Xəbər lenti
18/11/2019 [00:02]:
Bu gün erməni jurnalistlər, sabah Paşinyanın nəvələri gələcək...
18/11/2019 [00:00]:
Ruhanidən benzinlə bağlı fərman: Zərər qarşılanacaq
17/11/2019 [23:55]:
Sərnişin qıza edilən irad kütləvi davaya çevrildi - VİDEO
17/11/2019 [23:51]:
Göyərtəsində rusların olduğu gəmidə yanğın
17/11/2019 [23:48]:
Gəncədə qadın dərmandan zəhərlənib
17/11/2019 [23:46]:
Prezidentə sui-qəsd hazırlamaqda şübhəli bilinən dəstə üzvləri saxlanıldı
17/11/2019 [23:44]:
Qənbər Şəmşiroğlunun çoxcildliklərinin təqdimat mərasimi keçirildi - FOTOLAR
17/11/2019 [23:16]:
“Xanımımın belə gözəl görünəcəyini bilsəydim, çəkilməyinə icazə verməzdim...”
17/11/2019 [23:14]:
Hamam xalatında pozlar verdi - FOTOLAR
17/11/2019 [22:45]:
Tbilisidə etiraz aksiyasında 5500 nəfər iştirak edib- FOTO,YENİLƏNİB
17/11/2019 [22:34]:
Hindistan Rusiyadan 200 helikopter almaqdan imtina edir?
17/11/2019 [22:33]:
Fanatı səhnədə arxasına toxundu, həyatının şokunu yaşadı - FOTOLAR
17/11/2019 [22:17]:
Moskva aeroportlarında 20-yə yaxın reys təxirə salındı
17/11/2019 [22:14]:
Plastik qablaşdırma əvəzinə banan yarpağı
17/11/2019 [22:11]:
Saakaşvilidən azərbaycanlılara çağırış: "Təxribatlara uymayın!"
17/11/2019 [22:07]:
Ağcabədidə polis saxladığı avtomobildən silah-sursat aşkar etdi
17/11/2019 [21:41]:
Ronaldonu dünya rekordundan 10 qol ayırır
17/11/2019 [21:37]:
Xatun Rəqsanəyə söz atdı: “Evim Beyonsunku kimidir”
17/11/2019 [21:28]:
Ukraynanın iqtisadiyyat naziri vaxtilə marixuana istifadəçisi olduğunu etiraf edib
17/11/2019 [21:13]:
Bərdədə 2 avtomobil toqquşub, 4 nəfər xəsarət alıb
17/11/2019 [21:10]:
"Təqdim edilmiş sənədlərin 40 faizdən çoxu ASAN mərkəzlərində fəaliyyət göstərən ədliyyə qurumlarının payına düşür"
17/11/2019 [21:07]:
"Yolda insanlar mənə “Qoy, səni öpüm gedim” deyə, yaxınlaşanda göyə qaldırırlar" - VİDEO
17/11/2019 [20:36]:
Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında yanğın olub - YENİLƏNİB - FOTO
17/11/2019 [20:14]:
İranda benzinin bahalaşması əleyhinə keçirilən aksiyalar zamanı bir polis öldürülüb
17/11/2019 [20:04]:
Antonio Banderas teatr açıb
17/11/2019 [20:02]:
Tramp Kim Çen Inla tezliklə görüşəcəklərini bildirib
17/11/2019 [19:59]:
Qazaxda yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində 3 nəfər xəstəxanalıq olub
17/11/2019 [19:45]:
Gəncə Avtomobil Nəqliyyatı ilə Sərnişindaşıma İdarəsi ilin ən yaxşı təşkilatı seçilib
17/11/2019 [19:43]:
“Azərbaycan tarixi”ndə növbəti buraxılış: Milli Dirçəliş Günü (VİDEO)
17/11/2019 [19:36]:
Məşhur serial 2020-ci ildə ekranlara qayıdacaq
17/11/2019 [19:32]:
18 nəfəri öldürən, 30 nəfəri isə yaralayan terrorçu tutuldu
17/11/2019 [19:29]:
Rusiya Ukraynanın 3 gəmisini geri qaytarır - FOTOLAR
17/11/2019 [19:19]:
"Rusiya ilə heç vaxt bu ittifaqı qurmayacağam" - Lukaşenko
17/11/2019 [19:16]:
AVRO-2020: Azərbaycan qələbə qazanmayan 9 yığmadan biridir
17/11/2019 [19:11]:
"Qarabağ" - "Düdelanj" matçının biletləri sabahdan satışda olacaq
17/11/2019 [19:09]:
Qubada iki avtomobil toqquşdu, xəsarət alanlar var
17/11/2019 [19:03]:
İranın 9 əyalətinə güclü qar yağıb - FOTOLAR
17/11/2019 [18:57]:
“Kişi kişi ilə sevişib-yatır, kimə ərə gedim?" - FOTOLAR
17/11/2019 [18:50]:
Cem Yılmaz Miri Yusiflə bağlı fikirlərinə aydınlıq gətirdi - FOTO
