Xəbər lenti
02/06/2020 [12:36]:
Amerikalı məhşurlar mitinqdə döyülür
02/06/2020 [12:35]:
Culian Assanj azadlığa çıxmasa ölə bilər...
02/06/2020 [12:34]:
Trampın Rusiya ilə bağlı dəvətinə etiraz...
02/06/2020 [12:31]:
"Kim Ramil Səfərova qarşı çıxırsa, o, bizdən deyil və ədalətsiz, vicdansız insandır...”
02/06/2020 [12:06]:
Qüdrət Həsənquliyev: "Parlament televiziyası yaradılsın"
02/06/2020 [11:57]:
İlham Əliyev Sumqayıta altı milyon manat ayırdı - SƏRƏNCAM
02/06/2020 [11:57]:
“Bir azərbaycanlı xanım olaraq öz şəkilimi o cərgədə görəndə utanıram...”
02/06/2020 [11:50]:
Deputat baş nazirə müraciət etdi
02/06/2020 [11:46]:
“Dağlıq Qarabağa muxtariyyətin verilməsi məsələsi artıq öz hüquqi gücünü itirib”
02/06/2020 [11:46]:
İyun ayında 190 manat veriləcək? - Nazirlikdən rəsmi CAVAB
02/06/2020 [11:44]:
Supermarketlərdən spirtli içkilər oğurlayan keçmiş məhkum YAXALANDI
02/06/2020 [11:38]:
ABŞ-da vətəndaş müharibəsi siqnalı - Ordunun bazasına hücum zamanı iki hərbçi öldü...
02/06/2020 [11:37]:
Parlament Jurnalistləri Birliyinin bir qrup üzvü 100 il əvvəlki sələflərini yad etdi - VİDEO
02/06/2020 [11:36]:
Azərbaycan sərhədləri açır? - Nazirlər Kabineti açıqladı
02/06/2020 [11:35]:
Koronavirus bitməmiş yeni epidemiya başladı - ÜST xəbərdarlıq etdi
02/06/2020 [11:33]:
Cazibədar aktrisa çılpaq şəklini satışa çıxardı - FOTO/VİDEO
02/06/2020 [11:27]:
"Mənə Bakıda, Azərbaycanın paytaxtında ermənilər tərəfindən təzyiqlər var idi..."
02/06/2020 [11:25]:
Qarabağdan danışmaq yasaqlanır?..
02/06/2020 [11:23]:
"Loşarik" hücumu: Putin əsəbiləşir, Tramp... - VİDEO
02/06/2020 [11:20]:
Ramzan Kadırov BMT-ni ABŞ hakimiyyətini cəzalandırmağa çağırdı
02/06/2020 [11:18]:
Ermənistanda son sutkada 517 nəfər koronavirusa yoluxub, 19 nəfər ölüb
02/06/2020 [11:18]:
Ali məktəblərə subbakalavrların ərizə qəbulu başlayıb
02/06/2020 [11:16]:
Milli Məclis iki qanunda ekoloji tələbləri müəyyənləşdirir
02/06/2020 [11:16]:
Parlamentin növbədənkənar sessiyasının plenar iclası başladı
02/06/2020 [11:15]:
“Məclis Qarabağsızlaşır… -Atəşkəsin səskəs təzahürü...”
02/06/2020 [11:07]:
Parlament Azərbaycanda həkim-transplantoloqun vəzifələrini BƏLLİ EDİR
02/06/2020 [11:01]:
İyun ayının qeyri-iş günləri AÇIQLANDI
02/06/2020 [10:58]:
Bakıda qadın meyiti tapıldı
