Xəbər lenti
24/02/2020 [00:15]:
Kiyevdə erməni nazirin istefasını tələb etdilər: Avakov "ölkəyə yoluxan virus" adlandırıldı...
23/02/2020 [23:47]:
"Fənərbağça"nın baş məşqçisi istefa verdi
23/02/2020 [23:39]:
Əzəli rəqiblər arasında 21 illik tilsim qırıldı: "Qalatasaray" "Fənərbağça"nı "bitirdi"...
23/02/2020 [23:36]:
Çinin dövlət başçısı koronavirusla bağlı durumu "qorxunc və qarışıq" adlandırdı...
23/02/2020 [23:32]:
Azərbaycan millisi Böyük Dəbilqəni 4 medalla başa vurdu
23/02/2020 [23:22]:
Koronovirus barədə səs yazısı ilə bağlı açıqlama - RƏSMİ
23/02/2020 [23:21]:
Bütün əsrlərin ən dəhşətli soyqırımı: Xocalı!
23/02/2020 [22:05]:
Xanhüseyn Kazımlının şirkətlərinin siyahısı yayıldı - FOTO
23/02/2020 [21:53]:
İsrail hərbçisi yaralı müsəlman uşağı buldozerlə əzib öldürdü...-QANSIZLIQ! + VİDEO
23/02/2020 [21:40]:
"Bunu Azərbaycan İtaliya münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirmək olar"
23/02/2020 [21:10]:
Yuxu zamanı insan bədənində baş verən 10 MÖCÜZƏVİ DƏYİŞİKLİK...
23/02/2020 [20:49]:
Qurban Qurbanov: “Onlara Rəşad Sadıqovun uşaqları deyirəm”
23/02/2020 [20:31]:
XİN-dən Türkiyəyə başsağlığı
23/02/2020 [20:27]:
Lənkəranda zəlzələ oldu
23/02/2020 [19:39]:
MSK daha 2 seçki məntəqəsində nəticələri etibarsız saydı
23/02/2020 [19:38]:
Hərbçilərimiz qarlı havada təlim keçir - FOTOLAR
23/02/2020 [19:36]:
“Şəxsən “Taliban”la sülh sazişi imzalamaq niyyətindəyəm”
23/02/2020 [19:24]:
Azərbaycanlı avtoritet Ukraynada öldürüldü
23/02/2020 [18:59]:
MSK 60 saylı Salyan-Neftçala dairəsi ilə bağlı QƏRAR VERDİ
23/02/2020 [18:56]:
İlham Əliyev türkiyəli həmkarına başsağlığı verdi
23/02/2020 [18:54]:
Sən hər gün əliəyrilik edirsən, o, beş ildə bir dəfə...
23/02/2020 [18:47]:
"Söhbət kurikulumun ləğvindən deyil, daha da təkmilləşdirilməsindən gedə bilər ki..."
23/02/2020 [18:32]:
Venesiya Karnavalı koronavirus səbəbiylə ləğv edildi
23/02/2020 [18:23]:
Məşhurlar çəhrayı xalıda - FOTOLAR
23/02/2020 [18:14]:
Koronavirusdan necə qorunaq?
23/02/2020 [18:11]:
Türkiyə Naxçıvanla sərhəd-keçid məntəqəsində gediş-gəlişi məhdudlaşdıracaq
23/02/2020 [17:54]:
26 yaşlı xanımın lider namizəd olduğu dairənin 11 məntəqəsinin nəticələri etibarsız sayıldı