17/11/2019 [18:45]:
Məşhur "fəst-fud" zəncirində qalmaqal - Narkotikli çay servis edildi...
17/11/2019 [18:44]:
QAT sədri Yenidən Rifah partiyasının qurultayında iştirak etdi
17/11/2019 [18:31]:
Cem Yılmaz Fəxri Xiyabanı ziyarət etdi - FOTO
17/11/2019 [18:28]:
Gürcüstan müxalifəti parlamenti tam bloklayıb - FOTO
17/11/2019 [18:23]:
İmamoğludan xanımının geyimini tənqid edənlərə cavab
17/11/2019 [18:11]:
80 yaşlı ərindən boşanmaq istəyən gənc aktrisa yenə təəccübləndirdi - VİDEO
17/11/2019 [17:35]:
Avtomobil qəzası 350 abonenti qazsız qoydu - FOTO/VİDEO
17/11/2019 [17:26]:
Səudiyyə Ərəbistanı qara təslim oldu - VİDEO
17/11/2019 [17:24]:
Venesiya yenidən su altında qala bilər
17/11/2019 [17:07]:
Futbolçu qadın jurnalisti nokauta saldı - VİDEO
17/11/2019 [17:04]:
Narkotik satmaq istəyən Şəkiyə gəlsin: Rayon əhalisi də şokda, polis-prokurorluq da...
17/11/2019 [16:55]:
"Heç nədən utanmıram"
17/11/2019 [16:49]:
Gürcüstan müxalifəti aksiyalara başladı
17/11/2019 [16:30]:
ABŞ-dan İrana etiraz: "İnterneti söndürməyin"
17/11/2019 [16:24]:
Mübarizə KİŞİ kimi aparılmalıdır… – KAMİL HƏMZƏOĞLU YAZDI
17/11/2019 [16:03]:
Azərbaycan yığma komandasında növbəti itki
17/11/2019 [16:01]:
Lukaşenko növbəti prezident seçkilərində iştirak etmək niyyətindədir
17/11/2019 [15:56]:
Həkimlər Serbiya Prezidentinin həyatını xilas edib
17/11/2019 [15:53]:
Quranı yandırmaq istədi, polis işə qarışanda müqəddəs kitabı zibilliyə atdı - VİDEO
17/11/2019 [15:46]:
Toyda dostları bəy və gəlinə soğan hədiyyə etdilər - FOTO
17/11/2019 [15:42]:
Yüz minlərlə çexiyalı milyarder baş nazirə qarşı küçələrə çıxdı - FOTO
17/11/2019 [15:37]:
“Azərbaycanca danışmaq 10 manat, türkcə isə 700 manatdır” - Cem Yılmaz Erkinin atmacasına cavab verib
17/11/2019 [15:18]:
Almaniya tarixində ilk dəfə türk əsilli siyasətçi bələdiyyə sədri seçilib - FOTO/VİDEO
17/11/2019 [15:14]:
Xamneyidən benzinin bahalaşmasına reaksiya
17/11/2019 [14:56]:
Natavanla Dadodan yeni fotolar
17/11/2019 [14:49]:
Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında yanğın olub - FOTO
17/11/2019 [14:46]:
20-dən çox futbolçu ilə eşq yaşayan gözəlçə - FOTOLAR
17/11/2019 [14:10]:
"Ölkədə bütün danaları kəssən 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
17/11/2019 [14:04]:
Bakıda ağır qəza olub, 2 ölü, 2 ağır yaralı
17/11/2019 [13:56]:
“Səhiyyənin büdcəsi lap 4 milyard manat olsa da...”
17/11/2019 [13:52]:
Nadir Cem Yılmazı "qıjı" adlandırdı - FOTO
17/11/2019 [13:50]:
Ərdoğan AKP-dəki yerini ona verəcək - İddia
17/11/2019 [13:44]:
"Sevgilim rəqs etsə, ondan ayrılaram"
17/11/2019 [13:32]:
Lukaşenko səs verdi
17/11/2019 [13:30]:
Komanda-qərargah təlimi başa çatdı - VİDEO
17/11/2019 [13:20]:
Gənc müəllim kirayə yaşadığı evdə öldü...
17/11/2019 [13:10]:
Xaçmazda iki avtomobil toqquşdu: ölən var - FOTO
17/11/2019 [13:07]:
İtaliyada baş məşqçi 27:0 hesablı qələbəyə görə qovuldu
17/11/2019 [12:57]:
Sabah bəzi ərazilərdə yağış, sulu qar yağacaq
17/11/2019 [12:54]:
Cırtdan ölkənin kralı arvadları və uşaqlarına 19 “Rolls-Royce” və 20 BMW aldı - FOTO
17/11/2019 [12:48]:
Aeroport yolunda dəhşətli qəza - ölən və yaralılar var - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
18/06/2019 [17:28] - Cəmiyyət - ( 1073 dəfə baxılıb)

