Xəbər lenti
18/02/2020 [11:56]:
Serenayla Cemin toyu olacaq
18/02/2020 [11:56]:
Şəffaf fəaliyyət göstərən şəxslərə güzəştlər olunacaq - Mikayıl Cabbarov
18/02/2020 [11:55]:
“Yerli bazarda satışa çıxarılan qızıl vergi və rüsumlarla yüklənib”
18/02/2020 [11:50]:
Büdcədə gəlirlər xərcləri üstələdi
18/02/2020 [11:48]:
“Sədərək” son dörd ildə neçə dəfə və niyə yanıb? - SİYAHI
18/02/2020 [11:42]:
“Kabus gəmi” sahilə çıxdı - VİDEO
18/02/2020 [11:42]:
BDU tələbələri “AzerGold”-da təcrübə keçəcək
18/02/2020 [11:30]:
Vətəndaşlar Prezidentə yazır: “Dövlətimiz insanları darda qoymadı”
18/02/2020 [11:26]:
REAL TV-dən Ləman və Afətlə bağlı - Açıqlama
18/02/2020 [11:22]:
Magistraturaya qəbul üçün buraxılış vərəqələrinin çapına başlandı
18/02/2020 [11:22]:
“Azərişıq” villa sahiblərinə xəbərdarlıq etdi
18/02/2020 [11:18]:
“Onu Şuşaya aparacağıma söz vermişəm...”- Xalq şairinə doğum günü təbriki...
18/02/2020 [11:17]:
Ukraynanın şərqində ağır döyüşlər gedir
18/02/2020 [11:16]:
Daha bir ailə övladına qovuşub…
18/02/2020 [11:12]:
Cinayətkarlığın xəbərdarlığında ictimaiyyətin rolu...
18/02/2020 [11:05]:
“Danışıqların məqsədi hazırda  Qarabağda əlimizdə olanları qanuniləşdirməkdir...” + VİDEO
18/02/2020 [11:04]:
Azərbaycan karateçisi: "Hər dəfə yuxuda olimpiya çempionu olduğumu görürəm"
18/02/2020 [10:56]:
İrina Şeykin cazibədar rəqsi - VİDEO
18/02/2020 [10:48]:
“Sədərək” yanğından sonra - VİDEO
18/02/2020 [10:41]:
İcra başçısı köməkçisini işdən çıxardı
18/02/2020 [10:39]:
Maliyyə Nazirliyi yoxlamaların nəticələrini açıqladı
18/02/2020 [10:38]:
"Onların yeganə amalı özləri kimi fikirləşməyənləri mənəvi terror etməkdir..."
18/02/2020 [10:34]:
Dünya gözəllik yarışmasında ilk!
18/02/2020 [10:34]:
"Müharibədən qaçmaq olmaz, onu yalnız təxirə salmaq olar" - İşğalçı səksəkədə...
18/02/2020 [10:31]:
Kitabxanada erotik film çəkdilər, insanlar sərt tənqid etdi - FOTO
18/02/2020 [10:30]:
Koronavirus şübhəsilə xəstəxanaya yerləşdirilən tələbələr evə buraxıldı - RƏSMİ
18/02/2020 [10:28]:
Bu gün MSK daha bir neçə müraciətə baxacaq
18/02/2020 [10:28]:
Maliyyə Nazirliyi 3 qurumdakı yoxlamaların nəticələrini prokurorluğa göndərdi - RƏSMİ
18/02/2020 [10:25]:
Övladlığagötürmə ilə bağlı qaydalar DƏYİŞDİRİLDİ
