Xəbər lenti
21/09/2019 [01:26]:
Tramp İrana qarşı “ən yüksək səviyyəli sanksiya” tətbiq etdi: "Uşaqlar, başlayın..."
21/09/2019 [00:41]:
Nazirlikdən güclü küləklə bağlı XƏBƏRDARLIQ
21/09/2019 [00:40]:
Rusiya Ermənistanla dəmir yolu əlaqəsini kəsir
21/09/2019 [00:01]:
HDP həmsədri Səlahəddin Dəmirtaşın 4 il 8 aylıq həbsinə qərar verildi
21/09/2019 [00:00]:
Azərbaycanlı müğənni “Rihannasayağı” pozlarına görə tənqid edildi - FOTOLAR
20/09/2019 [23:59]:
Günəş sistemində partlayış
20/09/2019 [23:57]:
Ermənistan Qarabağda hərbi təlimlər keçirəcək - danışıqlardan bir gün sonra
20/09/2019 [23:57]:
Aşıqlar Elnarə Abdullayevanı dediyi "Xanımdan aşıq olmaz" sözünə peşman etdi - VİDEO
20/09/2019 [23:14]:
Dünyanın 156 ölkəsində iqlim tətilləri keçirilir
20/09/2019 [23:07]:
Nikahdankənar əlaqələrə görə 6 aylıq həbs cəzası - QANUN DƏYİŞİR
20/09/2019 [23:03]:
Raquf Orucovun xanımından şəhid polislərin ailəsinə dəstək- VİDEO
20/09/2019 [22:59]:
Dağıstanda həbsxanada məhkumlar qiyam qaldırdı - VİDEO
20/09/2019 [22:57]:
“Bu, yeni ərimdir” deyib, oğlumun qarşına çıxa bilmərəm” – FOTOLAR
20/09/2019 [22:53]:
Xırdalanda 7 yaşlı uşağı maşın vurdu
20/09/2019 [22:09]:
Mələk Heydərovadan bikinili FOTOLAR -(18+ layihə…)
20/09/2019 [21:41]:
“Sülh göyərçini” aksiyası çərçivəsində 246 nömrəli məktəb-liseydə tədbir keçirilib
20/09/2019 [21:33]:
Şəki şəhərində “Ziyalılarımızdan öyrənək” layihəsi çərçivəsində seminar keçirilib
20/09/2019 [21:24]:
"İki sahil" qəzeti Neftçilər Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılış hazırlayıb
20/09/2019 [21:23]:
Prezident İlham Əliyev: "Bundan sonra da neft gəlirləri sosial məsələlərə yönəldiləcək"
20/09/2019 [21:22]:
Məhkəmə Koçaryanı zaminə buraxmadı
20/09/2019 [21:19]:
Penitensiar Xidmət: İkram Rəhimov aclıq aksiyası keçirmir
20/09/2019 [21:19]:
ABŞ İran Milli Bankına sanksiya tətbiq edib
20/09/2019 [21:16]:
Telefonun bəxş etdiyi xəstəliklər - Alimlər həyəcan təbili çalır...
20/09/2019 [21:14]:
Hansı hallarda böyrəklərin təmizlənməsinə ehtiyac var? - ƏLAMƏTLƏR...