Vətəndə yaşamaq daha yaxşıdır...



Amerika Birləşmiş Ştatlarının nəhəng bir dövlət olduğunu, dünya iqtisadiyyatında mühüm rol oynadığını danmaq ağılsızlıq olar. Sözsüz ki, bu ölkə digər dünya ölkələrinin daxili və xarici siyasətinə təsir etmək imkanlarına malikdir. Bunu hamı bilir. Məqsədim ABŞ-ı heç də pisləmək, aşağılamaqdan ibarət deyil. Sadəcə bir çoxlarına maraqlı olar deyə, bu ölkədə yaşadığım dörd il ərzində gördüklərimi, şahidi olduğum hadisələri sizinlə bölüşmək istəyirəm. Hələlik söhbətimi iki sual üzərində quracam: ABŞ bir ölkə kimi necədir? Bir çox insanın həsəd apardığı bu ölkədə sadə vətəndaşların həyat tərzi və burada yaşamağın müsbət və mənfi tərəfləri hansılardır?

Əvvəla, onu qeyd edim ki, beş-altı nəhəng şəhərini çıxmaq şərti ilə ABŞ-ın digər şəhərlərində həyat elə də qaynar deyil. Günün axşama dönən vaxtında bu şəhərlər adama kimsəsiz məkanları xatırladır. Küçə və prospektlərdə şütüyən beş-on maşından başqa heç kim nəzərə çarpmır. Əsas küçələr istisna olmaqla məhəllə daxili yollar heç də bizim yollardan yaxşı deyil. Məsələn, bir vaxtlar iqtisadi göstəricilərinə görə ABŞ-ın ən qabaqcıl ştatlarından biri olmuş Miçiqanın Lansinq şəhərində hələ də ağacdan hazırlanmış işıq dirəklərindən istifadə olunur. Şəhərdəki körpülər ötən əsrin 60-cı illərində salınan sovet respublikalarındakı körpüləri xatırladır...

Ölkənin yaşı elə də çox olmadığından burada əhəmiyyətli tarixi abidələrə rast gəlmək olmur. Bir neçə məşhur avtomobillərin istehsal olunduğu Detroit şəhəri ilə Lansinq şəhərinin arasında bir vaxtlar kimyəvi zavodlar fəaliyyət göstərdiyi üçün bu ərazilər ekoloji baxımdan elə də təmiz deyil. Burada su hövzələri zərərli kimyəvi maddələrlə qarışdığından əhalinin böyük bir hissəsi içməli suyu dükanlardan alıb istifadə edir...

İri şəhərlərdə- Vaşinqton, Nyu York, Çikaqoda olarkən bu şəhərlərin elə də təmiz olmadığının şahidi oldum. Ətrafda zibil qutuları olmasına baxmayaraq, müxtəlif tullantılara rast gəlmək mümkündür.

