Xəbər lenti
19/09/2019 [00:41]:
“RUS AZERİ SPİRİTS” ZAVODU AÇILIŞA TAM HAZIRDIR - FOTOLAR
19/09/2019 [00:20]:
AKP-nin katibi Ömər Çelik: “Türkiyənin gündəmində erkən seçki yoxdur”
19/09/2019 [00:17]:
13 yaşlı yeniyetmə anasına mesaj yazan şəxsə 7 bıçaq zərbəsi vurdu
18/09/2019 [23:58]:
Dünya şöhrətli müğənni əsgər geyimi ilə küçəyə çıxdı...
18/09/2019 [23:53]:
Talıb Talenin keçmiş sevgilisi: "Məni aldatdı, almadı, sonra eşitdim ki, başqası ilə..."
18/09/2019 [23:49]:
Seksoloqa 8 vacib sual: Utanıb soruşmadıqlarınız...
18/09/2019 [23:48]:
Somalidə deputatın avtomobili yaxınlığında partlayış törədilib, ölənlər var
18/09/2019 [23:47]:
FED il ərzində ikinci dəfə uçot dərəcəsini aşağı salıb
18/09/2019 [23:45]:
Mammoqrafiya nədir? - Hər qadına etmək olmaz – Şərtlər
18/09/2019 [23:44]:
Türkiyə kanalı Üzeyir Hacıbəyli haqqında film çəkdi - VİDEO
18/09/2019 [23:42]:
Arpanın orqanizmə 10 faydası - Böyrək, öd, şəkər, psoriaz…- RESEPTİ
18/09/2019 [22:48]:
Millət vəkili Təhsil Nazirliyindəki İctimai Şuranın tərkibindən razılıq ifadə etdi...
18/09/2019 [22:38]:
"O cür təqdimatla Afət Fərmanqızının cılız formatını müqayisə etməyin yeri yoxdur..."
18/09/2019 [22:29]:
Elmar Məmmədyarov italiyalı həmkarı ilə görüşdü
18/09/2019 [22:26]:
Tramp Boltonun xələfini açıqladı
18/09/2019 [22:00]:
Pakistan öz hava məkanını Hindistanın baş nazirinin üzünə bağlayıb
18/09/2019 [21:59]:
Tramp: "ABŞ İrana yeni sanksiyalar tətbiq edəcək"
18/09/2019 [21:56]:
Goranboyda yol qəzasında avtomobil qaz kəmərini qırıb, yaşayış məntəqələrinin qaz təminatı dayandırılıb
18/09/2019 [21:42]:
Kiyevdə körpünü partlatmaq istəyirlər - FOTO/VİDEO
18/09/2019 [21:38]:
Alman deputat: Ermənistan ilkin mərhələdə 5 rayonu qaytarmalıdır - VİDEO
18/09/2019 [21:36]:
Anastas Mikoyan Katın qırğınında günahkardırmı? - Məşhur erməninin etirafları...
18/09/2019 [21:14]:
Səudiyyə Ərəbistanı: “Aramko”ya hücumda İranın rolunu sübut edəcəyik”
18/09/2019 [21:03]:
Braziliyalı hamilə gəlin toy günü öldü - FOTO/VİDEO
18/09/2019 [20:44]:
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə daha bir həyət abadlaşdırıldı - FOTO
18/09/2019 [20:35]:
Gündə 3 saat pianino çaldığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
18/09/2019 [20:23]:
Elçin: "Üç gənc yazıçının AYB sədrliyinə iddiası məni çox sevindirir"
18/09/2019 [20:22]:
Rusiyanın kosmosdakı sputniklərinin sayı açıqlanıb
18/09/2019 [20:21]:
“Sevilya”nın baş məşqçisi: ““Real”ı yox, “Qarabağ”ı düşünürük“
18/09/2019 [20:18]:
Dilqəm və Şahbazla bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
18/09/2019 [20:12]:
Qəbələdə avtomobil azyaşlını vurdu
18/09/2019 [19:48]:
Yol polisini təhqir edən sürücü həbs olundu
18/09/2019 [19:41]:
İraklı heyvansevər aslanı evcilləşdirdiyini iddia edir - MARAQLI
18/09/2019 [19:38]:
Jurnalist təşkilatı yeni layihənin icrasına başlayıb
18/09/2019 [19:35]:
Goranboyda “X5” aşdı: bir ölü, bir yaralı
18/09/2019 [19:34]:
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Azərbaycan Milli Konservatoriyası arasında anlaşma memorandumu imzalanıb
18/09/2019 [19:32]:
“Nizami” stansiyasında eskalatorun əsaslı təmiri başa çatıb
18/09/2019 [19:30]:
Şirvan Regional Vəkil Bürosunun açılışı olub - FOTO
18/09/2019 [19:11]:
Diqqətsiz sürücüdən bu cür intiqam aldılar - MARAQLI
18/09/2019 [18:48]:
“Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının xalçalarımızda tərənnümü” adlı tədbir keçirilib
18/09/2019 [18:47]:
Bakıda polis vətəndaşı öldürmək istəyən şəxsi zərərsizləşdirdi - VİDEO
