Xəbər lenti
08/08/2020 [01:29]:
"Dünayda üç güclü erməni dini mərkəzindən biri - Kilikiya katolikosluğu Beyrutdadır..."
08/08/2020 [00:33]:
Bakıda iki avtomobil toqquşdu, xəsarət alan var
08/08/2020 [00:29]:
"Rusiyanın qaba və aqressiv siyasəti post sovet məkanında elə vəziyyət yaradıb ki..."
08/08/2020 [00:06]:
Vaqif Dərgahlı: "Sarqsyan canını qurtarmaq üçün saman çöpündən yapışır"
08/08/2020 [00:04]:
Tovuzda 30 yaşlı qadın bıçaqlandı
07/08/2020 [23:44]:
Hindistana məxsus “Boeing 737” sərnişin təyyarəsinin qəza enişi zamanı 17 nəfər ölüb, 123 nəfər xəsarət alıb - YENİLƏNİB
07/08/2020 [23:40]:
Ceyhun Bayramov qarşıya qoyulan vəzifələrdən danışdı - VİDEO
07/08/2020 [23:06]:
Putinin səbri tükəndi-onu kompüter adlandıran Lukaşenkoya zəng edib nələr dedi...
07/08/2020 [23:01]:
Rusiyada nəhəng almaz tapıldı
07/08/2020 [22:58]:
Bakıda atomobil gənc qızı vuraraq ağır xəsarət yetirdi
07/08/2020 [22:38]:
Partlayış baş verən qaz kəməri ilə bağlı - SOCAR-dan açıqlama
07/08/2020 [22:32]:
Göyərtəsində 191 nəfər olan təyyarə qəzaya uğradı: Ölənlər var - YENİLƏNİB + VİDEO
07/08/2020 [22:30]:
"Keçilmiş yol, qarşıdakı ilkin və uzaqmənzilli vəzifələrin də dolğun portretini yaratmış oldu"
07/08/2020 [22:24]:
Kürdəmirdə piyada yol-nəqliyyat hadisəsində xəsarət aldı
07/08/2020 [21:51]:
"Ən kritik anda milli maraqları təhdid edən qərarları bu zümrədən gözləmək mümkündür"
07/08/2020 [21:50]:
Hacıqabulda qaz xəttində yanğın - YENİLƏNİB + VİDEO
07/08/2020 [21:45]:
İri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətinə icazə verilməyib
07/08/2020 [21:42]:
“Səbail” daha bir futbolçu ilə vidalaşdı - FOTO
07/08/2020 [21:37]:
Hacıqabul ərazisində yanğın başlayıb - VİDEO
07/08/2020 [21:06]:
Kadırovun gəlirləri 140 milyona yaxın artıb
07/08/2020 [21:03]:
Baş nazirdən 190 manatlıq birdəfəlik ödəmə ilə bağlı QƏRAR
07/08/2020 [20:57]:
Azərbaycanda karantin rejimi yenidən yumşaldıldı: Bir sıra məhdudiyyətlər ləğv edildi
07/08/2020 [20:55]:
57 yaşım var, mən bu içkidən, cəmi yarım stəkan içərək, 12 kq artıq çəkidən...
07/08/2020 [20:43]:
“Türkiyə ordusunun bu dəfə Azərbaycandan “əliboş” dönməsi hər iki ölkənin maraqlarına zidd olar...”
07/08/2020 [20:39]:
Türkiyə-Azərbaycan hərbi təlimlərinin yeni görüntüləri - VİDEO
07/08/2020 [20:22]:
Nigar Camal çimərlik fotosu ilə pərəstişkarlarına "qırmızı" göstərdi...
07/08/2020 [20:05]:
Hindistanda göyərtəsində 174 sərnişin olan təyyarə qəzaya uğrayıb
07/08/2020 [20:04]:
Dövlət Komitəsində kollegiya iclası keçirilib
07/08/2020 [20:03]:
Koronavirusa qarşı mübarizə işində müsbət dinamika müşahidə olunur
07/08/2020 [20:02]:
Çin TikTok-u yasaqlayan ABŞ-ı beynəlxalq məsuliyyətə cəlb edəcəyinə söz verib
07/08/2020 [19:59]:
FIA Britaniya komandasını cəzalandırdı
07/08/2020 [19:56]:
Azərbaycanda  çoxuşaqlı ermənilər üçün belə evlər tikilməyə başlandı... -Foto
07/08/2020 [19:29]:
Saxta arayış satan baş həkim tutuldu
07/08/2020 [19:22]:
Qənirə Paşayeva "Səssiz Dünya" İctimai Birliyinin sədri ilə görüşüb
07/08/2020 [19:10]:
“TurAz Qartalı - 2020” birgə taktiki-uçuş təlimlərinin birinci mərhələsi davam edir - VİDEO
07/08/2020 [19:08]:
Avropada maska taxmayanları nə qədər cərimə edirlər? - MƏBLƏĞLƏR
07/08/2020 [19:06]:
Şəhid generalla polkovnikin məzar daşı hazırdır - FOTO
07/08/2020 [19:03]:
Putin və Lukaşenko ilə “vaqnerçilət”in taleyini müzakirə edib
07/08/2020 [19:01]:
SOCAR rəhbərliyi Prezidentin çıxışından irəli gələn vəzifələri müzakirə edib - FOTO
07/08/2020 [18:59]:
Bakı-Pirşağı-Sumqayıt xəttinə əlavə qatarlar buraxılır - CƏDVƏL
07/08/2020 [18:55]:
“Serbiyanın bu addımı Azərbaycanın diplomatik uğurudur”
