Xəbər lenti
21/10/2019 [11:36]:
Stalinin qəbuluna 3 gündən sonra gələn əyyaş general – Faşistləri məğlub edən Popovu içki məğlub edib
21/10/2019 [11:31]:
ABŞ-ın İllinoys Universitetinin professoru ADAU-da intensiv kurslara başlayıb
21/10/2019 [11:31]:
Erməni qəzetinin redaksiyasına basqın edildi: İttiham edilən yenə də türklər oldu...
21/10/2019 [11:29]:
Rusiya azərbaycanlıları İttifaqının mərkəzi apparatı Sankt Peterburqa səfər edib
21/10/2019 [11:25]:
Mədə-bağarsaq xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin diqqətinə -Həkim məsləhəti
21/10/2019 [11:21]:
“O, məni yaşamağa qoymur, hər gün onunla danışıram...”
21/10/2019 [11:16]:
BMT-dən Azərbaycanda qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı - BƏYANAT
21/10/2019 [11:13]:
Azərbaycanlı Kanada parlamentinə namizəddir - FOTO
21/10/2019 [11:04]:
Ləğv edilmiş dövlət qurumunun rəhbərinə yeni vəzifə verildi
21/10/2019 [11:03]:
Məhkəmə Suriyadakı döyüşlərdə iştirak edən azərbaycanlı ilə bağlı qərar verdi
21/10/2019 [10:58]:
Rusiyada faciə: Matəm elan olundu
21/10/2019 [10:47]:
BMT-dən Azərbaycanda qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı - BƏYANAT
21/10/2019 [10:45]:
Türkiyə ordusu Suriyanın Ras-el-Ayn şəhərini tam nəzarətə aldı
21/10/2019 [10:43]:
10 manata 3 aylıq limitsiz internet - Azərbaycanda Instagram dələduzluğu - VİDEO
21/10/2019 [10:43]:
Sən prokurorsan, yengə deyilsən!
21/10/2019 [10:41]:
Azərbaycanda yeni zavod açılır: “RUS AZERİ SPİRTS” zavodu Qusarda fəaliyyət göstərəcək
21/10/2019 [10:40]:
Seksual manyak peyda oldu - Polis hər yerdə onu axtarır
21/10/2019 [10:40]:
“Millət vəkili, ziyalı kimi onlara dəstək olmağa hazıram...”
21/10/2019 [10:39]:
Bakıda iki avtomobil toqquşub, ata və oğlu yaralanıb
21/10/2019 [10:38]:
“Bütün bunlar bəzi dairlərin heç də könüllərinə xoş gəlmir və çalışırlar ki..."
21/10/2019 [10:36]:
Xalq artistinin həyat yoldaşı vəfat etdi
21/10/2019 [10:35]:
Türkiyəli iş adamı ABŞ-da itkin düşdü, konsulluq ayağa qalxdı -FOTO
21/10/2019 [10:34]:
Azərbaycanda ləğv edilmiş dövlət qurumunun rəhbərinə yeni vəzifə verilib
21/10/2019 [10:29]:
Azərkitab Kitab Mərkəzi” ilə Adıgözəl Məmmədov arasında müəllif lisenziya müqaviləsi imzalanıb
21/10/2019 [10:25]:
Ölkə başçısının tapşırığına qarşı çıxan, islahatları əngəlləyənlər... - MÜRACİƏT
21/10/2019 [10:20]:
