"Yanvarın 20-də Ali Sovetə gələndə bir deputat da görmədik…”
Müsahibə
Oxunub: 2920
17 Jan 2019 | 21:11

 1990-cı ilin Qanlı Yanvar olaylarından  29 il keçsə də, həmin faciəvi hadisələrin şahidləri üçün belə, hələ də qaranlıq qalan bir sıra məqamlar var...

 O müdhiş günlərdə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı kimi fəaliyyət göstərən tanınmış ictimai-siyasi xadim Maksim Musayev Moderator.az əməkdaşı ilə geniş söhbətdə şahidi olduğu olaylar, o cümlədən parlamentdə  baş verən proseslər, eləcə də bilavasitə faciədən sonra çağırılan sessiyanın keçirilməsi haqda  maraqlı faktlar nəql edib.

-

Maksim müəllim, artıq 29-cu ildönümünü qarşıladığımız Qara Yanvar faciəsi günlərində siz də Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatlarından biri olmusunuz. O hüznlü, həm də vətəndaşların, eyni zamanda deputat və məmurların da Vətənə- Azərbaycana sadiqliyinin sınandığı ağır günlərdən hansı məqamlar daha çox yaddaşınıza həkk olunub?


-Həmişə 20 Yanvar faciəsindən danışanda  rəhmətlik dostum və deputat həmkarım Xəlil Xəlilovu xatırlayıram. O günlər fəallıq göstərən azsaylı deputatlardan biri də məhz o idi. Biz üç deputat: Xəlil Xəlilov, İnqilab Nadirov və mən qonşu küçələrdə yaşayırdıq. Yaxşı yadımdadır,  sovet ordusu Bakını qanına bələyən gecənin ertəsi, yəni yanvarın 20-də  sübh tezdən İnqilab Nadirov mənə zəng etdi. Bildirdi ki, işğalçı ordu əsgərləri bizim də binamızı  gülləbaran edib, ölənlər var.  “Hakimiyyət orqanları da, bildiyin kimi, iflic vəziyyətindədir.  İnsanlar bir deputat kimi mənə müraciət edirlər, bu işə bir əncam çəkmək gərəkdir…”

 

Dəstəyi yerə qoyub dərhal  İnqilabgilin binasına  yollandım.  Ona təklif etdim ki, Xəlili də dəvət edək, birlikdə bir qərara gələrik. Elə də etdik. Rəhmətliyi də çağırdıq. Dərhal gəldi. Qısa müzakirədən sonra belə qərara gəldik ki, Ali Sovetə yollanıb həmkarlarımızla birgə bir çıxış yolu aramaq lazımdır.  Mənim idarə etdiyim avtomaşınla Ayna Sultanovanın heykəlinin yanından birbaşa parlament binasına tərəf yola düşdük. Yolboyu sovet hərbçiləri dəfələrlə bizə atəş açsalar da, Allah güllələri bizdən yayındırırdı. Hər bir neçə kilometrdən bir də postlardakı hərbçilər bizi saxladır, sənədlərimizi yoxlayır, üst-başımıza avtomobilimizə baxış keçirirdilər. Lakin deputat mandatımıza görə hərəkətimizə o qədər də maneə törətmirdilər. Xəlil qabaqda əyləşdiyindən hərbçilərin sorğu-sualına daha çox o cavab verirdi. Yolboyu gördüyümüz dağıntılar, küçələrdəki qan, binalardakı, avtomobillərdəki güllə izləri, dağıntılar sovet ordusunun xalqımıza qarşı xain təcavüzünün dəhşətini anladırdı… Bu minvalla Ali Sovetə çatdıq…

 

-Parlamentdə ilk qarşınıza çıxan kim oldu? Deputatlardan var idimi binada?