20/09/2019 [21:13]:
Fuad Qəhrəmanlı AXCP sədrinin müavini vəzifəsindən istefa verib
20/09/2019 [21:12]:
Prezident: "Bu gün Azərbaycanın neft-qaz sektoru öz yeni inkişaf dövrünü yaşayır"
20/09/2019 [21:10]:
Prezident İlham Əliyev: “Əsrin kontraktı”nın imzalanması tarixi hadisədir"
20/09/2019 [21:05]:
Azay Quliyev seçicilərini qəbul edib
20/09/2019 [20:10]:
Ermənistanda dələduz Sorosa abidə qoyuldu-"Bu, Paşinyan hakimiyyətinin rəmzidir"-FOTO+VİDEO
20/09/2019 [19:43]:
Dövlət Komitəsinin sədri Ağdamda məcburi köçkünləri qəbul edib - FOTOLAR
20/09/2019 [19:38]:
Millət vəkili Əhməd Ağaoğlu ilə bağlı konfransda Türk dünyasına çağırış edib - FOTOLAR
20/09/2019 [19:32]:
AMİP Siyasi Şurasının növbəti iclası keçirilib
20/09/2019 [19:27]:
Qayda pozan piyadalara kim nəzarət edəcək? - Nazirlikdən Açıqlama
20/09/2019 [19:01]:
Gül almaq üçün dayandı, qəzaya səbəb oldu - FOTO
20/09/2019 [18:41]:
Aptekdən rüşvət alan müfəttiş işdən çıxarıldı
20/09/2019 [18:40]:
Kamal Abdulla Polis Akademiyasının nümayəndə heyəti ilə görüşüb
20/09/2019 [18:18]:
Xaricdə nə qədər azərbaycanlı dini təhsil alır?
20/09/2019 [18:04]:
İlham Əliyev Elmin İnkişafı Fonduna icraçı direktor təyin etdi
20/09/2019 [18:03]:
İlham Əliyev maltalı həmkarını təbrik etdi
20/09/2019 [18:03]:
Deputat “Şöhrət” ordeni ilə təltif olundu
20/09/2019 [18:00]:
Ermənistanda istefa edəcək növbəti şəxslər kimlər olacaq? - ADLAR
20/09/2019 [17:43]:
BAMF BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasında görüşlərə başlayıb - FOTOLAR
20/09/2019 [17:38]:
16 yaşlı gənci qətlə yetirdilər- Şahidlər polisə zəng etmək əvəzinə, bunu telefona çəkdi-FOTOLAR
20/09/2019 [17:35]:
Kuryer məktəblini  intihardan xilas etdi -FOTO
20/09/2019 [17:30]:
Azərbaycanın yeni kamikadze PUA-ları - FOTO/VİDEO
20/09/2019 [17:28]:
Paşinyan atasını həbs etdirdi, Sərkisyan oğlunu general etdi
20/09/2019 [17:26]:
İlham Əliyev Azərbaycanın neft sənayesi işçilərini təbrik etdi
20/09/2019 [17:08]:
Azərbaycanlı gənc Vikimedia Fondunun qlobal idarəçisi seçildi
20/09/2019 [16:45]:
Qocalmağın qarşısını almağın sirri açıqlandı
20/09/2019 [16:45]:
Müdafiə Nazirliyində Kollegiya iclası - Zakir Həsənov Prezidentin tapşırıqlarını diqqətə çatdırdı
20/09/2019 [16:42]:
Sürücünün təhqir etdiyi polis işdən çıxarıldı
20/09/2019 [16:35]:
Arif Babayev təkrar əməliyyat olunacaq
20/09/2019 [16:32]:
"Qoşunlar irimiqyaslı döyüş əməliyyatları üzrə tapşırıqları uğurla icra ediblər"
20/09/2019 [16:29]:
Baş pediatr: "Azərbaycanda qızılca epidemiyası müşahidə olunmur"
20/09/2019 [16:27]:
Cavad Zərif: "İran müharibə istəmir"
20/09/2019 [16:00]:
Bakıda iki azyaşlı qıza təcavüz edən 43 yaşlı kişi məhkəmə qarşısında
20/09/2019 [15:59]:
“Mənimlə evləndiyi üçün onu Azərbaycana deportasiya etdilər...” - Belaruslu qız...
20/09/2019 [15:58]:
Bir neçə dəqiqəyə 90 milyon insan məhv ola bilər - Dəhşətli PROQNOZ
20/09/2019 [15:56]:
Ermənistanda kişi çatışmazlığı - Paşinyan ciddi problemi təlxək açıqlamaları ilə gözdən salır
20/09/2019 [15:55]:
“Qalib olacağıma ümidim yox idi, çünki...” - Müsabiqədə birinci yeri tutan kənd müəllimi...
20/09/2019 [15:46]:
“Böhtan və bu cür yaramaz hallar məsuliyyət yaradır...”
