Xəbər lenti
04/08/2020 [00:41]:
Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslara qeydiyyat başa çatıb
04/08/2020 [00:38]:
Azərbaycanda stilist intihar etdi - FOTO
04/08/2020 [00:36]:
Zəncirvari qəzada ağır xəsarət alan sürücü Respublika Cüzəm Xəstəxanasının baş həkimidir
04/08/2020 [00:24]:
“Yox bir, Şuşanı da, Berlini də Paşinyan alıb...”
03/08/2020 [23:57]:
Bakıda yol polisini söyən sürücü həbs edildi - FOTO
03/08/2020 [23:51]:
Almaniyada uçan taksi sınaqdan keçirildi
03/08/2020 [23:00]:
2021-ci ildə Bakıda Premyer Liqa yarışı olacaq - RƏSMİ
03/08/2020 [22:54]:
Ağsu-Kürdəmir-İmişli yolunda qəza olub, xəsarət alanlar var
03/08/2020 [22:23]:
Qarabağ üzrə sabiq həmsədr: “Minsk qrupu bu problemi həll etmək iqtidarında deyil”
03/08/2020 [22:17]:
Tramp “TikTok” rəhbərliyinə ultimatum verdi
03/08/2020 [22:13]:
"14 iyulda Qarabağın azadlığı ilə bağlı yürüş olmasaydı, yoluxma sayı daha aşağı olardı..."
03/08/2020 [21:58]:
BMT-nin təyyarəsi qəzaya uğradı
03/08/2020 [21:56]:
Samur-Abşeron kanalında bir nəfər batdı
03/08/2020 [21:45]:
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin keçmiş rəisi dünyasını dəyişdi...
03/08/2020 [20:50]:
Çimərlik ərazisindən istifadə qaydaları açıqlanıb - VİDEO
03/08/2020 [20:45]:
“Dünyada elə bir müqəddəs şey qalmayıb ki, ermənilər onu özləri ilə əlaqələndirməsin”
03/08/2020 [20:41]:
Mingəçevirdə tibbi maskadan istifadə etməyənlər cərimələndi
03/08/2020 [20:40]:
Şadlıq sarayları artıq müflisləşməklə üz-üzədir - VİDEO
03/08/2020 [20:28]:
Leysan, sel, güclü külək - FAKTİKİ HAVA
03/08/2020 [20:16]:
Dünyanın ən nəhəng təyyarəsi İsrailə endi... - FOTO + VİDEO
03/08/2020 [19:35]:
"Baş verənlər göstərir ki, düşmən hər an yeni təxribatlara əl ata bilər, odur ki..."
03/08/2020 [19:16]:
Bakıda özəl klinikada dəhşət: Qarabağ əlilini səhv müalicə ilə bu hala saldılar və...
03/08/2020 [19:08]:
"On il də toy olmasa vecimə də deyil, öz gününzə ağlayın"
03/08/2020 [19:08]:
Karantinə görə bu şəxslərə 250 manat pul veriləcək - RƏSMİ AÇIQLAMA
03/08/2020 [19:00]:
Qamsaxurdiyanın Gəncəyə məcburi gəlişi: "Gürcüstanın indiki hakimiyyəti anlamalıdır ki..."
03/08/2020 [18:53]:
"Operativ Qərargahda ümumiyyətlə kitaba müsbət münasibət bəsləyən kimsə varmı..?"
03/08/2020 [18:38]:
Kənan Hacıəkbəroğluna qarşı təzyiqlə bağlı xəbər həqiqətə uyğun deyil
03/08/2020 [18:36]:
"Bu yanlış məlumatın nə məqsədlə və kimlər tərfindən yayıldığı tezliklə aydınlaşacaq..."
03/08/2020 [18:27]:
Cənub zonasında yaşayan Böyük Vətən müharibəsi veteranlarına ərzaq sovqatları paylanılıb - FOTO
03/08/2020 [18:20]:
Erməni mahnısını oxuduğu iddia olunan müğənninin VİDEO AÇIQLAMASI
03/08/2020 [18:18]:
Zərdabda torpaq sahəsində narkotik tərkibli bitkilər əkib-becərən şəxs saxlanıldı
03/08/2020 [18:12]:
"Biz Azərbaycana on dəfə çox silah satmışıq" - Serbiya Prezidenti
03/08/2020 [18:07]:
“Utanmaz və manqurt!  Mənim nənəm onun üzünə tüpürərdi...”
03/08/2020 [18:06]:
Metro avqustun 31-dək bağlı qalacaq - RƏSMİ
03/08/2020 [17:43]:
TƏBİB: Xaricdən mütəxəssislərin gəlməsi vacib amildir
03/08/2020 [17:42]:
İki rayon sərt karantin rejimi zonasından çıxarıldı, bir rayon yenidən daxil edildi
03/08/2020 [17:41]:
Çinin Uhan şəhərindən Azərbaycana ekspert qrupu gəlir
03/08/2020 [17:40]:
Sumqayıtda karantin qaydalarına əməl etməyənlər cərimələndi
03/08/2020 [17:40]:
Çimərliklərdən istifadə qaydası açıqlandı
03/08/2020 [17:39]:
Ülvi Mehdiyev: "Çimərliyə getmək üçün heç bir icazəyə ehtiyac yoxdur"
03/08/2020 [17:35]:
"Azərbaycan dövləti bundan sonra da Ermənistanı təcrid vəziyyətində saxlayacaq"
03/08/2020 [17:31]:
Sərt karantin rejiminin götürülməsi ilə bir sıra xüsusi qəbul və buraxılış imtahanlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur
03/08/2020 [17:30]:
Hikmət Hacıyev: “BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyası bir günlük tədbir deyil, sessiya 1 il də davam edə bilər”