18/09/2019 [18:37]:
Yeddi gündə dünyanın yeddi möcüzəsinə baş çəkdi - FOTO
18/09/2019 [18:26]:
Prezident bina təmirinə 10 milyon manat ayırdı
18/09/2019 [18:18]:
Bu il Azərbaycana nə qədər avtomobil gətirilib?
18/09/2019 [17:52]:
Qubadakı dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı - VİDEO
18/09/2019 [17:44]:
Qənirə Paşayeva MM-in Səhiyyə komitəsində təkliflərlə çıxış edib
18/09/2019 [17:36]:
Ədliyyə naziri ölkədə  cəmi iki həbsxana saxlamağı təklif  etdi...
18/09/2019 [17:31]:
Mariya Stadnik: "Cəmi bir qızıl medalım qaldı"
18/09/2019 [17:28]:
Təlim zamanı ərazinin kəşfi aparılıb
18/09/2019 [17:25]:
Ermənistan və Gürcüstandan çirkab suları təmizlənmədən birbaşa Kür və Araz çaylarına axıdılır
18/09/2019 [17:15]:
Dövlət Statistika Komitəsinin sədr müavini: “1-2 məhsulun qiymətinin kəskin artması inflyasiya deyil”
18/09/2019 [17:15]:
Təhsil naziri İsmayıllıda vətəndaşları qəbul edəcək
18/09/2019 [17:04]:
"İran Yaxın Şərqdə yeni münaqişə ocağının alovlanmasını istəmir"
18/09/2019 [17:01]:
Araz Əlizadə: “Restoranlarda qiymətlər od tutub yanır”
18/09/2019 [16:57]:
Seksual mafiya lideri sevgilisinin yatağında öldü - FOTO
18/09/2019 [16:53]:
“Əl-ələ verib işləyəcəyik və hər şey normal olacaq...”
18/09/2019 [16:51]:
“Ona heç nə olmadı, mənimsə 2 övladım anasız qaldı”: Müəllimin bədbəxt etdiyi xadimə...
18/09/2019 [16:36]:
"Sevilya"nın Bakıya gəlməsi Azərbaycan futbolu üçün sevindiricidir"
18/09/2019 [16:31]:
6 məhkəmə hakimi intizam məsuliyyətinə cəlb edilib, bir hakim vəzifədən azad olundu
18/09/2019 [16:24]:
Millət vəkili: “Hara gedirik, bizdən uşaqpulunu soruşurlar”
18/09/2019 [16:18]:
Liberiyada məktəb yanıb, 30 uşaq yanaraq öldü
18/09/2019 [16:14]:
Azərbaycanlı plastik cərrah həbs edildi - FOTO
18/09/2019 [16:09]:
Peşə məktəblərində işləmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
18/09/2019 [16:07]:
Deputatların pensiyası artırıldı
18/09/2019 [16:04]:
Bakı metrosunda sərnişinlər üçün canlı musiqi təqdim olundu
18/09/2019 [15:57]:
“Səddam”ın məzarı təmir edildi - FOTOLAR
18/09/2019 [15:50]:
Mühacirət - Ermənistanı ermənisiz qoyacaq sosial bəla - ŞƏRH
18/09/2019 [15:30]:
Gürcüstanın baş naziri qatillərin əfv edilməsi məsələsində prezidentlə razılaşmayıb
18/09/2019 [15:27]:
"Yiyəm olmadığı üçün bu ada həsrət qaldım, ayağımdan dartdılar, başımdan vurdular..."
18/09/2019 [15:21]:
Hadı Rəcəbli: “Deputatlar fantastik fikir səsləndirməyiblər”
18/09/2019 [15:14]:
“O məmur cindarı yox, vətəndaşı otağına buraxmalıdır!”
18/09/2019 [15:11]:
"Özləri buna inansaydılar, bizimlə birgə olmaq üçün çoxdan qaça-qaça yanımıza gəlmişdilər”
18/09/2019 [14:54]:
ADP sədri Prezident İlham Əliyevə müraciət etdi
18/09/2019 [14:51]:
“Xeyrixah insanlara qiymət verilməsi, onların təbliği olduqca faydalıdır”
18/09/2019 [14:49]:
“Diqqət, uşaqlar” aylığı çərçivəsində yol polisləri yeni maarifləndirici aksiyaya başlayıb
18/09/2019 [14:47]:
Ermənistan Polisinin rəisi istefa verib - YENİLƏNİB
18/09/2019 [14:45]:
Elmar Məmmədyarov İtaliya Senatının sədri ilə görüşüb
18/09/2019 [14:42]:
Səudiyyə Ərəbistanının neft emalı zavodlarına İran hücum edib - İDDİA
18/09/2019 [14:41]:
ARDNF indiyə qədər büdcəyə 100 milyard dollara yaxın vəsait transfert edib
18/09/2019 [14:38]:
Bakı şəhərətrafı dəmir yolu xəttinin istifadəyə verilməsi regionu canlandıracaq - RƏY
18/09/2019 [14:34]:
Mərdəkan Müalicə Pansionatında təmir və yenidənqurma işləri ilin sonunadək yekunlaşacaq
Bütün arxiv bir sırada
13/06/2019 [12:49] - Ədəbiyyat - ( 1206 dəfə baxılıb)

