Xəbər lenti
22/09/2019 [20:12]:
Fuad Muradov Əlibəy Hüseynzadənin qızı Feyzavər Alpsar Turanla görüşüb - FOTO
22/09/2019 [20:09]:
Maykl Pompeo: "Tramp və Zelenskinin danışığı məxfidir"
22/09/2019 [19:39]:
Çində məscidləri dağıdırlar
22/09/2019 [19:35]:
Çeçenistanda cinlərə inansalar da, cadugərləri cəzalandırırlar - VİDEO
22/09/2019 [19:33]:
Rusiyalı boksçu eyvandan düşərək öldü
22/09/2019 [19:30]:
NATO-nun ilk azərbaycanlı qadın pilotu: Ləman Bozqurd kimdir? -FOTOLAR
22/09/2019 [19:09]:
“Cinayəti iyirmi gün öncə planlaşdırmışdım...” - Toy gecəsi kürəkənini öldürən qaynata danışdı...
22/09/2019 [19:00]:
Ölkədə çoxuşaqlı ailələrin sayı niyə azalır? - Əhali arasında VİDEOSORĞU
22/09/2019 [18:45]:
Melaniya Tramp açılış lentini kəsə bilmədi - VİDEO
22/09/2019 [18:40]:
Qazaxıstanda UNO-ların göründükləri yerlərin xəritəsi tərtib edildi - FOTOLAR
22/09/2019 [18:28]:
IAEA 2019 çərçivəsində konfrans öncəsi praktik məşğələlər KEÇİRİLİR
22/09/2019 [18:24]:
Sumqayıt Dövlət Dram Teatrı 51-ci teatr mövsümünü “Solğun çiçəklər” ilə açdı...
22/09/2019 [18:19]:
Hilton” otellər şəbəkəsinin sahibi vəfat edib
22/09/2019 [18:17]:
Ukraynada yük avtomobili mikroavtobusla toqquşub, 9 nəfər ölüb
22/09/2019 [18:14]:
Türkiyədə avtomatik dua oxuyan “Duamatik” icad olundu - VİDEO
22/09/2019 [18:08]:
Ərdoğan Qərbə meydan oxudu: "Ölümdən qorxmayan millət"
22/09/2019 [18:00]:
ABŞ-da atışma olub, altı nəfər yaralandı
22/09/2019 [17:58]:
Xəzər rayonunda 3 otaqlı ev yandı
22/09/2019 [17:53]:
“ “Vor-zakonlar” haqda qanun qəbul olunarsa- onlar ölkədən qaçacaq...”
22/09/2019 [17:44]:
Cəbrayıl Həsənov dünya ikincisi oldu
22/09/2019 [17:23]:
İşdən çıxarılan məktəb direktoru "general"a 10 min manat rüşvət verdi - TƏFƏRRÜAT
22/09/2019 [17:16]:
Türkiyə və Ukrayna sürücülük vəsiqəsinə görə razılığa gəldi
22/09/2019 [17:14]:
Ərdoğanı ABŞ-da izdiham qarşıladı
22/09/2019 [16:47]:
Albaniyada baş vermiş zəlzələlər zamanı 100-dən çox insan xəsarət aldı
22/09/2019 [16:42]:
"İlk milyonu şalvar satıb qazandım..."
22/09/2019 [16:25]:
Rumıniyanın məşhur cadugəri: “Trampın mühacirlərə qarşı davranışlarını əngəlləyəcəyik” - FOTOLAR
22/09/2019 [16:06]:
Cəlilabadda 8 otaqlı ev yandı
22/09/2019 [16:03]:
Ruhani: "İran bütün qonşulara dostluq əlini uzadır"
22/09/2019 [15:55]:
“Rembo” uğrunda Al Paçino, Robert De Niro, Dastin Hoffmana qalib gələn Silvestr Stallone
22/09/2019 [15:54]:
“Papanin yolu” on il sonra açıldı - VİDEO
22/09/2019 [15:14]:
Ağsuda iki minik avtomobili toqquşub, bir nəfər xəsarət aldı
22/09/2019 [14:44]:
Türkiyədə rusiyalı turistlərin olduğu avtobus aşıb, 15 nəfər xəsarət aldı
22/09/2019 [14:31]:
Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icmasının rəhbəri erməniləri belə ifşa etdi - VİDEO
22/09/2019 [14:07]:
"Azərbaycanlılar rahat yatsın, İsrail buna yol verməz" - Diplomat
22/09/2019 [14:00]:
Azərbaycanın ərazi sularında gəmilərin hərəkətinə icazə verildi
22/09/2019 [13:54]:
"Toylar bizi məhv edəcək səviyyəyə çatıb..."
22/09/2019 [13:50]:
Hərbi qulluqçumuz dəfn edildi - FOTOLAR
22/09/2019 [13:47]:
Pakistanda avtobus qəzaya uğrayıb, 22 nəfər öldü
22/09/2019 [13:45]:
Tovuzda quyuya düşən körpəni belə xilas etdilər – VİDEO
22/09/2019 [13:22]:
Türkiyə ordusu İraqın şimalında PKK terrorçularını zərərsizləşdirdi
22/09/2019 [13:17]:
Məşqçi bütün pilates sirlərini açdı: Faydası və zərərləri -FOTOLAR
22/09/2019 [13:16]:
Gürcüstan gəncləri prezident sarayının qarşısında etiraz aksiyası keçiriblər