18/02/2020 [10:22]:
Dünyanın qəribə dəfn adətləri –Ölü ilə rəqs, striptiz, ərləri üçün özlərini yandıran qadınlar…
18/02/2020 [10:19]:
"Sədərək"də 1000 kv metr ərazi yandı - RƏSMİ
18/02/2020 [10:10]:
Dünya gözəllik yarışmasında... - FOTOLAR
18/02/2020 [10:08]:
FHN rəsmisi “Sədərək”dəki yanğından danışdı - VİDEO
18/02/2020 [10:02]:
Dünyanın qəribə dəfn adətləri - ölü ilə rəqs, striptiz, ərləri üçün özlərini yandıran qadınlar…
18/02/2020 [09:58]:
Ata onu döyən oğlunu odlu silahla qətlə yetirdi
18/02/2020 [09:50]:
FHN yanğını belə söndürdü - FOTO/ VİDEO
18/02/2020 [09:43]:
"Sədərək"dəki yanğında 8 nəfərə yardım göstərilib, bir nəfər xəstəxanaya aparılıb
18/02/2020 [09:41]:
Orta məktəblərdə summativ qiymətləndirmənin qaydaları DƏYİŞDİRİLDİ
18/02/2020 [09:40]:
19 yaşlı gəlin xaşdan zəhərləndi
18/02/2020 [09:38]:
Sərxoş qadın evdə uşaq dünyaya gətirdi
18/02/2020 [09:37]:
Məşhur model sevimli klubunun qələbəsi şərəfinə soyundu - FOTOLAR
18/02/2020 [09:28]:
“Sədərək” Ticarət Mərkəzi yanır - FOTO/VİDEO
18/02/2020 [09:26]:
Cəbhədə gərginlik artıb - düşmən snayper tüfənglərini işə saldı
18/02/2020 [09:25]:
Maliyyə nazirindən növbəti üç illə bağlı QƏRAR
18/02/2020 [08:42]:
“Vətəndaş nikahında yaşayan qadınlar "pulsuz fahişə" rolunda  çıxış edir...”
18/02/2020 [07:38]:
"Allah bəzən kafirlərə o qədər nemət verir ki, axirətdə Allahdan nəyisə tələb etməyə bəhanələri qalmasın..."
18/02/2020 [00:52]:
"Ermənilərin bədbəxtliyi odur ki, onlar öz tarixlərindən bixəbərdir" - Ermənişünas alim
18/02/2020 [00:20]:
Azərbaycana idxal edilən tütün məmulatları ilə bağlı yeni qərar
18/02/2020 [00:19]:
İlham Əliyevlə Paşinyanın debatını o da zaldan izləyib -FOTOLAR
18/02/2020 [00:14]:
Pasiyentdən hədiyyə aldığına görə işdən qovulan ginekoloq xəstəxananı məhkəmədə uddu...
18/02/2020 [00:09]:
Bədxassəli şişlərin qəniminin bilmədiyiniz 10 faydası...
18/02/2020 [00:08]:
Rusiyanın bu bölgəsinə Azərbaycandan təyyarələrlə pomidor daşınır
18/02/2020 [00:07]:
Türkiyə və Rusiya diplomatları danışıqlara sabah davam edəcək
18/02/2020 [00:06]:
Azərbaycanlı köçkünlərin problemi Beynəlxalq Konfransda qaldırıldı
18/02/2020 [00:05]:
Ölkədə ilk dəfə olaraq UNEC-də distant formada tədrisə başlanılıb - FOTOLAR