Hökmdarın hüzurunda olmaq...



Azadlığı olmayan yaradıcı insanın ağrısı balasını çətin doğan ananın sancısı kimidi!

Sənətkarın xoşbəxtliyi içindəkini sevərək gün işığına çıxarmaq azadlığındadı!

Faciə tək o deyil ki, istədiyini yaratmağa qoymurlar, hürriyyətin alınıb. Dərd odu, qəlbindəkinin əvəzinə sən başqasının tələb etdiyini yazmağa məcbur edilirsən – bir dəfə növbəti nəşrə hazırlayarkən Şoloxovun ”Sakit Don”u sosialist realizminə uyğun redaktə etməsindən yazmışdım.

Daha betərisə zamanla içində yoğurduğun əsəri özün öz əlinlə məhv etməyindi! Yazmaq istədiyini içində boğan, yazdığını qorxudan yandıran o qədər sənət adamı olub ki.

İctimai-siyasi anlamda insanmı önəmli şərtdi, yoxsa mühitmi? Bir növ ”yumurtamı əvvəl yaranıb, toyuqmu?” sualına bənzəyir. İnsanı mühit formalaşdırdığı kimi mühiti də insan yaradır. Belədisə, onda sualın cavabı nədi?

Bilmirəm! Bu dar macalda bu suala çətin cavab tapam. Əslində heç qəsdim də bu deyil.

Sadəcə, iki müxtəlif mühitdə fərqli rəftarın motivini anlamağa çalışıram. Zamanın şərtlərimi, insanın xarakterimi səbəbdi konkret əmələ? Məsələn, Səməd Vurğun ”Vaqif” dramını 1938-ci ildə sovet mühitində yox – təsəvvür edək, süqut etməyib, o vaxtacan yaşayıb – Cümhuriyyətin 20 yaşında necə yazardı?

Bu, Səməd Vurğunun “Vaqif” tamaşasının premyera tarixçəsindən bəhs edən “Sənət əbədidir, ömür amanat…” kitabını oxuyanda ağlıma gələn sualdı. Vurğun şah Qacarın hüzurunda şair Vaqifin durumunu və sonunu tarixi həqiqət kimi yox, partiya rəhbərinin istəyinə uyğun yazmağa məcbur olub.

Arif Əliyev arxiv sənədləri əsasında yazdığı bu povest də maraqlıdı. Diktator Mir Cəfər Bağırovun hüzurunda şair Səməd Vurğunun, rejissor Adil İsgəndərovun yaşadığı qorxunu təsvir edib.