07/08/2020 [18:33]:
DYP Bakını tərk etmək istəyən sürücülərə xəbərdarlıq edib
07/08/2020 [18:29]:
Akademik Yaqub Mahmudov Qarabağ tarixi ilə bağlı real faktları açıqlayıb
07/08/2020 [18:28]:
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə imtahanların ikinci mərhələsi başlayır
07/08/2020 [18:23]:
Tovuzda şəhidlərimizin xatirəsi əbədiləşdirilib - FOTOLAR
07/08/2020 [18:16]:
Oktyabrın 18-dən sonra toyların keçirilməsinə icazə verilir? - AÇIQLAMA
07/08/2020 [18:11]:
Bakıda xanım sürücü qəza törətdi: Maşın dərəyə yuvarlandı - FOTO
07/08/2020 [18:06]:
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
07/08/2020 [17:59]:
"Bədbəxtçilyimiz odur ki, fəxri adları da şəxsi münasibətlərə görə verirlər..."
07/08/2020 [17:55]:
Alimlər düyünün ölüm riskini araşdırıb
07/08/2020 [17:49]:
Dünya çempionu: “Şəhid olaq, təki torpağımız azad olsun” - VİDEO
07/08/2020 [17:47]:
“Romeo və Culyetta” filminin aktyoru vəfat edib
07/08/2020 [17:46]:
Qabiliyyət imtahanında iştirak üçün qeydiyyat başlayıb
07/08/2020 [17:44]:
Ədalət Vəliyev MHP sədri Samir Cəfərovla görüşüb
07/08/2020 [17:26]:
Rəsmi Bakıdan Gürcüstana DƏSTƏK
07/08/2020 [17:23]:
“Roskosmos” İlon Maskın raketlərini üstələyəcək layihə hazırlayır
07/08/2020 [17:22]:
"Bandotdel" Bakıda əməliyyat keçirdi, 30 kq narkotik aşkarlandı
07/08/2020 [17:18]:
Britaniya XİN-də siçan tutan pişik təqaüdə göndərildi
07/08/2020 [17:17]:
Azərbaycanda yeni doğulmuş körpə oğurlanıb? - YENİLƏNİB + RƏSMİ AÇIQLAMA
07/08/2020 [17:15]:
Ermənistanın “konyak diplomatiyası”nın əsirinə çevrilən Darya Volodinanın barbar mövqeyi
07/08/2020 [17:04]:
“Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması iqtisadiyyatımız üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir”
07/08/2020 [16:54]:
UFC təxribata əl atan ermənini cəzalandırdı
07/08/2020 [16:51]:
Azərbaycanda son sutkada 421 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 129 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
07/08/2020 [16:41]:
BDU alimlərinin məqaləsi impakt faktorlu jurnalda dərc olunub
07/08/2020 [16:39]:
Söyən də, söydürənlər də “bizimkilərdir”
07/08/2020 [16:36]:
Vüqar Rəhimzadə: "Şəffaflıq biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasında mühüm amildir"
07/08/2020 [16:33]:
"Partlayışda xarici müdaxilə ehtimalı da var" - Livan Prezidenti
07/08/2020 [16:31]:
“Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı dövlətimizin vətəndaşlarımıza verdiyi dəyərin bariz göstəricisidir”
07/08/2020 [16:25]:
Türkiyə kəşfiyyatı Beyrutdakı partlayışın səbəbini araşdırır
07/08/2020 [16:19]:
Mikayıl Cabbarov sahibkarlarla onlayn görüş keçirdi - FOTO
07/08/2020 [16:17]:
Kürdə batan tələbənin meyiti tapıldı- YENİLƏNİB
07/08/2020 [16:16]:
Dayə və uşaqlar Beyrutdakı partlayışdan belə xilas oldu - VİDEO
07/08/2020 [16:12]:
Qəbələdə iki azyaşlını elektrik cərəyanı vurub, onlardan biri ölüb
07/08/2020 [15:59]:
İl ərzində ən çox kitab oxuyan Rusiya vətəndaşı bəlli olub
07/08/2020 [15:58]:
Azərbaycanda yüksək vəzifəyə TƏYİNAT - FOTO
07/08/2020 [15:56]:
UFC qondarma rejimin "bayrağ"ını qaldıran erməni idmançını cəzalandırdı
07/08/2020 [15:55]:
Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi yaradılıb
07/08/2020 [15:38]:
Tovuzda düşmən təxribatı zamanı yaralanan hərbçilərimizin ailə üzvləri ilə görüş keçirildi
07/08/2020 [15:24]:
COVID-19-u yüngül keçirənlərin ürəyində virusun təsiri sübut edildi - ARAŞDIRMA...
07/08/2020 [15:18]:
"Ömrümdə ilk dəfə idi ki, qəbiristanlıqda sevinirdim, kaş o gün yenə qismət olaydı..."
Bütün arxiv bir sırada
05/07/2019 [08:52] - Köşə - ( 1445 dəfə baxılıb)

