Xəbər lenti
14/07/2020 [13:13]:
Azərbaycan mətbuatında Ceyhun Hacıbəyli – Nəsiman Yaqublunun araşdırması...
14/07/2020 [13:09]:
“Hökumətin büdcəsi ancaq alimenti ödəyəcəksə və bunu faizlə geri ala bilməyəcəksə, onda burda nə maraq var?
14/07/2020 [13:06]:
Son dəqiqə! Müdafiə Nazirliyi yeni görüntülər yaydı - VİDEO
14/07/2020 [13:03]:
Rusiya KİV: Azərbaycan Ermənistanın yaşayış məntəqlərinə atəş açmayıb
14/07/2020 [12:56]:
AzTU adı Azərbaycan Texniki Universitetinin brendi kimi təsdiqləndi
14/07/2020 [12:48]:
Hərbi əməliyyatların aktivləşməsi QHT-lər qarşısında hansı yeni vəzifələr qoyur?
14/07/2020 [12:45]:
Azərbaycanlı xakerlər Paşinyanın saytını dağıtdılar
14/07/2020 [12:40]:
Cəbhədə vəziyyət gərgindir – İTKİLƏR VAR – AÇIQLAMA
14/07/2020 [12:37]:
Ermənistan sərhəddə təxribat törətdi: Mülki şəxs vəfat etdi
14/07/2020 [12:36]:
“BMT-yə deməliyik ki, bizə tövsiyə vermək əvəzinə, 30 ilə yaxın masada qalan qətnamələrin icrasını təmin et...”
14/07/2020 [12:30]:
Pakistan Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Azərbaycan sərhədlərinə hücumunu sərt şəkildə pisləyib
14/07/2020 [12:28]:
Müəllimlər üçün kurikulum üzrə sınaq imtahanı keçiriləcək
14/07/2020 [12:20]:
Rusiyada dövlət qulluqçularının əməkhaqqı artırılıb
14/07/2020 [12:14]:
BAXCP Avropa mühafizəkarlarına və islahatçılarına müraciət ünvanladı
14/07/2020 [12:12]:
İranlı deputat Ermənistanın təxribatını pisləyən bəyanat yayıb
14/07/2020 [12:11]:
Fuad Oktay: “Türkiyə və Azərbaycan ətlə dırnaq kimidir”
14/07/2020 [11:52]:
"Ordumuz Ali Baş Komandanın əmri ilə torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə qadirdir"
14/07/2020 [11:45]:
102 məktəb binası istifadəyə veriləcək
14/07/2020 [11:43]:
Bu il aliment borcunu ödəməyən 943 nəfər həbs edilib
14/07/2020 [11:42]:
İmtahan verənlər arasında yoluxma faktı yoxdur
14/07/2020 [11:41]:
Sel sularına görə bağlanan Quba-Xınalıq yolunda hərəkət bərpa olundu - VİDEO
14/07/2020 [11:36]:
Türkiyənin Vitse-prezidenti: “Türkiyə və Azərbaycan ətlə dırnaq kimidir”
14/07/2020 [11:26]:
UNEC-də konfrans: “Qlobal iqtisadi dəyişikliklər və fürsətlər, fənlərarası inteqrasiya”
14/07/2020 [11:24]:
Ayaqlarından tavana asdılar, işgəncələri sosial mediada yayımladılar - VİDEO
14/07/2020 [11:23]:
Sərt karantin bölgələrində qəbul imtahanı keçirilə bilər
14/07/2020 [11:22]:
DİM-dən yeni qərar: bu şəxslər növbəti imtahanlarda iştirak etməyəcək
14/07/2020 [11:18]:
Ermənistanda son sutkada 339 nəfər COVID-19-a yoluxub, 8 nəfər ölüb
14/07/2020 [11:17]:
Prezidentin köməkçisi: "Ermənistanın cəzasızlığı onu növbəti hərbi avantüralara və təxribatlara şirnikləndirir"
14/07/2020 [11:16]:
Gürcü hərbi ekspert: “Bölgə lokal müharibə astanasındadır”
14/07/2020 [11:13]:
SON DƏQİQƏ! Ordumuz kəskin top atəşinə başladı
14/07/2020 [11:10]:
DYP ötən gün karantini pozanların sayını AÇIQLADI
14/07/2020 [11:07]:
"Ramiz Mehdiyev Şərurda doğulsa da, heç vaxt naxçıvanlı, şərurlu ola bilməyib..."
14/07/2020 [11:04]:
Güləşçilərə məşqdə uzunqol köynək geyinmək və bir idmançı ilə güləşmək tövsiyə olundu
14/07/2020 [11:00]:
"Vandalizm erməninin qanındadır": Qənirə Paşayeva atəş xəttində jurnalistlərə danışdı
14/07/2020 [10:58]:
Hikmət Hacıyev: “Artilleriya qurğularından istifadə etməklə hücum gözlənilirdi”
14/07/2020 [10:58]:
Ermənistan silahlı bölmələri Tovuzun Dondar Quşçu kəndini artilleriya atəşinə tutub
14/07/2020 [10:52]:
Məşhur türk firması məhsullarında  homoseksual rəmzlərindən istifadəni qadağan etdi...
14/07/2020 [10:49]:
"İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə BMT Baş Assambleyasının Xüsusi Sessiyasının keçirilməsi Azərbaycanın nüfuzunun bariz nümunəsidir"
14/07/2020 [10:46]:
Göyərtədə siqaret çəkən sərnişinə görə pilot məcburi eniş etdi
14/07/2020 [10:42]:
Alimlər koronavirusa yeni yoluxma riskini aşkarladılar
14/07/2020 [10:40]:
"Müayinə zamanı məlum oldu ki, ciyərlərimə dəhşət soyuq olub, ümid edirəm ki..."
14/07/2020 [10:40]:
Rüşvət almaqda ititham olunan məktəb direktoru hakim qarşısına çıxarılır
14/07/2020 [10:38]:
İyulun 20-dən sonra növbəti buraxılış imtahanları keçirilə bilər
14/07/2020 [10:37]:
Donbasda döyüşlərdə 3 Ukrayna hərbçisi həlak olub
14/07/2020 [10:12]:
Qırğızıstanın Xarici işlər naziri koronavirusa yoluxdu
14/07/2020 [09:52]:
Koronavirus daha yoluxucu hala gəlib - AÇIQLAMA
14/07/2020 [09:48]:
ABŞ-dan Tovuz təxribatı haqda çağırış: Dərhal dayandırın!
14/07/2020 [09:40]:
“Mənim anamın milliyəti belədir, bəzilərinin anasının heç kimliyi bilinmir”
14/07/2020 [09:34]:
Təxribatlara heç bir dövlət dəstək verməz, Ermənistan məğlubiyyətə məhkumdur - Paşinyan “odla oynayır”
14/07/2020 [09:32]:
“Gündə iki mindən çox adam virusa yoluxur”
14/07/2020 [09:28]:
Qarabağı azad etməyin artıq vaxtıdır - Türk deputat
14/07/2020 [09:27]:
Ermənilər şok video yaydı: Ordumuzun hücumundan sonrakı görüntülər
14/07/2020 [09:24]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
