Xəbər lenti
08/12/2019 [18:30]:
Sultan ən bahalı oteldə 40 otaq bron etdi – Açıqlama
08/12/2019 [18:25]:
“O divarlardan ancaq paklıq, saflıq və halallıq qoxusu gələcək”
08/12/2019 [18:21]:
Bərdədə bir ailə dəm qazından zəhərlənib, azyaşlı uşaq ölüb
08/12/2019 [18:20]:
“Bəli, İranı bombalamaq variantlardan biridir...”
08/12/2019 [18:16]:
ABŞ Prezidenti İrana təşəkkür etdi
08/12/2019 [18:15]:
Yaşar Əliyev Quterreşə məktub göndərdi
08/12/2019 [18:11]:
Bacısını efirə çıxartdı, əri zəng edib dalaşdı - Gərgin anlar
08/12/2019 [18:03]:
“Qardaş ölkənin iqtisadiyyatı sürətlə durğunluqdan xilas olur”
08/12/2019 [17:58]:
Astarada ev yanıb, 57 yaşlı kişinin yanmış meyiti aşkarlanıb
08/12/2019 [17:27]:
Əlcəzairdə sabiq Baş nazirlərin 20 il azadlıqdan məhrum edilməsi tələb olunur
08/12/2019 [17:23]:
NATO və ABŞ üçün real təhlükə 2020-ci ildə aktivləşəcək - Gizli kəşfiyyat məlumatları yayıldı -VİDEO
08/12/2019 [17:20]:
Qusarda 15 yaşlı qız dəm qazının qurbanı oldu
08/12/2019 [16:50]:
Ukrayna ilə yanaşı hamımız məğlub olacağıq - Saakaşvili
08/12/2019 [16:48]:
Vüqar Bayramov kirayə yolla mənzil sahibi olmağın şərtlərindən danışdı - VİDEO
08/12/2019 [16:45]:
Ukraynada kollecdə baş verən yanğın nəticəsində ölənlərin sayı artmaqdadır
08/12/2019 [16:43]:
"Qızın oğlana, oğlanın qıza qarşı çirkinliyi əvvəl yox idi..." - VİDEO
08/12/2019 [16:38]:
İranda 15 min 618 deputatlığa namizəd qeydə alınıb
08/12/2019 [16:14]:
İsmayıllıda oğlunun yol qəzasında öldüyünü zənn edən ata infarkt keçirərək ölüb
08/12/2019 [16:13]:
Böyük Britaniyanın baş naziri özünün ən pis hərəkətindən danışıb - FOTO
08/12/2019 [16:05]:
Məşhur aktyor vəfat etdi - FOTO
08/12/2019 [15:44]:
İsmayıllıda ağır yol qəzası olub, ölən və xəsarət alanlar var
08/12/2019 [15:19]:
Kral Floridada ölən hərbçilərin ailələrinə yardım edəcək
08/12/2019 [15:16]:
Eldar Qasımovun yeni görkəmi görənləri şoka saldı - FOTO
08/12/2019 [14:30]:
Elçibəyin nəvəsinin yeni fotosu yayılıb - FOTO
08/12/2019 [14:27]:
Azərbaycan XİN Ukraynaya başsağlığı verib
08/12/2019 [14:03]:
Qazaxda mikroavtobus minik avtomobili ilə toqquşub
08/12/2019 [14:02]:
Bakı Metropoliteni: ""Həzi Aslanov" stansiyasının bağlanacağı barədə məlumatlar əsassızdır"
08/12/2019 [13:55]:
Mərhum deputat Yevda Abramov dəfn edilib - FOTO/VİDEO
08/12/2019 [13:29]:
"Onda Melkumyan, Gevorkov və Poqosyan tipli daşnaklar belə əclaflıqlar törətməzdilər"
08/12/2019 [13:16]:
İnsanların çoxu bu məsələdə seksdən daha çox həzz alır - Alimlərdən inanılmaz tədqiqat
08/12/2019 [13:14]:
Kim Çen İndən Trampa sərt cavab: “Ağlını itirmiş qoca...”
08/12/2019 [13:08]:
"Müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənovla eyni masa arxasında nahar etmək..." - FOTO/VİDEO
08/12/2019 [13:03]:
Sabah ölkə ərazisində hava yağıntılı olacaq, dağətəyi rayonlarda qar yağacaq
08/12/2019 [12:48]:
Azərbaycanda bu ərazilərdə 8-9 ballıq zəlzələlər ola bilər
08/12/2019 [12:42]:
Kimyəvi maddə daşıyan sistern aşıb, ölənlər var
08/12/2019 [12:34]:
Yevda Abramovla vida mərasimi keçirilir - FOTOLAR
08/12/2019 [12:20]:
Kişidə zöhrəvi xəstəlik varsa, arvadı, məşuqəsi, sevgililəri də müalicə almalıdır - Cəmiyyətin gizli bəlası
08/12/2019 [12:14]:
Hindistanda fabrikdə baş verən yanğında 43 nəfər ölüb - YENİLƏNİB
08/12/2019 [12:11]:
Cəlilabadda icra nümayəndəsi yol qəzası törədib, ölən və yaralanan var
