Xəbər lenti
13/11/2019 [01:00]:
"Tıxacın yaranmasında təhsil sisteminin də payı var" - Professorlar arasında polemika...
13/11/2019 [00:43]:
Ruslar Suriyada S-300 və S-400 komplekslərini niyə söndürüb?
13/11/2019 [00:40]:
"Belə anlaşılır ki, Əli İnsanovun pullarını sadəcə bir müddət xərcləyəcəklər, amma..."
13/11/2019 [00:32]:
Lavrov haqqında esse müsabiqəsi və bir daha Paşinyanın nöqtəsi haqqında...
13/11/2019 [00:27]:
Ermənilərin növbəti "5 rayon qaytarılır" oyunu - Aşotyan
13/11/2019 [00:15]:
“Facebook” onlayn ödəmə xidmətini işə salır
13/11/2019 [00:07]:
Çayları plastikdən təmizləmək üçün cihaz hazırlandı
12/11/2019 [23:31]:
Ceyhun Bayramov Fransaya gedib –Səbəb
12/11/2019 [23:29]:
Keçmiş icra nümayəndəsinin toyunda qan düşdü
12/11/2019 [23:25]:
Rusiyada Ebola virusuna qarşı peyvənd istehsalına start verilib –Baş nazir açılış edib
12/11/2019 [23:23]:
Ağ Ev Trampla Makronun telefon danışığı haqda açıqlama yaydı –Suriya ilə bağlı razılaşma olub
12/11/2019 [23:16]:
"BƏƏ Azərbaycana 2 milyard dollar investisiya yatırıb"
12/11/2019 [22:52]:
Məşhur aparıcı Bakıda 350 minə mənzil aldı
12/11/2019 [22:49]:
Professor gənc sevgilisinə 4 güllə vurdu
12/11/2019 [22:43]:
Boliviya prezidenti istefadan sonra ilk gününü belə keçirib - FOTO
12/11/2019 [22:40]:
Təhsil eksperti onu qınayan iki xanım deputatı debata çağırdı: "Sübut etməyə hazıram..."
12/11/2019 [22:36]:
Məşhur repçini boğazından güllələdilər - VİDEO
12/11/2019 [22:32]:
Bəxtiyar Hacıyev verdiyi atmacalı suallarla Paşinyanı çətin vəziyyətə saldı - VİDEO
12/11/2019 [22:23]:
Leyla Əliyeva növbəti həyətin açılışında - FOTO
12/11/2019 [22:20]:
Laçınlı ananın hər kəsi təsirləndirən vətən həsrəti - VİDEO
12/11/2019 [22:19]:
Bir həftə əvvəl azadlığa çıxan jurnalist həbs edildi
12/11/2019 [22:17]:
250-dək hüquqşünas hakim olmaq üçün sənədlərini təqdim edib
12/11/2019 [22:06]:
32 mənzil şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edildi
12/11/2019 [21:54]:
Gömrük Akademiyasında Konstitusiya gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
12/11/2019 [21:52]:
“Türk əsgərinin terrordan təmizlədiyi bölgələrə yardım karvanları göndərmək məqsədəuyğun olardı”
12/11/2019 [21:47]:
Vyanada Azərbaycan turizminin təqdimatı keçirilib
12/11/2019 [21:43]:
Azərbaycan Diaspor Könüllülərindən möhtəşəm aksiya...
12/11/2019 [21:37]:
ADNSU-da Konstitusiya Günü qeyd olunub
12/11/2019 [21:33]:
Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyətinin Avstriyaya səfəri başlayıb
12/11/2019 [21:32]:
BDU-da 12 noyabr – Konstitusiya Günü qeyd edilib
12/11/2019 [21:14]:
Elm Tarixi İnstitutu 2019-cu ilə aid illik hesabatını təqdim edib - FOTO
12/11/2019 [21:09]:
Ölkəmizdə sosial xidmət mərkəzlərinin sayı bu il 3,5 dəfə artırılıb
12/11/2019 [20:57]:
Süngüsü ilə ölüm deyil, həyat bəxş edən ordu
12/11/2019 [20:35]:
Deputat: “İşləməyənlərin və aztəminatlı ailələrin tibbi sığorta məsələsi insanları narahat edir”
12/11/2019 [20:33]:
Mahsun Kırmızıgül yeni filminə 147 daun sindromlu uşaq çəkdi
12/11/2019 [20:29]:
Azərbaycan-BƏƏ 4-cü Ticarət Məclisi keçirilib
12/11/2019 [20:22]:
Nisə Qasımova: “Məndən ailə xanımı olmaz”
12/11/2019 [20:15]:
Qan yaddaşımızın “Söz aynası”
12/11/2019 [20:11]:
"Maaşların yüksək templərlə artırılması işinin davam etdirilməsini zəruri hesab edirik"
12/11/2019 [20:06]:
“ABŞ Suriya ərazisinin bir hissəsini qoparmaq istəyir”
12/11/2019 [20:02]:
Xalq artisti: "Arvad tez yatarsa, özünə ziyan edər"
12/11/2019 [19:54]:
Biləsuvarda 10 yaşlı uşağı avtomobil vurub
12/11/2019 [19:28]:
Əməliyyatla ombasını böyütdürən Röyanın indiki halı - FOTO
12/11/2019 [19:03]:
Əməkdar artist həmkarlarını biabır etdi: ““Hacı-bacı” mövzularını kənara qoyun” - VİDEO
12/11/2019 [19:00]:
YAP birinci qrup Qarabağ müharibəsi əlili üçün ev tikəcək
12/11/2019 [18:39]:
"Qarabağ siyasətimizə yenidən baxmalıyıq"
12/11/2019 [18:37]:
ABŞ təmas xəttində müşahidə cihazları yerləşdirəcək?
12/11/2019 [18:35]:
Prezident: " Qara Dəniz Ticarət və İnkişaf Bankı BTQ, TAP, TANAP layihələrinin genişləndirilməsində iştirak etməyə hazırdır"
12/11/2019 [18:34]:
"Azərbaycan dəmir yolları sahəsindəki islahatlar hər bir vətəndaşı məmnun edir"
12/11/2019 [18:30]:
Mehriban Əliyevadan paylaşım: “Təbiət naminə birləş, Həyat naminə birləş!” - VİDEO
12/11/2019 [18:24]:
Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin İqtisadiyyat nazirini qəbul edib
12/11/2019 [18:01]:
Azərbaycanda müğənninin evindən pul oğurlanıb
12/11/2019 [17:59]:
“Əvəzsiz sərvətlərimiz işğalçılar tərəfindən talan edilib…” – GÖVHƏR BAXŞƏLİYEVA
12/11/2019 [17:50]:
Əli Məsimli: "ARDNF-dən büdcəyə transfertlər azaldılmalıdır"
12/11/2019 [17:46]:
Naxçıvan MR-in Qaz İstismar Xidmətinə rəis təyin olunub
12/11/2019 [17:43]:
Müsavat Partiyasının başqanı sərbəst buraxılıb - YENİLƏNİB
