Xəbər lenti
21/08/2019 [13:13]:
“Azərsu” sədrinin müavinləri sakinlərlə görüşdü FOTOLAR
21/08/2019 [13:11]:
“Qara qutu” Azərbaycanda tədqiq olunacaq
21/08/2019 [13:09]:
“Qanı torpağa tökülməsə də, Xəzərə töküldü...”
21/08/2019 [12:57]:
BSU-nun tanınmış müəllimindən NAZİRƏ MÜRACİƏT - "İki övladım var..."
21/08/2019 [12:55]:
Partiya sədri şəhid pilotun ailəsinə başsağlığı verib
21/08/2019 [12:52]:
Firuz Mustafa: “Əsərdə hər bir hər bir sözün “yükdaşıma” qabiliyyəti olmalıdır...”
21/08/2019 [12:38]:
Direktorların işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi başlayıb
21/08/2019 [12:21]:
Millət vəkili bir sıra xarici ölkələrin fəal təşkilatları, QHT və KİV rəhbərləri ilə görüşdü
21/08/2019 [12:20]:
Sabunçu rayonunda yol polisi bir gündə iki maarifləndirici tədbir keçirib
21/08/2019 [11:56]:
Azərbaycanın ən gənc abituriyenti LDU-da qeydiyyatdan keçib
21/08/2019 [11:50]:
Vergidən və doğrudanyayınma...- Relaksmı?
21/08/2019 [11:38]:
Erməni tərəfi Azərbaycan sərhədçilərinin Babakər dağında möhkəmləndiyini təsdiqləyir - General İbrahim Süleymanov isə ermənilərə dəstək verir...
21/08/2019 [11:31]:
Ərdoğan və Merkel arasında telefon danışığı baş tutdu
21/08/2019 [11:28]:
İlahiyyat İnstitutunun fərqlənən tələbələrinə Şeyxülislam təqaüdü ayrılıb
21/08/2019 [11:28]:
ABŞ Tayvana 8 milyardlıq hərbi təyyarə satdı
21/08/2019 [11:25]:
Diyarbəkirdə ailələrarası silahlı münaqişədə 5 nəfər öldü
21/08/2019 [11:21]:
Dəmir yollarında yeni yoldəyişənlər quraşdırılır
21/08/2019 [11:07]:
Rusiyanın ən varlısı azərbaycanlıdır
21/08/2019 [11:06]:
Yaponiyanın Müdafiə Nazirliyi Şimali Koreyanın nüvə silahına malik olması qənaətindədir
21/08/2019 [11:05]:
ABŞ İranın "Grace 1" tankerinin hərəkət istiqamətini izləyir
21/08/2019 [11:00]:
Əcnəbilərlə quda olan azərbaycanlı məmurlar - Elmar Məmmədyarov bu sırada ilk deyil
21/08/2019 [10:59]:
"O, həm şairdir, həm yazıçı və həm də redaktor..." - YUBİLEY TƏBRİKİ...
21/08/2019 [10:56]:
Əgər tale Rövnəq Abdullayevin üzünə gülməsəydi, İqbal müəllim hələ də çirkli boşqablar yuyurdu...
21/08/2019 [10:45]:
Pilotla vida mərasiminə jurnalistlər buraxılmır
21/08/2019 [10:43]:
Hirkan Milli Parkında yanğının ətrafa yayılmasının qarşısı alındı
21/08/2019 [10:41]:
Çimərliklərdə ilan qorxusu: su ilanlarıdır, insanlar onları narahat edir
21/08/2019 [10:40]:
5 illik evlilik qumara görə bitibmiş
21/08/2019 [10:37]:
"Mən gənclərdən də gəncəm..."
21/08/2019 [10:36]:
"Relaks"ın 30 minlik borcu ortaya çıxdı
21/08/2019 [10:35]:
Müəllimlərin işə qəbulu -Bu gün daha 747 namizəd müsahibə olunacaq
21/08/2019 [10:34]:
Beynəlxalq Bankdan oğurlanan pullar necə qaytarılacaq?
21/08/2019 [10:32]:
Gümrüdəki hərbi bazanın sabiq komandanı erməniləri ifşa etdi: “Qorxaqdırlar!..”
21/08/2019 [10:29]:
Uels millisinin Azərbaycanla oyun üçün heyəti açıqlanıb
21/08/2019 [10:25]:
UEFA reytinqində dörd ölkə xal qazanıb, Azərbaycanın mövqeyi toxunulmaz qalıb
21/08/2019 [10:22]:
AMEA-nın Yüksək Texnologiyalar Parkına direktor təyin olunub
21/08/2019 [10:21]:
Hirkan Milli Parkında yanğının söndürülməsinə FHN-in təyyarəsi cəlb olunub
21/08/2019 [10:16]:
Tanınmış yazıçı Dəmir Yolu Vağzalında gördüklərindən heyrətləndi...
21/08/2019 [10:16]:
Bakı və Gəncənin bir hissəsində qaz yoxdur
21/08/2019 [10:07]:
ABŞ Tayvana 66 “F-16” satacaq – Çin etiraz edir
21/08/2019 [10:05]:
Nyu Yorkun mərkəzində mənzillər dəyər-dəyməzinə satılır