23/02/2020 [17:49]:
MSK daha bir DSK-nın qərarını qüvvədə saxladı
23/02/2020 [17:47]:
Paşinyanın Qarabağda əsgərlik çəkən oğlunun YENİ VİDEOSU
23/02/2020 [17:44]:
Türkiyə də İranla sərhədi bağladı
23/02/2020 [17:43]:
Şəhid şəhər
23/02/2020 [17:23]:
Gömrük Komitəsindən İranla sərhədin bağlanması ilə bağlı AÇIQLAMA
23/02/2020 [17:22]:
Türkiyədə 4,8 bal gücündə zəlzələ olub
23/02/2020 [17:17]:
Qaradağ seçki dairəsi ilə bağlı DSK-nın qərarı qüvvədə saxlanıldı
23/02/2020 [17:12]:
Tehrandakı Ermənistan səfirliyi fəaliyyətini dayandırdı
23/02/2020 [17:07]:
"Əlimdə çox ciddi və təkzibolunmaz faktlar var, onlar bundan qorxmalı, mən deyil..."
23/02/2020 [16:54]:
Ərləri, sevgililəri, qohumları tərəfindən öldürülən qadınlar...
23/02/2020 [16:51]:
Şəhid xanımı, Milli Qəhrəman, Diaspor rəhbəri Ümumavropa Qarabağ mitinqi barədə...
23/02/2020 [16:50]:
Goranboyda 40 başdan çox iribuynuzlu mal-qara oğurlanıb - FOTO
23/02/2020 [16:47]:
İranda zəlzələ zamanı xəsarət alanların sayı artdı - YENİLƏNİB
23/02/2020 [16:44]:
MSK seçkilərlə bağlı şikayət və müraciətlərə baxır
23/02/2020 [16:42]:
“Kimlərsə şou-biznesə ər tapmağa gəlir...”
23/02/2020 [16:21]:
Yeni seçilən deputatdan məsləhət: “Şükür edin!”
23/02/2020 [16:17]:
ATƏT PA-nın qış sessiyasında Ermənistanın təxribatının qarşısı alınıb
23/02/2020 [16:16]:
Şəkidə it sakinlərə hücum edərək bir neçə nəfəri dişlədi
23/02/2020 [15:50]:
Həvəskar astronavt “Ağılsız Mayk”ın ölüm anı kamerlara belə düşdü - ANBAAN VİDEO
23/02/2020 [15:41]:
Əməliyyatdan çıxan aktyor danışdı: “Özümü yaxşı hiss edirəm”
23/02/2020 [15:24]:
Magistraturaya qəbul imtahanı keçirilib
23/02/2020 [15:08]:
Astara gömrük postunda keçid dayandırıldı
23/02/2020 [15:07]:
Biləsuvar gömrük sərhəd buraxılış məntəqəsi bağlandı
23/02/2020 [15:05]:
Bakının mərkəzində maşın yandı - VİDEO
23/02/2020 [14:35]:
Hüsnü Mübarəkin oğulları bəraət aldı
23/02/2020 [14:32]:
Rus təyyarələri hərəkətə keçdi: Bu kənd vuruldu
23/02/2020 [14:29]:
XİN-dən İrana gedən azərbaycanlılara koronavirus ÇAĞIRIŞI
23/02/2020 [14:06]:
Baş redaktor 29 yaşında həyatını itirdi
23/02/2020 [14:06]:
Cənubi Koreyada yeni növ koronavirusa yoluxanların sayı 556 nəfərə çatıb