 

-Ali Sovetin qapısında bizi yalnız mühafizəçilər qarşıladı. Təəssüf ki, həmkarlarımızdan heç kəs gözə dəymirdi. Qapıda duranlar bizi digər deputatların yerinə də məzəmmət etdi: “Ay deputatlar, indiyədək haradasınız?  Hələ Ali Sovet rəhbərliyindən heç kəs binaya daxil olmayıb… Deyilənə görə, şəhərdə çoxlu şəhid olan var…. Camaat dəstə-dəstə gəlib bizə suallar verir.   Biz kimik ki,  onlara nə isə deyə bilək, adi bina gözətçisiyik… Siz birinci deputatsınız ki, bu gün bu qapıdan içəri daxil olursunuz. Xahiş edirik, iş otaqlarının açarlarını alıb iş başına keçəsiniz. Siz daha yaxşı bilirsiniz, buraya gələn camaata necə cavab vermək lazımdır…”

 

Bu minvalla Xəlil otaqlardan birindən Ali Sovetin sədri Elmira Qafarova ilə, mən isə digər otaqdan sədr müavini N. Fətəliyevlə danışdım…İnqilab Nadirov da təcili olaraq fövqəladə sessiyanın çağırılmasıyla əlaqədar bir səhifədən ibarət müraciət yazdı və biz hər üçümüz onu imzalayaraq ümumi şöbədə qeydiyyatdan keçirdik…

 

Belə qərara gəldik ki, Xəlil Xəlilov parlament rəhbərləri gələnədək binada qalsın və  gələn insanların qəbulu ilə məşğul olsun. Mən isə İnqilab Nadirovla birgə həlak olanlar haqda məlumat toplamaq üçün indiki Şəhidlər Xiyabanına yollandıq. Artıq ilk qəbirlər qazılmaqda idi…

 

Biz yenidən parlamentə dönəndə Xəlil Xəlilov məlumat verdi ki, artıq respublikanın sanballı ziyalıları da Ali Sovetin növbədənkənar fövqəladə sessiyasının çağırılması təşəbbüsünə qoşulublar. Bildiyiniz kimi, hələ yanvarın 19-da axşam televiziyanın enerji bloku partladılmış, yığıncaq, mitinq və s. keçirmək qadağan edilmişdi. Odur ki, xalqı məlumatlandırmaq, faciə barədə dünyaya düzgün informasiya çatdırmaq, Kremlə sözümüzü demək üçün yeganə çıxış yolu  Ali Sovetin sessiyasını çağırmaq idi. Amma Moskva bütün respublikada fövqəladə vəziyyət və komendant  saatı tətbiq etdiyindən rayonlardakı deputatların Bakıya gəlməsi də böyük problemə çevrilmişdi…

 

-Bəs belə vəziyyətdə siz nə etdiniz?

 

-Biz parlament binasında sessiyanın çağırılması üçün əlimizdən gələn işləri görməyə başladıq. Xəlil Bakıdan seçilmiş  deputatların telefonlarına zəng edərək onlara parlamentə gəlməyin  və binaya daxil olmanın yollarını anladırdı. İnqilabla mən isə kənd rayonlarından olan deputatlarla çətin də olsa, əlaqə yaratmağa çalışırdıq…

 

Ali Sovetdən təxminən 50-100 metr məsafədə yerləşən ordu baş qərargahında isə SSRİ Müdafiə naziri D.Yazov başda olmaqla sovet generalları Bakıda fövqəladə sessiyanın çağırılmasına hər vasitə ilə mane olmağa çalışırdı… Açıq demək lazımdır ki,  başsız, sahibsiz qalmış respublikada parlamentin yığıncağını toplamaq yalnız bir neçə fəal deputatın ümidinə buraxılmışdı…

 

(Davamı var)

 