21/08/2019 [10:00]:
Azərbaycanda qəbiristanlığın saytı yaradılacaq
21/08/2019 [09:58]:
Ermənilər kəndlərimizi atəşə tutdu
21/08/2019 [09:54]:
Hamıdan uşaq, hamıdan qoca - 55 yaşlı Rəşad Məcid
21/08/2019 [09:42]:
Xaçmazda maşın yaşlı qadını vurub öldürdü
21/08/2019 [09:30]:
Qarabağ Meşə Təsərrüfatı Mərkəzi büdcədən maliyyələşdiriləcək
21/08/2019 [09:28]:
Tramp "Apple" şirkətini Çindən getməyə çağırdı
21/08/2019 [09:21]:
Xəzərin sahilindəki nəzarətsiz çimərliklər qapadılmasa, ölüm-itim ARTACAQ
21/08/2019 [09:18]:
“Bakı səfərini qızımın 17 yaşına hədiyyə etmişdim”
21/08/2019 [09:16]:
Rəşad Atakişiyevlə vida… - FOTO
21/08/2019 [09:14]:
Xuan Quaydo Rusiya gəmilərinin Venesuelaya səfərini "şou" adlandırdı
21/08/2019 [09:12]:
206 əcnəbi Azərbaycandan qaçqın status almaq istəyir - RƏSMİ
21/08/2019 [09:10]:
“Ayaks” Kiprdə qol vura bilmədi
21/08/2019 [09:08]:
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edildi
21/08/2019 [09:06]:
Zelenskinin korteji ukraynalıların narazılığına səbəb oldu - VİDEO
21/08/2019 [09:01]:
XX əsrin gözəllərinin qocalıq - FOTOLAR
21/08/2019 [08:55]:
Rusiya və Çin ABŞ-ın raket sınaqları ilə əlaqədar BMT-nin TŞ-ın iclasının çağırılmasını tələb etdi
21/08/2019 [08:52]:
Hacıqabulda “Mercedes” “Kamaz”a çırpıldı, ölən və yaralanan var
21/08/2019 [08:48]:
Tramp Rusiyanı “Böyük səkkizliyə” qaytarmaq istəyir
21/08/2019 [06:59]:
Şimal boğazını üzüb keçən ən yaşlı kişi və ilk müsəlman bəlli oldu-58 yaşlı türk...-FOTOLAR+VİDEO
21/08/2019 [06:12]:
Ölümün tezləşməsinin qarşısını alan əməllər hansılardır?..
21/08/2019 [00:35]:
Anastas Mikoyanın Bakı fəaliyyətləri: Bolşevik erməninin ilginc etirafları...
20/08/2019 [23:37]:
Qaçaqmalçılardan 5 milyonluq kitab götürüldü: Əlyazmanın 5 min yaşı var
20/08/2019 [23:37]:
İrəvan xanının nəticəsi Azərbaycanda - Rəsmi İrəvanı ifşa etmək üçün tarixi şans...
20/08/2019 [23:15]:
Tramp Pompeonun müavinini Rusiya səfiri təyin etmək istəyir
20/08/2019 [23:01]:
İraqda hərbi aviabazada yanğın baş verib
20/08/2019 [22:32]:
Adını göylərə, ruhunu dənizə yazmış - RƏŞAD
20/08/2019 [22:17]:
1 dəqiqə ərzində dünyada nə baş verir? – 250 uşaq dünyaya gəlir, 116 nəfər evlənir
20/08/2019 [22:06]:
Etibar Pirverdiyev işlətdiyi adamların pulunu vermir- KÖÇKÜNLƏR "AZENCO"DAN PREZİDENTƏ ŞİKAYƏT EDİR
20/08/2019 [22:00]:
Kokain kralının şahzadəsi – Eskobarın qızı haradadır?
20/08/2019 [21:58]:
Özbəkistan “üzən məzənnəyə” keçdi, dollar kəskin bahalaşdı
20/08/2019 [21:48]:
Rusiya hərbi poliqonunda sirli partlayış: nüvə monitorinq stansiyaları müəmmalı şəkildə susur...
20/08/2019 [21:42]:
“Bizə qardaşımız lazımdır, hadisənin necə baş verməsi yox, qanayan yaramıza duz səpilməsin”
20/08/2019 [21:35]:
"Rusiya heyəti Dərbənd şəhərinə yaxınlaşan zaman qırıcının qalıqları tapılıb və..."
20/08/2019 [21:29]:
Bakıda ana və balanı yük maşını vurub
20/08/2019 [21:27]:
Qubada baş vermiş meşə yanğınları söndürülüb
20/08/2019 [21:18]:
Qubada 50 hektar taxıl sahəsi yandı
20/08/2019 [20:47]:
Son uçuşları cənnət olan pilotlarımız... - FOTOLAR
20/08/2019 [20:43]:
Putin Makronun arvadına tərif yağdırdı - VİDEO
20/08/2019 [20:41]:
Türkiyə ordusu İraqın şimalındakı PKK mövqelərini bombaladı
20/08/2019 [20:24]:
Tramp 10-cu dəfə baba oldu - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
15/08/2019 [00:33] - Araşdırma - ( 2837 dəfə baxılıb)