Elnarə Abdullayevadan qalmaqallı sözlər: “Gəlin qayınananın sözünü “yeyə” bilmirsə...”
21/10/2019 [10:14]:
“Şişirdilmiş rəqəmlərə şərait yaradanlar da məsuliyyət daşımalıdır”
21/10/2019 [10:11]:
Əbu-Dabidə 8 min il yaşı olan mirvari nümayiş olunacaq
21/10/2019 [10:10]:
Müstəqilliyin şərəfinə on minlərlə insan bir araya gəldi - Video
21/10/2019 [10:09]:
Kadırov İŞİD terrorçularını qarşılamağa hazılaşır
21/10/2019 [10:08]:
22 yaşlı gənc üçüncü mərtəbədən yıxıldı
21/10/2019 [10:06]:
Düşmən atəşkəsi 22 dəfə pozdu
21/10/2019 [10:01]:
“Beşiktaş”da yeni prezident seçildi
21/10/2019 [10:01]:
Pakistan prezidenti Azərbaycana səfər edəcək
21/10/2019 [09:59]:
Ziyalılar cinsi azlığın telekanallara çıxarılmasına son qoyulmasını tələb etdilər: “Belə insanlar güllələnməlidir!”
21/10/2019 [09:58]:
Ermənilər Cəbrayılı artilleriya atəşinə tutdular - FOTOLAR
21/10/2019 [09:51]:
Amerika hərbçiləri qoyub qaçdıqları bazalarında ruslara söyüş yazdılar...-FOTOLAR+VİDEO
21/10/2019 [09:34]:
Rusiyalı ekspet: “Türkiyə real döyüşlərdə Yaxın Şərqin istənilən ordusunu boğar”
21/10/2019 [08:36]:
İşğal altındakı Xaçınçay su anbarında balıqlar kütləvi şəkildə ölməyə başladı...- FOTO+VİDEO
21/10/2019 [07:43]:
Türmədə Quran hafizi kursları açıldı…  –İbrətamiz-FOTOLAR+VİDEO
21/10/2019 [06:46]:
“İmam Hüseynin (ə) su içə bilmədiyi yeri görməyə gəldim”- İrlandiyalı xristian xanım
21/10/2019 [01:43]:
Bunları yeməyi həmişəlik unudun! - Dietoloqlar siyahı hazırladı
21/10/2019 [00:18]:
"26-lar" kafesinin sahibinin oğlu, “Gelandevagen”li Qasımov niyə bıçaqlanıb?
21/10/2019 [00:13]:
Xüsusi təyinatlıların “vor zakon”un evinə hücumu... - FOTO/VİDEO
21/10/2019 [00:09]:
Cavid Hüseynov: “ “Zirə” çox asan qollar buraxır”
21/10/2019 [00:08]:
Vilayət Eyvazov generalı vəzifəsindən azad edərək təqaüdə göndərdi
21/10/2019 [00:03]:
Xocavənddə top mərmiləri tapılıb
20/10/2019 [23:15]:
Mirşahin Gültəkin Hacıbəylinin səs yazısını yaydı - VİDEO
20/10/2019 [23:09]:
Ermənistandan uçan təyyarələr Afrikaya necə silah daşıyıb...
20/10/2019 [23:07]:
Abşeronda taksi 60 yaşlı kişini vurdu
20/10/2019 [22:31]:
Alimlər xoruldamanı sağlamlığa təhlükə hesab edir: Ürək ritmi pisləşir və insult ehtimalı artır...
20/10/2019 [22:27]:
Təlim zamanı 3 hərbi qulluqçu həlak oldu
20/10/2019 [22:25]:
"Xalqla Ordu əl-ələ" devizi altında kütləvi vətənpərvərlik bayramı keçirilib - FOTO
