Xəbər lenti
29/01/2020 [22:52]:
Azay Quliyevin kütləvi görüşləri uğurla davam edir - FOTOLAR
29/01/2020 [22:40]:
Almaniya və Fransa vətəndaşlarını Çinin Vuhan şəhərindən çıxarır
29/01/2020 [22:32]:
Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşü 7 saat davam edib - YENİLƏNİB
29/01/2020 [22:23]:
Bakıdan Moskvaya uçan təyyarə təcili eniş etdi
29/01/2020 [22:01]:
Tramp 1,2 trilyon dollar dəyərində olan ticarət müqaviləsini imzalayıb
29/01/2020 [22:00]:
Azərbaycanda ağır qəza: Avtomobil bir neçə dəfə çevrildi - VİDEO
29/01/2020 [21:38]:
Şərləndiyini deyən keçmiş deputatdan ölkənin ali rəhbərliyinə ilginc MÜRACİƏT...+ VİDEO
29/01/2020 [21:25]:
Putin yüksək vəzifəli şəxsi bu görüntülərə görə işdən qovdu - VİDEO
29/01/2020 [21:08]:
ABŞ virusa yoluxan çinlilərdən təcrübə üçün istifadə etməyə hazırlaşır
29/01/2020 [21:02]:
ÜST koronavirusla bağlı iclas keçirəcək
29/01/2020 [20:55]:
AŞPA hesabat qəbul etdi: Fransada 90, Almaniyada 26 jurnalist zorakılığa məruz qalıb
29/01/2020 [20:53]:
Səməd Seyidov AŞPA-ya üzv dövlətləri təzyiq və təhqirlərə yol verməməyə çağırıb
29/01/2020 [20:43]:
Dövlət Komitəsi Masallıda baş verən qətllə bağlı məlumat yayıb
29/01/2020 [20:41]:
“Ona görə zəlzələ olur ki, qızları uşaq yaşda ərə vermək qadağan edilib..." - FOTO
29/01/2020 [20:37]:
“Yoldaşım deyir ki, ağzını bağlamalısan”
29/01/2020 [20:34]:
Baş Prokurorluq və DİN Bakıda nəvələrini öldürüb intihar edən qadınla bağlı məlumat yaydı
29/01/2020 [20:19]:
Çin istehsalı olan məhsullar təhlükəlidirmi? - VİDEO
29/01/2020 [20:16]:
Dünyanın ən yaşlı qadını 128 yaşında vəfat edib
29/01/2020 [20:01]:
Ədliyyə nazirinin müavini-Penitensiar xidmətin rəisi Şirvanda vətəndaşları qəbul edəcək
29/01/2020 [19:53]:
"14 ildə özüm və ailəm Tovuzda nə 1 sot topaq aldıq, nə biznes qurduq, nə də..." - FOTOLAR
29/01/2020 [19:21]:
“Koronavirusun uyğur düşərgələrində yayılması daha dəhşətli fəlakətə səbəb ola bilər...”
29/01/2020 [19:20]:
Oqtay Əsədov seçicilərlə görüşə getmədi - FOTOLAR
29/01/2020 [19:16]:
Zəlzələdən iki gün sonra tətilə gedən İmamoğlu tənqid olundu
29/01/2020 [19:12]:
Müharibə veteranları Siyavuş Novruzovla bağlı birgə bəyanat yaydı
29/01/2020 [19:07]:
Husilər Səudiyyənin mühüm obyektlərini bombaladı
29/01/2020 [18:44]:
Türkiyə Səfirliyinin mətbuat müşaviri Moderator.az-ın qonağı oldu - FOTOLAR
29/01/2020 [18:41]:
Nənə nəvələrini öldürüb, intihar etdi - Bakıda dəhşət
29/01/2020 [18:40]:
“Honda” və “Toyota” da Çindəki istehsalını dayandırdı- SƏBƏB...
29/01/2020 [18:38]:
Natəvan Bayramova: "Daha iki yeraltı tunel və körpü tikintisi planlaşdırılır"
29/01/2020 [18:37]:
Lerik Rayon İcra Hakimiyyətində yeni kadr təyinatı olub
29/01/2020 [18:35]:
Masallıda 16 yaşlı gəlini əri boğaraq öldürüb - RƏSMİ AÇIQLAMA
29/01/2020 [18:31]:
Azərbaycanın layiqli övladlarına səs verək...
29/01/2020 [18:12]:
Qaxda mikroavtobusla minik avtomobili toqquşub, ölən var - FOTO/VİDEO
29/01/2020 [18:10]:
Türkiyədə yenidən zəlzələ olub
29/01/2020 [18:03]:
Əli Məsimli növbəti görüşünü Şin kəndinin sakinləri ilə keçirib - FOTOLAR
29/01/2020 [18:03]:
UNEC-lə Paşa Bank əməkdaşlıq edəcək -FOTOLAR
29/01/2020 [17:59]:
İsrail səfirliyi: “Əsrin sazişi” barışıq üçün gözəl plandır
29/01/2020 [17:46]:
Bakı Limanında sanitar nəzarət gücləndirilib
29/01/2020 [17:44]:
Gürcüstan hökuməti Sergey Lavrovu Tbilisiyə buraxacaq?
29/01/2020 [17:42]:
Masallıda toyundan sonra ölən qızın qətlə yetirildiyi məlum olub - SON DƏQİQƏ
29/01/2020 [17:39]:
Ağciyər İnstitutunda daha bir ölüm qeydə alındı
29/01/2020 [17:35]:
Moskvada metrostansiyalardan birinə Həzi Aslanovun adı verilə bilər - Putinə müraciət olunub
29/01/2020 [17:33]:
“Konsertin bir hissəsi Əlibaba Məmmədovun doxsan illik yubileyinə həsr olunacaq...”
29/01/2020 [17:20]:
Ərdoğan Çindəki azərbaycanlılarla bağlı göstəriş verdi
29/01/2020 [17:16]:
Qarət üçün girdiyi evdə ev sahibini balta ilə öldürdü, daha sonra intihar etdi
29/01/2020 [17:10]:
Bakıda qeyri-adi kurs: Qadınlara intim həzz almağı öyrədirlər - FOTO + VİDEO
29/01/2020 [17:07]:
Şoyqu təhdid etdi: İmkan verməyəcəm...
29/01/2020 [17:06]:
“Bu seçkilərdə analoqu olmayan hal qeydə alınıb”
29/01/2020 [16:37]:
Təyyarədə utandı, 76 kq arıqladı - FOTOLAR
29/01/2020 [16:34]:
Tarix İnstitutu ilə Milli Kitabxana arasında müqavilə bağlandı
29/01/2020 [16:33]:
Azərbaycanda iki həftə əvvəl gəlin köçən 16 yaşlı qız qəflətən öldü
29/01/2020 [16:31]:
Təhsil Nazirliyi 20 məsul şəxs barəsində intizam tənbehi tətbiq edib, bir nəfər işdən azad olunub
29/01/2020 [16:14]:
Terrorla mübarizə aparan qadın xüsusi təyinatlılar - FOTOLAR
29/01/2020 [15:57]:
"Rusiya istəsə, bizim də iştirakımızla Dağlıq Qarabağ problemini həll edə bilərik..."
29/01/2020 [15:50]:
Natəvan Bayramova: "İki yeraltı tunel və körpü tikintisi planlaşdırılır"
29/01/2020 [15:32]:
Dəhşətli zəlzələdə binaların dağılma anı - VİDEO
29/01/2020 [15:18]:
Çavuşoğlu: "Çində qalan azərbaycanlı tələbələri Türkiyə təyyarəsi gətirəcək"
29/01/2020 [15:11]:
Gəncəliyev ABŞ səfiri ilə görüşdü
29/01/2020 [15:11]:
Qış vaxtı, yaz havası - 16 DƏRƏCƏ İSTİ
29/01/2020 [15:06]:
Zəlzələyə görə məktəblilərin qış tətilinin vaxtı uzadıldı
29/01/2020 [15:05]:
Azərbaycanda neçə nəfər müavinət və təqaüd alır? - RƏSMİ
29/01/2020 [14:56]:
Çingiz Qənizadənin seçiciləri ilə izdihamlı görüşləri - FOTOLAR
29/01/2020 [14:40]:
“Nənələrin əllərini quru-quru öpməkdən bir şey çıxmaz, onların qayğısına qalmaq lazımdır...”
29/01/2020 [14:35]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı xüsusi palatalar ayrıldı - Bu xəstəxanalarda
29/01/2020 [14:35]:
Azərbaycanlı model ABŞ-da striptizlə məşğul olur - VİDEO
29/01/2020 [14:31]:
"Azərbaycana gələn bütün insanlar koronavirusla bağlı yoxlanılır"
29/01/2020 [14:31]:
Ehtiyatda olan zabit ali baş komandana müraciət etdi
29/01/2020 [14:27]:
Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşü başlayıb
29/01/2020 [14:24]:
“Instagram”dakı fırıldaqçılardan ehtiyatlı olun! - VİDEO
29/01/2020 [14:22]:
“Məcbur etməsək, düşmən işğalçılıq niyyətindən əl çəkməyəcək...”
29/01/2020 [14:14]:
ÜGT-nin Potensialın Gücləndirilməsi Direktoratlığının direktoru Gömrük Akademiyasında olub
29/01/2020 [14:03]:
Avtobuslara koronavirusla bağlı nəzarət ARTIRILDI
29/01/2020 [14:03]:
Makiyajlı, diqqət çəkici hicablı qadınlar - “Seçim özlərinindir”
29/01/2020 [13:59]:
Azər Kərimli Qaxın mədəniyyət və təhsil nümayəndələri ilə görüşdü - FOTOLAR
29/01/2020 [13:59]:
Abituriyentlərin nəzərinə - Builki qəbul imtahanlarında ballar belə hesablanacaq
29/01/2020 [13:52]:
Azərbaycanlıların mənə edə bilmədiyini Paşinyan etdi
29/01/2020 [13:50]:
Tofiq Qasımov İsveçrədə dəfn olunub: “Ailəsi bu barədə Azərbaycana gec məlumat verib”
29/01/2020 [13:49]:
Təhsil Nazirliyi Çindən azərbaycanlı tələbələrin gətirilməsinin yollarını AXTARIR
29/01/2020 [13:43]:
Pomidor, qızıl, fındıq... – Azərbaycanın neftdən sonra ən çox pul qazandığı SAHƏLƏR
29/01/2020 [13:41]:
Rəşid Mahmudovdan koronavirus açıqlaması: “Onsuz da karantin elan edilib, ciddi nəzarət var”
Bütün arxiv bir sırada
20/07/2019 [20:29] - Cəmiyyət - ( 1318 dəfə baxılıb)

