Xəbər lenti
13/07/2020 [14:55]:
"Paşinyanın Azərbaycandakı qohumları da ölkəmizdə iğtişaş yaratmaq üçün bu cür variantlara əl atacaqlar"
13/07/2020 [14:35]:
Professor: “COVID-19-un dəqiq diaqnostikası üçün 3 növ analiz vermək daha yaxşıdır”
13/07/2020 [14:28]:
“Ermənistan bu təxribatı Azərbaycanı KTMT ilə üz-üzə qoymaq üçün törədib”
13/07/2020 [14:17]:
Əli Əhmədov: “Xalq yeni qəhrəmanlarını tanıdı”
13/07/2020 [14:14]:
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 13 mini ötüb
13/07/2020 [14:14]:
Rusiya XİN Ermənistan-Azərbaycan sərhədində vəziyyətlə bağlı bəyanatla çıxış edib
13/07/2020 [14:10]:
Dövlət Xidməti: Ehtiyatda olan Azərbaycan gəncləri könüllü döyüşə getmək üçün çoxsaylı müraciətlər ediblər
13/07/2020 [14:07]:
Çavuşoğlundan Tovuzda erməni təxribatına reaksiya: “Ermənistan ağlını başına toplasın!”(VİDEO)
13/07/2020 [14:06]:
"Neft-kimyəvi və üzvi sintezdə NMR metodunun rolu" mövzusunda onlayn elmi seminar keçirilib
13/07/2020 [14:04]:
"Prezidentin islahatları dərinləşdikcə cəbhədə döyüşlər intensivləşəcək" -YUNUS OĞUZ
13/07/2020 [14:04]:
İlham Əliyev: “Ermənistan əsgərləri bir santimetr belə Azərbaycan torpağına keçə bilməyiblər”
13/07/2020 [14:02]:
“Ermənistanda hökm sürən hərc-mərclik və vəziyyətin böhran həddinə yaxınlaşması onları bu çirkin əməllərə sövq edib”
13/07/2020 [14:02]:
"Beynəlxalq hüquq və BMT-nin Nizamnaməsi Azərbaycanın tərəfindədir " - Çingiz Qənizadə
13/07/2020 [14:01]:
Azərbaycan Prezidenti: "Beynəlxalq təşkilatlara müvafiq müraciətlər edilib"
13/07/2020 [14:00]:
Dövlət başçısı: “Bu təxribatın digər səbəbi odur ki, son vaxtlar Azərbaycan beynəlxalq arenada çox böyük uğurlara imza atıb”
13/07/2020 [13:59]:
QAT: Tam qələbəyədək müharibə!
13/07/2020 [13:59]:
Azərbaycan Prezidenti: "Hərbçilərimizin qisası alınıb, bundan sonra da alınacaq"
13/07/2020 [13:58]:
Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib - YENİLƏNİB
13/07/2020 [13:51]:
“Azərbaycan dövlətinə torpaqlarımızı azad etmək üçün gözəl bir fürsət yaranıb...”
13/07/2020 [13:19]:
Polad Bülbüloğlu: “Genişmiqyaslı müharibə başlaya bilər”
13/07/2020 [13:17]:
Gəncədə yanacaqdoldurma məntəqəsində partlayışda 2 nəfər xəsarət alıb
13/07/2020 [13:16]:
Elmar Məmmədyarovun rusiyalı həmsədr və Anjey Kaspşiklə telefon söhbətləri olub
13/07/2020 [13:14]:
MN: Hər zaman olduğu kimi düşmən itkilərini gizlədir
13/07/2020 [13:13]:
Vaqif Dərgahlı: "Azərbaycan tərəfi heç bir ərazi itkisi verməyib"
13/07/2020 [13:02]:
"Gəlin aldanmayaq, düşmən oyunlarına alət olmayaq..."
13/07/2020 [12:49]:
“Anti-terror əməliyyatına başlamaq üçün hansısa olayı fürsət kimi dəyərləndirməyə ehtiyac yoxdur”
13/07/2020 [12:49]:
İlham Əliyevin sədrliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirildi - FOTOLAR
13/07/2020 [12:47]:
KTMT baş katibi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı iclas çağırdı - Təcili
13/07/2020 [12:46]:
Gəncədə yanacaqdoldurma məntəqəsi partladı
13/07/2020 [12:45]:
Bu təxribat ona görə Tovuz istiqamətində törədilib ki... – Tofiq Zülfüqarovun şərhi
13/07/2020 [12:37]:
Gömrük Akademiyasında yay imtahan sessiyası sona çatıb
13/07/2020 [12:30]:
Qanıyla torpağa “Qarabağ” yazan, son nəfəsdə şikəstə oxuyan, mina ilə tankın altına sürünən Azərbaycan əsgəri – Müharibə əhvalatları
13/07/2020 [12:30]:
“Torpaqlarımızı işğaldan azad etməliyik, ermənilər bizim yerlərdə şıllaq atır...”
13/07/2020 [11:59]:
Masallı sakini yaxın qohumlarının onun evindən qızıl-zinət əşyalarını oğurladığını deyir...
13/07/2020 [11:53]:
Türkiyədən 26 Azərbaycan vətəndaşı təxliyə olunur
13/07/2020 [11:52]:
Qubada koronavirus xəstəsi karantini pozaraq yaşayış yerini tərk edib