22/09/2019 [13:08]:
Gürcüstanın dövlət sərhədini pozan 4 Azərbaycan vətəndaşı saxlanıldı
22/09/2019 [13:06]:
Rusiya Suriyadakı sınaqlardan sonra 12 silahın istehsalını dayandırdı
22/09/2019 [13:03]:
“Uşağımın babası tanınmış məmurdur, adını desəm...” – Türkiyədə yaşayan Seva -FOTO/VİDEO
22/09/2019 [12:50]:
Həftənin ilk gününə olan hava proqnozu açıqlandı
22/09/2019 [12:48]:
Küləyin aşırdığı ağac 120 evi qazsız qoydu
22/09/2019 [12:46]:
“Korrupsioner məmurun öz sərvətini açıqlaması intihar kimi bir şeydir”
22/09/2019 [12:39]:
“O, rus qadınla evləndiyi üçün övladımızın da dəfninə gəlmədi...” - Tək oğlunu itirən qadının hekayəsi...
22/09/2019 [12:32]:
Şəmkirdə bir nəfər hovuzda boğuldu
22/09/2019 [12:16]:
Yaponiyada 400-dən çox aviareys təxirə salındı
22/09/2019 [12:13]:
Mia Xalifa ona mesaj yazan futbolçunu belə ifşa etdi - FOTOLAR
22/09/2019 [12:09]:
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 6,6 metrə çatıb, dağlara qar yağdı
22/09/2019 [11:57]:
Qubanın dağlıq kəndlərinə qar yağdı - FOTO
22/09/2019 [11:57]:
Yunanıstanda 1985-ci ildə təyyarənin qaçırılması faktına görə axtarılan şəxs həbs edilib - FOTO
22/09/2019 [11:54]:
Mütəxəssisdən lazerə gedən qadınlara məsləhət: "Erotikanı pozmayın"
22/09/2019 [11:24]:
Ağ Evə qarşı “üçlər ittifaqı”: ABŞ Yaxın Şərqin “qapı”sı arxasında qala bilər
22/09/2019 [11:20]:
ABŞ-dan İrana şok: Birini də biz vuraq, səs çıxartmayın!
22/09/2019 [10:59]:
Bakıda 1 manata obyekt satılır - Foto
22/09/2019 [10:52]:
Bəyi toy gecəsi öldürdülər - Ən xoşbəxt günü, son günü oldu-FOTOLAR
22/09/2019 [10:49]:
Poroşenko həbs olunmaq ehtimalından danışdı
22/09/2019 [10:24]:
"Başımıza dəysin belə demokratiya, gözümüzə girsin belə mübarizə..."
22/09/2019 [10:22]:
Bir qrup ukraynalı bloger Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarına gəldi... - FOTO
22/09/2019 [10:15]:
Ramzan Kadırovun dəbdəbəli həyatı ilə bağlı Ukrayna TV-sindən VİDEOŞOK...
22/09/2019 [10:09]:
Sevgilisinə su altında evlilik təklif edərkən boğulub öldü
22/09/2019 [10:08]:
KİV: Rusiya Kraliça II Yelizavetanın oğluna qarşı kompromat ələ keçirib
22/09/2019 [09:58]:
“ASAN xidmətin səyyar briqadaları yaradılmalı və xaricdəki azərbaycanlıları sənədləşdirməlidir”
22/09/2019 [09:51]:
Bədən qoxunuz xəstəliyinizdən xəbər verir
22/09/2019 [09:45]:
Müsəlman ölkəsi Ermənistanın bayramını təntənə ilə qeyd etdi - FOTO
22/09/2019 [09:17]:
Ali Baş Komandanına və dövlətinə sadiq olan general...
22/09/2019 [08:43]:
Yüksək maaş verən şirkətlərin reytinqi – TOP 10
22/09/2019 [08:38]:
Bu gün "Neftçi" və "Keşlə" arasında yubiley oyunu keçiriləcək
22/09/2019 [08:23]:
Assanjın həbsxanada saxlanma şəraiti sərtləşdirildi
22/09/2019 [08:21]:
“Hüseyn kimdir?” könüllüləri ABŞ-ın Luisvil şəhərində ehtiyaclı insanlara ərzaq payladı...
22/09/2019 [08:18]:
Ukrayna sərhədlərini amerikasaayağı qoruyacaq
22/09/2019 [08:16]:
Imam Hüseyn(ə.s.) dünyaya nə vaxt və necə gəldi?..
22/09/2019 [00:57]:
"Heç kim "BP"dən soruşmur ki, nə üçün Bakının göbəyində zəhərli maddələrdən istifadə edirlər?”
22/09/2019 [00:37]:
"“Parabeyin” onlara ağır söyüşlər söydükdən sonra tapancasını polis rəisinə tuşladı..."
21/09/2019 [23:01]:
İran hava məkanına girən bütün PUA-ları vuracaq
21/09/2019 [22:34]:
Prostat genişlənməsi: Əksər kişilərin “qorxulu yuxusu” - Əlamətləri, müalicəsi...
Bütün arxiv bir sırada
18/08/2019 [14:14] - Cəmiyyət - ( 812 dəfə baxılıb)