Metro qatarları təmiz və səliqəli olsa da nə qatarlar, nə də metro stansiyaları heç də bizimkilərdən yaxşı deyil. Əksinə, yeraltı stansiyaların işıqlandırma sistemi çox zəifdir. Stansiyaların bir çoxu bomjların gecələdiyi məkanlara çevrilib.

Şəhəri gəzib dolaşdıqca döngələrdə, işıqforların yanında dayanan müxtəlif plakatlı adamlara tez-tez rast gəlmək olur. Həmin plakatlarda əsasən- “Mən muharibə vetranıyam, xahiş edirəm yardım edin”, “Mən işsizəm, mənə yardım edin” və s. cümlələr yazılıb. Avtobusla gedərkən adamdan bir dollar istəyən içki düşkünləri də istisna deyil. Elə düşünməyin ki, bu insanlar miqrantlardır, əksinə yerli amerikalırdırlar. Mənim üçün də çox maraqlı idi ki, kifayət qədər iş yeri olan bu ölkədə nədən belə hallara tez-tez rast gəlmək olur. Hərçənd ki, normal maaşlı işdə çalışmaq üçün burada ali təhsil, peşə kolleclərinin diplom və sertfikatlarını almaq vacibdir. Yüksək əməkhaqqı verən müəssisələrdə işə düzəlmək isə çox çətindir. Mütəxəsis olduğuna inandırmaqdan ötrü müəyyən test yoxlanışlarından keçməlisən. Qeyri halda böyük şəhərləri çıxmaq şərti ilə əksər inzibati ərazilərdə əmək gününün bir saatı ilk vaxtlar doqquz dollar yarım qiymətləndirilir və bir müəssisədə həftədə qırx saatdan artıq işləməyə icazə verilmir. İllər ötdükcə həmin insan eyni müəssisədə işləyərsə hər saata görə ödəniş hər il yetmiş beş sent, bir dollar artır. Əhalinin böyük hissəsi saat hesabı işlədiyindən aylıq məvacib alanlara nisbətən çoxluq təşkil edirlər. Nəzərə alaq ki, burada insanların əksəriyyəti icarəyə götürdükləri mənzillərdə yaşayırlar, əsasən evdə deyil, restoran və kafelərdə qidalanırlar aldıqları məvacib elə də çox deyil. Şəxsi evlər isə əsasən əhalinin varlı təbəqəsinin və kreditlə alınan, illərlə banka borc ödəyən insanlara məxsusdur. Yəni adi əməkhaqqı ilə burada ev sahibi olmaq çox çətindir. Bunun üstünə torpaq vergisini gələndə əhalinin böyük bir hissəsi şəxsi evə yiyələnməkdən vaz keçir. Çünki alınan ev şəxsin özəl mülkü sayılsa da onun yerləşdiyi torpaq sahəsi dövlətə məxsusdur. Yerindən asılı olaraq ev sahibi təxminən üç mindən başlayaraq iyirmi beş min dollaradək hər il dövlətə torpaq vergisi ödəməlidir. Bu ölkədə hər şeyin öz vergisi var. Və vergidən yayınmaq qeyri mümkündür...

Bir neçə şatatdan başqa ölkənin hər bir yerində insanlar aldıqları ərzaq üçün də əlavə vergi ödəyirlər. Bu isə alınan ərzaqların dəyərinin 6-8 faizi deməkdir. ABŞ-a gəldiyim ilk vaxtlar müşahidə etdiyim bir mənzərə əvvəlcə məni heyrətləndirsə də sonralar əsl həqiqəti bilib acıyırdım. Təsəvvür edin, hər kəsin cibində üç-beş müxtəlif bankların pul kartı var. Və onlardan biri əmək haqqı kartıdırsa, yerdə qalanları kredit kartlarıdır. İnsanların böyük əksəriyyəti banklara borcludur. Doğrudur, burada banklar müştərilərə krediti kiçik faizlə və uzun müddətə verir, amma illərlə borc ödəmək heç də ürəkaçan hal deyil. Müqayisə üçün bir neçə fakt üzərində dayanacam. Orta məktəb müəlliminin illik maaşı təxminən iyirmi min dollardır. Bu məbləğdən hər ay təxminən altı yüz dollar yaşadığı mənzil üçün kirayə haqqını, komunal xərcləri (internet, kabel televiziyası, telefon, elektrik və s.), sağlamlıq üçün illik sığorta pulunu çıxdıqdan sonra ortada qalan pulla necə zəngin yaşamaq olar? Odur ki, burada insanların bir meyarı var-işləmək, işləmək, yenə də işləmək!..
Bəlkə də bundan irəli gəlir ki, ABŞ-da insanların sosial həyatı sıfır səviyyəsindədir. Qohumluq əlaqələri zəif, qonşuluq münasibətləri elə-belə, ailə müqəddəsliyi qeyri normal, insanlar arasındakı ünsiyyət diplomatik xarakter daşıyır, quru və məqsədli. Burada el-oba, yurd müqəddəsdi anlayışı da yoxdur. Bu şəhərdən digərinə çox asanlıqla köç edirlər. Hər şey tapdığın iş yerindən asılıdır. Ailələrin çoxu pərəm-pərəmdir. Diqqət, qayğı məhdud olduğundan amerikalılar arasında yaşlı valideynlərin əksəriyyəti qocalar evində, övladlar isə dolanışıq xətrinə səhərdən axşama kimi işdə olurlar…