13/07/2020 [11:50]:
Ağstafada şəhid dəfn edilib
13/07/2020 [11:35]:
Potensial insan...
13/07/2020 [11:26]:
Rusiya MN: “Qələbə Paradının iştirakçılarından heç kim koronavirusa yoluxmayıb”
13/07/2020 [11:26]:
"Azərbaycan Ordusu bu təxribata yaxın günlərdə daha ağır zərbə ilə cavab verməlidir"
13/07/2020 [11:21]:
BDU-nun bir qrup ziyalısı döyüş əməliyyatlarıyla bağlı BƏYANAT YAYDI...  
13/07/2020 [11:15]:
Doğulduğu rayonda şəhid olan baş əsgər torpağa tapşırıldı
13/07/2020 [11:14]:
23 yaşlı qız ov tüfəngi ilə güllələndi
13/07/2020 [11:12]:
Bakıda altı yaşlı oğlanı it dişlədi
13/07/2020 [11:11]:
Kürdəmirdə oğlunu öldürən ata tutuldu
13/07/2020 [11:07]:
Ermənistan yaralı hərbçilərinin olduğunu etiraf etdi – RƏSMİ
13/07/2020 [10:51]:
Vilayət Eyvazovdan generalın yerinə təyinat
13/07/2020 [10:50]:
Bu gecə şəhid olan baş leytenant - FOTOLAR
13/07/2020 [10:48]:
Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından YARDIM İSTƏDİ
13/07/2020 [10:47]:
Subbakalavrların elektron ərizələrin təsdiqi müddəti uzadıldı
13/07/2020 [10:35]:
Azərbaycan Ordusunun şəhid olan hərbçisi ilə vida mərasimi keçirilir - FOTO
13/07/2020 [10:31]:
Hərbi xidmətdən qayıdan oğulları üçün məclis təşkil edənlər cərimələndi - FOTO
13/07/2020 [10:28]:
Azərbaycan Ordusunun şəhid olan hərbçisi İsmayıllıda dəfn edilib - FOTOLAR
13/07/2020 [10:24]:
Karantin rejimi qaydalarını pozan 220 nəfər cərimələnib
13/07/2020 [10:11]:
Qarabağdakı könüllü dığalar  Tovuz istiqamətinə gəlməyə hazırlaşır...
13/07/2020 [10:06]:
"İrəvanı Bakının əlindən alan olmayacaq"
13/07/2020 [10:04]:
Gürcüstandan daha 200 Azərbaycan vətəndaşı təxliyyə edilir - FOTO
13/07/2020 [10:01]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi - STATİSTİKA
13/07/2020 [09:58]:
Şəhid əsgərimizin nəşi ata evinə gətirildi -FOTOLAR
13/07/2020 [09:37]:
Bakıda sex yandı, yaralanan var
13/07/2020 [09:35]:
“ATƏT-in Minsk Qrupu dərhal buraxılmalıdır” - Rusiyalı politoloq
13/07/2020 [09:31]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı yeni məlumat yayıb
13/07/2020 [09:27]:
Tovuz təxribatının baiskarı olan erməni general - FOTO
13/07/2020 [09:20]:
Müdafiə Nazirliyi Azərbaycana məxsus PUA-nın vurulduğunu TƏKZİB ETDİ
13/07/2020 [09:09]:
Cəbhədə döyüşlər davam edir, Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı şəhid olub -VİDEO
13/07/2020 [09:06]:
Nişanlı cütlüyün davasına ailələr qoşuldu, qan töküldü: Bir ölü, beş yaralı
13/07/2020 [09:04]:
18 yaşlı şəhidimizin fotosu...
13/07/2020 [08:58]:
Zaxarovadan Tovuz təxribatına ikibaşlı mesaj
13/07/2020 [08:45]:
Rusiyada təyyarə qəzaya uğrayıb
13/07/2020 [08:43]:
İki uşaq əylənmək üçün girdikləri su quyusunda boğuldu
13/07/2020 [08:41]:
“Gündə koronavirusla zarımaqdansa, qalxaq kişi kimi “ya ölum -ya qalım” savaşına!..”
13/07/2020 [07:47]:
Türkiyədən yeni həştəqlə Azərbaycana dəstək gəldi...
13/07/2020 [07:40]:
"Ağdamlıların yox, hamının müharibəsi - gecənin yaratdığı ovqat..."
13/07/2020 [07:20]:
Bu əməllər qəlbimizin nurunu artırır...
13/07/2020 [01:51]:
Güneydən Ordumuza dəstək: Azərbaycan var olsun! - VİDEO
13/07/2020 [01:46]:
“Azərbaycanın yanındayıq” - Türkiyə XİN
13/07/2020 [01:11]:
Ermənistan silahlı qüvvələri mövqelərimizi minaatanlardan atəşə tutub
13/07/2020 [00:54]:
"Elə nazirlər var ki, xaricə gedib, özlərini müalicə etdirə bilmirlər" - Keçmiş nazir...
13/07/2020 [00:46]:
Bakıda motosiklet sürcüsüsü qəza törədib, ölən və yaralanan var - VİDEO
13/07/2020 [00:41]:
"Azərbaycan əsgəri öz tapşırığını tam şəkildə, canı-qanı bahasına yerinə yetirə bilib"
Bütün arxiv bir sırada
15/06/2019 [10:08] - İqtisadiyyat - ( 1081 dəfə baxılıb)

