Xəbər lenti
10/07/2020 [14:48]:
Sabahdan bütün ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır - RƏSMİ
10/07/2020 [14:38]:
“Valideyn heç vaxt övlad itkisinə hazır deyil, həmişə arzulayır ki, özü övladının çiynində getsin...”
10/07/2020 [14:37]:
"Mən onu olduğu kimi tanıya bilməmişəm..."
10/07/2020 [14:36]:
Elmar Məmmədyarovdan DTX-nın əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA: "İstefa verəcəyimlə bağlı deyilənlər..."
10/07/2020 [14:17]:
Şəhid ailələri və Qaradağ müharibəsi əlillərinin istifadəsinə verildi
10/07/2020 [14:11]:
Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərində COVID-19-a yoluxanların sayı 146-ya çatıb
10/07/2020 [14:07]:
Azərbaycanda rəis müavini ailəsi ilə birgə koronavirusa yoluxdu
10/07/2020 [13:42]:
Onların övladları niyə hərbçi yox, polis olur? - XOCALIDAN “TEXOSMOTR İDARƏSİ”NƏ GEDƏN YOL...
10/07/2020 [13:41]:
Türkiyəli gəncə Azərbaycan bayrağı hədiyyə edilib
10/07/2020 [13:29]:
Qənirə Paşayeva APA-nın COVİD-19 həsr olunmuş konfransında Azərbaycanın gördüyü işlərdən danışıb
10/07/2020 [13:26]:
“Yalan arayış cinayət məsuliyyətidir...” -XƏBƏRDARLIQ
10/07/2020 [13:20]:
Azərbaycan daha 200 vətəndaşını Gürcüstandan təxliyə edəcək
10/07/2020 [13:18]:
“Həkimlərin sözlərinə görə ağ ciyərimdə sağ kürəcikdə hələ iltihab qurumayıb...”
10/07/2020 [13:16]:
Qeyri-OPEC ölkələri öhdəliyini 99% yerinə yetirib
10/07/2020 [13:08]:
Nazirlər Kabinetinin qərarı olmadan 3 "JEK" yaradılıb
10/07/2020 [13:07]:
Azərbaycan daha bir neçə ölkə ilə hava əlaqəsini açır - RƏSMİ
10/07/2020 [13:05]:
“Əgər hansısa məmur vəzifəsindən sui-istifadə edərək karantin qaydasını pozubsa, o zaman...”
10/07/2020 [13:03]:
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
10/07/2020 [13:03]:
Partiya sədri: "Ədalət Vəliyev dedi ki, Prezidentin bununla bağlı xüsusi tapşırıqları var”
10/07/2020 [12:59]:
Səhiyyə sahəsində nöqsanlar aşkarlandı
10/07/2020 [12:57]:
Baş prokurorun müavini videokonfransda iştirak edib
10/07/2020 [12:56]:
Bərdədə mobil qruplar tərəfindən reydlər mütəmadi olaraq davam etdirilir
10/07/2020 [12:55]:
Prezidentin köməkçisi pandemiya dövründə Azərbaycana gətirilən vətəndaşların sayını açıqladı
10/07/2020 [12:51]:
Meyiti tapılan merin qan donduran vəsiyyətnaməsi
10/07/2020 [12:31]:
Çingiz Qənizadənin oğlu Nərimanov prokurorunun müavini təyin edilib
10/07/2020 [12:10]:
Ermənistan korrupsiya qarşısında aciz qaldı: ABŞ kömək göndərir
10/07/2020 [12:09]:
“Səksən min nəfər əhalisi olan Neftçalada içməli su yoxdur, ona görə də təcili...”
10/07/2020 [12:06]:
Azərbaycanda daha bir həkim koronavirusdan öldü - FOTO
10/07/2020 [12:02]:
"Keçəl dərman bilsə öz başına sürtər" - Rusiya və Türkiyədən həkim gətirincə...
10/07/2020 [12:00]:
Kamran Əliyevdən yeni TƏYİNAT
10/07/2020 [11:42]:
Azərbaycan mətbuatı tarixində Üzeyir Hacıbəyli - NƏSİMAN YAQUBLUNUN ARAŞDIRMASI
10/07/2020 [11:42]:
Azərbaycan torpağında 5 erməni ölümcül qəzaya düşdü…-FOTOLAR
10/07/2020 [11:38]:
Dövlət qurumlarının icazədən istifadə edərək istirahətə gedən işçiləri cəzalandırıldı
10/07/2020 [11:37]:
Yazandan əvvəl dərindən düşünmək lazımdır! - Alimin ittihamlara CAVABI
10/07/2020 [11:37]:
Neftçilər Xəstəxanasının direktoru: “COVİD-19-a yoluxmuş reanimatoloq Elnur Abdullanın müalicəsi dövlətin nəzarətindədir”
10/07/2020 [11:34]:
Naxçıvanda yaşıllıqların götürülməsi Qaydası təsdiq edilib
10/07/2020 [11:32]:
NBA-da daha 2 oyunçu koronavirusa yoluxdu
10/07/2020 [11:28]:
Emil Balayevin “Qarabağ”a keçidi rəsmiləşib
10/07/2020 [11:26]:
DYP Bakıda mobil postların sayının artırılmasına aydınlıq gətirib - MÜRACİƏT