Şaumyan, Andranik və "Türkiyə Ermənistanı" problemi: Bolşevik erməninin etirafları...



Moderator.az ermənişünas alim, Türkiyənin Ərciyəz Universitetinin professoru Qafar Çaxmaqlının erməni kommunist, hiyləgər siyasətçi Anastas Mikoyan haqqında Türkiyə türkcəsində qələmə aldığı "Anastas Mikoyan: Bolşevik erməninin etirafları" kitabının Azərbaycan dilinə tərcüməsinin növbəti hissəsini təqdim edir. 

Əvvəlini buradan oxuya bilərsiniz. 

Şaumyan, Andranik və "Türkiyə Ermənistanı" problemi

Sıravi orduya sahib olan, həm də erməni quldur dəstələrini ətrafında toplayan Andranik müsəlmanlardan Ermənistan hökumətinə tabe olmalarını tələb edirdi. Əks təqdirdə, yaşadıqları bölgələrdən qovulacaqlarını bildirirdi. Leninin güvəndiyi erməni bolşevik Şaumyan bu məsələdə Andranikə hər cür dəstək verir, hətta onu “bolşeviklərin ən yaxın dostu” kimi görməyi tövsiyə edirdi.
Çar hökumətinin və müvəqqəti rus hökumətinin tətbiq etdiyi "Erməni dövləti" planını reallaşdırmaq üçün bolşevik hakimiyyətinin ilk addım olaraq "Türkiyə Ermənistanı" ilə əlaqədar təmimnamə yayımlaması bu dəstəyin işarəsi idi. Amma Brest-Litovsk sülh müqaviləsi ilə rəsmən icra edilə bilməz vəziyyətə gələn "Türkiyə Ermənistanı" təmimnaməsi bildiriş olmaqdan irəli gedə bilmədi. "Türkiyə Ermənistanı" təmimnaməsi əvvəlcə  Brest-Litovsk sülh müqaviləsi ilə, daha sonra 20-ci əsrin 20-ci illərində Mustafa Kamalın başçılığı ilə keçirilən milli azadlıq mübarizəsinin zəfərlə nəticələnməsi səbəbiylə və Sovet Rusiyasıyla qurulan işbirliyi səbəbiylə gerçəkləşmədi. Bunu həyata keçirmək tapşırığı alan Stepan Şaumyan ''Türkiyə Ermənistanı'' muxtariyyətini gerçəkləşdirə bilmədiyi kimi, nə Qafqazda, nə də Bakıda sovet hakimiyyətini qurdu.