Kredit faizlərini kəlləçarxa çıxaran səbəblər açıqlandı - İlginc faktlar



Azərbaycanda bank kreditlərinin faizlərinin yüksək olması yenidən ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib. Bir sıra ekspertlər, Milli Məclis üzvləri əhalidən 12 faizlə əmanət kimi götürülən vəsaitlərin sonradan 25-30 faizlə kreditə verilməsinin normal olmadığını bildirir, kredit faizlərinin aşağı salınmasının zəruriliyini vurğulayırlar.

Bu günlərdə Mərkəzi Bankın yaydığı açıqlamadan aydın olur ki, ölkədə iqtisadi aktivlik üçün monetar şərait mövcud olsa da, biznesin kredit aktivliyi aşağı olaraq qalmaqdıdır. Üstəlik, kredit portfelində azalma baş verir: “Yanvar-aprel aylarında kredit qoyuluşları 0.1 faiz, o cümlədən hüquqi şəxslər üzrə 2.7 faiz azalıb”.

Mərkəzi Bank bildirir ki, kredit aktivliyinin az olması nəticəsində bank sektorunda aktivlərin bir hissəsi istifadəsiz qalıb: “Aşağı kredit aktivliyi şəraitində bank sisteminin likvidlik mövqeyində iri həcmli struktur profisiti qalmaqdadır”.