18/02/2020 [00:03]:
Messi və Hemilton ilin ən yaxşı idmançıları seçildilər
17/02/2020 [23:17]:
Tanınmış azərbaycanlı xanəndə almaniyalı deputatla görüşdə nədən danışıblar?
17/02/2020 [22:27]:
Xocalı soyqırımını dünyaya necə tanıtdıq?
17/02/2020 [21:48]:
Yaşlı xəstənin qulağından baxın nə çıxdı - AĞLASIĞMAZ...
17/02/2020 [21:40]:
İran islam inqilabı rəhbərinin xəstəxanada ölüm anını göstərən nadir kadrlar... - VİDEO
17/02/2020 [21:37]:
“Deyir, hər şeyi ərim edir...” - VİDEO
17/02/2020 [21:34]:
“Rəfiqə Əliyevanın tələbəsi olmaq böyük həyati məktəb keçmək demək idi” - Fəxriyyə Xələfova
17/02/2020 [21:26]:
47 il əvvəl ABŞ-da itən üzük Finlandiyadan tapıldı - MARAQLI
17/02/2020 [21:05]:
"Başqasının xəstəliyini arzulamaq pis işdir, düşər-düşməzi olar..."
17/02/2020 [20:59]:
Dairəvi yolda ağlasığmaz qəza - QORXUNC...+ VİDEO
17/02/2020 [20:49]:
"Prezident İlham Əliyevin tarixi faktlara söykənən bəyanatları bir daha göstərdi ki..."
17/02/2020 [20:44]:
Anasız qalan koala izləyənləri göz yaşlarına boğdu - MARAQLI... + VİDEO
17/02/2020 [20:43]:
“SƏLİS Könüllülər” Birliyi təsis olunur
17/02/2020 [20:42]:
Bu abituriyentlər üçün qəbul imtahanının müddəti uzadıldı - QƏRAR
17/02/2020 [20:38]:
ADNSU-da Çingiz Cuvarlı adına auditoriya açıldı -FOTOLAR
17/02/2020 [20:36]:
Bir qadının dəyəri 5 manat - Azərbaycanda qadın qul bazarı - VİDEO
17/02/2020 [20:35]:
Disneyin 15 yaşlı aktrisası dünyasını dəyişdi
17/02/2020 [20:29]:
Bütün dünya bu qadından danışır - Pişiyi üçün etdiyi şeyə baxın...
17/02/2020 [20:27]:
Ali məktəblərə qəbul imtahanında daha bir dəyişiklik edildi - QƏRAR
17/02/2020 [20:16]:
Xocalıdan olan qız 16 il sonra anasının öldürülmüş fotosunu gördüyünə sevinib - DƏHŞƏT
17/02/2020 [20:02]:
"İrəvana hər gün tabutlar getməlidir, Ermənistan başa düşməlidir ki, işğala son qoymasa..."
17/02/2020 [20:00]:
PKK-da təslim olmalar davam edir ...
17/02/2020 [19:58]:
Diyarbəkir analarının zəfəri...
17/02/2020 [19:57]:
Sərhəddəki uşaqların Mehmetcik sevgisi ... -FOTOLAR
17/02/2020 [19:53]:
Mitinqlərdə zorakılıq edən polislər cəzalandırıldı, barələrində cinayət işi qaldırıldı
Bütün arxiv bir sırada
18/07/2019 [13:52] - Cəmiyyət - ( 1226 dəfə baxılıb)