23/02/2020 [14:05]:
Koalisiya husilərin partlayıcı ilə dolu qayğını məhv etdi
23/02/2020 [14:03]:
İranın Qərbi Azərbaycan əyalətində zəlzələ nəticəsində 25 nəfər xəsarət alıb
23/02/2020 [13:26]:
Hitlerə görə 6 övladını öldürdükdən sonra əri ilə birlikdə intihar edən qadın... - FOTOLAR
23/02/2020 [13:24]:
Yeni doğulan körpə mimikası ilə hər kəsi şoka saldı - FOTOLAR
23/02/2020 [13:20]:
Sabah Bakıda hava çiskin olacaq, dağlıq rayonlara qar yağacaq
23/02/2020 [13:15]:
"Ölkəmizdə sovetlər dönəmində də, YAP hakmiyyəti zamanında da vəzifə yalnız biznes məqsədli olub"
23/02/2020 [13:02]:
Moskvada 45 soydaşımızın öldüyü, Azərbaycanı yasa boğmuş faciə
23/02/2020 [13:00]:
İvana Sərtdən xanımlara 3 önəmli məsələhət - VİDEO
23/02/2020 [12:37]:
İrandakı zəlzələ Türkiyədə dağıntılara yol açdı: Yeddi ölü, beş yaralı - YENİLƏNİB -FOTO
23/02/2020 [12:31]:
İranda koronavirusa görə məktəb və universitetlər bağlandı...
23/02/2020 [12:28]:
Tutulan damarları açmaq, qan dövranını tənzimləmək üçün nə etmək lazımdır?
23/02/2020 [12:27]:
İsrail bomba yerləşdirən iki fələstinlini güllələdi
23/02/2020 [12:19]:
Sünnət zamanı uşağın cinsiyyət üzvünü dibindən kəsdilər: Səhiyyəmizin günü + VİDEO
23/02/2020 [12:17]:
İtaliya A seriyasına koronavirus əngəli
23/02/2020 [12:06]:
"Bütün bunlar olmasaydı, cinayət işi Azadə Kərimovaya deyil, Jalə Bayramovaya qarşı açılardı"
23/02/2020 [12:05]:
Tramp Boltona mane olacaq: Gizli məlumatlar...
23/02/2020 [11:49]:
Yasamalda yol keçən 64 yaşlı kişini avtomobil vurdu
23/02/2020 [11:45]:
Ağılsız Mayk öldü
23/02/2020 [11:44]:
İrandakı zəlzələ Türkiyədə dağıntılara yol açdı: Evlər yıxıldı, heyvanlar tələf oldu -FOTOLAR
23/02/2020 [11:28]:
Peruda daşqınlar nəticəsində bir neçə nəfər öldü, onlarla xəsarət alan var
23/02/2020 [11:15]:
Elimdar adına salınan park bu gün hamı tərəfindən ziyarət olunur - FOTOLAR
23/02/2020 [11:12]:
Ermənistanda İranla sərhədi bağlamaq çağırışları səsləndi...
23/02/2020 [11:11]:
Səni bu günə kim salıb, Yardımlı?..
23/02/2020 [10:55]:
ABŞ-ın Rusiya ssenarisi: Nüvə silahı ilə vuracağıq!
Bütün arxiv bir sırada
07/06/2019 [08:59] - Hadisə - ( 1201 dəfə baxılıb)