Qafqazın fövqəladə  komissarı təyin olunan Şaumyana "Qafqazı Sovetləşdirmək" tapşırığı verildiyi kimi, Rusiya ordusunun işğalı altındakı  Türkiyə torpaqlarında bir Ermənistan yaratmaq səlahiyyəti də verilmişdi.  Bə məqsədlə hərəkət edən Şaumyan əvvəlcə Tiflisə gəlib, 22 yanvarda çıxış edərək  Qafqazı sovetləşməyə çağırmışdı. Bu təşəbbüsün ardından bolşevik inqilabına qarşı çıxan Qafqaz komissarı Mavera Şaumyanı 24 saat içində ölkəni tərk etməyə məcbur etdi. Şaumyan və yanındakılar bu səbəbdən Bakıya sığındılar.

Bu dövrdə görülən işlərdən sonra 29 dekabr 1917 - 11 yanvar 1918-ci ildə Xalq Komissarları Sovetinin daha çox 13 nömrəli fərmanı kimi bilinən “Türk Ermənistanı"na aid məşhur sərəncamı qəbul edilmişdi. Lenin və Stalinin imzaları ilə 2 gün sonra, yəni 1918-ci il yanvarın 13-də “Pravda” qəzetində yayımlanan bir məqalə bundan sonrakı Türk-rus, xüsusilə də Türk-erməni münasibətlərinə istiqamət verəcəkdi. 13 nömrəli fərman belə idi: “Xalq Komissarları Soveti erməni xalqına elan edir ki, Rusiyanın işğalı altındakı “Türk Ermənistan”ındakı ermənilərin öz talelələrini, hətta tam müstəqilliyə nail olana qədər, öz müqəddəratını təyin etmə azadlıqlarını Rusiyanın Fəhlə və Kəndli Höküməti dəstəkləyir. Xalq Komissarları Sovetinin fikrincə, bu hüquqların reallaşdırılması ancaq erməni xalqının sərbəst şəkildə referendum keçirməsinə imkan yaratmaq üçün əvvəlcədən müəyyən tədbirlər görməklə mümkün olacaqdı. Xalq Komissarları Soveti bu tədbirlərin belə olacağını hesab edirdi:
1. Rusiya Ordusunun "Türk Ermənistanı" ərazisindən kənara çıxması və “Türk Ermənistanı”ndakı əhalinin şəxsi əmlakının təhlükəsizliyini qorumaq məqsədiylə dərhal bir Erməni Xalq Milisinin qurulması. 
2. Erməni qaçqınları və müxtəlif ölkələrə səpələnmiş erməni qaçqınların "Türk Ermənistanı” ölkəsinə heç bir maneə ilə qarşılaşmadan qayıtmaları. 
3.  Hərb əsnasında Türk orqanlarının Türkiyənin daxili vilayətlərinə zorla göndərilmiş ermənilərin "Türk Ermənistanı"na sərbəst dönmələrini gerçəkləşdirmək. Türk orqanları ilə sülh müzakirələri davam etdirilərkən, Xalq Komissarları Soveti bu məsələnin üzərində israrla dayanacaq.
4. "Türk Ermənistanı"nda  “Ermənistan Xalq Nümayəndələri Soveti” adıyla müvəqqəti bir idarə qurulması qərara alınmışdır. Qafqaz işləri üzrə fövqəladə xalq komissarı Stepan Şaumyan 2 və 3-cü maddələrin "Türk Ermənistanı"nın əhalisinə tətbiq edilməsi və rus əsgərlərinin "Türk Ermənistanı" ərazisindən çıxarılması (I maddə) ilə bağlı qarışıq bir komissiyanın yaradılması məsələsində hər cür danışıqlar aparmaqla bağlı təlimatlandırılmışdır.  