Söhbətləşdi: Sultan Laçın

Oxşar xəbərlər
19:22, Bu gün
"Tik-Tok"da xanımların fotolarını yayan şəxsi polis saxlayıb
19:18, Bu gün
Türkiyənin əmək və sosial müdafiə naziri 1 saylı DOST Mərkəzində olub
19:17, Bu gün
Seneqal Prezidenti Azərbaycan liderini təbrik edib
19:07, Bu gün
Qətər Əmiri Prezident İlham Əliyevə təbrik ünvanlayıb
18:28, Bu gün
BDU-da tanınmış alim, şair, professor Mahirə Nağıqızı ilə görüş keçirilib - FOTOLAR
18:22, Bu gün
Pakistan Baş naziri Ceyhun Bayramovu qəbul edib
18:20, Bu gün
Finlandiya Prezidenti Azərbaycan dövlət başçısına zəng edib, COP29-da iştirakını təsdiqləyib
18:16, Bu gün
Bakıda təhlükə saçan lüks avtomobilin sürücüsü ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
18:08, Bu gün
Dilarə və Samirə bu klipə görə dava etmişdi - FOTO/VİDEO
18:00, Bu gün
Sumqayıtda "BMW" sürücüsü həbs olundu - FOTO/VİDEO
17:55, Bu gün
“Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili”nə həsr olunmuş inklüziv sərgi təşkil olunub - FOTO
17:50, Bu gün
“Əliyevin Fransanı parçalamasına nə qədər imkan veriləcək”, deyənlər..." - Zahid Oruc
17:49, Bu gün
Erməni nəşri Hülusi Kılıçın Paşinyanı təriflədiyini vurğuladı...
17:45, Bu gün
“Berqa” uşaqlar üçün bol əyləncəli konsert təşkil edəcək
17:40, Bu gün
Kamran Əliyev Qazaxıstanın Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Agentliyinin sədrini qəbul etdi - FOTO
17:35, Bu gün
"İsrailin hərəkətləri bütün dünya üçün təhlükə törədir" - Ərdoğan
17:30, Bu gün
COP29 kiçik ada dövlətlərini dəstəkləməyə davam edəcək - FOTO
17:25, Bu gün
Əli Əsədov Vedat İşıqhanla görüşdü
17:20, Bu gün
Bakı və İrəvan yenidən sülh masasına oturur - Son qərar belədir
17:15, Bu gün
14 ölkədən QHT-lər Azərbaycanın COP29 fəaliyyətini alqışlayan bəyanat yayıb
17:10, Bu gün
“Kitabi-Dədə Qorqud” və qeyri-səlis məntiq” kitabı - Türkiyədə!
17:05, Bu gün
İlham Əliyevdən Ermənistana tarixi çağırış: “Etiraf edin və üzr istəyin!”
17:00, Bu gün
Taksi sürücülərinin hazırlığını DİM qiymətləndirəcək
16:55, Bu gün
18 yaşlı Lamiyə yaşlı qonşu kişiyə qoşulub qaçdı - FOTO
16:50, Bu gün
Nazir Fariz Şirinova yüksək vəzifə verdi
16:48, Bu gün
"Hər şey plan üzrə gedir: ABŞ-ın Rafahdakı əməliyyatla bağlı İsrailə iradları yoxdur" - Kirbi
16:45, Bu gün
"Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh pəncərəsi imkanı əldən buraxılmamalıdır" - Ərdoğan
16:40, Bu gün
Vyetnama səfəri çərçivəsində iş adamlarımız əməkdaşlığa dair bir sıra sənədlər imzalayıblar - FOTO
16:35, Bu gün
Muxtar Babayev Barbadosun kənd təsərrüfatı naziri ilə görüşdü - FOTO
16:30, Bu gün
BDU tələbələri narkomaniyanın mənfi təsirləri barədə maarifləndirilib - FOTO
16:25, Bu gün
Əli Əsədov Ulyanovsk vilayətinin qubernatoru ilə görüşdü