12/11/2019 [17:42]:
Azərbaycan Ordusunun Naxçıvandakı qoşunları döyüşə hazırolma dərəcəsinə gətirilib - VİDEO
12/11/2019 [17:39]:
“Erməni telekanallarıyla bizim telekanalları müqayisə edəndə, biz çox geridə qalırıq...”
12/11/2019 [17:28]:
Azərbaycanda ağır qəza: “Mercedes” yola çıxdı, “Niva” “KamAZ”a çırpıldı - ANBAAN VİDEO
12/11/2019 [17:23]:
İzmirli iş adamları Azərbaycana işgüzar səfər ediblər - FOTOLAR
12/11/2019 [17:18]:
"Ermənistanda əhalinin narazılığı artdıqca hərbi xərcləri azaltmağa məcbur olacaqlar"
12/11/2019 [17:15]:
"Ana itkisini indi yaşadım, o qədər ağladım..." - VİDEO
12/11/2019 [17:11]:
Zakir Həsənov əməliyyat təlimləri ilə bağlı müşavirə keçirdi - VİDEO
12/11/2019 [17:07]:
Ramiz Mehdiyev kadr dəyişikliyi ilə bağlı sərəncam imzaladı - FOTO
12/11/2019 [17:02]:
Deputat tibbi sığorta ilə bağlı məsələ qaldırdı: “Onların aqibəti necə olacaq?”
12/11/2019 [17:01]:
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
12/11/2019 [16:57]:
"Lavrovun və Azərbaycan XİN-nin bəyanatı işğalın uzun müddət davam etməsinə xidmət edir"
12/11/2019 [16:52]:
Allahşükür Paşazadənin qızı: “Atamın tövsiyəsi ilə həkim oldum”
12/11/2019 [16:50]:
Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi Müsavatın piket cəhdi ilə bağlı açıqlama yayıb
12/11/2019 [16:47]:
“Bu gün valideynlər uşaqlarına repetitor tutmağa məcburdurlar, amma sistem dəyişəndə..."
12/11/2019 [16:46]:
"Nə hadisə baş verib ki, onlar piket keçirirlər?"
12/11/2019 [16:44]:
Erməniləri qorxudan səbəb: "Azərbaycan diasporu burada çox güclüdür, onlardan çəkinirik"
12/11/2019 [16:43]:
“Azərbaycan nəqliyyat layihələrindən həm siyasi, həm də iqtisadi dividendlər götürəcək”
12/11/2019 [16:38]:
"Antimilli və rəzil olmuş qorxaq dəstə bizim işimizə zərrə qədər ziyan vura bilməz"
12/11/2019 [16:25]:
İmişlidə “Ziyalılarımızdan öyrənək” layihəsi çərçivəsində gənclərlə görüş təşkil edilib
12/11/2019 [16:15]:
İlham Əliyev yeni təyin olunmuş icra başçıları ilə görüşdü - FOTO
12/11/2019 [16:10]:
ABŞ-ın daha bir ştatı Qarabağın “müstəqilliyi”ni tanıdı
12/11/2019 [16:10]:
"Lavrov əvvəlki formatı bərpa etməklə özünə doğma ermənilərə xidmət göstərmək istəyir"
12/11/2019 [16:08]:
Sürücülərin diqqətinə! Bunu etməsəniz 40-60 AZN cərimələnəcəksiz- VİDEO
12/11/2019 [16:05]:
Füzulinin “Ərəb divanı” tapıldı
Bütün arxiv bir sırada
15/06/2019 [10:08] - İqtisadiyyat - ( 1013 dəfə baxılıb)