20/10/2019 [22:02]:
Azərbaycan əsilli milyarderin aktivləri dondurulur
20/10/2019 [21:53]:
Müdafiə nazirinin soyadını səhv yazan Tramp tvitini silməli olub
20/10/2019 [21:20]:
Rusiyada radiasiya qalmaqalı: Moskvanın cənubunda radioaktiv sızıntının mövcudluğu gizlədilir?
20/10/2019 [21:13]:
Amerika mediası Rusiyadakı atəşfəşanlıqdan yazır: "Bəlkə Tramp həqiqətən də Rusiyanın agentidir?”
20/10/2019 [21:03]:
Balıqçının toruna 80 kiloqramlıq balıq düşdü - FOTOLAR
20/10/2019 [20:58]:
Prezidentdən "Qordi düyünü" ilə bağlı tapşırıq: "Yaxın günlərdə problem çözüləcək..."
20/10/2019 [20:54]:
Futbol matçı zamanı paraşütçü stadiona eniş etdi - VİDEO
20/10/2019 [20:44]:
Gəncə sakini bıçaqla özünə xəsarət yetirib
20/10/2019 [20:42]:
Gəncədə kişi özünü yandırdı
20/10/2019 [19:47]:
"Avropa İttifaqının bəyanatında onlarla insanın saxlanması barədə verilən məlumat yalandır"
20/10/2019 [19:44]:
Hafiz Hacıyevə ağır itki üz verib
20/10/2019 [19:17]:
Ağdaşda su kanalında batan 34 yaşlı şəxsin meyiti tapılıb
20/10/2019 [19:12]:
Azərbaycan türkləri, ruslar, talışlar, ləzgilər, kürdlər və s. qardaş kimi yaşayıblar
20/10/2019 [18:58]:
Azərbaycanlı Rusiyada sevgilisini ağır yaralayıb, rəfiqəsini öldürüb
20/10/2019 [18:55]:
Gədəbəydə 21 yaşlı hamilə qadın intihara cəhd etdi
20/10/2019 [18:53]:
Bakıda bir qrup qadın zorakılığına qarşı aksiya keçirib
20/10/2019 [18:37]:
Ən bahalı transfer sıradan çıxdı
20/10/2019 [18:14]:
YDM-nin operatoruna saxta “yüzlük” verən şəxsi polis axtarır
20/10/2019 [17:52]:
Nüfuzlu admiral prezidentə qarşı qiyama çağırdı
20/10/2019 [17:48]:
Gəncədə iki minik avtomobili toqquşub, sürücülər xəsarət alıb
20/10/2019 [17:44]:
Başına 300 min qoyulan PKK-çılar təslim oldu
20/10/2019 [17:29]:
Balayevin səhvi həm özünə, həm də komandasına baha başa gəldi - VİDEO
20/10/2019 [17:11]:
Bu günkü “Artsax”ı yox edə blmədik - ermənilər “Sabahkı Artsax”ı   qurdu...-FOTOLAR
20/10/2019 [17:04]:
ABŞ-da dronlardan istifadə edərək məhsulların çatdırılmasına başlayıblar
20/10/2019 [16:58]:
Dəmlədikləri çay sonları oldu - DƏHŞƏT...
20/10/2019 [16:50]:
Ərdoğanla Conson Makron və Merkellə görüş planını müzakirə ediblər
20/10/2019 [16:45]:
Çirkli hava baxın nəyə səbəb olur - QORXUNC ARAŞDIRMA
Bütün arxiv bir sırada
15/06/2019 [10:08] - İqtisadiyyat - ( 1006 dəfə baxılıb)