10/07/2020 [11:24]:
Pandemiya dövründə ərzaq təchizatçılarının aldıqları kreditlərin faizlərinə subsidiya güzəştli qaydada veriləcək
10/07/2020 [11:18]:
Nazir Səttar Mehbalıyevin oğlu ilə bağlı yeni əmr verdi
10/07/2020 [11:18]:
DİM vaxtında qeydiyyatdan keçməyən rezident namizədlərə müraciət edib
10/07/2020 [11:07]:
Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyəti 32 milyon manatlıq 2 tenderə yekun vurub
10/07/2020 [10:56]:
Gürcüstanın 28 sülhməramlısı koronavirusa yoluxub
10/07/2020 [10:49]:
İranda dəhşətli partlayışlar: bu dəfə raket anbarları havaya uçdu -VİDEO
10/07/2020 [10:48]:
Nüfuzlu təşkilatın elektron bazasından istifadə imkanı...
10/07/2020 [10:46]:
Ötən gün 1 440 nəfər CƏRİMƏLƏNDİ
10/07/2020 [10:43]:
Ən təhlükəli azərbaycanlı haker - Erməni ekspert ad çəkdi
10/07/2020 [10:41]:
Azərbaycanda 32 yaşlı kişi baldızını bıçaqlayıb qaçdı
10/07/2020 [10:36]:
Alimlər koronavirusu zərərsizləşdirən antitelləri aşkarladılar
10/07/2020 [10:30]:
Vilayət Eyvazov polis rəisini təqaüdə göndərdi
10/07/2020 [10:26]:
“Şuşanın baş planı hazır olmayınca  heç kəsə  torpaq verilməsin!..”
10/07/2020 [10:23]:
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10/07/2020 [10:20]:
ADU-nun Konfutsi İnstitutu Sumqayıt məktəbliləri üçün onlayn seminar keçirib
10/07/2020 [10:11]:
Ən çox iş yerini dəyişən müəllimlər bu şəhər və rayolardan oldu
10/07/2020 [10:09]:
“İrəvan Qarabağı qaytarmalı olacaq...” - Moskvadan qəzəbli mesaj
10/07/2020 [10:04]:
Bakıda karantin postları yenidən qurulur
10/07/2020 [10:03]:
Müəllimlərin işə qəbulu başlayır - Bakıya gəlməyə ehtiyac yoxdur
10/07/2020 [10:02]:
Həkimdən Bəhram Bağırzadənin vəziyyəti ilə bağlı AÇIQLAMA
10/07/2020 [09:16]:
Ermənilər atəşkəs rejimini 69 dəfə pozub
10/07/2020 [09:13]:
Boliviyanın müvəqqəti prezidenti koronavirusa yoluxub
10/07/2020 [09:08]:
Rus kəşfiyyatı deyirdi ki, ermənilər... - Ərdoğanın müşaviri
10/07/2020 [09:06]:
Küsülü nazir müavinlərinin qarşıdurma ocağına çevirdiyi XİN - yeni iddialar
10/07/2020 [08:59]:
“Demək istəyirlər ki, bu cinayətləri təkbaşına və özbaşına etməyiblər”
10/07/2020 [08:55]:
Koronavirusdan sonra ən çox rast gəlinən fəsadlar açıqlandı
10/07/2020 [08:50]:
Bu gün ali məktəblərə ilk qəbul imtahanları keçirilir
10/07/2020 [08:12]:
Fironluq edən hökmdarların qəbir əzabına məruz qalacağının Qurandakı təsdiqi üzə çıxdı
10/07/2020 [06:56]:
"İnsanlar özlərini başqalarından üstün görsələr, şübhəsiz ki, şeytanın bu tələsinə düşərlər..."
10/07/2020 [03:38]:
Rusiyanın səhiyyə naziri koronavirusla mübarizədə Azərbaycana ediləcək köməkdən danışdı
10/07/2020 [03:35]:
“Bədənimin avtobus boyda olmaması üçün ciddi-cəhdlə çalışıram...” - FOTOLAR
10/07/2020 [03:30]:
"Xalxın fahişəsinə, bizim də “nemes"lərə bax..."
09/07/2020 [23:17]:
İstanbulda İŞİD-ə qarşı əməliyyat: Saxlanılanlar arasında azərbaycanlı da var
09/07/2020 [22:49]:
“Ermənistan aprel döyüşlərindən sonra ancaq psixoloji müharibə ilə məşğuldur”
09/07/2020 [22:40]:
Səkkiz yaşlı uşaq sizin yardımınızla həyatda qala bilər - VİDEO
09/07/2020 [22:37]:
Zərdabda 3 nəfər Kürdə batdı
09/07/2020 [22:36]:
Gəncə-Şəmkir şosesində ağır yol qəzası baş verib - VİDEO
09/07/2020 [22:33]:
Şamaxıda stadion inşa olunur
09/07/2020 [22:20]:
Türkiyədə indiyə qədər koronavirusdan ölənlərin sayı 5300-ə çatdı
09/07/2020 [22:14]:
"Neftçi”nin köməkçi məşqçi vəzifəsinə təyinat olub
09/07/2020 [22:10]:
Pakistanda ABŞ hökumətinə qarşı məhkəmə iddiası irəli sürüldü
Bütün arxiv bir sırada
25/06/2019 [18:33] - Cəmiyyət - ( 2318 dəfə baxılıb)