Kredit faizlərini kəlləçarxa çıxaran səbəblər açıqlandı - İlginc faktlar



Azərbaycanda bank kreditlərinin faizlərinin yüksək olması yenidən ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib. Bir sıra ekspertlər, Milli Məclis üzvləri əhalidən 12 faizlə əmanət kimi götürülən vəsaitlərin sonradan 25-30 faizlə kreditə verilməsinin normal olmadığını bildirir, kredit faizlərinin aşağı salınmasının zəruriliyini vurğulayırlar.

Bu günlərdə Mərkəzi Bankın yaydığı açıqlamadan aydın olur ki, ölkədə iqtisadi aktivlik üçün monetar şərait mövcud olsa da, biznesin kredit aktivliyi aşağı olaraq qalmaqdıdır. Üstəlik, kredit portfelində azalma baş verir: “Yanvar-aprel aylarında kredit qoyuluşları 0.1 faiz, o cümlədən hüquqi şəxslər üzrə 2.7 faiz azalıb”.

Mərkəzi Bank bildirir ki, kredit aktivliyinin az olması nəticəsində bank sektorunda aktivlərin bir hissəsi istifadəsiz qalıb: “Aşağı kredit aktivliyi şəraitində bank sisteminin likvidlik mövqeyində iri həcmli struktur profisiti qalmaqdadır”.

Qurum etiraf edir ki, aktivliyin aşağı düşməsi ölkənin iqtisadi sabitliyinə xələl gətirir: “Kredit aktivliyinin son illərdə də aşağı düşməsi iqtisadi artıma və məcmu təklifin genişlənməsinə neqativ təsir göstərməklə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyinə xələl gətirir”.

Göründüyü kimi, banklarda izafi vəsait yığılsa da, kredit faizlərinin aşağı düşməsi baş vermir. Halbuki bir çox mütəxəssislər həm biznesin, həm digər təbəqələrin kredit aktivliyinin aşağı olmasının əsas səbəblərindən biri kimi kredit faizlərinin hədsiz yüksək olmasını qeyd edirlər.

Elman Sadıqov ile ilgili görsel sonucu
Bütün bunlar vacib bir sual yaradır ki, bəs Azərbaycanda kredit faizlərinin bu qədər yüksək olmasının səbəbi nədir? Suala cavab verən bank sahəsi üzrə tanınmış mütəxəssis Elman Sadıqovun dediyinə görə, burada iqtisadi məsələdən başqa, həm də mənəvi bir məsələ vardır ki, heç kim ölkə vətəndaşının yüksək faizlə kredit götürməsini və kredit yükü altında qalmasını istəməz: “Kredit faizləri məsələsi incə məsələdir və hər bir ölkə vətəndaşını maraqlandıran, onların yaşayış tərzinə təsir edən məsələdir. Bildiyimiz kimi, kredit faizlərinin formalaşmasında əsas rollardan birini depozit faizləri oynayır. Çünki depozit faizləri kredit faizlərinin formalaşmasında və maya dəyərində önəmli rol oynayır. Birincisi ona görə ki, xarici ölkələrdə banklarda vəsaitlərin formalaşmasında əsas rolu depozitlər oynamır. Xarici banklarda aktivlərin formalaşmasında bir çox maliyyə mənbələri əsas rol oynayır ki, mövzudan yayınmamaq üçün bunlara toxunmayaq. Deməli, banklar illik 12 faizdən depozit cəlb edirlərsə, bu depozitlərin heç də hamısı kreditləşmədə istifadə edilə bilməz. Adətən banklar cəlb olunan depozitlərin 70 faizinə qədərini kreditləşmədə istifadə edirlər. Likvidlik, hər hansı şok hadisələr və sair səbəblərdən istifadə olunmayıb qalan təqribən 30 faizlik hissə də kredit faizlərinin maya dəyərinə daxildir. Deməli, 12 faiz dediyimiz illik depozit faizlərinin maya dəyəri əslində 15-16 faiz ətrafındadır.

İkincisi, kreditlərin verilməsi və yığılması proseslərində bankların əməliyyat xərcləri 5 faiz ətrafındadır. Bu kreditlər normal olaraq geri ödənən kreditlərdirsə. Əgər problemli kreditlərə çevrilirsə, yığım prosesi bu faiz dərəcəsini artırır.

Üçüncüsü, verilən kreditlərin 100 faizinin geri qayıtma zəmanəti heç bir ölkədə yoxdur, o cümlədən də Azərbaycanda. Bu təbiidir. Ölkədə orta hesabla problemli kreditlərin həcminin ümumi kredit portfelində 12 faiz ətrafında olduğunu nəzərə alsaq, deməli, verilən kreditlərin təqribən 10-12 faizinin problemli kreditlərə çevrilmə riskini nəzərə almalıyıq. Deməli, ölkədə kreditlər üzrə risk dərəcəsi təqribən 10-12 faiz ətrafındadır".