02/06/2020 [10:56]:
Azərbaycanda yüksək vəzifəli şəxs öz bacanağına vəzifə verdi - FOTO
02/06/2020 [10:55]:
Mehman Hüseynovda ağır xəstəlik tapıldı - XƏRÇƏNG...
02/06/2020 [10:54]:
BŞTİ-də vətəndaşların qəbulu iyunun 15-dək dayandırıldı
02/06/2020 [10:52]:
Azərbaycan XİN İtaliyanı təbrik etdi
02/06/2020 [10:48]:
Milli Məclisin bugünkü iclasının GÜNDƏLİYİ
02/06/2020 [10:44]:
İcra başçısı bacanağını özünə köməkçi təyin etdi
02/06/2020 [10:41]:
Azərbaycanın poçt markası beynəlxalq müsabiqədə təmsil olunur
02/06/2020 [10:38]:
Bu sığorta şirkətinin 21 min manata yaxın vergi borcu var
02/06/2020 [10:30]:
“Rəqs edən” ayının görüntüləri hər kəsi güldürdü - VİDEO
02/06/2020 [10:27]:
Klinika sahibinin qətl törədən oğlu hakim qarşısına çıxarıldı
02/06/2020 [10:26]:
MDB ölkələri infeksiyalara qarşı mübarizə üzrə fəaliyyət planı hazırlayacaq
02/06/2020 [10:25]:
9 işəgötürən barədə hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edilib
02/06/2020 [10:24]:
“Rusların həmin manevrinə görə, təlimdə vurulan hədəflər bizim döyüş mövqelərimiz olmalı idi”
02/06/2020 [10:23]:
Rusiyaya səs salan azərbaycanlı müğənni: “Gəncədə dörd manata ofisiant işləyirdim” - VİDEO
02/06/2020 [09:41]:
Şəkidə kütləvi dava: Xəsarət alanlar var
02/06/2020 [09:38]:
İyun ayının qeyri-iş günləri AÇIQLANDI
02/06/2020 [09:37]:
Əli Həsənovun oğlu işdən çıxarıldı
02/06/2020 [09:35]:
"Qarışıqlıqlar etiraz nümayişləri deyil, terror aktlarıdır" Tramp
02/06/2020 [09:08]:
Parlament Jurnalistlər Birliyinin bir qrup üzvü 100 il əvvəlki sələflərini belə yad etdi - VİDEO
02/06/2020 [09:07]:
Azərbaycanın 20 faizindəki son erməni təyinatları  Kremldə çox pis qarşılandı...
02/06/2020 [09:06]:
Konqres üzvü Kevin Hern: “Azərbaycan ABŞ-ın etibarlı müttəfiqidir”
02/06/2020 [09:06]:
Azərbaycanın ən təmiz nazirinin Nyu-Yorkdakı mənzilinə "virtual səyahət"... - FOTOLAR
02/06/2020 [09:02]:
Vahid Ələkbərov ilin ilk beş ayında beş milyard dollara yaxın pul itirib
02/06/2020 [09:01]:
Koronavirus dövründə populyarlaşan proqramın dəyəri 50 milyard dolları ötdü
02/06/2020 [08:39]:
Çin şirkətlərinə ABŞ məhsullarının idxalını qadağan etdi
02/06/2020 [08:37]:
Könül Xasıyevaya ağır itki üz verib - FOTO
02/06/2020 [08:19]:
Şəkidə mal-qara otaran gənci ilan sancıb
02/06/2020 [08:18]:
Koronavirusa qarşı misdən istifadə: virusu dörd saata məhv edir
02/06/2020 [07:50]:
İran istismar olunan amerikalıların yanında olduğunu bəyan etdi... 
02/06/2020 [07:31]:
Ceki Çanın etirafları hər kəsi şoka saldı: Körpə uşağını…
02/06/2020 [07:29]:
"Facebook"un əməkdaşları Mark Zukerberqə etiraz olaraq tətilə hazırlaşırlar
02/06/2020 [07:27]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 6,3 milyonu ötdü
02/06/2020 [07:26]:
Hakerlər xüsusi proqramla yanacaqdoldurma məntəqələrindən benzin oğurlayıb
02/06/2020 [06:58]:
Ruhi gərginliyi aradan qaldırmağın ən yaxşı yolu...
02/06/2020 [01:16]:
ABŞ bu dəfə Rusiyanın sayıqlığını belə yoxlayacaq: Qorxunc raketlər daşıyan səssiz təyyarələrlə...
01/06/2020 [23:38]:
Naxçıvan istiqamətində hərbi texnikanın vurulması videosu - FOTO/VİDEO
01/06/2020 [23:28]:
Tramp və Putin arasında telefon danışığı olub
01/06/2020 [22:51]:
Avropa Olimpiya Komitəsinin prezidenti ölüb
01/06/2020 [22:50]:
ADY-də əmək şəraiti standartları daha da yüksəldiləcək - MÜSAHİBƏ
01/06/2020 [22:42]:
Türkiyədə COVID-19 qurbanlarının sayı 4 500-ü ötdü
01/06/2020 [22:40]:
İlham Əliyev: "Şimal-Cənub istiqamətində dəmir yolumuzun bərpası prosesindəyik"
01/06/2020 [22:39]:
Prezident: "Dörd ayda qeyri-neft sənayesində 16 faizdən çox artım müşahidə olunmuşdur"
01/06/2020 [22:38]:
İlham Əliyev: "ÜST vasitəsilə yardıma ən çox ehtiyacı olan 15 ölkəyə dəstək göstərəcəyik"
01/06/2020 [22:38]:
Dövlət başçısı: "Biz hazırda bərpa olunan enerji mənbələri üzərində fəal şəkildə işləyirik"
01/06/2020 [22:35]:
"Qalatasaray" “Beşiktaş”ın çempionluq iddiası ilə bağlı bəyanat yayıb
01/06/2020 [22:34]:
Xuraman Şuşalı: “Nə qayınanamdan, nə də ki baldızımdan kömək gözləyirəm” - FOTO/VİDEO
01/06/2020 [22:07]:
Azərbaycan Prezidenti: "Hazırda biz yeni layihələr üzərində işləyirik"
01/06/2020 [21:40]:
Məşhur parodiyaçı koronavirusa yoluxub
01/06/2020 [21:39]:
Xristian  döyüş ustası İslamı qəbul etdi  və müsəlman qızla evləndi…- FOTO
01/06/2020 [21:35]:
Türkiyədə koronavirusa yoluxanların sayı 164 mini keçib
01/06/2020 [21:25]:
İlk görüşdəcə cinsi əlaqədə olun, çünki... - Alimlərdən şok tövsiyə
01/06/2020 [21:21]:
Azərbaycanda keçmiş məmuru döyüb xəstəxanalıq etdilər
Bütün arxiv bir sırada
07/06/2019 [08:59] - Hadisə - ( 1237 dəfə baxılıb)