08/12/2019 [11:54]:
İnəyinin hərəkətinə görə cərimə ödədi
08/12/2019 [11:51]:
“Rusiyanın “nəzərə alınmayan və yoxlanılmayan” silahlarından narahatıq” - Pentaqon
08/12/2019 [11:48]:
Qubada Yevda Abramovla vida mərasimi keçiriləcək
08/12/2019 [11:41]:
Alimlərdən şoka salan açıqlama: Bitkilər qışqıra bilir
08/12/2019 [11:35]:
Azərbaycanlı model dünyanın ən yaraşıqlı kişisi seçildi
08/12/2019 [11:25]:
İsmayıllıda dəhşətli qəzada ölən və yaralananların kimliyi məlum oldu
08/12/2019 [11:22]:
Bu gün SAT imtahanı keçirilir
08/12/2019 [11:20]:
Ticarət mərkəzində şübhəli əşya aşkarlanıb - İnsanlar təxliyə edilib
08/12/2019 [11:19]:
Biz Bakıda ağac, ermənilər Qarabağda uşaq əkir...
08/12/2019 [11:13]:
“Şimali Koreya ABŞ-la nüvə silahı məsələsini müzakirə etməyəcək” – Səfir
08/12/2019 [11:11]:
Əl sıxıb salamlaşmayın - İranlı nazirdən çağırış
08/12/2019 [11:08]:
Yunanıstanda 4,3 maqnitudalı zəlzələ olub
08/12/2019 [10:53]:
İtkin düşən Nərminin atası: "Qızımı qardaşım oğurlamayıb"
08/12/2019 [10:48]:
Hindistanda zavod yandı: 32 can aldı
08/12/2019 [10:46]:
Balacaların “Nəsimi ili”nə töhfəsi... - FOTOLAR
08/12/2019 [10:09]:
Avropa əhalisi bir ildə narkotik almağa azı 30 milyard avro xərcləyir
08/12/2019 [10:07]:
Cazibədar müğənni də deputat olmaq istəyir: Milli Məclisin önündən FOTO
08/12/2019 [10:06]:
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəsi 23 dəfə pozub
08/12/2019 [10:02]:
Prezident 92 məhkumu əfv edib
08/12/2019 [10:01]:
ABŞ terror təşkilatı ilə danışıqları bərpa edir
08/12/2019 [09:57]:
Azərbaycan Nəşriyyatı: nasaz lift, çirkli dəhliz, üfunət - Jurnalistlər çıxış yolu axtarır
08/12/2019 [09:52]:
"Qarınqululuğa və israfçılığa son qoymağın başqa yolu yoxdur!..."
08/12/2019 [09:23]:
Cərrahlarımızın unikal əməliyyatı dünya mediasında da yer aldı...
08/12/2019 [08:45]:
Düşməndən amanda qalmağa yardım edən Quran surəsi...
07/12/2019 [23:15]:
Bakıda minik avtomobili yanıb
07/12/2019 [23:13]:
Azərbaycanlı aktrisa seksual rəqsi ilə mat qoydu - VİDEO
07/12/2019 [23:07]:
Avtomobil teatra gedən məktəbliləri əzdi: 1 ölü, 12 yaralı
07/12/2019 [22:57]:
Suriyadakı hava hücumları zamanı iyirmi nəfər həlak oldu, yaralılar var...
07/12/2019 [22:42]:
Rusiyadan Ərdoğana dəvət
07/12/2019 [22:33]:
Ziya Bünyadovun oğlu vəfat edib
07/12/2019 [22:03]:
"Ericsson" ABŞ hökumətinə 1 milyard dollardan artıq vəsait ödəyəcək
07/12/2019 [22:00]:
Məşhurların əsl adı - Onları siz də bilin
07/12/2019 [22:00]:
Yunanıstanda iğtişaşlarda iştirak etdiyi üçün 77 nəfər saxlanılıb
07/12/2019 [21:27]:
Bərdədə yük maşını minik avtomobili ilə toqquşdu, bir nəfər öldü - FOTO
07/12/2019 [21:24]:
Nazilə Xoşqədəmə görə Prezidentə müraciət etdi - FOTO
07/12/2019 [21:00]:
"Təbriklərini umduğum dostlar mənə zəng vurmadılar"
07/12/2019 [20:43]:
Bakıda mənzildən qadın meyiti tapıldı
07/12/2019 [20:42]:
Azərbaycanın iki taekvondoçusu ilin son yarışında medal qazandı
07/12/2019 [20:36]:
Fransada mer sakinlərə həftəsonu və tətillərdə evdə ölməyi qadağan edib
07/12/2019 [20:23]:
ABŞ Liviya səmasında yoxa çıxan PUA-nın izini tapdı: "Rusiya tərəfindən vurulub"
07/12/2019 [20:19]:
Gürcüstandan Azərbaycana partlayıcı vasitələr gətirən şəxs saxlanıldı - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
01/11/2018 [22:18] - Köşə - ( 2566 dəfə baxılıb)