20/09/2019 [15:44]:
Nazir müavini Xaçmazda vətəndaşları qəbul edib
20/09/2019 [15:43]:
"Bir çox xarici güclər və onların yerli əlaltıları bu sazişin baş tutmasını istəmirdilər"
20/09/2019 [15:38]:
Bu da Rəfael Cəbrayılovun girovda olan deputat vəsiqəsi – Foto
20/09/2019 [15:35]:
"Mavi balina” oynayan yeniyetmə intihar edib
20/09/2019 [15:35]:
“Nar”-ın baş sponsorluğu ilə intellektual yarış start götürür
20/09/2019 [15:08]:
Dünya Kubokunda Azərbaycanın iki məşhur şahmatçısı üz-üzə
20/09/2019 [15:06]:
Uduzdurulan Hacı Əliyev: Hakimlərə haqqımı halal etmirəm - FOTO
20/09/2019 [15:05]:
Prezidentin tapşırığına Şəkidə 4 il 4 aydır ki, əməl olunmur
20/09/2019 [15:03]:
Bakıda daha bir sürücü yol polisinə hücum etdi - ANBAAN VİDEO
20/09/2019 [15:00]:
Rusiyada azərbaycanlıların olduğu mikroavtobus qəzaya uğradı: Ölənlər var
20/09/2019 [14:52]:
Aqrar sektorda 200-ə yaxın vergi ödəyicisinin fəaliyyəti aktivləşdirilib
20/09/2019 [14:49]:
Orduda psixoloqların sayı artırılır: Əsgərlərin “dəli olmaq” ehtimalını önləmək üçün..!
20/09/2019 [14:49]:
“Qarabağ” 70-ci pillədə qərarlaşıb –UEFA klub reytinqi
20/09/2019 [14:46]:
Heydər Əliyev prospekti istiqamətində hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq
20/09/2019 [14:44]:
Azərbaycanın qadın cüdoçusu Qran-pridə finala yüksəlib
20/09/2019 [14:42]:
Hava kəskin soyuyacaq, yağış yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
20/09/2019 [14:38]:
"İndiyədək mühafizəyə cəlb olunan heç bir yaşayış evi və digər obyekt sahibi zərərçəkmişə çevrilməyib"
20/09/2019 [14:35]:
"Əsrin müqaviləsi" imzalanandan indiyədək Azərbaycana 265 mlrd. dollar investisiya yatırıldı
20/09/2019 [14:33]:
Hərəkətin təhlükəsizliyinə zəmanət gücləndirilir
Bütün arxiv bir sırada
16/05/2019 [14:31] - Siyasət - ( 1283 dəfə baxılıb)

Venesuelada Maduronun müdafiəsi - 46 il əvvəlki Çilinin bənzəri - ŞƏRH



Avtoritar, diktator və demokrat da demokratiyadan öz məqsədləri üçün alət olaraq istifadə edir. Hər üç qism rejim başçısı qanunun aliliyindən, dövlət və vətəndaşa xidmətdən danışır. Avtoritarlar və diktatorlar sanki dünyanın təhlükəsizliyinin onlardan asılı olduğu rəyini yaratmağa çalışırlar. Təbii ki, bu, demokratiyadan alət kimi istifadə edib silahlarını satan, dövlətlərin sərvətlərini talamaq istəyən ölkələrə də aiddir. Belə hallar idarəetmə üçün insanlığın yaratdığı demokratiyanı kiçildir, onu daha çox alətə çevirir.

Yeri gəlmişkən, Sovet İttifaqı dağılandan sonra dünyada demokratiyanın yayılmasına təşəbbüslər davam edir. Təəssüf ki, bu proses daha çox insan tələfatı, qaçqınlıq, xəstəlik və başqa sosial problemlərlə müşayiət olunur. Latın Amerikası da heç vaxt sakit olmayıb. Son yüz ildə dünyada baş vermiş ideoloji qarşıdurma ora da təsirsiz ötüşməyib. SSRİ bu ziddiyyətin bir tərəfi idi. Odur ki, Venesuelada baş verənlər başa çatmayan toqquşmanın davamıdır.