Cavanşir Quliyevin dünya elmində maraqla qarşılanan sintezi - Musiqi ilə qeyri-səlis məntiq...



Moderator.az hazırda Şimali Kiprdə çalışan bəstəkar, professor Cavanşir Quliyevin “Musiqidə qeyri-səlis məntiq əsasında kompozisiya qərarlarının qəbul edilməsi” məqaləsini  (Könül Məmmədova) ilə birlikdə təqdim edir: 

Xülasə. Bu yazı, kompozisiya tərkibli qərarların qəbul edilməsi proseslərində qeyri səlis məntiqdən istifadə etməyə həsr olunmuşdur. Qeyri-səlis məntiq sahəsi musiqidə qeyri-müəyyənliyi nəzərə almağa imkan verir. Bu yazıda təklif olunan metod verilən xüsusi musiqinin xüsusiyyətlərinin "üstünlük sifarişi"nə əsaslanır.

1. Giriş

Qeyri-səlis məntiqin musiqi kompozisiyasına tətbiqinə çox nadir hallarda rast gəlinir. Musiqi tərkibində qeyri-səlis məntiqin konseptual istifadə edilməsi [1]-də qeyd edilmişdir. Müəllif avtomatlaşdırılmış kompozisiya sistemlərində musiqinin siqnal vəziyyəti haqqında qısa məlumat verir, [2]-də qeyri-səlis məntiqdən kompüter musiqi arqumentini inkişaf etdirmək üçün vasitə kimi istifadə edir. Müəllif musiqinin hər bir parçasını analiz etmək üçün avtomatlaşdırılmış qeyri-səlis məntiq sistemini təklif edir. [3]-də bir neçə sintez səs parametrinin nəzarəti vasitəsilə ritmik kompozisiyaların nəzərdən keçirilməsi nəzərdə tutulub. [4] də müəllif bir akkord yaratma mexanizmi hazırlanmışdır. [5]-də qeyri-səlis məntiq modullu musiqi proqramı hazırlanmışdır.

Problemin vəziyyəti

Bu tədqiqatdakı kompozisiya əsaslı qərar problemi nəzarət oluna bilən elementlər (məsələn səsin yüksəkliyi, müddət, amplitudiya və s.) ilə çıxış qiymətləndirməsi arasında əlaqə yaratmağı tələb edir. Bu yazıda qeyd edilən əlaqələr IF... THEN qaydalar toplusu olaraq - əvvəlcə giriş (giriş parametri) və çıxış (hazırlanmış musiqi parçasının çıxış qiymətləndirilməsi) kimi təsvir edilir.

