Xəbər lenti
22/09/2019 [00:57]:
"Heç kim "BP"dən soruşmur ki, nə üçün Bakının göbəyində zəhərli maddələrdən istifadə edirlər?”
22/09/2019 [00:37]:
"“Parabeyin” onlara ağır söyüşlər söydükdən sonra tapancasını polis rəisinə tuşladı..."
21/09/2019 [23:01]:
İran hava məkanına girən bütün PUA-ları vuracaq
21/09/2019 [22:34]:
Prostat genişlənməsi: Əksər kişilərin “qorxulu yuxusu” - Əlamətləri, müalicəsi...
21/09/2019 [22:03]:
Azərbaycan ağırlıqqaldıranı dünya çempionatında 3 yanaşmanın hamısını boşa verib
21/09/2019 [21:48]:
2500 km üzən pinqivin əldən düşmüş halda tapıldı - MARAQLI
21/09/2019 [21:47]:
Paytaxtda qollu heç-heçə qeydə alınıb, “Sabah” uduza-uduza gedir - VİDEO
21/09/2019 [21:36]:
Ərdoğan: “İdlib mövzusunda Ankara razılaşmasının pozulacağını düşünmürəm”
21/09/2019 [21:35]:
Bakıda küləyin sürəti 40 m/s-yə çatıb - YENİLƏNİB
21/09/2019 [21:32]:
Göygöldə maşın aşdı - FOTO
21/09/2019 [21:29]:
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: "UŞAQLARINIZI QIDIQLAMAYIN"
21/09/2019 [21:26]:
Rövnəq Abdullayev: Azərbaycan bu gün xarici ölkələrə milyardlarla sərmayələr yatırır
21/09/2019 [21:24]:
“Azərişıq” gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
21/09/2019 [21:22]:
Dörd ayaqlı, üç qollu qız uşağı doğuldu, həkimlər deyir ki... - FOTOLAR
21/09/2019 [21:04]:
Körpələrini görmək istəyərkən başqa bir üzlə qarşılaşdılar - MARAQLI
21/09/2019 [20:47]:
"Azərbaycan "Əsrin müqaviləsi"ni bu gün bağlasaydı, şərtlər daha ağır olardı" - VİDEO
21/09/2019 [20:28]:
Rəsmi Yerevan: "İndi Əliyevlə Paşinyan arasında görüşə ehtiyac yoxdur"
21/09/2019 [20:22]:
Banda üzvləri Bakıda adam oğurladılar, “baqaja” qoyub apardılar- "Dedi dili uzanıb, kəsmək lazımdır"
21/09/2019 [20:15]:
Tərtərdə 36 yaşlı kişini döydülər
21/09/2019 [20:10]:
Abşeronda qəzaya düşən avtomobil alov topuna döndü - VİDEO
21/09/2019 [20:07]:
Tualetdə telefondan istifadə təhlükəlidir
21/09/2019 [20:05]:
Bərdədə güclü külək elektrik təsərrüfatına ziyan vurdu
21/09/2019 [19:15]:
Türkan Vəlizadə bu dəfə açıq paltarda - FOTO
21/09/2019 [19:08]:
Türkiyədə oteldə 2 azyaşlı qaynar yağdan yandı - VİDEO
21/09/2019 [19:04]:
Erməni qızın gözlərindən  yaş əvəzinə daş tökülür...-FOTOLAR
21/09/2019 [18:58]:
"Güclü külək bəzi ərazilərdə toz dumanı yaradıb"
21/09/2019 [18:54]:
Goranboyda qəza: altı kənd qazsız qaldı - FOTO
21/09/2019 [18:29]:
Türkiyə polisi əməliyyat keçirib, 2806 nəfər saxlanıldı
21/09/2019 [18:27]:
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 5,2 metrə çatdı
21/09/2019 [18:23]:
Nikol Paşinyanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ABŞ-a yola düşdü
21/09/2019 [18:17]:
“Vaxtilə Rəsulzadə ermənilər haqqında nahaq yerə demirdi ki...”