Qəribədir, ABŞ-da məskunlaşan qeyri amerikalıların əksəriyyətinin övladları üçün milli kimlik elə də əhəmiyyət kəsb eləmir, necə deyərlər, hansı millətə mənsub olmasından asılı olmayaraq amerkalılaşırlar. Doğru deyiblər, kim hansı millətin dilində düşünürsə o millətə aiddir. Nümunə üçün bir mənzərəni açıqlayım. Dörd ildə tanış olduğum azərbaycanlı ailələrin bir çoxunda övladları azərbaycanca danışa bilmir. Ünsiyyət baxımından soyuqqanlılıqları ilə Azərbaycanda yaşayan uşaqlardan kəskin fərqlənirlər. İndi təsəvvür edin, onlardan sonra gələn nəsil tamami ilə yadlaşacaq, azərbaycanlı olduqlarından əsər-əlamət qalmayacaq…

Bu yerdə İndiana ştatında əlli ildən yuxarı yaşayan bir qocaman türk professorun dediklərini sizin də nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm: “Mən Amerikada çox uğurlara imza atdım, iki övlad böyüdüb mükəmməl təhsilə yiyələnmələrinə şərait yaratdım. İllərdir ki, üzlərinə həsrətəm. Türk kimi doğulsalar da amerikalı kimi böyüdülər. Milli mənsubiyyətlərindən savayı onların heç birində türklükdən əlamət yoxdur. Elə düşünməyin ki, günahkar mənəm, əsla yox. Onları bu cür edən Amerika oldu…”

Söhbətimin sonunda Amerikada, o cümlədən digər xarici ölkələrdə xoşbəxtlik tapacağını güman edən bəzi soydaşlarımıza demək istəyirəm ki, heç də siz düşündüyünüz kimi deyil. Əgər vətənində sənin və ya ailə üzvülərinin həyatına təhlükə yoxdursa, öz məmləkətində, doğmlar arasında yaşamaq daha yaxşıdır...

Elman Eldaroğlu,
ABŞ, Miçiqan





loading...
loading...
Məşhur "fəst-fud" zəncirində qalmaqal - Narkotikli çay servis edildi...
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Çox yemək ölüm, ac qalmaq şəfadır - Yapon aliminin kəşfi AUTOFAGİYA...
“Sevgisiz həyat mənə mənasız gəlir”
"Ümid edirik ki, dünyadakı yəhudi icmaları Ermənistanı bu abidəni sökməyə məcbur edəcəklər”
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Qənbər Şəmşiroğlunun çoxcildliklərinin təqdimat mərasimi keçirildi - FOTOLAR
Cəmiyyət
Atatürkün oxşarları mübahisə etdi: “Ən çox mən oxşayıram...”
Dünya
ABŞ-dan İrandakı etirazçılara dəstək: “Həmişə yanınızdayıq…”
Cəmiyyət
Viski gənclik mənbəyi olmasa da onkoloji xəstəlikdən qoruyur - Alimlərdən araşdırma...
Dünya
İdman salonunda əlbəyaxa dava - MARAQLI...+ VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
"Ölkədə bütün danaları kəssən 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247