Hər bir IF / THEN qaydası çıxışı formalaşdıran N sayda xüsusiyyətləri müqayisə edir. Qeyri-səlis çoxluqlar tərəfindən dəyişənlər (xüsusiyyətlər) və  çıxış elementi bu şəkildə təsvir edilir: Zəif, Orta, Çox yaxşı və s.

Sadəlik üçün, fərz edək ki, biz "dinamik səviyyə" və "səsin yüksəkliyi" kimi 2 xüsusiyyət və çıxış element olaraq "keyfiyyətin qiymətləndirilməsi"indən bəhs edirik.

Xüsusiyyətlərin linqvistik formaları və yaranan qeyri-səlis IF... THEN  modelinin çıxış elementi olan Codebook Cədvəl 1,2,3 və Şəkil 1,2,3-də göstərilib.

Cədvəl 1. “Dinamik səviyyə” üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər

Cədvəl 2. “Səsin yüksəkliyi” üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər

Cədvəl 3. Nəticə üçün kodlaşdırılmış linqvistik terminlər


Musiqi parçasının qeyri-səlis IF-THEN (Əgər-Onda) modelinin parçası aşağıda verilmişdir [6]:

1. Əgər "dinamik səviyyə" "çox yumşaq" və "səsin yüksəkliyi" "çox aşağı" olarsa onda  "Keyfiyyətin qiymətləndirilməsi" "zəif" olacaq.
2. Əgər "dinamik səviyyə" "yumşaq" və "səsin yüksəkliyi" "orta" olarsa onda  "keyfiyyətin qiymətləndirilməsi" "zəif" olması “Orta” olacaq.
 
Şəkil. 1. Birinci (a) və ikinci (b) qaydalarının əvvəlcədən təyinolunmuş linqvistik təsviri

Model (1) konteksdən asılıdır və bir sıra qaydalar bəstəkar tərəfindən müəyyən edilir. Bəstəkar atributların dəyərlərini verilmiş yeni atributların dəyərləri ilə dəyişərək çıxış elementi hesablaya və yekun olaraq məsələn "çox yaxşı" kimi bir qiymətləndirmə edə bilər.

Kompozisiya qərar probleminin həlli interpolyasiya yanaşmasına əsaslanır və aşağıdakı addımlardan ibarətdir:

Addım 1. Cari və mövcud arasında oxşarlıq dərəcələrini hesablamaq üçün verilən atributların yeni dəyərləri qaydalara əsaslanan əvvəlcədən müəyyən olmayan qeyri-səlis dəyərlərə əsasən nəzərə alınır. Hesablanmış oxşarlıq dərəcələrindən istifadə edərək qaydaların aktivasiya dərəcələri müəyyənləşdirilir. Biz cari verilən və  i-ci qaydanın əvvəlcədən təyin olunmuş    dəyərləri arasında oxşarlıq ölçülərini istifadə edirik:



Aktivasiya dərəcəsi bütün verilənlərin minimal oxşarlığı olaraq müəyyən edilir.
 
 Nümunə

Cari atributlar :” "Dinamik səviyyə" "yumşaq deyil" dərəcəsində və "səsin yüksəkliyi" "orta" dərəcədədir.

Çıxış qiymətləndirməsi nədir?

(3) əsasında aktivasiya dərəcələrindən alınan nəticələr aşağıdakı kimidir
 
Xətti interpolasiya əmsalları aşağıdakılardan ibarətdir (4):
 
Cari nəticə Y (5)dən istifadə olunaraq aşağıdakı kimi hesablanmışdır:
 
Cədvəl 3-də göstərilən Codebook-a uyğun olaraq, bu qiymətləndirmənin nəticəsi "Yaxşı" dır.

Nəticə

Bu tədqiqat qeyri-səlis məntiq konsepsiyasının istifadəsinə əsaslanaraq musiqi hazırlanmasına kömək edir. Bu konsepsiyadan istifadə bəstəkarın musiqinin hazırlanmasında qeyri-müəyyənliyi nəzərə almağa imkan verir. Kompozisiya proble-minin həlli üçün qeyri-səlis IF ... THEN modeli kompozisiya elementləri ilə ümumi performans arasındakı əlaqəni təsvir edir.
Qeyri səlis əsaslarla interpolyasiya yanaşmasından istifadə edərək təklif olunan qeyri səlis qayda-bazalı model əsasında musiqidə kompozisiya qərarlarının qəbul edilməsi probleminin həlli üsulu təklif olunur Kompüter simulyasiyası musiqi hazırlanmasına təklif olunan yanaşmanın etibarlılığını sübut edir.