Kredit faizlərini kəlləçarxa çıxaran səbəblər açıqlandı - İlginc faktlar



Azərbaycanda bank kreditlərinin faizlərinin yüksək olması yenidən ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib. Bir sıra ekspertlər, Milli Məclis üzvləri əhalidən 12 faizlə əmanət kimi götürülən vəsaitlərin sonradan 25-30 faizlə kreditə verilməsinin normal olmadığını bildirir, kredit faizlərinin aşağı salınmasının zəruriliyini vurğulayırlar.

Bu günlərdə Mərkəzi Bankın yaydığı açıqlamadan aydın olur ki, ölkədə iqtisadi aktivlik üçün monetar şərait mövcud olsa da, biznesin kredit aktivliyi aşağı olaraq qalmaqdıdır. Üstəlik, kredit portfelində azalma baş verir: “Yanvar-aprel aylarında kredit qoyuluşları 0.1 faiz, o cümlədən hüquqi şəxslər üzrə 2.7 faiz azalıb”.

Mərkəzi Bank bildirir ki, kredit aktivliyinin az olması nəticəsində bank sektorunda aktivlərin bir hissəsi istifadəsiz qalıb: “Aşağı kredit aktivliyi şəraitində bank sisteminin likvidlik mövqeyində iri həcmli struktur profisiti qalmaqdadır”.

Qurum etiraf edir ki, aktivliyin aşağı düşməsi ölkənin iqtisadi sabitliyinə xələl gətirir: “Kredit aktivliyinin son illərdə də aşağı düşməsi iqtisadi artıma və məcmu təklifin genişlənməsinə neqativ təsir göstərməklə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyinə xələl gətirir”.

Göründüyü kimi, banklarda izafi vəsait yığılsa da, kredit faizlərinin aşağı düşməsi baş vermir. Halbuki bir çox mütəxəssislər həm biznesin, həm digər təbəqələrin kredit aktivliyinin aşağı olmasının əsas səbəblərindən biri kimi kredit faizlərinin hədsiz yüksək olmasını qeyd edirlər.

Elman Sadıqov ile ilgili görsel sonucu
Bütün bunlar vacib bir sual yaradır ki, bəs Azərbaycanda kredit faizlərinin bu qədər yüksək olmasının səbəbi nədir? Suala cavab verən bank sahəsi üzrə tanınmış mütəxəssis Elman Sadıqovun dediyinə görə, burada iqtisadi məsələdən başqa, həm də mənəvi bir məsələ vardır ki, heç kim ölkə vətəndaşının yüksək faizlə kredit götürməsini və kredit yükü altında qalmasını istəməz: “Kredit faizləri məsələsi incə məsələdir və hər bir ölkə vətəndaşını maraqlandıran, onların yaşayış tərzinə təsir edən məsələdir. Bildiyimiz kimi, kredit faizlərinin formalaşmasında əsas rollardan birini depozit faizləri oynayır. Çünki depozit faizləri kredit faizlərinin formalaşmasında və maya dəyərində önəmli rol oynayır. Birincisi ona görə ki, xarici ölkələrdə banklarda vəsaitlərin formalaşmasında əsas rolu depozitlər oynamır. Xarici banklarda aktivlərin formalaşmasında bir çox maliyyə mənbələri əsas rol oynayır ki, mövzudan yayınmamaq üçün bunlara toxunmayaq. Deməli, banklar illik 12 faizdən depozit cəlb edirlərsə, bu depozitlərin heç də hamısı kreditləşmədə istifadə edilə bilməz. Adətən banklar cəlb olunan depozitlərin 70 faizinə qədərini kreditləşmədə istifadə edirlər. Likvidlik, hər hansı şok hadisələr və sair səbəblərdən istifadə olunmayıb qalan təqribən 30 faizlik hissə də kredit faizlərinin maya dəyərinə daxildir. Deməli, 12 faiz dediyimiz illik depozit faizlərinin maya dəyəri əslində 15-16 faiz ətrafındadır.

İkincisi, kreditlərin verilməsi və yığılması proseslərində bankların əməliyyat xərcləri 5 faiz ətrafındadır. Bu kreditlər normal olaraq geri ödənən kreditlərdirsə. Əgər problemli kreditlərə çevrilirsə, yığım prosesi bu faiz dərəcəsini artırır.