Dilimizdən azadlığımıza uzanan yol

Yaxud, ruhumuzun yalnızlığı...
Seymur Əliyev
[email protected]


“Bədəninizin yanına ruh qoyun, ona ana dili

əlavə edin, qarşınıza insan çıxar”

G.Azak

Bu günlərin ən çox müzakirə edilən məsələlərindən biri yüksək vəzifələrdə təmsil olunan bəzi məmurların ana dilində normal danışa bilməməsi, ədəbi dil qaydalarını pozmasıdır. Media və sosial şəbəkələrdə yer alan müzakirələrdən görünür ki, ali dövlət postunda təmsil olunan, milli maraqlarımızın müdafiəsi ilə məşğul olması gərəkən bəzi şəxslərin milli dildə öz fikirlərini normal ifadə etməməsi anormallıq kimi dəyərləndirilir. Şübhəsiz, dövlət adından çıxış edən bir şəxsin öz dövlətinin konstitusyon dilinə, onun normalarına kifayət qədər bələd olmaması normal hesab edilə bilməz və bu mənzərə, yumşaq desək, yalnız acımaq mümkündür. Lakin bu gün ölkəmizdə ana dilinə olan münasibəti, onun gerçək statusunu araşdırsaq görərik ki, əslində bu gün şahid olduğumuz anormallıqların özündə  də bir normallıq, təbiilik mövcuddur. Bu təbiiliyin hardan necə qaynaqlandığını anlamaq üçün isə bəzi məqamlarda nəzər salmaq kifayətdir.


Millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

 

Xeyli müddətdir ki, ölkəmizdə rus və ingilis dilinin qeyri-rəsmi statusunun yüksəldilməsi, hər iki dilə bir növ “elit dil” kimi xüsusi münasibətin bəslənilməsi ana dilinin mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdırmaqdadır. Ölkə paytaxtında çoxsaylı əcnəbidilli məktəblərin açılması, xarici dil bilməyin daha qarantlı gələcək, daha parlaq kariyera vəd etməsi yönündə aparılan təbliğat, xarici dil bilənlərə iş həyatında daha geniş imkanların təqdim edilməsi və s. bəzi vətəndaşların ana dilinə psixoloji baxımdan “ikinci dərəcəli dil” kimi yanaşmasını şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.