Əvvəllər böyük güclər, yaxud bu iddiada olanlar daha çox açıq-aşkar bir-birinə qarşı vuruşurdu. İndi isə başqa maraqlarını təmin etmək istədikləri dövlətlərdəki hakimiyyətlərin ya arxasında durur, ya da onu vururlar. Yaxın və Orta Şərqdə baş verənlər bunun əyani sübutudur. Dünyanın bu bölgəsində baş verənləri dəyərləndirərkən müəyyən mənada bu və ya başqa tərəfə simpatiya ola bilər. Bu baxımdan, Venesueladakı olaylar söylədiklərimiz və ya qısaca olaraq qeyd etdiklərimizi təsdiqləyir.

Rusiya keçmiş SSRİ-nin hüquqi varisidir. O, sovetlərin çıxarıldığı ölkələrə yenidən qayıtmağı hədəf seçib. Krımı ilhaq etdikdən sonra sanksiyaya məruz qalan Rusiyanın ilk belə cəhdi Suriyada oldu. Bu, Moskvaya beynəlxalq arenada müəyyən xal qazandırdı. Rusiyanın Suriyada fəallaşacağını gözləməyən Qərb indi onunla Venesuelada üz-üzədir. Bu ölkədə hakimiyyətdə solçular olsa da, indi kommunist Sovet İttifaqı yoxdur. Əksinə, onun yerində daha çox kapitalistləşmək istəyən Rusiya var. Deməli, məsələ ideoloji münasibətlərdə deyil, maraqlardadır. Burada heç demokratiya marağı da görünmür. Venesuelada Suriyadakı kimi vəziyyəti bu yerə gətirən dövlətlərin siyasi-iqtisadi hədəfləridir. Düzdür, Moskvanın Karakasa münasibəti daha regional siyasi marağa dayanır.

Əslində, Kreml 1973-cü il Çili məğlubiyyətinin təkrarlanmasını istəmir. Həmin il sentyabrın 11-də çevriliş nəticəsində sovetlərin dəstəklədiyi Salvador Alyende hakimiyyətdən salınmış və Auqusto Pinoçetin rəhbərliyi altında hərbi xunta yaradılmışdı. ABŞ-ın dəstəyi ilə həyata keçirilmiş hərbi çevriliş nəticəsində seçki yolu ilə Çilidə hakimiyyətə gəlmiş ilk sosialist hökumət devrilmiş və əvəzində 17 il davam edən diktatura rejimi qurulmuşdu. Həmin tarixdə Çili iqtisadiyyatı ağır vəziyyətdə olsa da, seçkini 43 faiz səslə Salvador Alyende udmuşdu. Bu nəticə onun rəqiblərini razı salmadı və mühafizəkarlar, milliyyətçilər və xristian demokratlar birləşərək Alyendeyə qarşı “Demokrat koalisiyası” adlı bir birlik yaratdılar. 1973-cü ildə ölkədə müxalifət və iqtidar arasındakı ziddiyyət mövcud böhranı daha da dərinləşdirdi. Avqustun 22-də xristian demokratlar və mühafizakarların nəzarətlərində olan Çili parlamentində “Çili demokratiyasının məhvedilmə təhlükəsi” adlı qanun layihəsi qəbul edildi. Parlament tərəfindən qəbul olunan qərarda göstərilirdi ki, Salvador Alyende konstitusiyadan sui-istifadə edir və ölkədə diktatorluq yaratmaq niyyətindədir. Mövcud problemi həll etmək və Çilidə yenidən demokratik bir hakimiyyət formalaşdırmaq üçün parlament ordunun məsələyə müdaxiləsini tələb edirdi. Salvador Alyende parlamentdə qəbul olunan bu qanun layihəsinin Çilinin dünyadakı nüfuzunu zədələmək və ölkə daxilidə ixtilaf yaratmağa hesablandığını bəyan etdi. ABŞ-ın mövqeyinə gəlincə isə rəsmi Vaşinqton sosialist Salvador Alyendenin hakimiyyətə gəlməsindən narazı idi. Onun ABŞ şirkətlərinin nəzarətində olan mis sənayesi üzərində dövlət nəzarətinin bərpa edilməsi barədə cəhdləri Ağ evin narazılığını daha da artırdı. ABŞ-ın o vaxtkı prezidenti Riçard Nikson üçün dövlət katibi Henri Kissincer tərəfindən 1970-ci il noyabrın 5-də hazırlanan sənəddə Alyendenin hakimiyyətə gəlməsinin Cənub yarımkürəsində rastlaşdıqları ən böyük problemlərdən biri kimi qiymətləndirilmişdi. Bu səbəbdən ABŞ Salvador Alyendenin hakimiyyətdən salınması yolunda məxfi planlar hazırlamağa başladı. SSRİ dağılandan sonra Çilidə demokratik rejim quruldu. Bununla belə, həmin illərin acısı, nifrəti, fəlakətləri ictimaiyyətin yadından çıxmayıb.