21/09/2019 [17:59]:
Ermənistanda qalmaqal: qubernatorun köməkçisi polkovniki döydü
21/09/2019 [17:55]:
“Türk ocağı” Azərbaycanda bərpa olundu - Akif Aşırlı başqan seçildi
21/09/2019 [17:52]:
Nəsimiyə həsr olunan beynəlxalq konfransa məqalə qəbulu davam edir
21/09/2019 [17:47]:
İran, Çin və Rusiya donanmaları Hind okeanında - GƏRGİNLİK PİK HƏDDƏ
21/09/2019 [17:45]:
Ərdoğan: "ABŞ-la qarşı-qarşıya gəlməyi arzulamırıq"
21/09/2019 [17:42]:
Gerasimov Putinə lətifə danışdı - VİDEO
21/09/2019 [17:35]:
Azərbaycanda 3030 boşanmış və 204 dul qalmış qadın yenidən ƏRƏ GEDİB
21/09/2019 [17:28]:
Bakının girişində güclü toz dumanı müşahidə olunur - VİDEO
21/09/2019 [17:26]:
Pentaqon “MIM-104 Patriot” zenit-raket kompleksinin gücsüzlüyünü etiraf etməyə məcbur oldu
21/09/2019 [17:20]:
Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu həlak oldu
21/09/2019 [17:18]:
“Yox dediyim üçün itlə qapımda dayanmışdı...”- Model tanış olduğu kişilərdən danışdı-FOTOLAR
21/09/2019 [16:57]:
Suriyalı həkim Şuşada pulsuz müayinə və əməliyyatlar keçirəcək
21/09/2019 [16:53]:
Səudiyyə özü qazdığı "Yəmən quyusu"na yuvarlanır...
21/09/2019 [16:52]:
Polis və prokurorluq azyaşlı Fəridə görə hərəkətə keçdi, cinayət işi başlandı
21/09/2019 [16:49]:
“Qarabağ probleminin həlli yolu qərarlaşıb: Bu yol hərbi yoldur!”
21/09/2019 [16:48]:
Prezident Musa Şəkiliyevi orden ilə təltif edib
21/09/2019 [16:46]:
Ərdoğan ABŞ-a getdi
21/09/2019 [16:42]:
Ağcabədidə qəza törədən avtomobil yanıb, sürücü öldü
21/09/2019 [16:39]:
Ermənistanın XİN başçısı azərbaycanlı girovların azad ediləcəyini istisna etməyib
21/09/2019 [16:31]:
Rəsul Quliyev Əli Kərimlini istefaya çağırdı
21/09/2019 [16:20]:
Sevilən müəllim olmağın bir neçə maraqlı metodu- Mütləq sınayın
21/09/2019 [16:18]:
Nüsrət Londonda restoran açır FOTOLAR
21/09/2019 [16:13]:
Ər-arvad İrandan Azərbaycana narkotik gətirmək istədi
21/09/2019 [16:12]:
Güclü külək Bakıda altı ağacı aşırdı - FOTO
21/09/2019 [16:04]:
“Ərəbləri hansı 3 səbəbdən sevməliyik?..”-  “Tarqovı”ya gedəndə mütləq oxuyun...
21/09/2019 [16:02]:
Koreya səfiri “Qobu Park”da köçkünlərə dəstək verməyə gəldi -FOTOLAR
21/09/2019 [15:59]:
Zaqatalada fındıq oğruları tutuldu
21/09/2019 [15:58]:
Prezident təqaüdçüsü: "Oxuyan üçün kənd və ya şəhərin fərqi yoxdur"
21/09/2019 [15:56]:
Nesilcanın meyiti təhvil verildi- Kəsilən ayağının yanında dəfn ediləcək (FOTOLAR)
21/09/2019 [15:45]:
Azərbaycan və Rusiya gömrük orqanları arasında növbəti işçi görüş keçirildi
21/09/2019 [15:43]:
Gömrük rəsmiləşdirilməsi üzrə mütəxəssislər üçün daha bir imtahan keçirilib
21/09/2019 [15:38]:
Ramiz Əzizbəyli :“Yaşamaq istəyirəm”
21/09/2019 [15:12]:
Hər kəsin yaşamadığı ömür -Polis ömrü...
21/09/2019 [15:11]:
Tokatda tarix yazılır... -Hulusi Kılıç afrikalıları ata yurduna apardı
21/09/2019 [15:08]:
Bakı metrosunda həyəcanlı anlar: tüstülənmə oldu, qatar boşaldıldı
21/09/2019 [15:07]:
İlham Əliyev Xələf Xələfovu təltif etdi
21/09/2019 [15:06]:
Rusiyada azərbaycanlılarla ermənilər arasında kütləvi dava - VİDEO
21/09/2019 [15:05]:
BAMF prezidenti Cenevrədə qaçqın və məcburi köçkünlərin hüquqlarına dair bəyanat verib
21/09/2019 [14:57]:
“Bu gün hökumət uşaqpullarını verə bilmirsə, heç olmasa...”
21/09/2019 [14:54]:
Əli Əhmədov: "Ölkəmizdə hər bir vətəndaş özünü təhlükəsiz, əmin-amanlıq içində hiss edir"
21/09/2019 [14:48]:
ADU-nun tələbələrinə ŞAD XƏBƏR: 10 nəfər xüsusi təqaüd alacaq
21/09/2019 [14:44]:
Tanınmış cərrahdan Ali Məhkəmənin mətbuat katibinə CAVAB MƏKTUBU...