“Türkçülüyün üçlü formulu” kitabı haqqında qeydlərim...



Bu yaxınlarda AMEA Nizami Gəncəli adına Ədəbiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, ədəbiyyatşünas, tənqidçi, fil.ü.e.d., prof. Bədirxan Əhmədlinin “Türkçülüyün üçlü formulu: nəzəri və tarixi aspektləri” (Bakı, 2019) adlı kitabı nəşr olunub. Həmin kitabla yaxından tanış olduğum üçün bəzi düşüncələrimi oxucularla bölüşmək qənaətinə gəldim.

İlk növbədə, deməliyəm ki, B.Əhmədlinin qələmə aldığı bu mövzunun aktual və vacibliyi şübhəsizdir. Çünki təxminən iki əsrə yaxındır ki, Türk dünyasında, o cümlədən onun bir parçası olan Azərbaycanda bu üçlü formul, yəni türkləşmək, müasirləşmək və islamlaşmaq özünə möhkəm, dayanaqlı bir yer tutmuşdur. 

Bizcə, müxtəlif zamanlarda Türk aydınları arasında bu üçlü formulla bağlı fərqli, hətta bəzən daban dabana ziddiyyətli fikirlərin olması onun əhəmiyyətini nəinki azaltmış, əksinə bir qədər də artırmışdır. Məsələn, Osmanlı Türk dövlətinnin ziyalılarının bu üçlü formula olan münasibətini, çar Rusiyasının işğalı altındakı Türk xalqlarının aydınlarının baxışları ilə eyniləşdirmək doğru deyildir. Ən azı ona görə ki, Osmanlıda türkçülük, müasirlik, islamlıq dövlətçiliyin bütünlüyü və müdafiəsi üçün lazım olan taktiki mənafelərə xidmət edilməyə çalışıldığı halda, çar Rusiyasının işğalına məruz qalmış Türk ellərində isə özünüifadə, özünümüdafiə və milli azadlıq hərəkatı ideyalarına yönəlmişdir. Bu anlamda Türk ellərindən biri olan Azərbaycan Cümhuriyyətinin bu üçlü formula daha çox bağlanması, hətta bayrağını onunla bütünləşdirməsi təsadüfi olmamışdır. 

Əlbəttə, biz görürük ki, Osmanlı dövlətinin son dövrü və Türkiyə Cümhuriyyətinin quruluşunun ilk dönəmlərində bu üçlü formul orada da ön planda olmuşdur. Görünür, buna əsas səbəb həmin dövrdə Osmanlı-Türkiyə mütəfəkkirləri ilə çar Rusiyası-Sovet Rusiyası imperiyalarının tərkibində məcburi yaşamağa məcbur olan Türk aydınlarının qarşılıqlı fikir alış-verişi içində olması təsirsiz ötüşməmişdir.
Bu baxımdan kitabın müəllifi əsərin girişindəcə doğru qeyd edir ki, üçlü formulun meydana çıxmasında Əli Bəy Hüseynzadə ilə yanaşı Əli Suavi, Ziya Göyalp, Yusif Akçura, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və başqaları da mühüm rol oynamışlar. Üstəlik, burada ideyalarla formulun yerlərini qarışıq salmaq olmaz. Bədirxan müəllim haqlı olaraq “türkləşmək, müasirləşmək və islamlaşmağ”ın ideyalardan formula çevrilməsi yolunu izləməyin əhəmiyyətini göstərir. Çünki yalnız bu metod əsasında üçlü formulun təşəkkül və inkişaf mərhələlərini, ideyalardan formula çevrilməsi xəttini, eyni zamanda bunda əməyi olanların yerini və rolunu obyektiv şəkildə qiymətləndirə bilirik. Belə ki, bu məsələdə heç bir kəsin əməyi azaldılmadan və şişirdilmədən olduğu kimi verilməlidir. Yəni bu üçlü formulun yalnız Əli bəy Hüseynzadənin adına yazılmasını doğru görməyən B.Əhmədli qeyd edir ki, vaxtilə bu məsələdə əməyi olan Əli Suavinin, eyni zamanda həmin formulun formalaşmasında mühüm rol oyanayan Ziya Göyalpın və həmin formulu Azərbaycan bayrağında və dövlət ideologiyasında əks etdirən M.Ə.Rəsulzadənin yerini və rolunu da qeyd etmək lazımdır. Şübhəsiz, bütün hallarda üçlü formulun əsas nüvələrindən biri yenə də Ə.Hüseynzadə olmuşdur.

B.Əhmədlinin üçlü formula daxil olan “müasirləşmək” məsələsinə yanaşması da maraq doğrur. Müəllif doğru qeyd edir ki, Rəsulzadənin sayəsində müasirləşmək üçlü formul arasında sonuncu yerdən ikinci yerə qalxa bilmişdir. Halbuki müasirləşmək prinsipi türkləşmək və islamlaşmaqdan daha əvvəl meydana gəlmiş, tənəzzül dövrünü yaşayan Türk-İslam xalqlarının arasında qurtuluşu avropalaşmaqda, qərbləşməkdə görən ziyalılar (Əli Suavi və b.) heç də az olmamışdır. Hətta, Osmanlı, Qacarlar kimi türk-islam dövlətlərinin yuxarı təbəqələrində belə buna cəhdlər olmuşdur. Ancaq Qərblə Şərq mədəniyyətlərinin uzlaşdırılması məsələlərindəki yarımçıqlıqlar istənilən effekti verə bilməzi və vermədi də.