14/07/2020 [09:23]:
Koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
14/07/2020 [09:14]:
Düşmən Tovuzu yenidən atəşə tutdu - RƏSMİ
14/07/2020 [08:36]:
BMT-nin Baş katibi Azərbaycan və Ermənistanı atəşi dayandırmağa çağırıb
14/07/2020 [08:34]:
Təyyarədə qorxulu anlar: Sərnişinlər qışqırmağa və dua etməyə başladılar - VİDEO
14/07/2020 [08:32]:
ABŞ koronavirus vaksininin istehsalına başladı
14/07/2020 [08:17]:
Təbiət də Ermənistanın Rusiya bazasının yerləşdiyi  şəhərinə hücuma keçdi…-FOTOLAR+VİDEO
14/07/2020 [07:18]:
"Gözümüzü Allaha görə "sındıraq" ki, möcüzələri görək..."
14/07/2020 [02:08]:
Rusiyanın bığının altından min dəfə keçsək də, xeyri olmayacaq...
14/07/2020 [01:47]:
Tovuzda baş verənlər və informasiya müharibəsi... - Konfliktoloqun şərhi...
14/07/2020 [01:43]:
Ermənistan niyə məhz indi hərbi təxribata əl atır?
14/07/2020 [01:08]:
“Ermənistan törətdiyi bütün qanunsuz əməllərin cavabını verəcəkdir” - XİN
14/07/2020 [00:45]:
FHN-dən Şəmkirdə yağışın yaratdığı fəsadlarla bağlı AÇIQLAMA
14/07/2020 [00:42]:
Mövlud Çavuşoğlu: “Can Azərbaycana canımız fəda”
14/07/2020 [00:41]:
Düşmənin bir neçə hərbi obyekti, texnikası, 20 nəfərdən çox şəxsi heyəti məhv edilib - VİDEO
14/07/2020 [00:37]:
Xınalığa sel gəldi, yol bağlandı - VİDEO
14/07/2020 [00:34]:
Tovuzun Ağdam kəndində son vəziyyət - VİDEO
14/07/2020 [00:33]:
Meral Akşener: "Qardaşlarımızın yanındayıq"
14/07/2020 [00:30]:
Mahmud Vaezi: “Azərbaycanın ərazi bütövlüyü İranın regional strategiyasıdır”
14/07/2020 [00:28]:
Qudsi Osmanov: "Ermənistan diqqəti ölkədaxili problemlərdən yayındırır”
13/07/2020 [23:34]:
"Ermənistan təxribatçı hücumlarını Rusiyanın dəstəyi ilə edir" - Kırım Haber Ajansı...
13/07/2020 [23:32]:
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu Qazaxıstan xalqına başsağlığı verdi
13/07/2020 [23:28]:
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu şəhid ailələrinə başsağlığı verdi
13/07/2020 [22:31]:
"Paşinyanın belə təxribatlarla problemi aradan qaldırmaq cəhdləri iflasa uğradı"
13/07/2020 [21:49]:
“Hazırda mediamızın beynəlxalq cameəni ətraflı məlumatlandırması olduqca önəmlidir”
13/07/2020 [20:51]:
Təhlükəsizlik Şurasının iclasından çıxan nəticələr...
13/07/2020 [20:44]:
Paşinyanın həyat yoldaşı Azərbaycan analarına çağırış edib
13/07/2020 [20:37]:
Rayonlara yağan leysan çaylarda selə səbəb olub - FAKTİKİ HAVA
Bütün arxiv bir sırada
08/05/2018 [13:41] - Mədəniyyət - ( 1859 dəfə baxılıb)