Qurum etiraf edir ki, aktivliyin aşağı düşməsi ölkənin iqtisadi sabitliyinə xələl gətirir: “Kredit aktivliyinin son illərdə də aşağı düşməsi iqtisadi artıma və məcmu təklifin genişlənməsinə neqativ təsir göstərməklə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyinə xələl gətirir”.

Göründüyü kimi, banklarda izafi vəsait yığılsa da, kredit faizlərinin aşağı düşməsi baş vermir. Halbuki bir çox mütəxəssislər həm biznesin, həm digər təbəqələrin kredit aktivliyinin aşağı olmasının əsas səbəblərindən biri kimi kredit faizlərinin hədsiz yüksək olmasını qeyd edirlər.

Elman Sadıqov ile ilgili görsel sonucu
Bütün bunlar vacib bir sual yaradır ki, bəs Azərbaycanda kredit faizlərinin bu qədər yüksək olmasının səbəbi nədir? Suala cavab verən bank sahəsi üzrə tanınmış mütəxəssis Elman Sadıqovun dediyinə görə, burada iqtisadi məsələdən başqa, həm də mənəvi bir məsələ vardır ki, heç kim ölkə vətəndaşının yüksək faizlə kredit götürməsini və kredit yükü altında qalmasını istəməz: “Kredit faizləri məsələsi incə məsələdir və hər bir ölkə vətəndaşını maraqlandıran, onların yaşayış tərzinə təsir edən məsələdir. Bildiyimiz kimi, kredit faizlərinin formalaşmasında əsas rollardan birini depozit faizləri oynayır. Çünki depozit faizləri kredit faizlərinin formalaşmasında və maya dəyərində önəmli rol oynayır. Birincisi ona görə ki, xarici ölkələrdə banklarda vəsaitlərin formalaşmasında əsas rolu depozitlər oynamır. Xarici banklarda aktivlərin formalaşmasında bir çox maliyyə mənbələri əsas rol oynayır ki, mövzudan yayınmamaq üçün bunlara toxunmayaq. Deməli, banklar illik 12 faizdən depozit cəlb edirlərsə, bu depozitlərin heç də hamısı kreditləşmədə istifadə edilə bilməz. Adətən banklar cəlb olunan depozitlərin 70 faizinə qədərini kreditləşmədə istifadə edirlər. Likvidlik, hər hansı şok hadisələr və sair səbəblərdən istifadə olunmayıb qalan təqribən 30 faizlik hissə də kredit faizlərinin maya dəyərinə daxildir. Deməli, 12 faiz dediyimiz illik depozit faizlərinin maya dəyəri əslində 15-16 faiz ətrafındadır.

İkincisi, kreditlərin verilməsi və yığılması proseslərində bankların əməliyyat xərcləri 5 faiz ətrafındadır. Bu kreditlər normal olaraq geri ödənən kreditlərdirsə. Əgər problemli kreditlərə çevrilirsə, yığım prosesi bu faiz dərəcəsini artırır.

Üçüncüsü, verilən kreditlərin 100 faizinin geri qayıtma zəmanəti heç bir ölkədə yoxdur, o cümlədən də Azərbaycanda. Bu təbiidir. Ölkədə orta hesabla problemli kreditlərin həcminin ümumi kredit portfelində 12 faiz ətrafında olduğunu nəzərə alsaq, deməli, verilən kreditlərin təqribən 10-12 faizinin problemli kreditlərə çevrilmə riskini nəzərə almalıyıq. Deməli, ölkədə kreditlər üzrə risk dərəcəsi təqribən 10-12 faiz ətrafındadır".