92 il sonra Qafqaz dağlarında ilk zubrlar göründü: Onlara İsmayıllıda baxa bilərsiniz - FOTO



Bir neçə ay əvvəl Şahdağ Milli Parkının İsmayıllı bölməsi ərazisində təbiətə Qafqaz zubru növündən olan heyvanlar buraxılıb. Zubr 100 ilə yaxındır ki, Qafqaz dağlarından yoxa çıxdığından, adı belə insanlarda maraq oyadır.

Moderator.az xəbər verir ki, Oxu.Az-ın əməkdaşları Park ərazisində zubrlar üçün yaradılan xüsusi yerdə olub, zubrların həyat tərzi, reintroduksiya olunan ərazilər və təbiətdəki rolu, nadir canlı növünün təbiətimizə qaytarılması istiqamətində görülən işlər, keçirilən reintroduksiya layihəsindən reportaj hazırlayıblar.


Vaxtilə Avrasiyada çox geniş yayılan zubrların ötən əsrin əvvəllərindən etibarən nəsli kəsilməyə başlayıb. Vəhşi təbiətdə demək olar ki, bu heyvanlara artıq çox az rast gəlinir. Qafqaz dağlarında isə sonuncu zubr 1927-ci ildə öldürülüb. Hazırda dünyada mövcud olan az sayda zubrlar var ki, onların da böyük əksəriyyəti zooparklarda saxlanılır. Bu yolla onların sayının artırılmasına çalışılır.