kredit faizləri ile ilgili görsel sonucu
Mütəxəssis bildirir ki, problemli kreditlərin həlli, məhkəmə-icra prosesləri xarici ölkələrə nisbətən uzun çəkir: “Biz bank faizləri haqqında danışarkən xarici ölkələrlə müqayisə etməyi xoşladığımız üçün xarici ölkələr məsələsini qeyd edirəm. Əslində bu doğru müqayisə deyil. Əgər məsələn, 100 min manat məbləğində bir problemli kreditin məhkəmə-icra, girovun reallaşdırılması prosesi 2, 3, 4 il çəkirsə, bu o deməkdir ki, həmin 100 min manat məbləğində verilmiş və problemə çevrilmiş kredit üçün cəlb olunmuş depozitə görə bank 2, 3, 4 il müddətində depozitorlara faizlər ödəyir. Çünki adətən banklar məhkəmələrdən sonra faizlərin hesablanmasını dayandırır. Xarici ölkə banklarında bu təcrübə demək olar ki, yoxdur, çünki orada girovun reallaşdırılması daha sürətlidir. Məlumat üçün, qeyd edim ki, ölkəmizdə də faizlərin hesablanmasının dayandırılması qanunda, qaydalarda yoxdur. Banklar bunu müştərilərinə əlavə yük olmaması üçün öz təşəbbüsləri ilə öz daxili qaydaları əsasında tətbiq edirlər. Məhz problemli kreditlərin həlli məsələlərində mövcud olan bir çox amilləri nəzərə alan cənab prezident bu sahədə islahatların aparılacağı anonsunu da verib”.

E.Sadıqovun sözlərinə görə, Azərbaycan bankları transmilli banklar deyil: “Dünyanın pul bazarlarına birbaşa çıxışımız yoxdur. Törəmə alətlər, beynəlxalq maliyyə əməliyyatları üçün dünya bazarlarına və ya ən azı ucuz fond cəlb etmək üçün beynəlxalq pul bazarlarına birbaşa çıxış əldə etməyin şərtləri var. Bu şərtlərin bir çoxunu heç bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələrin bankları da əldə edə bilmirlər. Biz bankların kredit faizlərini inkişaf etmiş ölkələrdəki bank faizləri ilə müqayisə ediriksə, o halda fond birjası, maliyyələşmə və digər amilləri də (məsələn, problemli kreditlərin həlli ilə bağlı sürətli prosedurlar və sair) nəzərə almalıyıq.

Bu qeyd etdiyim hər bir faktor üzrə xərc və riskləri illik depozit faizlərinin üzərinə gəldikdə kredit faizlərinin nə üçün 30-32 faiz olduğunu görmüş oluruq".

Bəs banklar yüksək faizli kreditlər verməkdə maraqlıdırlarmı? Bu onlar üçün zərərdir, yoxsa mənfəət? Mütəxəssis qeyd edir ki, yüksək faiz kreditin geri qayıtma ehtimalını və riskləri artırır: “Risklər artdıqca banklar daha çox zərərə uğrayır. Yəni yüksək maliyyət = yüksək faizli kredit = daha çox problemli kredit (buna ”vicious circle" (zərərli çevrə) deyirlər). Bu səbəblərdən banklar yüksək kredit faizlərində maraqlı deyillər. Bankların ən böyük marağı daha az maliyyətli maliyyələşmə mənbələrinə nail olmaqdır; daha az xərc müqabilində daha aşağı faizli kreditlər versinlər ki, bu kreditlərin də qayıtma ehtimalı daha yüksək olar".