Dünyada qorxu qədər insanı bitirən duyğu varmı?

Qorxu işğalçıdı!

Qorxu əvvəl insanın qəlbini işğal edir, sonra şüurunu. Sənin üzə çıxarmadıqlarını, hələ içinin ən dərin qatında saxladıqlarını da xəbərin olmadan işğal altına salır.

İnsan düşüncəsini total basqıda tutan azadlığa qapalı ölkələrdə ən acı həyatı yaradıcı sənərkarlar yaşayır.

Bu, dünən də belə idi, bu gün də belədi. Neft pulu təpəsindən tökülən məmləkətdə nə qədər istedadlı yaradıcı şəxs işsiz-gücsüzdü, nadanlar əlində əsir-yesirdi, cəlayi-vətəndi…

”Qara maşın dayanan yerdə nəm daşlara buta naxışlı kəlağayı yapışıb qalmışdı”. 

Bu cümlə söz açdığım povestdəndi. Səməd Vurğunla Adil İsgəndərov premyera günü teatrın qapısı ağzında dayanan NKVD-nin qara maşınına pəncərə pərdəsi dalından səksəkə içində baxırlar. Tamaşa bitib, hamı gedib, maşınsa gözləyir.

Təhlükə yan keçir. Bu dəfə teatrın gənc aktrisası Mədinəni aparmağa gəlibmişlər. Mədinəni apardıqları yerdə onun ”buta naxışlı kəlağayısı” düşüb qalıbmış.

…Azadlığı hamı istəyir, amma heç də hamı azadlıqla nə edəcəyini bilmir. Yaradıcı insanlardan savayı. Onlar bilirlər ki, azad mühitdə yaratdıqlarını heç bir ”qara maşın” apara bilməz. Yaratdıqları bax o ”buta naxışlı kəlağayı” kimi qalacaq.

Hökmdarların hüzurundan uzaq azad mühitdə ”buta naxışlı kəlağayı”lar arzusuyla!

Vahid Qazi

13 iyun 2019

P.S. Bu arada oxudum ki, şair Murad Köhnəqala aliment ödəyə bilmədiyinə görə həbs edilib.

loading...
loading...
Seksoloqa 8 vacib sual: Utanıb soruşmadıqlarınız...
Mammoqrafiya nədir? - Hər qadına etmək olmaz – Şərtlər
İraklı heyvansevər aslanı evcilləşdirdiyini iddia edir - MARAQLI
Diqqətsiz sürücüdən bu cür intiqam aldılar - MARAQLI
Hər bir təşkilat işğalçı ordu qarşısındakı xidmətləri haqqında hesabat verəcək
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
İqtisadiyyat
“RUS AZERİ SPİRİTS” ZAVODU AÇILIŞA TAM HAZIRDIR - FOTOLAR
Dünya
Alman deputat: Ermənistan ilkin mərhələdə 5 rayonu qaytarmalıdır - VİDEO
Dünya
Gündə 3 saat pianino çaldığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
Cəmiyyət
“Ona heç nə olmadı, mənimsə 2 övladım anasız qaldı”: Müəllimin bədbəxt etdiyi xadimə...
Cəmiyyət
“Səddam”ın məzarı təmir edildi - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Fədayə Laçın həbsxanada BELƏ YAŞAYIR - "Peşman deyiləm, cəzamı..." -VİDEO
"Elşad Abdullayev, səninləyəm, hardasan, şərəfin, kişiliyin varsa, öz qadınına cavab ver"
Türkiyə Qarabağ savaşında Azərbaycana niyə kömək etmədi? - Türk generaldan ilginc etiraf...
Prezident İlham Əliyevin sinif yoldaşı dünyasını dəyişdi
"İmam Hüseynin 3 mərasimi günündə etdiyi saymazyanalığa görə Putin üzr istəməlidir"
Əl-ələ tutan skletlərin kimliyi bəlli oldu - FOTO
Bu da Pərviz Bülbülənin özündən hündür qızı - FOTO
Düşmən səfərbərlik elan edir: Bütün rezerv qüvvələr geri çağırılır, həm də təcili...
"Məlumat gəldi ki, Ayaz Mütəllibovun bir maşın silahı Corat qəbiristanlığında gizlədilib..."
"40 yaşım var, vecimə də deyil, enerjim var, ruhum cavan, gözlərim də parıldayır..."
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247