Bu məqsədlə IDEA İctimai Birliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Ümumdünya Vəhşi Təbiəti Mühafizə Fondunun (WWF) Azərbaycan nümayəndəliyi tərəfindən birgə həyata keçirilən “Zubrların Azərbaycana reintroduksiyası” proqramı çərçivəsində vaxtilə ölkəmizdə nəsli kəsilmiş vəhşi öküz - Qafqaz zubru növündən olan 12 baş heyvan Fransa və Belçika zooparklarından Azərbaycana gətirilib. Şahdağ Milli Parkının İsmayıllı bölməsində xüsusi ərazi yaradılıb və may ayının 21-də zubrlar həmin əraziyə buraxılıb. Heyvanlar bir müddət bu ərazidə adaptasiya dövrü keçdikdən sonra həmin ərazidən təbiətə sərbəst buraxılacaq.

Əməkdaşlarımızı qarşılayan Şahdağ Milli Parkının direktor müavini Əfqan Qəribov bu vəhşi heyvanlar barədə danışıb.


Bildirib ki, may ayında gətirilməsinə baxmayaraq artıq 12 baş zubrdan dördü vəhşi təbiətə buraxılıb:

“İlk olaraq 8 baş zubr gətirilmişdi və həmin heyvanlara mütəxəssislər tərəfindən baxış keçirilmişdi. Onlar ekoloji cəhətdən Azərbaycan təbiətinə uyğunlaşdırıldıqdan sonra vəhşi təbiətə buraxılıb. Bu heyvanlar, daha dəqiq desək, Qafqaz təbiətində yaşayan zubrlar olub. Sadəcə olaraq onların nəsli 1927-ci ildə kəsilib”.

Ə.Qəribovun sözlərinə görə, zubrlar gün ərzində 32 kq-a qədər quru ot yeyir:

“Bu heyvanlar, yetkin fərd olaraq gün ərzində 23-32 kq-a qədər yem və quru ot qəbul edə bilir. Zubrun qida rasionuna 200-ə qədər bitki növü, ağac qabığı, cavan budaqlar, yarpaq, fıstıq və palıd qozaları daxildir. Bu heyvanlar gündəlik suya olan tələbatlarını yay mövsümündə şirin su mənbələrindən, qışda isə dırnaqları ilə nəm torpaqda çuxurlar qazaraq orada yığılan qar və yağış suyunu içərək təmin edirlər. Bəzən də qar yeyirlər”.

Təbiətdə çox az rast gəlinsə də, bəzən zubrları Amerika bizonu ilə də səhv salırlar. Zubrların uzunluğu orta hesabla 2,1-3,5 metr, hündürlükləri 1,6-2,1 metrə qədər, Amerika bizonlarının isə uzunluğu 2-,2,8 metr, hündürlükləri isə 1,5-2 metrə qədər çatır. Bundan başqa, Amerika bizonu zubrdan fərqli olaraq daha iri bədən quruluşuna malikdir. Baş, boyun və alın hissəsi zubrlarla müqayisədə daha tüklü, ayaq və buynuzları isə daha qısadır.

Ə.Qəribov deyir ki, dişi zubrlar 20 ilə qədər ömür yaşayır, bu müddət ərzində isə 9 bala verə bilirlər:

“Gətirilmiş 12 baş zubrdan üçü erkək, qalanları isə dişi fərdlərdir. Onlar arasında bir zubr isə beş aylıq boğazlıq dövründədir. Təbii şəraitdə zubrlar 20 ilə qədər yaşayır. Bir dişi fərd yaşadığı müddətcə 9 bala doğur. Boğazlıq dövrü 254-277 günədək davam edir. Yetkin erkən fərdin çəkisi 530-480 kq, dişi fərdin çəkisi isə 320-540 kq, yeni doğulmuş balanın çəkisi isə 25-30 kq arasında dəyişir”.

