yaratdı - MARAQLI...+ VİDEO
18/11/2019 [22:54]:
Nadir mavi almaz 14,9 milyon dollara satıldı
18/11/2019 [22:33]:
İraqda olan 30 rusiyalı uşaq Moskvaya gətirilib
18/11/2019 [22:27]:
Türkiyədən xəbərdarlıq: “Suriyada hərəkat yenidən başlayacaq”
18/11/2019 [22:23]:
Gürcüstan parlamenti fəaliyyətini bərpa etdi
18/11/2019 [22:18]:
Gəncədə ər arvadını vəhşicəsinə döydü
18/11/2019 [22:14]:
Kəlbəcərli seçicilərin növbəti qəbulu keçirilib - FOTOLAR
18/11/2019 [22:09]:
Bakıda 29 yaşlı gənc bıçaqlanıb
18/11/2019 [22:03]:
Poroşenkonun deputat toxunulmazlığı ləğv edilir: “Ağlasığmaz axmaqlıq”...
18/11/2019 [21:27]:
Məktəblilər üçün Milli Dirçəliş Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib - FOTOLAR
18/11/2019 [21:19]:
Bu görüntülər ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
18/11/2019 [21:13]:
"Onu ermənipərəstlikdə ittiham etmək cahillikdir, düşünülmüş və qərəzli bir kampaniyadır"
18/11/2019 [21:12]:
"Məcburi köçkün problemi və Azərbaycan təcrübəsi" adlı tədbir keçirilib - FOTOLAR
18/11/2019 [21:11]:
Yarımstansiyadan oğurluq etmək istəyən kişini cərəyan vurub öldürdü
18/11/2019 [21:07]:
İAEA: İran nüvə sazişindəki ağır su ehtiyatı həddini aşıb
18/11/2019 [21:05]:
Qara qitə ağ örpəyə büründü - İNANILMAZ TƏBİƏT HADİSƏSİ...
18/11/2019 [21:04]:
Rayon prokurorunun müavini sərxoş vəziyyətdə saxlanıldı...
18/11/2019 [20:59]:
"Qayğı" Sosial İnkşaf Mərkəzinin rəhbəri "Nur" uşaq evində qonaq oldu - FOTOLAR
18/11/2019 [20:30]:
Əsgərimizin canını almaq istədi, öz ayağından oldu
18/11/2019 [20:20]:
Sosial medianı ayağa qaldıran evlilik təklifi - MARAQLI...+ VİDEO
18/11/2019 [20:18]:
Torpaq qiymətli sərvətdir: Onun loğmanı ADAU- da yetişir...
18/11/2019 [20:11]:
Bakıda avtomobilini qəza yerində qoyub qaçan sürücü ilə bağlı cinayət işi başlayıb - RƏSMİ
18/11/2019 [20:05]:
İranın Ali Rəhbərinin nümayəndəsinə sui-qəsd cəhdi olub
18/11/2019 [20:02]:
Prezident Donald Tramp Dövlət Departamentinin əməkdaşını kəskin tənqid edib
18/11/2019 [19:57]:
“ABŞ İrandakı etirazları dəstəkləyirsə,  Güney Azərbaycanla bütövləşəcəyik?..”
18/11/2019 [19:56]:
Tbilisidə aksiyanın dağıdılması zamanı 18 nəfər saxlanılıb
18/11/2019 [19:26]:
Braziliya dünya çempionu oldu - VİDEO
18/11/2019 [19:23]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: Mirzə Möcüz Şəbüstəri
18/11/2019 [19:23]:
Ronaldu komanda yoldaşlarından üzr istəmək üçün şam yeməyi təşkil edəcək
18/11/2019 [19:22]:
Cem Yılmaz azərbaycanlı məşhurlarla bir arada: Miri Yusif, İradə İbrahimova, Fərda...
18/11/2019 [19:17]:
Rusiya Ukrayna gəmilərini qaytarıb
18/11/2019 [19:15]:
Ali Radanın deputatı Qarabağ münaqişəsinin həlli yollarından danışdı - VİDEO
18/11/2019 [19:10]:
Rektor jurnalistə yüksək vəzifə verdi
18/11/2019 [19:08]:
Aparıcı Mələk: “Mənim həyatımda kimsə olsa...” - VIDEO
18/11/2019 [19:05]:
Məşhur xəbər agentliyinin redaktoru itdi
18/11/2019 [19:01]:
İşə gecikən 19 yaşlı gənc avtomobili saatda 203 kilometr sürətlə idarə etdi
18/11/2019 [18:58]:
Müəllim sinifdə qız şagirdinə görün nə etdi - Kameraya çəkdi - VİDEO
18/11/2019 [18:54]:
"Onun tikdiyi "evlər"in divarları ona görə möhkəmdi ki..."