Çernobıl, xilaskar ata və mən...




Sovet deyəndə dodağı dörd yerdən çatlayanlara təzəcə çəkilmiş ”Çernobıl” serialına baxmağı məsləhət görürəm. Müstəqillik illərində doğulan gənclərə isə baxmağı ona görə tövsiyyə edirəm ki, hansı mənəvi-siyasi irsin daşıyıcısı olduğumuzu bilsinlər. 28 ildi insan yönlü cəmiyyət qura bilməməyimizin səbəbi haqda düşünəndə bu bilgi gərəkləri olar.

”Durak” nə qədər sovetin rəsmi varisi indiki Rusiyaya güzgü tutan filmdisə, o serial da bizim bəzən xoş xatirələrlə andığımız, hərdən lap nostalji duyğular yaşadığımız, əslindəsə gerçək simasını görmədiyimiz sovetin mahiyyətini sərgiləyir.

Filmdə o dəhşətli səhnələri seyr edərkən, xüsusən də bəxtsiz sovet əsgərlərinin faciəli durumuna baxarkən istər-istəməz öz əsgərlik çağım yadıma düşdü. Atamın Çernobıldan məni necə xilas etməsini xatırladım.

Söz vaxtına çəkər, 1986-cı ilin iyun ayı idi, atam, dayım, əmim məni əsgərliyə yola salmaq üçün Biləcəriyə gəlmişdilər. Maraqlanıb öyrəndilər ki, bu günkü çağırışçıları Ukraynaya aparırlar. Bunu eşidəndə atamın düşdüyü halı kaş təsvir edə biləydim. Onun ”Çernobıla aparırlar!” nidası hələ də qulağımdadı. Atamın üzündə əvvəllər heç vaxt şahidi olmadığım bir təşviş gördüm. İki ayağını bir başmağa dirədi: ”Olmaz, ora olmaz!”

Kiminlə nə danışdıqlarını bilmədim, tək onu bildim ki, məni bir həftə sonrakı ”otpravka”ya saxladılar. Dayım dost-tanışı işə saldı, atam kiməsə görüm-baxım elədi, nəhayətdə, Kuybışevə, indiki Samara şəhərinə gedənlərin siyahısına düşdüm.

Çernobıl qəzasından iki ay keçmişdi. Oradan təzadlı xəbərlər gəlirdi. Faciənin miqyasından heç kimin xəbəri yox idi, heç atam da əslində orada nə baş verdiyini sonacan kəsdirmirdi. Amma elə bil serialdakı dərisi əriyib paltarına qaynaq olan əsgərləri gözüylə görmüşdü.

Bir sözlə, o vaxt atamın panik təkidiylə atom şüalanmasından uzaq bir yerə göndərildim. Buna nəyin ironiyası deyim, bilmirəm – Kuybışevdə təlimlərdən sonra Orenburqun Totsk deyilən səhrasında piyada motoatıcı diviziyaya düşdüm. Qışda mənfi 50 dərəcə şaxta, çöllü-biyaban, köhnə sovet tankları, bir də şəkildə gördüyünüz arıq, çəlimsiz sovet əsgəri…

tankist

Bura 1954-cü ildə atom bombası atılmış Totsk poliqonudur.

Taledən qaçmaqmı olar, illah da SSRİ kimi ölkədə!

Sonralar biləcəkdim ki, poliqonunda tank sürməyi öyrəndiyim Totskda 1954-cü ildə marşal Jukovun komandanlığı altında atom silahı sınaqdan keçirilibmiş. Dünya hərb tarixində misli görünməyən qorxunc bir təlimdən danışıram. On minlərlə atı, inəyi, donuzu, it-pişiyi, toyuq-cücəni… və 45 min əsgəri – öz vətəndaşını hərbi sınağa görə qurban verən bir dövləti gözünüzün qabağına gətirin!

Nəyə görə o seriala baxmanızı istəyirəm?

Bilirəm, Svetlana Aleksiyeviçin Nobel mükafatlı ”Çernobıl duaları. Gələcəyin xronikası” kitabını oxumağa vaxt yoxdu. Ciddi kitabların pop-kültür kölgəsində qaldığı zəmanədə yaşayırıq. Baxsanız, görəcəksiniz ki, ”Çerbonıl” mini-serialı insanı ”adam yerinə qoymayan” bir siyasi sistemdən danışır. Belə ölkələrdə vətəndaş insan yox, statistik rəqəmdən başqa bir şey deyil.

”Hər şey insan üçün” prinsipiylə qurulan cəmiyyətlərdən fərqli olaraq, insanın dəyərsiz olduğu siyasi sistemlər bir-birinə oxşayırlar. Belə sistemlər hələ də var və biz buna indi də şahidik.

Bəşər tarixinin ən dəhşətli texnogen fəlakəti haqda xəbəri kommunistlər siyasi propoqanda naminə gizlətməyə çalışdılar. Gizlədə bilməyəndə miqyasını kiçiltməyə can atdılar.

cernobil

Serialdan kadr

“Çernobıl” serialının tamaşaçıya bir mesajı da odur ki, vicdanı deqradasiya uğramışları hakimiyyətə yaxın buraxmaq olmaz!