Şuşanın "işğal altındakı" ruhları - Ədiblər, maarifçilər, ziyalılar



Bu gün Azərbaycanın mədəniyyət beşiyi olan Şuşa şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmasından 26 il ötür. Şuşa 1992-ci il may ayının 7-dən 8-nə keçən gecə işğal olunub.

Şuşa şəhərində həmin dövrdə 24.900 əhali yaşayıb. İşğal  zamanı yerli əhalinin 193 nəfəri şəhid, 102 nəfəri isə əlil olub.

Nəticədə Şuşadakı bir sıra tarixi-mədəniyyət abidələri düşmən tərəfindən talan edilib. Ermənilər Azərbaycana məxsus olan bir çox abidənin məhv edilməsinə və ya onların erməniləşdirilməsinə nail olublar. Onlar Şuşada 7 məktəbəqədər uşaq müəssisəsini, 22 ümumtəhsil məktəbi, mədəni-maarif, kənd təsərrüfatı texnikumlarını, 8 mədəniyyət evini, 14 klubu, 20 kitabxananı darmadağın ediblər...

Azərbaycanın bu qədim, zəngin tarixə və mədəniyyətə malik şəhərinin ermənilərin əlinə keçməsi ilə Dağlıq Qarabağın işğalı başa çatdırılıb. Bununla ermənilər bölgənin Azərbaycandan faktiki qoparılmasına nail olublar. Şuşa şəhəri tarixində ilk dəfədir ki, bu qədər uzun müddət işğal altında qalır. Qarabağ silsiləsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşən şəhərin ərazisi 289 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 241 165 nəfər idi.

Şuşa şəhəri məşhur ədiblərin, şairlərin, görkəmli sənətkarların vətənidir.

Xalq arasında yaxşı deyiblər: Şuşa sağlamlıq şəhəri, istedadlar məskənidir!

Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasının məlumatına əsasən, təkcə XIX əsrdə Şuşada 95 şair, 22 musiqişünas, 38 xanəndə, 19 xəttat, 16 nəqqaş, 12 nüsxəbənd, 5 astronom, 18 memar, 16 həkim, 42-ə qədər müəllim və s. olub. Bu böyük ziyalı dəstəsi, Şuşa şəhərini mədəniyyət mərkəzinə çevirməkdə və burada mədəniyyəti inkişaf etdirməkdə böyük rol oynayıblar. Onların təşəbbüsü və dəstəyi ilə Şuşada 10-a qədər ədəbi, elmi və ayrı-ayrı sənətləri əhatə edən məclislər yaradılıb.

Şuşanın ədib və maarifçiləri:

Qasım bəy Zakir (1784-1857) – Şair, Azərbaycan ədəbiyyatında tənqidi realizmin və satirik ədəbi cərəyanın banilərindən biri.

Xurşidbanu Natəvan (1830-1897) – XIX əsrin ən görkəmli Azərbaycan şairəsi.

Mir Möhsün Nəvvab (1833-1918) – Şair, rəssam, musiqişünas, astronom, xəttat, nəqqaş, dülgər, kimyagər, riyaziyyatçı.

Nəcəf bəy Vəzirov ( 1854-1926) – XIX-XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi.

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev (1870-1933) – Dramaturq, nasir, rejissor, alim.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli (1887-1943) - Görkəmli Azərbaycan yazıçısı.

Firudun bəy Köçərli ( 1863-1920) – Ədəbiyyatşünas və tənqidçi. “Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı” adlı iri həcmli əsərin müəllifi.

Həmidə xanım Cavanşir (1873-1955) – Azərbaycanın ilk maarifçi qadınlarından biri.

Validə Xaspolad qızı Tutayuk (1914-1980) – Biologiya elmləri doktoru, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, professor, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü.

Əhməd bəy Ağayev (Əhməd Ağaoğlu-Firəng Əhməd) (1869-1939) – İdeoloq, jurnalist, publisist, məşhur “Difahi” təşkilatının yaradıcısı.

Şuşa sənətkarları:

Şuşada doğulub, boya-başa çatan Cabbar Qaryağdı oğlu , İslam Əbdül oğlu Abdullayev (Segah İslam),Qasım Abdullayev (Zabul Qasım), Seyid Şuşinski, Xan Şuşinski və digər xanəndələr indi də hər kəsin dilində əzbərdir.

Bülbül (Murtuza) Rza oğlu – SSRİ Xalq artisti, müğənni.

Üzeyir Hacıbəyov – Dünya şöhrətli bəstəkar, Şərqin ilk operasının yaradıcısı.

Rəşid Behbudov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, müğənni.

Qurban Primov– Tarzən

Fikrət Əmirov – Bəstəkar

Niyazi Hacıbəyov - SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, bəstəkar, dirijor.

Mehdi Məmmədov - SSRİ Xalq artisti, aktyor, rejissor, pedaqoq.