16:20, Bu gün
Bu məktəblərin boş qalan yerlərinə sərbəst qəbul aparılacaq - SİYAHI
16:15, Bu gün
İşsiz valideynlər alimenti necə ödəyə bilərlər? - VİDEO
16:10, Bu gün
Türkiyə nümayəndə heyəti Fəxri və Şəhidlər xiyabanlarını ziyarət edib - FOTO
16:05, Bu gün
Güclü külək əsəcək, sulu qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
16:00, Bu gün
Prezident “Media haqqında” qanuna dəyişiklikləri TƏSDİQ ETDİ
15:56, Bu gün
Doğum günündə gözlərini itirən qazi: “Bu tarix mənim üçün qürurvericidir”
15:52, Bu gün
Azərbaycanın güləş hakimi Paris Yay Olimpiya Oyunlarına təyinat alıb
15:48, Bu gün
Müharibə veteranları üçün YENİ GÜZƏŞT
15:45, Bu gün
Fərid Mehralızadə saxlanıb? - DİN-dən açıqlama
15:42, Bu gün
Şəhid ailələri özəl universitetlərdə pulsuz oxuyacaq
15:40, Bu gün
Avropa Parlamentində yeni korrupsiya qalmaqalı - Xilas üçün “Change” formulu - TƏHLİL
15:35, Bu gün
"Sənin üçün ölürəm deyir, sabah isə başqasının..." - VİDEO
15:31, Bu gün
Şabranda yeniyetmə dördüncü mərtəbədən yıxıldı
15:30, Bu gün
Ceyhun Bayramov Pakistan Senatının sədri ilə COP29-a hazırlığı müzakirə edib - FOTO
15:25, Bu gün
Londonun nüfuzlu qəzeti iki əsrdən sonra gündəlik nəşri dayandırır
15:20, Bu gün
Hidayət Heydərov cüdoçuların reytinqində liderliyi ələ keçirdi
15:15, Bu gün
Natalya Plaksiyenko-Butırskaya: "İndi iddiasına rəğmən, Fransanı qlobal oyunçu adlandırmaq çətindir" - MÜSAHİBƏ
15:10, Bu gün
"ABŞ Qərb silahı ilə Rusiyaya zərbələr endirilməsi məsələsində mövqeyini dəyişə bilər" - "The New York Times"
15:05, Bu gün
Ötən il BDU-nun 3200 tələbəsi karyera quruculuğuna dair təlimlərə cəlb olunub
15:00, Bu gün
Azərbaycan və Türkiyə arasında əmək və sosial müdafiə sahəsində əməkdaşlıq üzrə iclas keçirilib - FOTO
14:56, Bu gün
Erməni qız sərhədçilərimizin görüntüsünü paylaşdı, bunları yazdı - FOTO
14:51, Bu gün
Nazarbayev İlham Əliyevi təbrik etdi
14:45, Bu gün
Lalə Şövkət deputatlığa namizəd olacaq? - Oğlu danışdı
14:41, Bu gün
Şahzadə Keyt Middltonun sağlamlıq durumu məlum olub
14:40, Bu gün
Ermənilərin Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sensasiyalı iddiası: Sentyabrda nə olacaq?
14:39, Bu gün
Fundamental dilçilik əsəri
14:35, Bu gün
Azərbaycan Xorvatiyanı təbrik etdi
14:30, Bu gün
Namiq Məna Xalq artistinə ev hədiyyə edib?
14:25, Bu gün
Moldova prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi
14:20, Bu gün
20 ildən sonra Azərbaycan dilinin yeni orfoepiya lüğəti hazırlanır
14:15, Bu gün
Şuşaya qayıdan sakinlərə mənzillərinin açarları təqdim edildi - YENİLƏNİB + FOTO
14:10, Bu gün
Qonşu kişi ilə evində içki məclisi qurdu, arvadı haqda elə sözlər eşitdi ki... – ŞOK TƏFƏRRÜAT
14:05, Bu gün