Tək Rusiya deyil, əksər keçmiş sovet ölkələri də sosializmin mənəvi varisləri, irs daşıyıcılarıdı. Serialda sadə insanların fədakarlığı, on minlərlə əsgərin, yanğınsöndürənin, şaxtaçının qəhrəmanlığı fonunda öz vətəndaşlarının taleyinə biganə ölkə rəhbərliyi də yer alıb. Xalqa, sadə insanlara keçmiş kommunistlərin münasibətini sonralar da az görmədik.

Azad cəmiyyətlərdə olduğu kimi azad olmayan ölkələrdə də adamlar bərabərdilər. Amma birində hər şeydilərsə, o birində heç nədilər!

Onda atam məni xilas etdi, əks halda o serialdakı qurbanlıq əsgərlərdən biri olmaq ehtimalım çox böyük idi.

İndi atam yaşdayam. Mən də xilaskar olmaq istəyirəm! Xilası balalar üçün insanın ən ali varlıq sayıldığı bir cəmiyyət qurmaqda görürəm.

Mənim nəslim müstəqilliyə nail olsa da, insansevər bir cəmiyyət qura bilmədi. Çünki özündən, daşıyıcısı olduğu müti irsdən azad deyildi.

“Çernobıl” serialına baxın, illah da gənclər! Ataların bir vaxt yaşadığı ölkəni görün və başınıza çarə qılın – özünüzə insan üzlü ölkə düzəldin!

Vahid Qazi

7 iyun 2019

Tutulan damarları açmaq, qan dövranını tənzimləmək üçün nə etmək lazımdır?
Seks zamanı ölən məşhurlar - FOTO
"Sözümüz Akademiyanın və digər əlaqədar qurumların rəhbərlərinədir" - Professor iradı...
"Jaləyə təcavüz edən Azadə Kərimova seçki məntəqəsinə xüsusi təyinatla gətirilib"
"Onların yardımından imtina etdik, yalnız 2-3 nəfər siyasətçi gəlib atamla maraqlanıb" - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Venesiya Karnavalı koronavirus səbəbiylə ləğv edildi
Köşə
Şəhid şəhər
Hadisə
"Bütün bunlar olmasaydı, cinayət işi Azadə Kərimovaya deyil, Jalə Bayramovaya qarşı açılardı"
Cəmiyyət
Elimdar adına salınan park bu gün hamı tərəfindən ziyarət olunur - FOTOLAR
Maraqlı
Bir-birilərini öldü bilirdilər, ancaq 47 il sonra qovuşdular... - FOTOLAR
Yazar
Seymur Verdizadə
Sən hər gün əliəyrilik edirsən, o, beş ildə bir dəfə...
Seymur Əliyev
Şəhid şəhər
İlham İsmayıl
Növbədənkənar məğlubiyyət...
Həftənin ən çox oxunanları
“Türkiyə ilə oynamaq yanlış idi” – “Bütün rus diplomatlarını qovun!”
İcra hakimiyyəti başçıları "Qara siyahı"ya düşən rayonlar: PA rəsmisi açıqladı...
Viaqranı qadına içirdikdə nə baş verir? - Uroloqdan fəsadlarla bağlı xəbərdarlıq...
DTX-dən şok əməliyyat: Azərbaycanda icra başçısı rüşvət alarkən tutuldu - FOTO
Dostlarını da, düşmənlərini də haqlı çıxaran general...
Qorbaçovun tarixi müraciəti: Qarabağ Azərbaycanındır! – Video
İran islam inqilabı rəhbərinin xəstəxanada ölüm anını göstərən nadir kadrlar... - VİDEO
"Torpaqlar qaytarılır, Bakı ilə razılıq var" - Tarasov
"Təhsil Nazirliyi Neftçalada bütün məktəb direktorlarını ƏM-nin 70-ç bəndi ilə işdən azad etməlidir"
“Suriyanın Qabbar Sinqxi”nin ölüm xofu: Türklər gəldi, ruslar “əkildi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247