Çernobıl, xilaskar ata və mən...




Sovet deyəndə dodağı dörd yerdən çatlayanlara təzəcə çəkilmiş ”Çernobıl” serialına baxmağı məsləhət görürəm. Müstəqillik illərində doğulan gənclərə isə baxmağı ona görə tövsiyyə edirəm ki, hansı mənəvi-siyasi irsin daşıyıcısı olduğumuzu bilsinlər. 28 ildi insan yönlü cəmiyyət qura bilməməyimizin səbəbi haqda düşünəndə bu bilgi gərəkləri olar.

”Durak” nə qədər sovetin rəsmi varisi indiki Rusiyaya güzgü tutan filmdisə, o serial da bizim bəzən xoş xatirələrlə andığımız, hərdən lap nostalji duyğular yaşadığımız, əslindəsə gerçək simasını görmədiyimiz sovetin mahiyyətini sərgiləyir.

Filmdə o dəhşətli səhnələri seyr edərkən, xüsusən də bəxtsiz sovet əsgərlərinin faciəli durumuna baxarkən istər-istəməz öz əsgərlik çağım yadıma düşdü. Atamın Çernobıldan məni necə xilas etməsini xatırladım.

Söz vaxtına çəkər, 1986-cı ilin iyun ayı idi, atam, dayım, əmim məni əsgərliyə yola salmaq üçün Biləcəriyə gəlmişdilər. Maraqlanıb öyrəndilər ki, bu günkü çağırışçıları Ukraynaya aparırlar. Bunu eşidəndə atamın düşdüyü halı kaş təsvir edə biləydim. Onun ”Çernobıla aparırlar!” nidası hələ də qulağımdadı. Atamın üzündə əvvəllər heç vaxt şahidi olmadığım bir təşviş gördüm. İki ayağını bir başmağa dirədi: ”Olmaz, ora olmaz!”

Kiminlə nə danışdıqlarını bilmədim, tək onu bildim ki, məni bir həftə sonrakı ”otpravka”ya saxladılar. Dayım dost-tanışı işə saldı, atam kiməsə görüm-baxım elədi, nəhayətdə, Kuybışevə, indiki Samara şəhərinə gedənlərin siyahısına düşdüm.

Çernobıl qəzasından iki ay keçmişdi. Oradan təzadlı xəbərlər gəlirdi. Faciənin miqyasından heç kimin xəbəri yox idi, heç atam da əslində orada nə baş verdiyini sonacan kəsdirmirdi. Amma elə bil serialdakı dərisi əriyib paltarına qaynaq olan əsgərləri gözüylə görmüşdü.

Bir sözlə, o vaxt atamın panik təkidiylə atom şüalanmasından uzaq bir yerə göndərildim. Buna nəyin ironiyası deyim, bilmirəm – Kuybışevdə təlimlərdən sonra Orenburqun Totsk deyilən səhrasında piyada motoatıcı diviziyaya düşdüm. Qışda mənfi 50 dərəcə şaxta, çöllü-biyaban, köhnə sovet tankları, bir də şəkildə gördüyünüz arıq, çəlimsiz sovet əsgəri…

tankist

Bura 1954-cü ildə atom bombası atılmış Totsk poliqonudur.

Taledən qaçmaqmı olar, illah da SSRİ kimi ölkədə!

Sonralar biləcəkdim ki, poliqonunda tank sürməyi öyrəndiyim Totskda 1954-cü ildə marşal Jukovun komandanlığı altında atom silahı sınaqdan keçirilibmiş. Dünya hərb tarixində misli görünməyən qorxunc bir təlimdən danışıram. On minlərlə atı, inəyi, donuzu, it-pişiyi, toyuq-cücəni… və 45 min əsgəri – öz vətəndaşını hərbi sınağa görə qurban verən bir dövləti gözünüzün qabağına gətirin!

Nəyə görə o seriala baxmanızı istəyirəm?

Bilirəm, Svetlana Aleksiyeviçin Nobel mükafatlı ”Çernobıl duaları. Gələcəyin xronikası” kitabını oxumağa vaxt yoxdu. Ciddi kitabların pop-kültür kölgəsində qaldığı zəmanədə yaşayırıq. Baxsanız, görəcəksiniz ki, ”Çerbonıl” mini-serialı insanı ”adam yerinə qoymayan” bir siyasi sistemdən danışır. Belə ölkələrdə vətəndaş insan yox, statistik rəqəmdən başqa bir şey deyil.

”Hər şey insan üçün” prinsipiylə qurulan cəmiyyətlərdən fərqli olaraq, insanın dəyərsiz olduğu siyasi sistemlər bir-birinə oxşayırlar. Belə sistemlər hələ də var və biz buna indi də şahidik.