Sumqayıtda qanunsuz hasarlamanın qarşısı alındı - VİDEO
14:00, Bu gün
Zəngilanın iki qəsəbəsinin layihələndirilməsinə başlanıldı
13:57, Bu gün
Murovdağ tunelinin və yeni SES-in son vəziyyəti - VİDEO
13:53, Bu gün
Lalə Şövkət siyasətə qayıdır? - Hərəkat yaradıldı
13:50, Bu gün
AFFA “Neftçi” və “Sabah”ı cərimələdi
13:46, Bu gün
Ölmüş heyvan ətini satmaq istədi, cəzalandırıldı - FOTO
13:42, Bu gün
Sabah bəzi yerlərdə 36 dərəcə isti olacaq
13:38, Bu gün
Şirkət rəhbəri “iynə olub, yoxa çıxan” “Mersedes”çün nazirdən kömək istədi
13:34, Bu gün
“Azərlotereya” 2023-cü il üçün 63.2 milyon vergi ödəyib
13:30, Bu gün
"Cığır" romanı Türkiyə türkcəsində ikinci dəfə çap edilib
13:25, Bu gün
Artezian quyularının naqillərini oğurlayan şəxslər saxlanıldılar - FOTO/VİDEO
13:20, Bu gün
Bakıda I sinfə qəbulla bağlı 30 mindən çox sorğu yerləşdirilib
13:15, Bu gün
Əlikramın müğənni oğlu: "Yaxşı ki, dayılarıma oxşamamışam" - VİDEO
13:10, Bu gün
Tofiq Zülfüqarovun Milli Məclisin deputatı olmaq arzusu yoxdur ki?..
13:08, Bu gün
12 müdafiə mövqeyi Azərbaycana təhvil verilir: Dərələyəz istiqamətində... - Polkovnik açıqladı
13:05, Bu gün
UNEC-də tələbələrin yaşıl iqtisadiyyata həsr olunan beynəlxalq konfransı keçirilib - FOTO
13:00, Bu gün
MM-dən Niderland Parlamenti Nümayəndələr Palatasının qətnaməsinə REAKSİYA
12:56, Bu gün
Cəsarət Valehova vəzifə verildi
12:52, Bu gün
11 yaşlı məktəbli itkin düşüb - FOTO
12:48, Bu gün
Xocalıya ilk qayıdan sakin: "Dörd nəfərlə çıxmışdıq, on nəfərlə geri dönmüşük"
12:44, Bu gün
Naxçıvanda 17 yaşlı qızı öldürən şəxsə hökm oxundu
12:40, Bu gün
BDU-da “Tarixi torpağımız Qərbi Azərbaycanın maddi-mənəvi irsi” adlı tədbir keçirilib - FOTO
12:36, Bu gün
Milli Xalça Muzeyinə direktor təyin olundu
12:32, Bu gün
Xalq artisti: “Ayıbdır, qız-gəlin baxır”
12:28, Bu gün
Azərbaycanda universitet üçün bina tikiləcək
12:24, Bu gün
"Fənərbağça" azarkeşləri "Qalatasaray"ın bazasını yandırıblar - FOTO
12:20, Bu gün
Bu şəxsə yüksək VƏZİFƏ VERİLDİ
12:16, Bu gün
Media sahəsində Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığının perspektivləri müzakirə edilib - FOTO
12:12, Bu gün
Xalq artisti: “Simpatiçni”, ləzzətli ölmək istəyirəm” - VİDEO
12:08, Bu gün
Bakıda Şimali Kipr universitetlərinin sərgisi baş tutdu - FOTO
12:04, Bu gün
"Azərbaycanın Cammu və Kəşmir məsələsində mövqeyi dəyişməzdir"
12:01, Bu gün
Zəngilan rayonunda bazar tikiləcək
11:57, Bu gün
Azərbaycanlı generallar "Efes-2024" təlimində - FOTO
11:53, Bu gün
İvana Jivkoviç: "Bugünkü konfrans və COP29 bir-biri ilə sıx bağlıdır"
11:48, Bu gün
Azərbaycan bədii gimnastları "Montenegro Cup"da iştirak edəcəklər
11:44, Bu gün
Paytaxtda taksi qıtlığı yaşanır? - VİDEO
11:41, Bu gün