18/11/2019 [18:45]:
Qubada maşın aşıb, 3 yaşlı uşaq ölüb
18/11/2019 [18:38]:
ADMİU SABAH qrupları Beynəlxalq Festivalda mükafat qazanıb - FOTO
18/11/2019 [18:33]:
ADMİU-nun rektoru VIII Beynəlxalq Mədəniyyət Forumunda iştirak edib - FOTO
18/11/2019 [18:28]:
Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən ağacəkmə kampaniyasına başlanılıb
18/11/2019 [18:20]:
Xatirə ərindən gileyləndi: “Bıçağa görə 3 ay məni dindirmədi” – VİDEO
18/11/2019 [18:16]:
Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində təhsil alan xarici kursantların sayı hər il artır - VİDEO
18/11/2019 [18:12]:
UNEC rektoru yeni Tələbə-rektorla görüşüb - FOTO
18/11/2019 [18:11]:
Serj Sarqsyan aprel döyüşləri ilə bağlı dindiriləcək
18/11/2019 [18:07]:
Dekabrda psixoloqların diaqnostik qiymətləndirilməsi keçiriləcək
18/11/2019 [18:06]:
"Xarici qüvvələrin İranda sabitliyi pozmasına imkan verilməyəcək"
18/11/2019 [17:52]:
Tbilisidə xüsusi təyinatlılar parlamentin ətrafını etirazçılardan təmizləməyə başlayıb - YENİLƏNİR
18/11/2019 [17:51]:
Əmək münasibətləri necə rəsmiləşdirilir? - FOTO
18/11/2019 [17:45]:
Bu həftə 10 rayonda güzəştli şərtlərlə səyyar gübrə satışı keçiriləcək
18/11/2019 [17:45]:
Sumqayıtda görülməmiş hadisə: Helikopterlərdən dəvətnamə atdılar - FOTO/VİDEO
18/11/2019 [17:41]:
Kreml “Normand formatı”ında keçiriləcək sammitə hazırlaşır
18/11/2019 [17:38]:
Bir ailənin dörd üzvü TIR-ın altında əzilib öldü - FOTO
18/11/2019 [17:37]:
Dünyada 15 milyon uşaq vaxtından əvvəl doğulur
18/11/2019 [17:36]:
Simsiz qulaqlıq istifadə edənlərə XƏBƏRDARLIQ
18/11/2019 [17:35]:
Küveyt baş naziri əmiri rədd etdi
18/11/2019 [17:31]:
“Hər şeydən öncə Xameneyi...”
18/11/2019 [17:30]:
“Naxçıvan büdcəsinin cəmi 22 faizi yerli gəlirlər hesabına formalaşır” – Prezident
18/11/2019 [17:24]:
ATƏT Belarusdakı parlament seçkilərini tanımadı
18/11/2019 [17:21]:
“Oliqarxiya asanlıqla getməyəcək…” – “Azərbaycanda yeni mərhələ başlayıb”
18/11/2019 [17:16]:
İkinci Daşkənd Beynəlxalq Biennalesində Azərbaycan da iştirak edib - FOTO
18/11/2019 [17:09]:
"Cəlil Məmmədquluzadənin heykəli Anarın təklif etdiyi yerdə qoyula bilər”
18/11/2019 [17:05]:
“Azərbaycan və “Bakı” sözləri Cənubi Koreyanın axtarış platformalarında ilk pillələrdə yer alıb - VİDEO
18/11/2019 [16:58]:
Mehriban Əliyeva ilə Azərbaycanda dəyişiklik rüzgarı...
18/11/2019 [16:55]:
“Beynimi 100 milyona sığortaladacam”
18/11/2019 [16:52]:
“Vəsiyyət edərdim ki, başdaşımın üzərinə bu kitablarımın şəkli vurulsun”
18/11/2019 [16:49]:
Xankəndidə bina yandı – Bir erməni öldü...-FOTO
18/11/2019 [16:44]:
“Vergi ödəməyən müğənnilərin maşınını, evini əlindən alacağıq”
18/11/2019 [16:36]:
Bakı Slavyan Universitetinin professoru “İlin Ən Yaxşı PR Mütəxəssisi” seçilib - FOTO
18/11/2019 [16:26]:
"Bu gün Naxçıvan ordusu ən müasir silahlarla təchiz edilib"
18/11/2019 [16:23]:
Bakcell Azərbaycanda ən sürətli mobil internet təqdim etdi
18/11/2019 [16:18]:
İlham Əliyev Vasif Talıbovu qəbul etdi - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
30/04/2018 [21:06] - Köşə - ( 5855 dəfə baxılıb)

"Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb"

Qulu Məhərrəmli

Bir ölkədə yaltaqlığın qazancı dürüstlüyün qazancından artıq
olarsa, həmin ölkə batar...
Şarl Lui Monteskyö

Yurdu bürümüş qabalıq, yaltaqlıq,
Yüksəliş varsa, səbəb alçaqlıq!!
Hüseyn Cavid

“Yaltaq” sözünü oxuyan kimi, təbii ki, dərhal xəyalınıza tanıdığınız, ekranlarda gördüyünüz yaltaq sifətlər gələcək. Gözünüzün önündən öz işinin xatiri üçün alçalaraq yalan danışan, kiminsə şəninə təmənnalı təriflər deyən, utanmadan həqiqəti təhrif edən, xüsusən vəzifəli şəxslərin xoşuna gəlmək üçün dəridən-qabıqdan çıxan bir xeyli yaltaq adam gəlib keçəcək. Əlbəttə, bu məsələdə fantaziyaya xüsusi güc verməyə gərək yoxdur, bədbəxtlikdən indi yaltaqların sayı o qədər çoxalıb ki, sanki gözümüzün qabağında qaynaşırlar. İş yerində, qonşuda, televiziya ekranlarında, sosial şəbəkələrdə, demək olar ki, hər gün rəngarəng yaltaqlara, üzü bu yolda bərkimiş vücudlara rast gəlirik.

Təbii ki, bütün normal insanlarda ikrah hissi doğuran ən peşəkar yaltaq da sözün mənfi yükünə görə özünü bu əməlin sahibi hesab eləmir. Amma hara qaçsan da, bu hərəkətin adı “yaltaq” kəlməsində həkk olunub. Bütün sözlüklərdə, o cümlədən Azərbaycan dilinin izahlı lüğətində də “yaltaqlığ”ın mükəmməl izahı verilib, bu əməl “öz şəxsi xeyri və ya birinin yanında öz qiymətini artırmaq üçün başqasının qabağında alçalaraq onun istədiyinə uyğun hərəkətlər etmə, onu riyakarcasına tərifləmə” kimi səciyyələndirilib. Yəni hörmətli Tağı müəllim demişkən, burada burcutmağa yer yoxdur: sən şəxsi maraq güdərək nəyisə və kimisə yalandan tərifləyirsənsə, onu layiq olmadığı şəkildə öyürsənsə, öz təmənnan üçün həqiqəti tapdalayıb riyakarlıq edirsənsə, YALTAQSAN!
* * *

Azərbaycan cəmiyyəti üçün yaltaqlıq yeni şey deyil, məşhur “Şərq yaltaqlığının” bir qolu kimi hələ qədimdən insanların şüuruna və psixologiyasına hopub. Yaltaqlıq saray əxlaqının bir elementi və “dadlı zəhər” kimi uzun əsrlər boyu içimizdə yaşayıb. Sovet dövründə də bu, çoxlarının çörək ağacı olub. Amma müstəqillik illərində yaltaqlıq bizdə görünməmiş bir miqyas alıb. Bəlkə onun “çiçəklənməsi” üçün daha əlverişli şərait yaranıb, bəlkə yayım vasitələri çoxaldığından indi yaltaqlıq və onun “naibləri” daha çox gözə girir.Təbii, bunun səbəblərini hərə bir cür yoza bilər, amma danılmaz faktdır ki, yaltaqlıq cəmiyyətdə təhlükəli sosial bəlaya çevrilib və əxlaqı ciddi şəkildə zədələməkdə davam edir.

Hərdən adama elə gəlir ki, bu gün bütün sahələrdə — mediada, təhsildə, mədəniyyətdə, siyasətdə və s. əməlli-başlı yaltaqlar ordusu yetişib. Görün, ətrafımızda çörəyi yaltaqlıqdan çıxan, ictimai sferada təlxəyə çevrilmiş nə qədər zəhlətökən yaltaq sürüsü var. Aralarında akademikdən tutmuş müəllimə kimi ütülü danışan oxumuşa da, xüsusi istedad və fəhmlə nitq irad edən təhsilsiz pambıqçıya da də rast gələrsiniz. Təbii ki, savadı olan, necə deyərlər “intellektual yaltaqlar” daha qorxuludur, çünki onlar bəzən mötəbər görünərək adamları, qısa müddətə olsa da, yalanlara inandıra bilirlər. Bunlar bir parça çörək və mənsəb üçün və ya sahib olduqlarını əllərində saxlamaq naminə nə oyundan çıxır, hansı yalanları uydurur, həqiqəti necə tapdalayır, ana dilimizin ən gözəl və ülvi sözlərinə necə divan tuturlar-bunu bir Allah bilir.