Eyni zamanda çar Rusiyasının işğalı altında yaşayan türk-islam mütəfəkkirlərindən də xeyli bir qismi (M.F.Axundzadə və b.) radikal qərbləşmək tərəfdarı olmuşlar. Ancaq burada müəllifin qeyd etməsi ki, Axundzadə Avropanı təqlid etmədən yeniləşməyin tərəfdarı olmuşdur, bunu doğru hesab etmirik. Çünki Axundzadənin bütün əsərlərində demək olar ki, qeyd şərtsiz Qərb dəyərlərini, Avropa qanunları qəbul etmək var. Bununla yanaşı, avropalaşmaq məsələsində Cəmaləddin Əfqani və Həsən bəy Zərdabini  onlardan sonrakı mərhələ kimi vermək, hətta Əfqanini qərbləşmə tərəfdarı kimi qələmə vermək də doğru deyildir. Məncə, Əfqani qərbləşmək tərəfdarı deyil, əksinə Qərbin öz ideyaları ilə ona qarşı dayanmaq refleksinin milli ruhlu nümayəndəsi idi.

Hesab edirəm ki, müəllifin Əli bəy Hüseynzadə, Əhməd bəy Ağaoğlu, Ziya Göyalpın  və Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin nümunəsində müasirləşmək məsələsinə baxışı əsasən qənaətbəxşdir.  Doğrudan da, Əli bəy Hüseynzadə avropalaşmağı təqlidçilik deyil, daha çox müasir texnologiyaları mənimsəmək baxımından irəli sürmüşdür. Yəni Avropa tərəqqisini qəbul etmək mümkündür, ancaq bütövlükdə isə avropalaşmaq ruhuna bürünmək yanlışdır. Əhməd bəy Ağaoğlu isə Hüseynzadədən fərqli olaraq qərbçiliyi bir qədər də ifrat şəkildə mənimsəməyi təklif edirdi. Bədirxan Əhmədli yazır: “Ə.Ağaoğlu isə bütünlüklə Qərbləşməyi lazım bilirdi. Olsun ki,  onu bu fikrə gətirən Maltada sürgün həyatı yaşaması Osmanlının düşdüyü çətin durum olmuşdur”. Müəllif doğru yazır ki, Ziya Göyalpın isə müasirləşmə məsələsinə baxışı, öncə Türk kültürünü mənimsəməklə başlayır. Üstəlik, Göyalp müasirləşmək anlamında Qərb mədəniyyətinə yaradıcı bir mənada yanaşır, milli kültürlə Qərb mədəniyyəti arasında uzlaşmanın mümkünlüyünü ortaya qoyurdu. M.Ə.Rəsulzadənin müasirləşməyə münasibəti Qərbləşməkdən çox cəmiyyətin milli və dini anlamda yeniləşməsidir.

Kitabın ana xətti olan türkçülük məsələsinə gəlincə, B.Əhmədli doğru qeyd edir ki, bir çox müəlliflər Əli Suavinin “ilk türkçü”olmasının əleyhinə olsa da, ancaq onun yalnız türkün milli kimliyini üzə çıxarılmasında deyil, dil və əlifba məsələlərində də mühüm əməyi olmuşdur. Bizcə, müəllifin Suavi ilə bağlı baxışları daha tutarlıdır. Çünki digər müəlliflər Suavinin Türklük məsələsində rolunu qeyd etsələr də, əsasən geniş izah etməmişlər. 