kredit faizləri ile ilgili görsel sonucu
Mütəxəssis bildirir ki, problemli kreditlərin həlli, məhkəmə-icra prosesləri xarici ölkələrə nisbətən uzun çəkir: “Biz bank faizləri haqqında danışarkən xarici ölkələrlə müqayisə etməyi xoşladığımız üçün xarici ölkələr məsələsini qeyd edirəm. Əslində bu doğru müqayisə deyil. Əgər məsələn, 100 min manat məbləğində bir problemli kreditin məhkəmə-icra, girovun reallaşdırılması prosesi 2, 3, 4 il çəkirsə, bu o deməkdir ki, həmin 100 min manat məbləğində verilmiş və problemə çevrilmiş kredit üçün cəlb olunmuş depozitə görə bank 2, 3, 4 il müddətində depozitorlara faizlər ödəyir. Çünki adətən banklar məhkəmələrdən sonra faizlərin hesablanmasını dayandırır. Xarici ölkə banklarında bu təcrübə demək olar ki, yoxdur, çünki orada girovun reallaşdırılması daha sürətlidir. Məlumat üçün, qeyd edim ki, ölkəmizdə də faizlərin hesablanmasının dayandırılması qanunda, qaydalarda yoxdur. Banklar bunu müştərilərinə əlavə yük olmaması üçün öz təşəbbüsləri ilə öz daxili qaydaları əsasında tətbiq edirlər. Məhz problemli kreditlərin həlli məsələlərində mövcud olan bir çox amilləri nəzərə alan cənab prezident bu sahədə islahatların aparılacağı anonsunu da verib”.

E.Sadıqovun sözlərinə görə, Azərbaycan bankları transmilli banklar deyil: “Dünyanın pul bazarlarına birbaşa çıxışımız yoxdur. Törəmə alətlər, beynəlxalq maliyyə əməliyyatları üçün dünya bazarlarına və ya ən azı ucuz fond cəlb etmək üçün beynəlxalq pul bazarlarına birbaşa çıxış əldə etməyin şərtləri var. Bu şərtlərin bir çoxunu heç bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələrin bankları da əldə edə bilmirlər. Biz bankların kredit faizlərini inkişaf etmiş ölkələrdəki bank faizləri ilə müqayisə ediriksə, o halda fond birjası, maliyyələşmə və digər amilləri də (məsələn, problemli kreditlərin həlli ilə bağlı sürətli prosedurlar və sair) nəzərə almalıyıq.

Bu qeyd etdiyim hər bir faktor üzrə xərc və riskləri illik depozit faizlərinin üzərinə gəldikdə kredit faizlərinin nə üçün 30-32 faiz olduğunu görmüş oluruq".

Bəs banklar yüksək faizli kreditlər verməkdə maraqlıdırlarmı? Bu onlar üçün zərərdir, yoxsa mənfəət? Mütəxəssis qeyd edir ki, yüksək faiz kreditin geri qayıtma ehtimalını və riskləri artırır: “Risklər artdıqca banklar daha çox zərərə uğrayır. Yəni yüksək maliyyət = yüksək faizli kredit = daha çox problemli kredit (buna ”vicious circle" (zərərli çevrə) deyirlər). Bu səbəblərdən banklar yüksək kredit faizlərində maraqlı deyillər. Bankların ən böyük marağı daha az maliyyətli maliyyələşmə mənbələrinə nail olmaqdır; daha az xərc müqabilində daha aşağı faizli kreditlər versinlər ki, bu kreditlərin də qayıtma ehtimalı daha yüksək olar".