Təqaüdünü millətinə xərcləyən Ustad

Elşad Paşasoy

Vaxt tapıb görüşmək istəyirdim. Özü də “bunlar telefon söhbəti deyil e, bir gün oturaq, danışaq” söyləyirdi Cümhuriyyət qurucuları barədə hər yeni kəşfindən sonra. Son zamanlar yazılarının bir qismini “Yeni Müsavat”da çap etdirmişdi. “Rəsulzadə 1917-ci ildə Rusiya ilə bağlı nə yazmışdı...”, “İstiqlalımızın iqtisadi təməli”, “Azərbaycan Cümhuriyyəti hankı sistem üzərinə qurulmuşdu?” məqalələrinin dərc olunduğu saylarımızı Ustada çatdıracaqdım. Qismət olmadı...

O, yazılarının unternetdə dərc olunması ilə kifayətlənməzdi. Qəzet, çap mediası onun üçün tamam başqa aləm idi. Ona görə də vaxtaşırı yazılarını dərc olunmaq üçün redaksiyamıza yollayar, Rauf bəy məmnuniyyətlə dərcinə göstəriş verərdi.  

Çox böyük aydınımız, Cümhuriyyətin ən böyük araşdırmaçısı Şirməmməd Hüseynovun özü boyda nəhəng arxivi qalıb özündən sonra. Əski əlifbadan çevirdiyi yazıların dərc olunduğu qəzetimizin nüsxələrini də bir gün ailəsinə təhvil verəcəyəm.  

Şirməmməd Hüseynovu yaşadan, onun ömrünü uzadan məhz bu yazılar, bu tədqiqat materialları idi. Bayram günü təbrik üçün zəng edirdin, deyirdi bir dəqiqə dayan e, bu dəqiqə bir material hazırlayıram, gör tarixdə necə kişilər olub. Doğum günündə, ya Mətbuat Günündə zəng edib şəxsinə ünvanlı xoş sözlər demək istəyirdin, qayıdırdı ki, “bu dəqiqə Mirzə Bala Məmmədzadənin bir yazısını latın qrafikasına çevirirəm, kişilər yaradıblar e, bildin?”