Daha sonra “İttihad və Tərəqqi” cəmiyyətinin türkçülüklə bağlı görüşlərini şərh edən B.Əhmədli yazır ki, təşkilatın proqramında türkləşdirmə siyasəti daha çox Ziya Göyalpın düşüncələrinə əsaslanıb.  “Türkçülüyü Türkiyədə ictimai fikir, sistemli nəzəriyyə halına gətirən və dövlətçilik ideologiyasının əsasına qoyan Ziya Göyalp”dır,- diyə yazan müəllifə görə, o, ümumən türk və onun keçmişi haqqında yazmamış, həm də   türkçülüyün siyasi, ictimai, sosioloji vəziyyətini ortaya çıxarmışdır. B.Əhmədlinin bu fikirlərinə qatılmaqla yanaşı hesab edirik ki, Z.Göyalp “Türkçülüyün əsasları” əsərində nədənsə özündən əvvəlki türkçülük ideoloqlarının düşüncələrinə çox az yer vermiş, hətta həmin dövrün əsas türkçülük ideoloqu Əli bəy Hüseynzadənin adını yalnız “yalavac” kimi çəkməklə kifayətlənmişdir.  Bizcə, müəllif bu məsələyə də aydınlıq gətirməli idi.

Üstəlik, Əli bəy Hüseynzadənin “ilk türkoloq”, “türkçülüyü ideoloji cəhətdən işləyib hazırlayan”, “türk dünyasında türkçülüyün atası” kimi adlnadırılmasını çox da doğru hesab etməyən müəllifə görə, bu fikirlər daha çox Azərbaycan coğrafiyasındakı türkçülüyə aiddir. Hesab edirəm ki, bu fikir bir o qədər də dəqiq deyil. Çünki Hüseynzadənin ideyaları yalnız Azərbaycan türkləri üçün deyil, bütün Türk dünyası üçün önəmli olmuşdur.  Hətta, mən deyərdim ki, Hüseynzadənin Türkçülük məfkurəsindən Türkiyə daha çox faydalanmışdır nəinki Azərbaycan. Eyni zamanda, onunla da razılaşa bilmərəm ki, Hüseynzadənin yaradıcılığında türkçülük ideoloji deyil, ancaq elmi, maarifçi xarakter daşımışdır. Əslində türkçülüklə bağlı elmi və maarifçi təbliğatın özü daha çox ideoloji məsələlərlə bağlı olmuşdur.
Bütün bunlarla yanaşı, B.Əhmədlinin o fikri ilə razılaşırıq ki, Azərbaycanda türkçülüyün əsas mərhələlərindən biri Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucusu, ilk cumhurbaşqanı Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin adıyla bağlıdır. Məhz Rəsulzadənin siyasi-ideoloji mübarizəsi sayəsində Türkçülük Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurulmasında, eyni zamanda dövlət ideologiyasının, o cümlədən üçrəngli bayrağının müəyyənləşməsində əsas  rol oynamışdır.

B.Əhmədlinin kitabda islamlşamaqla bağlı düşüncələri də maraq doğrur. Müəllif İslam dininin kəskin şəkildə tənqidinin çar Rusiyasının işğalı altında olan şimali Azərbaycandan, daha doğrusu Tiflisdə yaşayan M.F.Axundzadə tərəfindən olmasını müsbət hesab edir. Ancaq B.Əhmədli onu doğru qeyd edir ki, C.Əfqani M.F.Axundzadədən fərqli bir üsul seçərək İslam dinini söküb dağıtmaq yox, islami vəhdət yaratmaq yolunu tutmuşdur.

Eyni zamanda, müəllif kitabda Z.Göyalpın, M.Ə.Rəsulzadənin, Ə.Ağaoğlunun, Y.Akçuranın da islamlaşamqla bağlı düşüncələrin yer vermişdir. Hesab etmək olar ki, müəllif həmin mütəfəkkirlərin İslam dini ilə bağlı baxışlarını əsasən doğru izah edə bilmişdir.