Şəmsi Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – Görkəmli rejissor, Azərbaycanın xalq artisti.

Əfrasiyab Bədəlbəyli Bədəl bəy oğlu – bəstəkar, dirijor, musiqişünas, librettoçu.

Fərhad Bədəlbəyli – Məşhur pianoçu, Azərbaycanın xalq artisti.

Ceyhun Hacıbəyli – ADR-nın görkəmli dövlət xadimi, publisist.

Sultan Hacıbəyov – Bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti, pedaqoq.

Rafiq Hüseynov – Tanınmış diktor, Azərbaycanın xalq artisti.

Məhərrəmov İdris Məhəmməd oğlu – Partiya və dövlət xadimi.

Flora Kərimova – Müğənni, Azərbaycanın xalq artisti.

və başqaları.

Şuşa hərbiçiləri:

Fərəc bəy Ağayev– Çar ordusunun General-leytenantı.

Səməd bəy Mehmandarov - General-leytenant, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk hərbi naziri.

Yaqub Quliyev – General-mayor, Stalinqrad qəhrəmanı.

Aslan Vəzirov – Polkovnik, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Xəlil Məmmədov – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.(azedu.az)

loading...
"Ordumuz Ali Baş Komandanın əmri ilə torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə qadirdir"
"Hiyləgərlik və fitnəkarlıq Ermənistanda siyasi hakimiyyətlərdən bir-birinə qalan ənənədir"
Qatar qəzası 2500 illik cinayəti ortaya çıxardı - FOTO
Bank soyğunu saniyələrlə qeydə alındı - VİDEO
Yeni qlobal epidemiya üçün həyəcan təbili çalındı - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“BMT-yə deməliyik ki, bizə tövsiyə vermək əvəzinə, 30 ilə yaxın masada qalan qətnamələrin icrasını təmin et...”
Cəmiyyət
Məşhur türk firması məhsullarında  homoseksual rəmzlərindən istifadəni qadağan etdi...
Hadisə
"Paşinyanın belə təxribatlarla problemi aradan qaldırmaq cəhdləri iflasa uğradı"
Siyasət
"Ramiz Mehdiyevin kölgədəki adamları bu tezisi tirajlamaqda çox maraqlı görünürlər..."
Cəmiyyət
"Rəsmi Bakı Kremldən gələcək budəfəki zənglərə məhəl qoymamalıdır..."
Yazar
İlham İsmayıl
Rusiyanın bığının altından min dəfə keçsək də, xeyri olmayacaq...
Seymur Verdizadə
Dünənə kimi “Toylar yoxdur, acından ölürük” deyib, efirdə göz yaşı axıdan siz deyildiniz?
Sultan Laçın
“Gündə koronavirusla zarımaqdansa, qalxaq kişi kimi “ya ölum -ya qalım” savaşına!..”
Həftənin ən çox oxunanları
"82 yaşınız var, ömrünüz boyu nə Heydər Əliyevi, nə də İlham Əliyevi gözünüz götürüb"
"Mənə ağıl öyrətmə, Emil, mənim nitqimdə heç kim qüsur tuta bilməz, çünki mən..."
"Artıq qərar vermək zamanıdır" - Etibar Məmmədov İlham Əliyevə səsləndi...
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: Sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə...
Etiraf: Ermənistan DƏHŞƏT İÇİNDƏDİR: cəbhədə 200 ölü, 300 yaralı... - FOTO
Ermənilər ağır itkilər verdilər — Düşmənin 31 hərbçisi məhv edildi - FOTO
Tovuz təxribatının baiskarı olan erməni general - FOTO
Kürdoğlu Əsgərovdan Süleyman Süleymanlıya şillə kimi cavab: "Get işinlə məşğul ol..."
Fəzail Ağamalı Siyavuş Novruzovun Həzrət Əli ilə müqayisə etdiyi oğlundan danışdı...
"Xalxın fahişəsinə, bizim də “nemes"lərə bax..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247