90 illik yubileyi ilə bağlı söhbətimizi xatırlayıram. Yubileyini də Cümhuriyyət qurucuları ilə birgə “qeyd edirdi”. Yazı masasından 17 dekabrda da ayrılmamışdı. “Mən bunlarla oturub-dururam e...” deyib yoxdan bir dövlət quran, bayraq qaldıran kişilər haqda yazdıqlarına işarə etmişdi. Tam ciddi şəkildə deyirdi ki, hər ad günündə ən böyük hədiyyəni özü-özünə edir. “Mən hər ad günümdə Cümhuriyyət tarixinə aid nəyisə tapıb verirəm mətbəəyə, çap eləməyə”.  

Bir dəfə dedim Şirməmməd müəllim, kitab nəşrinin maliyyə tərəfi də var. Sizə çap xərclərində kömək edən kimdir? Cavabını olduğu kimi diqqətinizə çatdırıram: “Şirməmməd Hüseynov. Bilirsən ora nə yazmışam? Yazmışam ki, kitab onu sifarişsiz və təmənnasız hazırlayan Şirməmməd Hüseynovun vəsaiti ilə nəşr olunur. Mən heç vaxt gedib nə heç kəsin qapısını döyənəm, nə də heç kəsdən bir manat pul alanam. Ayda 1000 manat prezident təqaüdü almıram? Həm də universitetdə tam ştatda işləyirəm. Ona görə də nə xərci var, özüm verirəm. Araq içmirəm, çaxır içmirəm, restorana getmirəm. Mənim gündəlik yeməyim 6-7 manat tutur. Yerdə qalanı sərf edirəm cümhuriyyətçilərə”.

Bax, belə kişi idi, bizim Ustadımız! Cümhuriyyət sevdalı insan idi. Peşəsini onun qədər sevən, işinə onun kimi bağlı olan ikinci insan tanımadım bu illərdə...

Yarızarafat, yarıgerçək deyərdi ki, söz vermişəm, Cümhuriyyətin 100 illiyini bayram etməmiş ölən deyiləm. Arzusuna çatdı, hətta Xalq Cümhuriyyətinin 101-ci ildönümünü də bayram etdi. Həmin gün telefon açıb təbrik eləmişdim. Bayram ovqatındaydı, həmişəki tək. Ən gözəl bayramda necə olmalıydı ki? Heç təsəvvür etməzdim ki, üstündən heç bir ay keçməyəcək və böyük dostumuzu itirəcəyik...

Bir dəfə də demişdi ki, söz vermişəm, 100 illiyi bayram eləməmiş bu işdən əl çəkən deyiləm. 100 illiyi hamılıqla bayram etdik, amma Cümhuriyyət qurucusu sevdiyi işdən əl çəkmədi. Son nəfəsinədək araşdırdı... Hər gün ən azı, 8 saat Cümhuriyyət tarixi öyrənməklə, yazmaqla məşğul idi.

Üzbəüz oturub söhbətləşdiyimiz vaxtları xatırlayıram. Məhəmməd Əmindən, Fətəli xan Xoyskidən, Nəsib bəy Yusifbəylidən, Üzeyir bəydən, Ceyhun bəydən sevə-sevə danışır, danışdıqca da əhvalı durulurdu, gözləri sevincdən alışıb-yanırdı. Bir valideyn öz övladlarından, yaxud bir uşaq öz böyüklərindən danışanda belə olardı ancaq. 90 yaşlı Şirməmməd müəllim 24-34 yaşlarında cümhuriyyət quran gənclərdən bəhs edəndə onlara o qədər sayğılı yanaşırdı ki. Örnək götürəsi nə qədər gözəl xüsusiyyətləri var idi...

Onunla son müsahibəmiz abidələr mövzusuna həsr olunmuşdu. Fərqli yanaşması var idi. Şirməmməd müəllimin nəzərincə, bütpərəstlik ənənələrindən imtina etmək lazımdır. Hətta müsahibələrinin birində Məhəmməd Əmin Rəsulzadəyə istinad etmişdi: “Məhəmməd Əmin heykəllər haqqında bilirsən nə deyirdi? Deyirdi, cümhuriyyətçilərə abidə qoymaq lazımdır. Amma bu, büt abidə olmayacaq, bütpərəstlik dövrü qurtarıb. Yəni bir dənə daş qoyasan, heykəl qoyasan, gəlib onun qabağında durasan... Deyirdi, ruh abidəsi, ideya abidəsi, onun daşıyıcısı olan təşkilatlar, siyasi partiyalar, qanunlar, kitablardır abidə”. Və Rəsulzadənin nəsihətinə, vəsiyyətinə uyğun həyat tərzi seçmişdi bizim böyük ustadımız.  