21/09/2019 [14:29]:
"Hakim “Leş Tofiq”ə bəraət qazandırsa, nə qədər ömrüm var onu biabır edəcəm..."
21/09/2019 [14:28]:
Mətbuat və siyasətçilər "Əsrin müqaviləsi" barədə nə deyirdilər?
21/09/2019 [14:26]:
“UNEC ikili diplom proqramları” sərgisi keçirildi
21/09/2019 [14:24]:
Prezident icra başçısını ordenlə təltif etdi
21/09/2019 [14:09]:
Olimpiya çempionumuz Tokio Olimpiadasına vəsiqə qazandı
21/09/2019 [13:58]:
O vaxt T.Qasımov Minsk Qrupuna niyə razılıq verdi? - E.Namazovdan eşitmədikləriniz
21/09/2019 [13:50]:
“Xeyrixahlıq özündə artıq olanı deyil, özünün möhtac olduğunu paylaşmaqdır”
Bütün arxiv bir sırada
19/05/2019 [10:23] - Siyasət - ( 2987 dəfə baxılıb)

"Belələri nəinki Allahın, elə Kantın və ya Nyutonun qarşısında da ciddi görünmürlər..."



Bəzən yetərincə bilgi sahibi olmayan bəzi şəxslər dinə qarşı öz anti-tezislərini ortaya qoyarkən bir az geriyə dönüb bəşəriyyətin gəlmiş-keçmiş ən böyük dühaları olan Nyutonun və Kantın Yaradan haqqında görüşlərinə baş vursunlar. Xüsusilə də Kantın dinə baxışından anlaşılır ki, o da təməlində əxlaqın olmadığı dinin xurafata çevrildiyini (biz azərbaycanlıların ənənəvi dini kimi); hər şeyin Təbiətə aid olması ilə yanaşı Təbiətin özünün Allaha bağlanmasını, dinin içimizdəki qanun olduğunu, Allahın adından sui-istifadənin nə qədər böyük məsuliyyət yaratdığını, uşaqlara sağlam din anlayışının təlqin edilməsinin metodlarının tapılmasını ən zəruri addımlardan sayır. Sırf teoloji mətnlərdən din fenomenini öyrənənlər qısa bir zamanda yobazlaşmaya məhkum olurlar. Fəlsəfi mətnlər üzərindən dini öyrənənlər onun mahiyyətini də doğru düşüncə ilə çözə bilirlər. Allahın üstün varlığını inkar edərək öz mövcudluğunu Allaha qarşı qoyanlar isə nəinki Allahın, elə Kantın və ya Nyutonun qarşısında da ciddi görünmürlər...

İmmanuel Kantın "Təhsil üzərinə" əsərindən qısa bir özəti diqqətlə oxumanızı tövsiyə edərdim:

"İlk başda hər şeyi Təbiətə aid etməliyik və ardından Təbiətin özünü Allaha bağlamalıyıq...
O halda din nədir? Din önəmini bir Qanun-qoyucuya, üzərimizdəki bir Hakimə borclu olduğu etibarilə içimizdəki qanundur. 
Din Allah bilgisinə tətbiq edilmiş əxlaqdır. Əgər din əxlaqla birləşdirilməzsə, yalnız fayda qazanmaq cəhdindən ibarət olur... 
Tanrının rizasını qazanmanın yeganə gerçək yolu daha yaxşı bir insan olmaqdan keçər... Əxlaqi dürüstlük olmayan din bir xurafat işidir...
Uşaqlar bütün dini anlayışları dərk edə bilməzlər...Uşaqları hazır təlimatları əzbərləməyə məcbur etmək onlarda möminlik haqqında yanlış təsəvvür təlqin edən faydasız işdir. Əsl Allaha sitayiş İlahi iradə ilə hərəkət etməkdir. Məhz bunu uşaqlara təlqin etmək lazımdır. Həm uşaqlara, həm də özümüzə fikir vermək lazımdır ki, Allahın adından sui-istifadə olunmasın. Əgər onu, hətta xeyirxah məqsədlə səadət arzulayanda işlədilərsə, bunun özü də düzünə qalsa sui-istifadədir. Allah haqqında anlayış hər dəfə onun adı çəkiləndə insanın qəlbini ehtiram hissi ilə doldurmalıdır və insan onun adını nadir hallarda, özü də heç zaman düşüncəsiz şəkildə çəkməməlidir. Uşaq, Allah qarşısında 1-cisi, həyatın və bütün dünyanın sahibi; 2-cisi, insanları yaradan İlahi qüvvə; 3-cüsü, Hakimi-mütləq kimi ehtiram hissi daşımalıdır. Deyirlər ki, Nyuton hər dəfə Allahın adını çəkəndə yerində donub qalır və düşüncəyə qərq olurdu.