Bu gün məmur və iş adamlarının böyük əksəriyyətinin övladları məhz rus və ingilisdilli məktəblərdə təhsil almaqdadır. “Seçilmişlər”in öz övladlarını əcnəbidilli məktəblərdə oxutdurmaq cəhdi onların sadəcə  xarici dil öyrənməsini təmin etmək, daha mükəmməl təhsil almasına nail olmaq istəyindən qaynaqlanmır. Bu gün əcnəbidilli məktəblərdə uşaq oxutdurmaq həm də həmin şəxsin “əlahiddə kateqoriyaya”, “ali təbəqəyə” mənsubluğuna dəlalət edən perestij işi hesab olunur. Belə bir təhsil Azərbaycan dilli məktəblərdə təhsil alan təbəqəyə yuxarıdan aşağı baxmaq, onlar qarşısında öyünmək üçün sanballı əsas hesab edilir. Və unudulur ki, əslində millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

Bundan başqa, ölkə daxilində, xüsusilə də paytaxtda iş tapmaq üçün tələb edilən əsas keyfiyyətlərdən biri iş axtaran şəxsin əcnəbi dilləri hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Nə qədər qəribə də olsa, Azərbaycanın paytaxtında qeyri-fəhlə işi tapmaq üçün sadəcə Azərbaycan dilini bilmək əksər hallarda yetərli hesab olunmur. Ümumiyyətlə, iş üçün müraciət edən şəxsin Azərbaycan dilini nə dərəcədə bilməsi, ümumiyyətlə, bilib-bilməməsinə elə də önəm verilmir. Önəmli hesab edilən tək şey onun neçə əcnəbi dili hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Və təbii, reallıqda əcnəbi dilin ana dilinə bərabər tutulduğu bir ortamda  məmurların öz ana dilində normal danışa bilməməsindən daha təbii heç nə yoxdur. 

 

Başqa dilləri bilmək doğma dili unutdururmu: ölkə başçısı timsalındakı nümunə nə deyir?

 

Maraqlıdır ki, ali dövlət postlarında təmsil olunan müəyyən şəxslərin ana dilini normal bilməməsi bəzən onların bir neçə əcnəbi dili mənimsəməsi, bu səbəbdən də onları ana dili ilə qarışdırması ilə izah olunur. Hansı ki, bu cür “bəraətverici hal” əsla və əsla məntiqli hesab edilə bilməz. Ana dilini müəkəmməl bilən, bu dili qəlbən sevən, onu ruhuna hopduran bir insanın bu dili hansısa başqa dillərlə qarışdırması, onları arsında bərabərlik işarəsi qoyması mümkün deyil. Buna nümunə olaraq dövlətin birinci adamı sayılan prezident İlham Əliyevi göstərmək olar. Bir neçə əcnəbi dili bilməklə yanaşı, həm də ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olan, bu dildə mükəmməl danışan və hər bir ölkə vətəndaşını ana dilində danışmağa, bu dilə qayğı göstərməyə təşviq edən İlham Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibəti digər məmurlar üçün də örnək olmalıdır.

 

Dünyanın ən qorxunc əsarəti: dil əsarəti!

 

Sovet dönəmində Azərbaycan dilinin hədsiz dərəcədə sıxışdırıldığı, rus dilinin imperiya dili kimi bütün SSRİ məkanında hakim olduğu yaxın tariximizin ən ağrılı həqiqətlərindəndir. Lakin sevindirici haldır ki, ölkəmiz müstəqillik əldə etdikdən sonra nəinki Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi statusu təmin edildi, bu dilin inkişafı istiqamətində həm hüquqi, həm də praktiki müstəvidə konkret addımlar atıldı. Xüsusilə, son illər qanunvericilik baxımından qəbul edilən bir çox qanunlar, eləcə də Azərbaycan dilinin işləkliyinin təmin edilməsi ilə bağlı ölkə başçısının imzaladığı sərəncamı tədirəlayiqdir. Ancaq təəssüflər olsun ki, gündəlik həyatımızda qarşılaşdığımız bir sıra olaylar Azərbaycan dilinin hələ də bəzi sahələrdə öz həqiqi yerini almaqda çətinlik çəkdiyini göstərir. Xüsusilə də bütün davranışları kimi, həm də danışıq mədəniyyəti, ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olmaq bacarığı ilə nümunə olması gərəkən məmurların əcnəbi dilə maraq göstərməsi, ana dilinin elementar normalarına belə yiyələnməkdə çətinlik çəkməsi müşahidə edilir ki, bu da dilimizin bu günü və gələcəyi baxımından narahatverici haldır.