Bu insandan sevgiyə, həssas münasibətə baxın... Araşdırmaları zamanı məlum olmuşdu ki, Üzeyir Hacıbəylinin çap olunmuş əsərləri senzuraya məruz qalıb, orijinalla kəskin fərqlər var. Arayıb-axtarıb, sözləri, kəlmələri sədəf kimi ipə-sapa düzəndən sonra tarixi ədaləti bərpa etmişdi, Üzeyir Hacıbəyli: “Nəşrlərdə kənara qoyulmuş mətbu əsərləri” adlı kitabı ərsəyə gətirmişdi. O qədər rahat olmuşdu ki, bu işi başa çatdırandan sonra...

Öz təqaüdü hesabına nəşr etdirdiyi “Müstəqilliyin çətin yolu”, “İstiqlal”, “Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin əsərləri”, 3 cildlik “”Azərbaycan" qəzetində parlament hesabatları və şərhlər"i kitablarını şəxsən bağışlayıb. Hər kitabı nəşr olunanda da eyni şəkildə sevinirdi, “Sənə o kitabdan vermişəmmi”, deyə, soruşurdu. Sonuncu kitabına “Qalın və qalan kitab” yazıb bağışlamışdı.

Şərəfli və məhsuldar bir ömür yaşayan Şirməmməd müəllim az qala ömrü boyu çalışdığı BDU-nun 100 illiyində iştirak edə bilmədi. Ancaq onun Cümhuriyyət yadigarı olan universitetdə hər zaman izi olacaq, sözü danışılacaq. Özü bir universitet idi. Onun keçdiyi yol nəsillər üçün “yol xəritəsi”dir. Təqaüdünü də millətə xərcləyirdi ki, bizlər oxuyaq, öyrənək, keçmişimizdən agah olaq...

Vəsiyyətinə, nəsihətinə əməl etsək, öyrənsək, tariximizin qədrini onun kimi bilsək, ruhu daim şad olacaq...

loading...
Nigar Camal çimərlik fotosu ilə pərəstişkarlarına "qırmızı" göstərdi...
“İş yerlərinin açılması cəmiyyətdəki psixoloji gərginliyinin ortadan qaldırılması baxımından da faydalı olar”
20 Yanvar şəhidi Fərizənin bacısı koronavirusdan vəfat etdi - Tibb bacısı imiş...
“Əgər orada bir qəza baş versə, Türkiyənin yarısı gedəcək” – Heydər Əliyevdən tarixi xəbərdarlıq!
Türkiyədə nazir oldu, övladına Atatürkün adını qoydu, ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi...
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

İqtisadiyyat
“Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması iqtisadiyyatımız üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir”
Gündəm
“Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı dövlətimizin vətəndaşlarımıza verdiyi dəyərin bariz göstəricisidir”
Araşdırma
COVID-19-u yüngül keçirənlərin ürəyində virusun təsiri sübut edildi - ARAŞDIRMA...
Cəmiyyət
Hər konsert ərəfəsində əri tərəfindən döyülən, 17 yaşlı oğlunu itirən əməkdar artist...
Cəmiyyət
“Vəziyyət elədir ki, yaxınlarından kiminsə yas mərasimində iştirak edə bilmirsən...”

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Sultan Laçın
“Dildə Ana Dilimizi, Ana Vətənimizi sevib – əməldə anamızı ağladanlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
Avqust ayında bu bürclər üçün göydən pul yağacaq - Vanqadan proqnoz
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
Hədəfimiz türk ordusunu mühasirəyə almaqdır - General
"Biz həmişə Ermənistanın yanındayıq..."
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
Ermənilər Lavrova babalarının qəbrini göstərdi - VİDEO
"Görünür, ermənilər son hadisələrdə Rusiyanın bir qədər neytral qalmasından narahat olublar"
“Onlar burunlarını hər yerə soxurlar – Qafqaza da, Orta Asiyaya da, Ukraynaya da...”
"Vaxtilə onun qarşısında ikiqat əyilənlər, əlini öpənlər bu gün danışmağa başlayıb..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247