B.Əhmədli monoqrafiyanın “İdeyadan nəzəri konsepsiyaya-formula doğru” bölümündə də bir daha üçlü formulun yaranması və inkişafı məsələsinə qayıdır. Müəllifə görə, Ə.Hüseynzadə sadəcə, formulun prinsiplərini irəli sürüb, ancaq onu ideoloji cəhətdən əsaslandırmayıb, yalnız türkçülükdən az-çox nə isə yazıb və bunun da daha çox Azərbaycana bağlılığı var. Üçlü formulun siyasi məna kəsb etməsi, ideyadan nəzəriyyəyə çevrilməsi isə Z.Göyalpın adıyla bağlıdır. Şübhəsiz, Hüseynzadənin əməyinin bu dərəcədə azaldılması, bunun fonunda Göyalpın ön plana  çıxarılması doğru deyildir.

B.Əhmədli monoqrafiyanın “Gələcəyə baxış” bölümündə isə turançılıq, avrasiyaçılıq və modernçilik məsələlərindən bəhs edir. Müəllif yazır ki, turançılıq indi daha aktualdır. Hesab edirəm ki, turançılıq 20-ci əsrin əvvəllərində daha aktual idi, nəinki indi. Biz, indi həmin aktuallığa sadəcə can atırıq. Turançılıqla avrasiyaçılığın yaxınlaşması məsələsinə gəlincə, hesab edirəm ki, indiki halda üstünlük slavyanların əlindədəir. Slavyanların-rusların nəzarəti (hərbi-ideoloji) altındakı avrasiyaçılıq, yaxud da Turan-Slavyan, Türk-Rus birliyi bizlərə çox da yaxşı heç nə vəd etmir.


Faiq ƏLƏKBƏRLİ,
AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi,
fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Pasiyentdən hədiyyə aldığına görə işdən qovulan ginekoloq xəstəxananı məhkəmədə uddu...
Yaşlı xəstənin qulağından baxın nə çıxdı - AĞLASIĞMAZ...
Dairəvi yolda ağlasığmaz qəza - QORXUNC...+ VİDEO
Anasız qalan koala izləyənləri göz yaşlarına boğdu - MARAQLI... + VİDEO
Bütün dünya bu qadından danışır - Pişiyi üçün etdiyi şeyə baxın...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Onu Şuşaya aparacağıma söz vermişəm...”- Xalq şairinə doğum günü təbriki...
Dünya
Kitabxanada erotik film çəkdilər, insanlar sərt tənqid etdi - FOTO
Maraqlı
İran islam inqilabı rəhbərinin xəstəxanada ölüm anını göstərən nadir kadrlar... - VİDEO
Cəmiyyət
“Rəfiqə Əliyevanın tələbəsi olmaq böyük həyati məktəb keçmək demək idi” - Fəxriyyə Xələfova
Maraqlı
47 il əvvəl ABŞ-da itən üzük Finlandiyadan tapıldı - MARAQLI
Həftənin ən çox oxunanları
Qalmaqal: Müəllimin şagirdi ilə sevgi münasibəti lentə alındı -VİDEO
“Türklər müttəfiqlərimizi qırır: Biz olmadan Əsədin davam gətirməsi mümkünsüzdür”
Türkiyənin təyyarələrlə bağlı xəbərdarlığı Rusiyanı qoxuya saldı: Yada düşər xatirələr...
Hədəfi 640 km uzaqlıqda haqlayan ölümcül güc: Ən qüdrətlilər belə onun qarşısında acizdir!
"İllərlə xalqdan nə çaldınız, FETÖ-ya nə qədər para yedirdiniz, hamısı deşifrə olacaq..."
Ərdoğandan dünyanı SİLKƏLƏYƏCƏK SÖZLƏR - "Əsədi darmadağın edəcəyik"
“Türkiyə bizim qərargahımızdır: Moskvanı bu qərargahla hesablaşmağa məcbur etməliyik!”
Seçildiyi dairənin nəticələri ləğv edilən Hadi Rəcəbli: “Qurtardı”
"25 il bundan qabaq kişilikdən istefa vermişəm..."
"Ziya Məmmədov büdcəni, Misir Mərdanov təhsili, Fazil Məmmədov iqtisadiyyatı çökdürəndə..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247