Üçüncüsü, verilən kreditlərin 100 faizinin geri qayıtma zəmanəti heç bir ölkədə yoxdur, o cümlədən də Azərbaycanda. Bu təbiidir. Ölkədə orta hesabla problemli kreditlərin həcminin ümumi kredit portfelində 12 faiz ətrafında olduğunu nəzərə alsaq, deməli, verilən kreditlərin təqribən 10-12 faizinin problemli kreditlərə çevrilmə riskini nəzərə almalıyıq. Deməli, ölkədə kreditlər üzrə risk dərəcəsi təqribən 10-12 faiz ətrafındadır".

kredit faizləri ile ilgili görsel sonucu
Mütəxəssis bildirir ki, problemli kreditlərin həlli, məhkəmə-icra prosesləri xarici ölkələrə nisbətən uzun çəkir: “Biz bank faizləri haqqında danışarkən xarici ölkələrlə müqayisə etməyi xoşladığımız üçün xarici ölkələr məsələsini qeyd edirəm. Əslində bu doğru müqayisə deyil. Əgər məsələn, 100 min manat məbləğində bir problemli kreditin məhkəmə-icra, girovun reallaşdırılması prosesi 2, 3, 4 il çəkirsə, bu o deməkdir ki, həmin 100 min manat məbləğində verilmiş və problemə çevrilmiş kredit üçün cəlb olunmuş depozitə görə bank 2, 3, 4 il müddətində depozitorlara faizlər ödəyir. Çünki adətən banklar məhkəmələrdən sonra faizlərin hesablanmasını dayandırır. Xarici ölkə banklarında bu təcrübə demək olar ki, yoxdur, çünki orada girovun reallaşdırılması daha sürətlidir. Məlumat üçün, qeyd edim ki, ölkəmizdə də faizlərin hesablanmasının dayandırılması qanunda, qaydalarda yoxdur. Banklar bunu müştərilərinə əlavə yük olmaması üçün öz təşəbbüsləri ilə öz daxili qaydaları əsasında tətbiq edirlər. Məhz problemli kreditlərin həlli məsələlərində mövcud olan bir çox amilləri nəzərə alan cənab prezident bu sahədə islahatların aparılacağı anonsunu da verib”.

E.Sadıqovun sözlərinə görə, Azərbaycan bankları transmilli banklar deyil: “Dünyanın pul bazarlarına birbaşa çıxışımız yoxdur. Törəmə alətlər, beynəlxalq maliyyə əməliyyatları üçün dünya bazarlarına və ya ən azı ucuz fond cəlb etmək üçün beynəlxalq pul bazarlarına birbaşa çıxış əldə etməyin şərtləri var. Bu şərtlərin bir çoxunu heç bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələrin bankları da əldə edə bilmirlər. Biz bankların kredit faizlərini inkişaf etmiş ölkələrdəki bank faizləri ilə müqayisə ediriksə, o halda fond birjası, maliyyələşmə və digər amilləri də (məsələn, problemli kreditlərin həlli ilə bağlı sürətli prosedurlar və sair) nəzərə almalıyıq.

Bu qeyd etdiyim hər bir faktor üzrə xərc və riskləri illik depozit faizlərinin üzərinə gəldikdə kredit faizlərinin nə üçün 30-32 faiz olduğunu görmüş oluruq".

Bəs banklar yüksək faizli kreditlər verməkdə maraqlıdırlarmı? Bu onlar üçün zərərdir, yoxsa mənfəət? Mütəxəssis qeyd edir ki, yüksək faiz kreditin geri qayıtma ehtimalını və riskləri artırır: “Risklər artdıqca banklar daha çox zərərə uğrayır. Yəni yüksək maliyyət = yüksək faizli kredit = daha çox problemli kredit (buna ”vicious circle" (zərərli çevrə) deyirlər). Bu səbəblərdən banklar yüksək kredit faizlərində maraqlı deyillər. Bankların ən böyük marağı daha az maliyyətli maliyyələşmə mənbələrinə nail olmaqdır; daha az xərc müqabilində daha aşağı faizli kreditlər versinlər ki, bu kreditlərin də qayıtma ehtimalı daha yüksək olar".