Əgər uşaqlar eyni zamanda Allah və borc haqqında təsəvvür əldə etsə, o, varlıqları qərq edən ilahi qüvvəyə daha yaxşı sitayiş etməyi öyrənər və bununla da çox zaman onların xırda heyvanları incitməsində öz əksini tapan dağıtmaqda və amansızlığa meylindən məhrum olar. Bununla yanaşı uşaqlara yamanlığın içində də yaxşılıq tapmağı öyrənmək olar: məsələn, yırtıcı heyvanları və həşəratı təmizliyin və zəhmətkeşliyin nümunəsi hesab etmək olar; qurdları məhv edən quşlar bağları qoruyurlar və s.
Deməli, uşaqlara Ali Varlıq haqqında bəzi anlayışları təlqin etmək lazımdır ki, onlar başqalarının dua etdiklərini görəndə bunun kimə münasibətdə və nə üçün edildiyini bilsinlər. Bu anlayışlar azsaylı olmalıdırlar və sırf neqativ səviyyə daşımalıdırlar. Onları uşaqlara lap erkən yaşlarından öyrətmək lazımdır, lakin eyni zamanda fikir vermək lazımdır ki, uşaqlar adamları onların məzhəblərinə görə dəyərləndirməsinlər, çünki məzhəblərdəki fərqlərə baxmayara, din hər halda hər yerdə eynidir."
Bu cür mətnlərdən sonra birisi İslam dini adına insanı daşqalaq etmə cəzasının olduğunu söyləyəndə, Quranda olmayan hökmləri din adına sırıyanların yaratdığı vəhşi İslam təsəvvürlərin uşaqlara necə təsir edə biləcəyinin fəsadlarını dərhal sezə bilirsən... Yaxud da dinin hədəfinin gecə-gündüz vaxtını ibadət etməklə keçirmək olmadığını, Allahın rizasını qazanmanın ən gerçək yolunun yaxşı insan olma hədəfinə yetişmək olduğunu daha rahat anlada biləcəksiniz.

Fazil Mustafa, Millət vəkili

loading...
loading...
2500 km üzən pinqivin əldən düşmüş halda tapıldı - MARAQLI
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: "UŞAQLARINIZI QIDIQLAMAYIN"
Körpələrini görmək istəyərkən başqa bir üzlə qarşılaşdılar - MARAQLI
Abşeronda qəzaya düşən avtomobil alov topuna döndü - VİDEO
Hansı hallarda böyrəklərin təmizlənməsinə ehtiyac var? - ƏLAMƏTLƏR...
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Prostat genişlənməsi: Əksər kişilərin “qorxulu yuxusu” - Əlamətləri, müalicəsi...
Kriminal
Banda üzvləri Bakıda adam oğurladılar, “baqaja” qoyub apardılar- "Dedi dili uzanıb, kəsmək lazımdır"
Dünya
“Yox dediyim üçün itlə qapımda dayanmışdı...”- Model tanış olduğu kişilərdən danışdı-FOTOLAR
Dünya
Nesilcanın meyiti təhvil verildi- Kəsilən ayağının yanında dəfn ediləcək (FOTOLAR)
Müsahibə
“Bu sevgi mənə o qədər stimul verir ki...”
Həftənin ən çox oxunanları
Seksoloqa 8 vacib sual: Utanıb soruşmadıqlarınız...
“Mənimlə evləndiyi üçün onu Azərbaycana deportasiya etdilər...” - Belaruslu qız...
Əli Nağıyevlə Orxan Sultanov yas mərasimində: İlyas İsmayılovun oğlunun qətlindən 1 il ötdü
Düşmən səfərbərlik elan edir: Bütün rezerv qüvvələr geri çağırılır, həm də təcili...
"40 yaşım var, vecimə də deyil, enerjim var, ruhum cavan, gözlərim də parıldayır..."
“Ona heç nə olmadı, mənimsə 2 övladım anasız qaldı”: Müəllimin bədbəxt etdiyi xadimə...
"Siz OMON-un özbaşınalıqlarının qarşısını alın, mənim işlərimə qarışmağa ixtiyarınız yoxdur"
Tramp İrana qarşı “ən yüksək səviyyəli sanksiya” tətbiq etdi: "Uşaqlar, başlayın..."
"Yoxsa indi azərbaycanlılar Xankəndidə çay içirdi" - Köçəryandan maraqlı etiraf...
25 yaşlı qızı “öldürən” “Maserati” sürücüsü video yaydı
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247