Səbəb nə olursa olsun, bir məmurun təmsil etdiyi millətin dilini normal bilməməsi, öz danışığında əcnəbi ifadələrə  üstünlük verməsi dilimizdəki əsarət meyillərindən xəbər verir.

Unutmaq olmaz ki, dil əsarəti bütün əsarətlərin ən dəhşətlisidir. Hər bir xalqın gerçək azadlığına gedən yol onun ana dilindən, bu dilə olan sevgisindən, bu sevgi ilə bütövləşməsindən keçir. O yerdə ki, ana dilinə belə sevgi yoxdur, o yerdə ki, ana dili milli qüruru mənbəyi hesab edilmir, o xalqın fiziki azadlığı da daim təhlükə altında olur. Ana dilini lazımi dəyəri verməyən hər bir fərdin, hər bir xalqın ruhu iztirab və yalnızlığa məhkumdur.

Məhz bu səbəbdən də dünyanın bütün böyük fikir adamları və mütəfəkkirləri, sərkərdə və dövlət başçıları vətən torpağının əsarətdən azad edilməsi ilə yanaşı, doğma dilin də əsarətdən qutulmasına xüsusi önəm vermiş, bunu zəruri hesab etmişdir. Eyniylə Böyük Mustafa Kamal Atatürkün dediyi kimi:

“Milli duyğu və dil arasında əlaqə çox qüvvətlidir. Dilin zəngin olması milli hissin formalaşmasında başlıca amildir. Ölkəsini, istiqlalını qorumağı bacaran millət dilini də yabançı əsarətdən qurtamalıdır”.

 

Seymur ƏLİYEV

 

loading...
loading...
Video kasetlərindən paltar hazırladı - MARAQLI...+ FOTOLAR
Eyni gündə həbs olunmuşdular- Əri ölümə, özü sürgünə göndərilmişdi
Lotoreyadan 842 min dollar uduş qazanan adam indi də dəfinə tapdı - MARAQLI
Eskalatorun tutacağından tutmadığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
Gənc oğlan onunla ingilis dilində danışan qadını öldürüb beynini yedi - DƏHŞƏT...
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Onda Melkumyan, Gevorkov və Poqosyan tipli daşnaklar belə əclaflıqlar törətməzdilər"
Maraqlı
Sonunda bu da oldu - İngiltərəli qadın xalça ilə evləndi...+VİDEO
Dünya
Hamilə qadınına heç kim yer verməyincə görün nə etdi - FOTOLAR
Ədəbiyyat
“Sözlə otarırlar milləti yaman...”-  Keçmiş nazirdən yeni şeir...  
Cəmiyyət
Kürdəxanı məktəbində şagirdlər soyuqdan donur -ŞİKAYƏT...
Həftənin ən çox oxunanları
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
Putin az qala təyyarə qəzasında həlak olacaqdı...
Prezident daha bir məmuru işdən çıxardı
Viaqra yerinə sadəcə aspirin için - Türkiyəli həkimlərdən maraqlı araşdırma...
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
“A.Akopyanın Mehriban Əliyevanı Qarabağa dəvət etməsi hesablanmamış bir addımdır...”-Erməni ekspert
“Qarabağ mitinqini Ramiz Mehdiyev açıb onu aparmağı Nüsrət Kəsəmənliyə həvalə etdi...”
"Milli Məclisin Gəncəyə köçürülməsi həm Bakını fəlakətdən qurtarar, həm də..."
Separatçıdan Paşinyanın arvadına dəstək:  “Mehriban Əliyeva gəlsin, amma...” 
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247