03/08/2020 [17:29]:
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi: “Vaksinləri istehsal edən şirkətlərlə işgüzar əlaqələr saxlanılır”
03/08/2020 [17:27]:
Hikmət Hacıyev: "Bu gün regionlara gediş-gəliş yoluxmanı artıra bilər”
03/08/2020 [17:27]:
Prezidentin köməkçisi: “Pandemiya ilə əlaqədar dövlət tərəfindən vətəndaşlara dəstək paketləri davam etdiriləcək”
03/08/2020 [17:26]:
Hikmət Hacıyev: "Ölkə üzrə sanitar epidemioloji vəziyyət nəzarətdə saxlanılır"
03/08/2020 [17:25]:
Avqustun 31-dək ölkə üzrə bulvar və parklarda uşaq əyləncə məkanlarının fəaliyyətinə icazə verilməyəcək
03/08/2020 [17:22]:
Avqustun 31-dək qüvvədə olan məhdudiyyətlərin siyahısı - RƏSMİ
03/08/2020 [17:21]:
Rusiyadan açıqlama: Vaksin üçün son 10 gün
03/08/2020 [17:19]:
Karantin qaydalarına zidd olaraq gizli fəaliyyət göstərən restoran aşkarlandı - VİDEO
03/08/2020 [17:18]:
Azərbaycanda koronavirus və karantin rejimi ilə bağlı son vəziyyət açıqlanır - CANLI YAYIM
03/08/2020 [17:17]:
İdman zalları və kinoteatrlar avqustun 31-dək işləməyəcək
03/08/2020 [17:12]:
Avqustun 31-dək dövlət orqanlarında vətəndaşların yerində qrup və fərdi qaydada qəbulu qadağandır
03/08/2020 [17:09]:
“Birdəfəlik olaraq hər kəs başa düşməlidir ki, biz müharibə şəraitindəyik, faktiki olaraq gözəgörünməz düşmən var...”
03/08/2020 [17:08]:
Ölkə üzrə ictimai iaşə obyektlərində qəlyandan istifadə qadağası qüvvədə saxlanılıb
03/08/2020 [17:06]:
Azərbaycanda indiyədək 32 684 nəfər COVID-19-a yoluxub, 468 nəfər vəfat edib
03/08/2020 [17:04]:
Avqustun 31-dək toy və yas mərasimlərinin keçirilməsinə icazə verilməyəcək
03/08/2020 [17:03]:
Azərbaycanda daha 647 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 241 nəfər yoluxub, 6 nəfər vəfat edib
03/08/2020 [16:49]:
Ölkə üzrə bütün təhsil müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesinə avqustun 31-dək icazə verilməyəcək
03/08/2020 [16:48]:
İKT-nin ictimai-siyasi həyata gətirdiyi imkanlar və problemlər...
03/08/2020 [16:44]:
13 şəhər və rayonda həftəsonları ictimai nəqliyyat işləməyəcək
03/08/2020 [16:40]:
Bakıdan rayonlara gediş-gəliş avqustun 31-dək açılmayacaq
03/08/2020 [16:30]:
Qafqazdan Sibirə kimi qeyri-qanuni silah ticarəti ilə məşğul olanlar ələ keçdi - VİDEO
03/08/2020 [16:15]:
Operativ Qərargah: Avqustun 5-dən sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejimi yumşaldılacaq
03/08/2020 [16:11]:
Çimərliklərin istifadəsinə icazə verildi - RƏSMİ
03/08/2020 [16:10]:
Ermənilərə özbək şapalağı: “Belə çıxır ki, biz də Çindən Avropaya qədər ərazilərə iddia etməliyik?”
03/08/2020 [16:07]:
“Milli mətbuat tariximizin öyrənilməsi və təbliği vacibdir”
03/08/2020 [15:59]:
Siyəzəndə tibbi maskadan istifadə etməyən şəxslərə qarşı reyd keçirilib
03/08/2020 [15:52]:
Premyer Liqada qəsdən öskürənlər oyundan çıxarılacaq
03/08/2020 [15:41]:
Ermənistanda polis bölməsinin qarşısında partlayış törədilib
03/08/2020 [15:36]:
Müdafiə Nazirliyi vətəndaşlara çağırış etdi
03/08/2020 [15:32]:
Dövlət qulluğuna qəbul imtahanı keçirildi
03/08/2020 [15:23]:
“Nəqliyyat vasitələrinin ön şüşələrinin hansısa vasitələrlə qapadılması qanunun tələblərinə ziddir...”
03/08/2020 [15:15]:
Səfir: "Sivil dünya işğalçı Ermənistanla məsafəli davranmalıdır"
03/08/2020 [15:03]:
“Generallarımız Qarabağı işğaldan azad etsin, onlar haqda kitab yazmayan kişi deyil...”
03/08/2020 [14:26]:
Erməni təşviqatçı Putini təhqir etdi: ”Rusiya da ermənilər kimi ”Məxməri inqilab” etməlidir"+VİDEO
03/08/2020 [13:58]:
"Bundan kənar nəyinsə baş verəcəyini əvvəlcədən pronozlaşdırmağa lüzum yoxdur..."
03/08/2020 [13:53]:
Məşhur Nobel Sülh mükafatçısı öldü - FOTO
03/08/2020 [13:51]:
Ər-arvadı döydülər, evdən 5 000 manat apardılar
Bütün arxiv bir sırada
01/11/2018 [22:18] - Köşə - ( 2690 dəfə baxılıb)