Müsahibimizin fikrincə, hazırda vəziyyət əvvəlki illərə nisbətən müsbətə doğru dəyişməkdədir: “Əvvəla, istehlak kreditləşməsində ciddi qaydalar vardır və hər bir vətəndaş istədiyi qədər istehlak krediti götürə bilmir. İstehlak kreditləri üzrə banklar arasında ciddi rəqabət yaranmaqdadır ki, vətəndaşlarımız da bundan istifadə edərək daha uyğun şərtləri olan banklara üz tuta bilərlər. Biznes kreditlərində faizlər kifayət qədər enməkdədir. Hazırda əsaslandırılmış biznes-plana malik olan rentabelli layihələri (məhz belə layihələrə bu gün bank sektorunun ehtiyacı daha yüksəkdir və bank sektoru üçün bu cür layihələrin maliyyələşdirilməsi əsas prioritet istiqamətdir) illik 13-15 faizli kreditlərlə maliyyələşdirilir. Cənab prezidentin 28 fevral, 2019-cu il tarixli ”Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında" fərmanı da kredit faizlərinin aşağı salınmasına öz töhfəsini verməkdədir. Görülən müsbət işlər və tədbirlər çoxdur. Lakin təəssüf ki, bütün qeyd olunanları təhlil etdikdə, hələ də faizlərin yüksək olmasına səbəb olan bir sıra risklərin (bu risklərin bir çoxunun yumşaldılması bank sektorunun imkanları xaricindədir) qaldığını görürük. Xüsusilə kreditlərin faiz dərəcələrinin artmasına səbəb olan xərc, risk və digər mənfi amillərin aradan qaldırılması təkcə bank sektorundan deyil, həm də hər bir sahədən asılıdır. Bu faktorların hər birinin aradan qaldırılması, risklərin yumşaldılması yolları, əlbəttə, mövcuddur və həll olunması mümkündür. Düşünürəm ki, səylərimiz də bu istiqamətdədir və bu istiqamətdə də olmalıdır".(musavat.com)

loading...
loading...
Dəmlədikləri çay sonları oldu - DƏHŞƏT...
Çirkli hava baxın nəyə səbəb olur - QORXUNC ARAŞDIRMA
İtkin düşdükdən 22 il sonra cəsədi tapıldı - MARAQLI
Büstqalterdən imtina təhlükəlidir - Xüsusən iri sinəli qadınlar bilməlidir ki...
Seksə qarşı allergiya - Həkimlər çıxış yolu kimi qadınlara təklif edir ki...
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Köşə
Sən prokurorsan, yengə deyilsən!
Müsahibə
“Şişirdilmiş rəqəmlərə şərait yaradanlar da məsuliyyət daşımalıdır”
Cəmiyyət
Bunları yeməyi həmişəlik unudun! - Dietoloqlar siyahı hazırladı
Hadisə
"26-lar" kafesinin sahibinin oğlu, “Gelandevagen”li Qasımov niyə bıçaqlanıb?
Maraqlı
Balıqçının toruna 80 kiloqramlıq balıq düşdü - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Nə yaraşıq, nə pul,... . Qadınlar kişiləri bu cəhətinə görə seçirmiş.. -FOTO
“Ayaz Mütəllibovu, Elçibəyi necə yıxmışdılarsa, İlham Əliyevi də eləcə yıxmaq istəyirlər...”
“Paşinyan İlham Əliyevlə razılığa gəlib ki, Dağlıq Qarabağ...”
"Maşın" şouda böyük rüşvət qalmaqalı - Rəqsanə inanılmaz VİDEO paylaşdı
Bakıda oteldə qadının başı kəsildi - Cinsi əlaqəyə girmədiyi üçün - VİDEO
Türk F-16-ları Suriyanı bombaladı, Ermənistan təlaşa düşdü...
Səudiyyə kralına hədiyyə etdiyi Kamçatka qızılquşu Putini utandırdı - VİDEO
Vilayət Eyvazova ağır itki üz verdi
Avtomobili olanlara şad xəbər - Azərbaycanda YENİLİK
ABŞ kəşfiyyatının hesabatında Qarabağ probleminin 5 həll variantı üzə çıxdı…
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247