Müsahibimizin fikrincə, hazırda vəziyyət əvvəlki illərə nisbətən müsbətə doğru dəyişməkdədir: “Əvvəla, istehlak kreditləşməsində ciddi qaydalar vardır və hər bir vətəndaş istədiyi qədər istehlak krediti götürə bilmir. İstehlak kreditləri üzrə banklar arasında ciddi rəqabət yaranmaqdadır ki, vətəndaşlarımız da bundan istifadə edərək daha uyğun şərtləri olan banklara üz tuta bilərlər. Biznes kreditlərində faizlər kifayət qədər enməkdədir. Hazırda əsaslandırılmış biznes-plana malik olan rentabelli layihələri (məhz belə layihələrə bu gün bank sektorunun ehtiyacı daha yüksəkdir və bank sektoru üçün bu cür layihələrin maliyyələşdirilməsi əsas prioritet istiqamətdir) illik 13-15 faizli kreditlərlə maliyyələşdirilir. Cənab prezidentin 28 fevral, 2019-cu il tarixli ”Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında" fərmanı da kredit faizlərinin aşağı salınmasına öz töhfəsini verməkdədir. Görülən müsbət işlər və tədbirlər çoxdur. Lakin təəssüf ki, bütün qeyd olunanları təhlil etdikdə, hələ də faizlərin yüksək olmasına səbəb olan bir sıra risklərin (bu risklərin bir çoxunun yumşaldılması bank sektorunun imkanları xaricindədir) qaldığını görürük. Xüsusilə kreditlərin faiz dərəcələrinin artmasına səbəb olan xərc, risk və digər mənfi amillərin aradan qaldırılması təkcə bank sektorundan deyil, həm də hər bir sahədən asılıdır. Bu faktorların hər birinin aradan qaldırılması, risklərin yumşaldılması yolları, əlbəttə, mövcuddur və həll olunması mümkündür. Düşünürəm ki, səylərimiz də bu istiqamətdədir və bu istiqamətdə də olmalıdır".(musavat.com)

loading...
loading...
"Qarabağ siyasətimizə yenidən baxmalıyıq"
DİQQƏT! Bakıda erməni ayranı satılır - FOTO
Cərimə olunan sürücüdən maraqlı addım - VİDEO
273 kiloqram arıqlayaraq ölümdən xilas oldu - MARAQLI
Həmvətənimiz Ukraynada bayrağımıza qarşı biganəliyə etirazını bildirdi - VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"Tıxacın yaranmasında təhsil sisteminin də payı var" - Professorlar arasında polemika...
Gündəm
“Türk əsgərinin terrordan təmizlədiyi bölgələrə yardım karvanları göndərmək məqsədəuyğun olardı”
Cəmiyyət
“Erməni telekanallarıyla bizim telekanalları müqayisə edəndə, biz çox geridə qalırıq...”
Gündəm
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
Cəmiyyət
“Hamısını o qadın elədi, ərimin qarşısına şərt qoymuşdu ki, ya öz ailən, ya da mən..."
Həftənin ən çox oxunanları
"Bu o deməkdir ki, atam yaşadığı müddətdə hərəkət edə, danışa bilməyəcək..."
Telli Borçalıdan üzücü XƏBƏR - "Toyda yıxılıb, həkim çatana kimi keçinib"
"Hələ 2015-ci ildə getmək istədim, prezident dedi ki, hələ işlə, sonra Rövnəq müəllimə də demişdi ki..."
İnsanları “təsvir edilə bilməyən əzab” gözləyir: iqlim fəlakəti baş verdi
Suriya və Rusiya generalları Ərdoğanın sarayına bomba zərbələrini müzakirə edib - ŞOK
Xaşdan vaz keçə bilməyənlərə 15 faydalı məsləhət: Düzgün yeyilmə qaydası...
"Yalnız bu halda Türkiyə  Qarabağ savaşında Azərbaycana hərbi dəstək verə bilər...”
PKK-çı kürdlərdən Rusiya-Türkiyə hərbi patrullarına VƏHŞİ HÜCUMUN VİDEOSU...
Qalmaqallı biznesmenin maşınına bomba atıldı, cangüdənin başı qopdu - DƏHŞƏT + VİDEO
Yanvar ayının birindən maaşınızdan 10 AZN tutulacaq - RƏSMİ
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247