Dilimizdən azadlığımıza uzanan yol

Yaxud, ruhumuzun yalnızlığı...
Seymur Əliyev
[email protected]


“Bədəninizin yanına ruh qoyun, ona ana dili

əlavə edin, qarşınıza insan çıxar”

G.Azak

Bu günlərin ən çox müzakirə edilən məsələlərindən biri yüksək vəzifələrdə təmsil olunan bəzi məmurların ana dilində normal danışa bilməməsi, ədəbi dil qaydalarını pozmasıdır. Media və sosial şəbəkələrdə yer alan müzakirələrdən görünür ki, ali dövlət postunda təmsil olunan, milli maraqlarımızın müdafiəsi ilə məşğul olması gərəkən bəzi şəxslərin milli dildə öz fikirlərini normal ifadə etməməsi anormallıq kimi dəyərləndirilir. Şübhəsiz, dövlət adından çıxış edən bir şəxsin öz dövlətinin konstitusyon dilinə, onun normalarına kifayət qədər bələd olmaması normal hesab edilə bilməz və bu mənzərə, yumşaq desək, yalnız acımaq mümkündür. Lakin bu gün ölkəmizdə ana dilinə olan münasibəti, onun gerçək statusunu araşdırsaq görərik ki, əslində bu gün şahid olduğumuz anormallıqların özündə  də bir normallıq, təbiilik mövcuddur. Bu təbiiliyin hardan necə qaynaqlandığını anlamaq üçün isə bəzi məqamlarda nəzər salmaq kifayətdir.


Millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

 

Xeyli müddətdir ki, ölkəmizdə rus və ingilis dilinin qeyri-rəsmi statusunun yüksəldilməsi, hər iki dilə bir növ “elit dil” kimi xüsusi münasibətin bəslənilməsi ana dilinin mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdırmaqdadır. Ölkə paytaxtında çoxsaylı əcnəbidilli məktəblərin açılması, xarici dil bilməyin daha qarantlı gələcək, daha parlaq kariyera vəd etməsi yönündə aparılan təbliğat, xarici dil bilənlərə iş həyatında daha geniş imkanların təqdim edilməsi və s. bəzi vətəndaşların ana dilinə psixoloji baxımdan “ikinci dərəcəli dil” kimi yanaşmasını şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.