Müsahibimizin fikrincə, hazırda vəziyyət əvvəlki illərə nisbətən müsbətə doğru dəyişməkdədir: “Əvvəla, istehlak kreditləşməsində ciddi qaydalar vardır və hər bir vətəndaş istədiyi qədər istehlak krediti götürə bilmir. İstehlak kreditləri üzrə banklar arasında ciddi rəqabət yaranmaqdadır ki, vətəndaşlarımız da bundan istifadə edərək daha uyğun şərtləri olan banklara üz tuta bilərlər. Biznes kreditlərində faizlər kifayət qədər enməkdədir. Hazırda əsaslandırılmış biznes-plana malik olan rentabelli layihələri (məhz belə layihələrə bu gün bank sektorunun ehtiyacı daha yüksəkdir və bank sektoru üçün bu cür layihələrin maliyyələşdirilməsi əsas prioritet istiqamətdir) illik 13-15 faizli kreditlərlə maliyyələşdirilir. Cənab prezidentin 28 fevral, 2019-cu il tarixli ”Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında" fərmanı da kredit faizlərinin aşağı salınmasına öz töhfəsini verməkdədir. Görülən müsbət işlər və tədbirlər çoxdur. Lakin təəssüf ki, bütün qeyd olunanları təhlil etdikdə, hələ də faizlərin yüksək olmasına səbəb olan bir sıra risklərin (bu risklərin bir çoxunun yumşaldılması bank sektorunun imkanları xaricindədir) qaldığını görürük. Xüsusilə kreditlərin faiz dərəcələrinin artmasına səbəb olan xərc, risk və digər mənfi amillərin aradan qaldırılması təkcə bank sektorundan deyil, həm də hər bir sahədən asılıdır. Bu faktorların hər birinin aradan qaldırılması, risklərin yumşaldılması yolları, əlbəttə, mövcuddur və həll olunması mümkündür. Düşünürəm ki, səylərimiz də bu istiqamətdədir və bu istiqamətdə də olmalıdır".(musavat.com)

loading...
Qatar qəzası 2500 illik cinayəti ortaya çıxardı - FOTO
Bank soyğunu saniyələrlə qeydə alındı - VİDEO
Yeni qlobal epidemiya üçün həyəcan təbili çalındı - FOTO
"Bəlkə də DTX-nın XİN-də keçirdiyi son əməliyyatında bu amilin açar rolu var..."
"Əxlaqa söykənən güc həmişə qalib gəlir, Türkiyəni dünya güclərindən fərqləndirən budur"
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Şəhid əsgərimizin nəşi ata evinə gətirildi -FOTOLAR
Cəmiyyət
"Elə nazirlər var ki, xaricə gedib, özlərini müalicə etdirə bilmirlər" - Keçmiş nazir...
Dünya
300 uşağı aldadaraq təcavüz etdi - RƏZALƏT
Cəmiyyət
“Atatürkün evini soyqırım muzeyi edək...”- Yunan partiyasından qalmaqallı açıqlama...
Siyasət
Azərbaycan mətbuatında “gizli nəşrlər” - Nəsiman Yaqublunun araşdırması...
Yazar
Seymur Verdizadə
Dünənə kimi “Toylar yoxdur, acından ölürük” deyib, efirdə göz yaşı axıdan siz deyildiniz?
İlham İsmayıl
Hansı qüvvələr Azərbaycanla İran arasında gərginlik yaratmaq istəyir?
Sultan Laçın
“Gündə koronavirusla zarımaqdansa, qalxaq kişi kimi “ya ölum -ya qalım” savaşına!..”
Həftənin ən çox oxunanları
"82 yaşınız var, ömrünüz boyu nə Heydər Əliyevi, nə də İlham Əliyevi gözünüz götürüb"
"Mənə ağıl öyrətmə, Emil, mənim nitqimdə heç kim qüsur tuta bilməz, çünki mən..."
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: Sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə...
"Bakının 12 rayonunun icra başçılarından 5-i Şərurdandır, 5-i (Qarakilsə) Sisyandan..."
"Artıq qərar vermək zamanıdır" - Etibar Məmmədov İlham Əliyevə səsləndi...
Fəzail Ağamalı Siyavuş Novruzovun Həzrət Əli ilə müqayisə etdiyi oğlundan danışdı...
Ermənilər ağır itkilər verdilər — Düşmənin 31 hərbçisi məhv edildi - FOTO
"Xalxın fahişəsinə, bizim də “nemes"lərə bax..."
DTX tərəfindən həbs edilən XİN əməkdaşı məşhur "avtoş"un atası imiş... - FOTO + VİDEO
"Bu kişi geyimidir, get xalatını geyin" atmacasından prinsipə düşüb general oldu...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247