Vəhşi zubrlar yalnız iki halda insanlara hücum çəkə bilir. Ə.Qəribov deyir ki, bu məsələ olduqca həssasdır:

“Heyvanlar mütəmadi olaraq baytarlar tərəfindən yoxlanılır. Onların gərgin və aqressiv olmalarının iki səbəbi ola bilir. Dişi fərd bala doğarkən və iri ölçülü erkək fərdi qıcıqlandırdıqda zubrlar insanlara hücum edə bilər. Ümumiyyətlə, əgər təbiətdə zubrla qarşılaşmısınızsa, aranızda 50 metr təhlükəsizlik məsafəsi saxlamağınız və onu qətiyyən qıcıqlandırmamağınız tövsiyə edilir. Belə halda zubra yaxınlaşmadan, sakitcə yanından ötüb keçmək lazımdır”.

Çəkilişdə olduğumuz zaman yerli sakinlər, məktəblilər, turistlərin belə zubrları görmək üçün xüsusi maraq göstərdiklərinin şahidi olduq. 

Zubrların Azərbaycanda biomüxtəlifliyin daha da zənginləşdirilməsi və meşə ekosistemlərinin inkişafında potensial rolunu nəzərə alaraq, layihənin təşkilatçıları Azərbaycanın şimal bölgələrində yaşayan əhalini və ümumiyyətlə, bütün ölkə ictimaiyyətini Qafqaz zubrlarının təbiətimizə qaytarılması, onların mühafizəsi və qanunsuz ovlanmasının qarşısının alınması işində dəstək olmağa çağırıb.

"14 ildə özüm və ailəm Tovuzda nə 1 sot topaq aldıq, nə biznes qurduq, nə də..." - FOTOLAR
Bakıda qeyri-adi kurs: Qadınlara intim həzz almağı öyrədirlər - FOTO + VİDEO
Polislər Qubada yaralı ceyranı xilas edib - FOTOLAR
"Kəlbəcərlilər "Daha güclü Azərbaycan naminə" YAP-ın namizədin səs verəcəklər" - FOTOLAR
7 min kilometr uçdu, aclıqdan öldü - MARAQLI
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Ona görə zəlzələ olur ki, qızları uşaq yaşda ərə vermək qadağan edilib..." - FOTO
Cəmiyyət
“Nənələrin əllərini quru-quru öpməkdən bir şey çıxmaz, onların qayğısına qalmaq lazımdır...”
Cəmiyyət
“Həyatda heç nədən peşman deyiləm, çünki sənətimlə insanların sevgisini qazanmışam...”
Hadisə
Daha bir erməni əsgəri yaralandı - Ölüm ayağındadır...
Cəmiyyət
“Bu infeksiyanın Azərbaycana daşınması ehtimalı kifayət qədər realdır” – XƏBƏRDARLIQ!
Həftənin ən çox oxunanları
Erməni helikopterini vuran MAXE Saleh Məmmədova səsləndi: "Bir şey fikirləşmirlər..."
Paşinyan 7 rayonun qaytarılmasından danışdı: "Onlar razılaşsa, dərhal masaya qoyulacaq..."
“Bizim əsas düşmənimiz Azərbaycan yox, Türkiyədir...”
"Qarabağ cəhənnəmə çevrilməlidir, hər gün Ermənistana əsgər meyiti getməlidir..."
ABŞ-ın yeni nəsil dronları Rusiya və Çini qorxuya saldı: Onları vurmaq mümkün deyil, çünki...
İki nəvəsi olan kişi yeniyetməni meşəyə aparıb zorladı: 16 yaşlı qızın dramı – VİDEO
12 yaşıma çatanda bu barədə ailəmə danışmaq qərarına gəldim, bundan sonra bir daha..."
Çin ordusu Uhanı mühasirəyə aldı, şəhəri tərk edənlər vurulur
“Rusiyanın aprel döyüşlərində bizə heç bir köməyi dəymədi” – Bu dəfə Kremlin haqqı yeyildi...
Putin İsrailə 5  uçaq və 200 nəfərlik heyətlə gəldi...-FOTOLAR+VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247