Bu gün məmur və iş adamlarının böyük əksəriyyətinin övladları məhz rus və ingilisdilli məktəblərdə təhsil almaqdadır. “Seçilmişlər”in öz övladlarını əcnəbidilli məktəblərdə oxutdurmaq cəhdi onların sadəcə  xarici dil öyrənməsini təmin etmək, daha mükəmməl təhsil almasına nail olmaq istəyindən qaynaqlanmır. Bu gün əcnəbidilli məktəblərdə uşaq oxutdurmaq həm də həmin şəxsin “əlahiddə kateqoriyaya”, “ali təbəqəyə” mənsubluğuna dəlalət edən perestij işi hesab olunur. Belə bir təhsil Azərbaycan dilli məktəblərdə təhsil alan təbəqəyə yuxarıdan aşağı baxmaq, onlar qarşısında öyünmək üçün sanballı əsas hesab edilir. Və unudulur ki, əslində millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

Bundan başqa, ölkə daxilində, xüsusilə də paytaxtda iş tapmaq üçün tələb edilən əsas keyfiyyətlərdən biri iş axtaran şəxsin əcnəbi dilləri hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Nə qədər qəribə də olsa, Azərbaycanın paytaxtında qeyri-fəhlə işi tapmaq üçün sadəcə Azərbaycan dilini bilmək əksər hallarda yetərli hesab olunmur. Ümumiyyətlə, iş üçün müraciət edən şəxsin Azərbaycan dilini nə dərəcədə bilməsi, ümumiyyətlə, bilib-bilməməsinə elə də önəm verilmir. Önəmli hesab edilən tək şey onun neçə əcnəbi dili hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Və təbii, reallıqda əcnəbi dilin ana dilinə bərabər tutulduğu bir ortamda  məmurların öz ana dilində normal danışa bilməməsindən daha təbii heç nə yoxdur. 

 

Başqa dilləri bilmək doğma dili unutdururmu: ölkə başçısı timsalındakı nümunə nə deyir?

 

Maraqlıdır ki, ali dövlət postlarında təmsil olunan müəyyən şəxslərin ana dilini normal bilməməsi bəzən onların bir neçə əcnəbi dili mənimsəməsi, bu səbəbdən də onları ana dili ilə qarışdırması ilə izah olunur. Hansı ki, bu cür “bəraətverici hal” əsla və əsla məntiqli hesab edilə bilməz. Ana dilini müəkəmməl bilən, bu dili qəlbən sevən, onu ruhuna hopduran bir insanın bu dili hansısa başqa dillərlə qarışdırması, onları arsında bərabərlik işarəsi qoyması mümkün deyil. Buna nümunə olaraq dövlətin birinci adamı sayılan prezident İlham Əliyevi göstərmək olar. Bir neçə əcnəbi dili bilməklə yanaşı, həm də ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olan, bu dildə mükəmməl danışan və hər bir ölkə vətəndaşını ana dilində danışmağa, bu dilə qayğı göstərməyə təşviq edən İlham Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibəti digər məmurlar üçün də örnək olmalıdır.

 

Dünyanın ən qorxunc əsarəti: dil əsarəti!

 

Sovet dönəmində Azərbaycan dilinin hədsiz dərəcədə sıxışdırıldığı, rus dilinin imperiya dili kimi bütün SSRİ məkanında hakim olduğu yaxın tariximizin ən ağrılı həqiqətlərindəndir. Lakin sevindirici haldır ki, ölkəmiz müstəqillik əldə etdikdən sonra nəinki Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi statusu təmin edildi, bu dilin inkişafı istiqamətində həm hüquqi, həm də praktiki müstəvidə konkret addımlar atıldı. Xüsusilə, son illər qanunvericilik baxımından qəbul edilən bir çox qanunlar, eləcə də Azərbaycan dilinin işləkliyinin təmin edilməsi ilə bağlı ölkə başçısının imzaladığı sərəncamı tədirəlayiqdir. Ancaq təəssüflər olsun ki, gündəlik həyatımızda qarşılaşdığımız bir sıra olaylar Azərbaycan dilinin hələ də bəzi sahələrdə öz həqiqi yerini almaqda çətinlik çəkdiyini göstərir. Xüsusilə də bütün davranışları kimi, həm də danışıq mədəniyyəti, ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olmaq bacarığı ilə nümunə olması gərəkən məmurların əcnəbi dilə maraq göstərməsi, ana dilinin elementar normalarına belə yiyələnməkdə çətinlik çəkməsi müşahidə edilir ki, bu da dilimizin bu günü və gələcəyi baxımından narahatverici haldır.