Əlavə: "Türk Ermənistanı"nın coğrafi hüdudları demokratik prinsiplər əsasında seçilən erməni dövlət qubernatorları və mübahisəli (İslam və digər) əyalətlərin əhalisindən demokratik prinsiplər əsasında seçilən qubernatorlar, Qafqaz İşləri Müvəqqəti Fövqəladə Komissarlığı ilə birlikdə təyin ediləcəkdir.
Xalq Komissarları Sovetinin rəhbəri V. Ulyanov (Lenin) 
Xalqların Xalq Komissarı İ.Cuqaşvili (Stalin)
Xalq Komissarları Sovetinin işlər müdiri V.. Bonç-Bruyeviç
Xalq Komissarları Sovetinin katibi N.Qorbunov

Xülasə; Müharibə zamanı Rusiyanın işğal etdiyi Türkiyə ərazilərini tərk etməsi və bölgədəki mülki şəxslərin müdafiəsi üçün bir erməni milis dəstəsinin qurulacağı, məcburən yerlərindən ayrılmış ermənilərin sərbəst şəkildə yerlərinə qayıda bilmələri və Şaumyanın müvəqqəti qurulmuş “Erməni Nümayəndələr Sovetinin” rəhbəri olması kimi məsələlər “ruslara görə” həll olunurdu. Bolşeviklərin bu cür fərmanlar qəbul edərək,  ermənilərin "müdafiəçi" vəziyyətinə keçmələrinin bir çox səbəbi var idi. Bolşevik liderləri Avropa və Amerikadakı sosialistlərin gözünə girmək məqsədilə “Türk boyunduruğu” altındakı “zavallı” ermənilərin hüquqlarını qorumağı bir vəzifə hesab edirdilər.

Ardı var...

loading...
loading...
İrəvan xanının nəticəsi Azərbaycanda - Rəsmi İrəvanı ifşa etmək üçün tarixi şans...
5 aylıq körpəsini pəncərədən atmaq istədi - QORXUNC... + VİDEO
Gənc qadın metroda anidən dizlərinin üzərinə çökdü və ... - MARAQLI
Çimərlikdən 40 kiloqram qum götürən cütlüyə həbs şoku - MARAQLI
5 metrlik əl heykəli şəhər sakinlərinin kabusuna çevrildi - FOTO
Pulsuz hüquqi xidmət

Nabranda hər cür şəraiti olan 1 otaqlı, 2 otaqlı, 3 otaqlı kotej tipli kirayə evlər. Əlaqə nömrəsi – (050 311 11 64); (055 681 11 64)

Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Köşə
Əgər tale Rövnəq Abdullayevin üzünə gülməsəydi, İqbal müəllim hələ də çirkli boşqablar yuyurdu...
Siyasət
“Onun səsləndirdiyi fantastik ideyalar insanları qıcıqlandırır, çünki...”
Cəmiyyət
Şüşədəki əlli illik məktubun sahibi tapıldı- MARAQLI...
Gündəm
Göyçə gölü poliqona çevrildi: Düşmənin qadını da, uşağı da güllə atmaqda yarışır...
Cəmiyyət
"O, muğama özüylə yeni bir era gətirdi..."
Həftənin ən çox oxunanları
Kişi qadın bədənində ən çox hansı üzvə diqqət edir? – Professor açıqladı
Damlanın seks videosunu belə "çəkiblər"? — ŞOK FAKTLAR ortaya çıxdı - FOTO
“Yekə arvadsan” - Nigar Camal elə bir videosunu yaydı ki…
“Sənin ərin hara baxır?” - Müğənni aləmi bir-birinə qatdı -FOTOLAR
Onlar universitetə qəbul olmağı belə qeyd etdi - İlginc fotolar
“Naxçıvanın Günnüt ərazisi də özümüzün idi, ora işğal olunmamışdı ki, sadəcə..."
Türkiyədə dəhşətli zəlzələ ABŞ-ın gizli silahı ilə törədilib?
“Bu, düşmənə ciddi xəbərdarlıqdır” – “Güzəşt olmayacaq!”
Dünya tarixində bu silahı ilk dəfə Türkiyə tətbiq etdi və...
Şəbnəm Tovuzlu o gecədən danışdı: "Baş-ayaq yatdıq, Hacıya da demişəm" - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)