TikTok canlı yayımlardan pul qazanmaq üçün yeni qaydalar təqdim edir
GÜNLÜK
10:09, Bu gün
Yayda nələr baş verəcək? “Məzuniyyətlər ləğv edilir, Bakıdan çıxış qadağan olunur” – ŞOK İDDİA
29 May 2024 | 22:26
Azərbaycanda İcra hakimiyyətində müəmma: Başçının adı və imzası var, amma özü xəbərsizdir
29 May 2024 | 20:49
Sakinlərin NƏZƏRİNƏ: Sabah bəzi ərazilərdə qaz olmayacaq
29 May 2024 | 19:44
Həcc yolu, yoxsa “xərc yolu”? - 10 000 MANAT
29 May 2024 | 20:38
“Bəlkə də Gürcüstanda xalqın əksəriyyəti üçüncü yolu seçəcək...”- Sabiq baş diplomat
29 May 2024 | 20:59
"Turan" etno-folklor ansamlından Azərbaycanın Müstəqillik gününə töhfə... -VİDEO
29 May 2024 | 20:56
“İngilis və rus ordularının müdaxiləsi nəticəsində inqilabçılara divan tutuldu...”
29 May 2024 | 19:57
Bəhram Bağırzadənin bu hüququ məhdudlaşdırıla bilər
29 May 2024 | 19:35
İngiltərədə qızlar tualetə görə restoran sahibini döyüblər
29 May 2024 | 20:56
"ABŞ Ukrayna üzrə sülh sammitində iştirak edəcək" - Ağ Evin mətbuat katibi
HƏFTƏLİK
23 May 2024 | 23:26
Araq içənlərin DİQQƏTİNƏ
24 May 2024 | 06:36
Müəllimə şagirdi ilə cinsi əlaqədə olduğu üçün BU CƏZA VERİLDİ 
26 May 2024 | 15:22
"Hazırlaşın" əmri verildi - Hədəf birbaşa Rusiya ərazisi olacaq
28 May 2024 | 09:55
İranın prezidenti azərbaycanlı ola bilər - yarış başladı, maraqlı adlar... 
23 May 2024 | 21:38
Şuşadan Qazaxa uzanan yanğın..
27 May 2024 | 21:20
Azərbaycan Respublikasının sabiq müdafiə naziri vəfat edib
27 May 2024 | 19:45
Qulu Məhərrəmli 32 il sonra doğma kəndində - FOTO 
23 May 2024 | 22:36
Aparıcıların toy qiymətləri: 25 minə… – SİYAHI
27 May 2024 | 21:09
DTX-nin həbs etdiyi Kamran Zülfüqarov - O, tırın altında Azərbaycana qayıdıbmış
28 May 2024 | 07:13
Daxili işlər naziri Baş nazir təyin edilib
AYLIQ
10:09, Bu gün
Yayda nələr baş verəcək? “Məzuniyyətlər ləğv edilir, Bakıdan çıxış qadağan olunur” – ŞOK İDDİA
29 May 2024 | 22:26
Azərbaycanda İcra hakimiyyətində müəmma: Başçının adı və imzası var, amma özü xəbərsizdir
29 May 2024 | 20:49
Sakinlərin NƏZƏRİNƏ: Sabah bəzi ərazilərdə qaz olmayacaq
29 May 2024 | 19:44
Həcc yolu, yoxsa “xərc yolu”? - 10 000 MANAT
29 May 2024 | 20:38
“Bəlkə də Gürcüstanda xalqın əksəriyyəti üçüncü yolu seçəcək...”- Sabiq baş diplomat
29 May 2024 | 20:59
"Turan" etno-folklor ansamlından Azərbaycanın Müstəqillik gününə töhfə... -VİDEO
29 May 2024 | 20:56
“İngilis və rus ordularının müdaxiləsi nəticəsində inqilabçılara divan tutuldu...”
29 May 2024 | 19:57
Bəhram Bağırzadənin bu hüququ məhdudlaşdırıla bilər
29 May 2024 | 19:35
İngiltərədə qızlar tualetə görə restoran sahibini döyüblər
29 May 2024 | 20:56
"ABŞ Ukrayna üzrə sülh sammitində iştirak edəcək" - Ağ Evin mətbuat katibi