Şübhəsiz ki, yalmanaraq tikə qazanmağa, mövqeyini qorumağa çalışan yaltaq adam əxlaqsız, ikiüzlü, hiyləgər, əsl buqəlamundur. İslam peyğəmbəri “yaltaqların gözünə torpaq sovurun” deyə cəmiyyəti bu adamlardan uzaq durmağa çağırırdı. Çünki bu adamlar ictimai mühit üçün təhlükədir, sağlam düşüncə və əxlaq üçün qrip virusu qədər qorxuludur. Bu yerdə insanlıq adına ləkə olan həmin çağdaş yaltaqları “vəsf” edən böyük şairimiz Musa Yaqubun misraları yadıma düşür:

Yalmana-yalmana tikə qazanan,
Ah, bu it payına ortaq adamlar!
Tülküyə ayrılmış ruzudan yeyir,
Bu hiylə adamlar, yaltaq adamlar.

Bəli, əxlaqı ayaqlar altına salan yaltaqlar o kəslərdir ki, umacaqlı gözləri həmişə yalandan tərif etdikləri ixtiyar sahiblərinin süfrəsindədir. Həmin umacaq onlar üçün həyat və yaşayış stimuludur, onun xatirinə utanmadan hər cür alçaqlığa və yaramazlığa getməyə hazırdırlar. Yəni bu adamlar vicdan və əxlaq sarıdan axsayanlardır, əslində onlar üçün heç əxlaq və abır-həya anlayışı da yoxdur. Olsaydı, zatən niyə yaltaqlıq edirdilər ki?!
* * *
Xalq arasında yaltaqlığın “ona-buna yarınmaq” kimi tutarlı adı var. Və bu yarınmaq birbaşa nəfsin təhriki ilə, qazanmaq üçün olur. İnsan ləyaqətini alçaldan bu üsulla qazanmaq əxlaqa zidd olduğundan normal cəmiyyətlərdə yaltaqlıqla əxlaq bir arada yaşaya bilmir. Çünki yaltaqlıq əxlaq və mənəviyyat üçün gizli düşməndir. Bu qorxulu düşmən yaşayarsa və cəmiyyəti idarə edənlər yaltaqlığa rəvac verib ondan zövq almağa başlayarlarsa, o zaman insan şərəfi və ləyaqət deyilən dəyər həmişə ayaqlar altında tapdalanar.

Sağlam cəmiyyət həmişə yaltaqlığa qarşı olub, çünki yalan və riyakarlıqdan qidalanan yaltaqlıq, ilk növbədə cəmiyyətin minillik dəyərlərinə və ictimai əxlaqa zərbə vurur. Yaltaqların tirajladığı yalanlar mahiyyət etibarilə beyinləri dumanlandıra, gerçəyi təhrif edə, insanları doğru yoldan azdıra bilir. İngilislərin dahi Şekspir qədər dəyər verdikləri Con Milton hələ XVII əsrdə “Mətbuat azadlığı” (“Areopagitika”) əsərində Britaniya parlamentinə müraciət edərək deyirdi ki, yerində olmayan tərif yaltaqlıqdır, şəxsi təmənna üçün yalan danışıb yaltaqlıq etmək, həm də ölkənin bu günü və gələcəyi üçün təhlükəlidir. Məncə, Miltonun bu xəbərdarlığı yaltaqlıq girdabında çabalayan bizim kimi cəmiyyətlər üçün hələ də öz aktuallığını saxlayır…(Ayna.az)

loading...
loading...
"Kiməsə rektor vəzifəsi vermək üçün universitet açmazlar..."
Rusiyalı aktyor qızını bu şəkildə cəzalandırdı - VİDEO
"Heç bir kişinin başı üçün deyil ki, desin Pərvinə maşın, ev və ya digər bahalı hədiyyə etmişəm"
Ilanla oynanan oyun şok yaratdı - MARAQLI...+ VİDEO
Bu görüntülər ölkəni ayağa qaldırdı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
Əsgərimizin canını almaq istədi, öz ayağından oldu
Cəmiyyət
“Elektriklə çalışan avtobusların Bakıda və ya Sumqayıtda fəaliyyət göstərməsi mümkündür”
Gündəm
“Bu layihənin ölkəmiz üçün iqtisadi önəmi qədər də siyasi önəmi mövcuddur”
Siyasət
"Proseslər onu göstərir ki, İrandakı hadisələrdən ABŞ-ın doğrudan da xəbəri yoxdur, çünki..."
Siyasət
Tramp onun rəqibini quduz itə bənzətmiş Kim Çen In-ı danışıqlara dəvət etdi...
Həftənin ən çox oxunanları
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ölkədə bütün danaları kəssən, 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
"Sən dediyin kimi "mama roza" olsaydım, ən birinci xalan qızı Könül Əzizi çıxardardım..."
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247