İstinadlar

1. Whalley, I. 'Towards a Closed System Automated Composition Engine: Linking 'Kansei' and Musical Language Recombinicity'. ICMC2002, Goteborg, Sweden, 200—203 (2002) 
2. Milicevic, M. 'Positive Emotion Learning through Music Listening.'   http://myweb.lmu.edu/mmilicevic/NEWpers/_PAPERS/papers.html 
3. Cadiz, R.F. Compositional Control of Computer Music by Fuzzy Logic, Ph.D. thesis, Northwestern University (2006)
4. Elsea, P. 'Fuzzy Logic and Musical Decisions.' ftp://arts.ucsc.edu/ pub/ems/FUZZY/Fuzzy_logic_and_Music.pdf 
5. Sorensen, A. &A. Brown 'jMusic: Music Composition in Java. 
6. http://jmusic.ci.qut.edu.au/index.html 
7. Suiter W. “The promise of Fuzzy Logic in Generalised Music Composition” university of Wollongong, NSW, Australia.

loading...
"Keçəl dərman bilsə öz başına sürtər" - Rusiya və Türkiyədən həkim gətirincə...
"Hansısa işsiz özünə sayt yaradaraq guya jurnalistika ilə məşğul olursa, dövlət niyə ona vəsait ayırmalıdır?"
"Çox dəyərli Mehriban xanıma hər zamankı kimi həssas münasibətindən dolayı dərin təşəkkürümüzü bildiririk"
“Fürsət tapan kimi şəhərdən uzaqlaşıb, təbiətə üz tuturam, çox sayda ağaclar, çiçəklər əkmişəm"
Rusiyada daha bir dərman koronavirusun müalicəsi üçün təsdiqləndi - KORONAVİR...
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Yalan arayış cinayət məsuliyyətidir...” -XƏBƏRDARLIQ
Gündəm
“Əgər hansısa məmur vəzifəsindən sui-istifadə edərək karantin qaydasını pozubsa, o zaman...”
Araşdırma
Azərbaycan mətbuatı tarixində Üzeyir Hacıbəyli - NƏSİMAN YAQUBLUNUN ARAŞDIRMASI
Cəmiyyət
Fironluq edən hökmdarların qəbir əzabına məruz qalacağının Qurandakı təsdiqi üzə çıxdı
Gündəm
“Ermənistan aprel döyüşlərindən sonra ancaq psixoloji müharibə ilə məşğuldur”
Yazar
İlham İsmayıl
Hansı qüvvələr Azərbaycanla İran arasında gərginlik yaratmaq istəyir?
Seymur Verdizadə
Artıq hamı anlayır ki, jurnalist göy alçanı da, şirin əriyi də öz puluyla alıb yeməlidir...
Sultan Laçın
“Günah keçi”ləri diktatorların ömrünü uzadır  – Onlara çox aludə olmayın..."
Həftənin ən çox oxunanları
HƏKİM FƏRYAD ETDİ: "Sağ qalsam, heç bir azərbaycanlıya pulsuz xidmət etməyəcəyəm"
"82 yaşınız var, ömrünüz boyu nə Heydər Əliyevi, nə də İlham Əliyevi gözünüz götürüb"
COVİD-19 mutasiyaya uğrayır və yox olacaq- ŞAD XƏBƏR
ÜST-dən dünyanı ayağa qaldıracaq ETİRAF
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: Sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə...
"Onun gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı..."
"Bakının 12 rayonunun icra başçılarından 5-i Şərurdandır, 5-i (Qarakilsə) Sisyandan..."
"Elmar Məmmədyarovun erməni lobbisi tərəfindən ələ alınmasını istisna etmirəm..."
Maksim Musayev "boz kardinal"ın paxırını açdı: "Ramizi Elyanora Petrosova tapıb gətirmişdi"
“Koronavirusa yoluxmuşam, ölüm ayağındayam, Qənirə Paşayeva xəstəxanaya yerləşdirdi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247