Bu arada Venesuelada da parlamentdə müxalifət üstünlük təşkil edir. Yaradılan Konstitusiya Şurası Nikolas Maduronun səlahiyyət müddətinin uzadılması barədə qərar qəbul edib. Müxalifət də bu addıma qarşı çıxıb. ABŞ başda olmaqla onun müttəfiqləri parlamentin sədri - ölkə müxalifətinin lideri Xuan Quaidonu Venesuelanın müvvəqəti prezidenti olaraq tanıyır. Müxalifət liderinin az qala hakimiyyəti ələ keçirəcəyi gözlənilən bir vaxtda Rusiya Venesuelaya hərbi yardım göndərir. Bununla da proses sanki dayanır, Maduro özünü arxalı hiss etməyə başlayır.

Yeri gəlmişkən, SSRİ dağıldıqdan sonra Rusiya elə bil Kuba, bir zamanlar hər cür yardım göstərdiyi Nikaraquanı unutmuşdu. Ancaq 2000-ci illərdən başlayaraq Moskva Latın Amerikasını və oradakı adamlarını xatırlamağa başladı. Bu münasibətlərin qurulmasında Venesuela prezidenti Uqo Çaves daha fəal olub. O, 2001-ci ildə iki dəfə, 2004, 2006 və 2007-ci illərdə Moskvaya səfərlər etdi. Rusiyanın o vaxtkı prezidenti Dmitri Medvedev isə 2008-ci ildə Karakasa gedib. Həmin dövrdən başlayaraq tərəflər arasında əlaqələr güclənməyə başlayıb. Bununla belə, iki ölkə arasında 2018-ci ilin son doqquz ayında ticarət dövriyyəsi 84,7 milyon dollar olub. Bu, 2017-ci ilin uyğun dövrü ilə müqayisədə 93,84 faiz çoxdur. Hesabat dövründə Rusiyadan Venesuelaya 83,9 milyon dollarlıq mal ixrac olunub, qarşı tərəfdən isə 800 min dollarlıq məhsul idxal edilib. 2005-ci ildə Rusiyanın “Qazprom” şirkəti Venesuela boğazında təbii qaz kəşfiyyatı və hasilatı üçün tender qazanıb. 2017-ci ilin avqustunda “Rosneft” neft hasilatı üçün 6 milyard dollar sərmayə qoyub. Rusiya Venesuelanın silah və hərbi texnika aldığı əsas alıcılardandır. 2005-2017-ci illərdə Venesuela Rusiyadan cəmi 11 milyard dollarlıq silah və hərbi texnika alıb. Moskva qarşı tərəfə 2009-cu ildə 2,2 milyard dollar, 2012-ci ildə və 2014-cü illərdə hər dəfə 2 milyard dollar kredit verib. Venesuela Rusiyaya borcunu qaytarmaq üçün 10 il möhlət alıb. Moskva-Karakas əlaqələrinin genişlənməyə başladığı bir vaxtda isə ABŞ Venesuela ilə iqtisadi əməkdaşlığı azaldıb. Halbuki 2015-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 23,9 milyard dollar təşkil edib.