Bəşər tarixinin ən dəhşətli texnogen fəlakəti haqda xəbəri kommunistlər siyasi propoqanda naminə gizlətməyə çalışdılar. Gizlədə bilməyəndə miqyasını kiçiltməyə can atdılar.

cernobil

Serialdan kadr

“Çernobıl” serialının tamaşaçıya bir mesajı da odur ki, vicdanı deqradasiya uğramışları hakimiyyətə yaxın buraxmaq olmaz!

Tək Rusiya deyil, əksər keçmiş sovet ölkələri də sosializmin mənəvi varisləri, irs daşıyıcılarıdı. Serialda sadə insanların fədakarlığı, on minlərlə əsgərin, yanğınsöndürənin, şaxtaçının qəhrəmanlığı fonunda öz vətəndaşlarının taleyinə biganə ölkə rəhbərliyi də yer alıb. Xalqa, sadə insanlara keçmiş kommunistlərin münasibətini sonralar da az görmədik.

Azad cəmiyyətlərdə olduğu kimi azad olmayan ölkələrdə də adamlar bərabərdilər. Amma birində hər şeydilərsə, o birində heç nədilər!

Onda atam məni xilas etdi, əks halda o serialdakı qurbanlıq əsgərlərdən biri olmaq ehtimalım çox böyük idi.

İndi atam yaşdayam. Mən də xilaskar olmaq istəyirəm! Xilası balalar üçün insanın ən ali varlıq sayıldığı bir cəmiyyət qurmaqda görürəm.

Mənim nəslim müstəqilliyə nail olsa da, insansevər bir cəmiyyət qura bilmədi. Çünki özündən, daşıyıcısı olduğu müti irsdən azad deyildi.

“Çernobıl” serialına baxın, illah da gənclər! Ataların bir vaxt yaşadığı ölkəni görün və başınıza çarə qılın – özünüzə insan üzlü ölkə düzəldin!

Vahid Qazi

7 iyun 2019

Amerikalı məhşurlar mitinqdə döyülür
Trampın Rusiya ilə bağlı dəvətinə etiraz...
Trolleybusa minə bilməyən qadın bu cür səyahət etdi - MARAQLI... + VİDEO
Etirazlara qatılan bələdiyyə sədrinin qızı həbs edildi - FOTO
ABŞ-lı polis məmuru heç kimin qaça bilmədiyi həbsxanaya göndərildi - FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
Culian Assanj azadlığa çıxmasa ölə bilər...
Cəmiyyət
"Mənə Bakıda, Azərbaycanın paytaxtında ermənilər tərəfindən təzyiqlər var idi..."
Dünya
ABŞ bu dəfə Rusiyanın sayıqlığını belə yoxlayacaq: Qorxunc raketlər daşıyan səssiz təyyarələrlə...
Cəmiyyət
Xristian  döyüş ustası İslamı qəbul etdi  və müsəlman qızla evləndi…- FOTO
Dünya
ABŞ "Antifa"nı terrorçu təşkilat kimi tanıyacaq
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
"Bəlkə fiziki məsafə və sosial yaxınlıq?...  -Hə, cənab oliqarx vətəndaşlar?.."
Həftənin ən çox oxunanları
İranda pulun üzərinə Azərbaycan haqda görün nə yazıldı - FOTO
Azərbaycan Respublikasıının 20 faizində  təhlükəsizlik atası azərbaycanlı olan generala tapşırıldı... 
Valentina Tereşkova ilə Vilyam Hacıyevi nə bağlayır?
Ramil Səfərov kimin əmisi oğlunu öldürüb?
Rusiyanın yalanı üzə çıxdı...
Elçibəyin Klintona Kəlbəcərlə bağlı yazdığı məxfi məktub: Prezident amerikalı həmkarından nə istəyib?
ABŞ hər iki ölkəni “bombalayacaq”: Pentaqon sülhə “razı deyil”!
"Belə fikirlər var ki, guya Rusiya torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə mane olacaq, ancaq..."
"Ay it uşaqları, Ramil Markaryanı yatdığı yerdə öldürməyib..."
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247