Səbəb nə olursa olsun, bir məmurun təmsil etdiyi millətin dilini normal bilməməsi, öz danışığında əcnəbi ifadələrə  üstünlük verməsi dilimizdəki əsarət meyillərindən xəbər verir.

Unutmaq olmaz ki, dil əsarəti bütün əsarətlərin ən dəhşətlisidir. Hər bir xalqın gerçək azadlığına gedən yol onun ana dilindən, bu dilə olan sevgisindən, bu sevgi ilə bütövləşməsindən keçir. O yerdə ki, ana dilinə belə sevgi yoxdur, o yerdə ki, ana dili milli qüruru mənbəyi hesab edilmir, o xalqın fiziki azadlığı da daim təhlükə altında olur. Ana dilini lazımi dəyəri verməyən hər bir fərdin, hər bir xalqın ruhu iztirab və yalnızlığa məhkumdur.

Məhz bu səbəbdən də dünyanın bütün böyük fikir adamları və mütəfəkkirləri, sərkərdə və dövlət başçıları vətən torpağının əsarətdən azad edilməsi ilə yanaşı, doğma dilin də əsarətdən qutulmasına xüsusi önəm vermiş, bunu zəruri hesab etmişdir. Eyniylə Böyük Mustafa Kamal Atatürkün dediyi kimi:

“Milli duyğu və dil arasında əlaqə çox qüvvətlidir. Dilin zəngin olması milli hissin formalaşmasında başlıca amildir. Ölkəsini, istiqlalını qorumağı bacaran millət dilini də yabançı əsarətdən qurtamalıdır”.

 

Seymur ƏLİYEV

 

loading...
DYP pərdəyə görə 150 manat cərimə yazdı - Sürücü şikayət etdi...
50 yaşdan yuxarı şəxslərə küçəyə çıxma qadağası tətbiq edilə bilər...
Ronaldo dünyanın ən bahalı avtomobilini aldı...
Aşan kran 9 nəfərin həyatına son qoydu - VİDEO
"Lukaşenko prezident seçilsə, Moskva-Minsk münasibətləri hamar olmayacaq..."
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Dünyada elə bir müqəddəs şey qalmayıb ki, ermənilər onu özləri ilə əlaqələndirməsin”
Gündəm
“Milli mətbuat tariximizin öyrənilməsi və təbliği vacibdir”
Cəmiyyət
“Generallarımız Qarabağı işğaldan azad etsin, onlar haqda kitab yazmayan kişi deyil...”
Cəmiyyət
“Xaricdəki soydaşlarımıza erməni təxribatına uymamağı tövsiyə edirəm”
Cəmiyyət
"Onların şəhid ailələrini ziyarət etməsi bizim üçün çox böyük təsəllidir"
Yazar
Seymur Verdizadə
"Bir kiloqram ətə görə insanları kamera qarşısında utandırmaq əxlaqsızlıqdır..."
İlham İsmayıl
Moskva Paşinyanın yerinə adamını tapdı...
Sultan Laçın
“Dildə Ana Dilimizi, Ana Vətənimizi sevib – əməldə anamızı ağladanlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
Avqust ayında bu bürclər üçün göydən pul yağacaq - Vanqadan proqnoz
Moskva Paşinyanın yerinə adamını tapdı...
Telefon danışığınızı kim dinləyir? - Bu kod ilə hər şeyi öyrənəcəksiniz
Erməni generaldan hiyləgər etiraf: “Deyəsən, indi Ermənistan tək qalıb...”
Hədəfimiz türk ordusunu mühasirəyə almaqdır - General
"Biz həmişə Ermənistanın yanındayıq..."
Cavid Qurbanov Qüdrət Həsənquliyevə üzləşdiyi faciəyə görə başsağlığı verdi...
Ermənilər Lavrova babalarının qəbrini göstərdi - VİDEO
“Azərbaycan Qarabağdakı qanunsuz obyektlərə DƏQİQ ZƏRBƏLƏR ENDİRSƏ..."
“Ermənilərin Rusiyadan  kütləvi deportasiyası gözlənilir...”  -Erməni nəşri...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247