Nəhayət, Venesuela hadisələri ABŞ-la Rusiyanın mübarizəsinin hələ də davam etdiyini göstərir. Heç şübhəsiz, bütün mənalarda güc baxımından ABŞ daha qüdrətlidir. Bununla belə, əvvəllər sovetlər dövründə buraxılan səhvləri təkrarlamaq istəmir. O vaxtlar ABŞ hərbçisi sovet əsgəri ilə Vyetnam, Əfqanıstan və s. ölkələrdə birbaşa döyüşürdü. İndi isə Amerika hərbçisinin rus əsgəri ilə istənilən ölkədə üz-üzə gəlməsini istəmir. Rusiya üçün isə elə ciddi fərqi yoxdur. O, bütün hallarda sovet dövründə itirilən nüfuzunu bərpa etməyə çalışır. Bir də qarışıqlıqdan yararlanaraq neft bazarında vasitəçilik edir. Məsələn, Venesuela neftini Hindistana satır və s. Bir də Rusiya ABŞ-ın, Qərb siyasi blokunun sərhədi boyunca genişlənməsinin qarşısını almağa, buna gücü yetməyəndə isə həmin prosesi uzatmağa çalışır. Venesuela həm də Rusiya üçün nüfuz məsələsidir. O, Suriyada Bəşşar Əsəd rejiminin qalmasına nail olduğu kimi, Maduronun da hakimiyyətdə qalmasına cəhd göstərir. Kreml özünü ABŞ-dan qorunmaq üçün alternativ kimi təqdim etməyə çalışır. Çünki dəyişiklik baş verəcəyi ehtimal olunan hələ neçə-neçə dövlət var.

loading...
loading...
Hansı hallarda böyrəklərin təmizlənməsinə ehtiyac var? - ƏLAMƏTLƏR...
Azərbaycan nefti: Lənət, yoxsa nemət..?
81 yaşlı qadın bankomatdan pulunu oğurlamaq istəyənin “dərsini verdi” - FOTO/VİDEO
Bu ölkədə evlilikdən kənar münasibət qadağan ediləcək - MARAQLI
Qütblərarası savaş və ya dialoq niyə alınmır... - BAXIŞ BUCAĞI
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
16 yaşlı gənci qətlə yetirdilər- Şahidlər polisə zəng etmək əvəzinə, bunu telefona çəkdi-FOTOLAR
Cəmiyyət
“Qalib olacağıma ümidim yox idi, çünki...” - Müsabiqədə birinci yeri tutan kənd müəllimi...
Gündəm
Ermənilər Xankəndidəki xəstəxanaya Belarusda istehsal olunmuş qurğu gətirdi-FOTOLAR
Müsahibə
"Konsertimdən sonra xərçəng xəstəsi olan bir insan sağalıb, bundan böyük savab varmı?"
Cəmiyyət
“Məsələyə nə qədər ki, el bizim, sirr bizim prizmasından yanaşacağıq problemlər qaçılmaz olacaq...” -Psixoloq...
Həftənin ən çox oxunanları
Seksoloqa 8 vacib sual: Utanıb soruşmadıqlarınız...
Prezident İlham Əliyevin sinif yoldaşı dünyasını dəyişdi
Düşmən səfərbərlik elan edir: Bütün rezerv qüvvələr geri çağırılır, həm də təcili...
Əli Nağıyevlə Orxan Sultanov yas mərasimində: İlyas İsmayılovun oğlunun qətlindən 1 il ötdü
"40 yaşım var, vecimə də deyil, enerjim var, ruhum cavan, gözlərim də parıldayır..."
“Ona heç nə olmadı, mənimsə 2 övladım anasız qaldı”: Müəllimin bədbəxt etdiyi xadimə...
"Yoxsa indi azərbaycanlılar Xankəndidə çay içirdi" - Köçəryandan maraqlı etiraf...
25 yaşlı qızı “öldürən” “Maserati” sürücüsü video yaydı
İranda erməni olimpiadasına start verildi: Dağlıq Qarabağ komandası da iştirakçılar arasında...
28 erməni fahişə saxlanıldı- VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247