Şeyxülislamın 40 ildə imza atdığı İLKLƏR - Qorbaçovu rüsvay edib, vəhdət namazı qıldırıb, imam üçün qan verib...



Avqust ayında Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədri, Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin 70 yaşı, fəaliyyətinin 40 ili tamam olur.

1979-cu ildə, 30 yaşında QMİ sədri seçilən A.Paşazadə istər sovet, istərsə də müstəqillik dövründə ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakı ilə diqqət çəkib. Bu fəaliyyət nəticəsində QMİ Azərbaycanın ictimai həyatında yerini möhkəmləndirib və dini cameənin avanqardı kimi çıxış edib. A.Paşazadənin din xadimi kimi fəaliyyəti zəngindir. QMİ sədri sovetdən qalma ənənəvi dini passivliyi dağıdaraq ona yeni nəfəs verməyi bacarıb.

Şeyxülislam 40 illik fəaliyyətində həm də imza atdığı ilklərlə yadda qalıb. 

O, 30 yaşında Şeyxülislam seçilməklə sovet məkanında ən gənc dini rəhbər olaraq özünü təqdim edə bilib. Buna qədər SSRİ məkanında müsəlman din xadimləri həddən artıq yaşlı və cəmiyyətdən təcrid olunmuş halda idilər. Gənc Allahşükür paşazsənin sovet kommunist rəhbərliyi qarşısında dağıdılmış Bibiheybət məscidinin bərpası üçün qaldırdığı təklif 80-ci illərin əvvələri üçün kifayət qədər riskli addım idi. Ona qədər Azərbaycanda dini rəhbərlər bunu açıq şəkildə dillərinə gətirməmişdilər. 30-cu illərdə bolşeviklər tərəfindən dağıdılmış Bibiheybət məscidinin ərazisində isə Stalinin qorxunc heykəli ucalırdı.

1986-cı ilin oktyabrında dünyanın 30-dan çox dövlətini təmsil edən 600-dən çox din xadimi Bakıya toplaşmışdı. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri, 36 yaşlı Allahşükür Paşazadənin təşkilatçılığı ilə Azərbyacanda ilk dəfə İslam Konfransı Təşkilatının himayəsi altında “Müsəlmanlar sülh uğrunda mubarizədə” adlı beynəlxalq konfrans təşkil olunmuşdu. Bu beynəlxalq konfrans Azərbaycanın dünya müsəlmanlarının yeni əməkdaşlıq mərkəzinə çevrilməsində mühüm rol oynadı. Buna qədər SSRİ-də son dərəcə nadir hallarda keçirilən belə beynəlxalq tədbirlər yalnız Orta Asiyada - Daşkənddə baş tuturdu.

Bakıda keçirilən bu konfrans Azərbaycanın müsəlman dünyası ilə yaxın əlaqələr qurmasında bir vəsilə oldu. Üstündən 5 il ötəndən sonra –1991-ci ildə Azərbaycan keçmiş SSRİ-nin müsəlman respublikaları arasında ilk olaraq İslam Konfransı Təşkilatının (hazırkı adı İƏT – İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı) üzvlüyünə qəbul edildi.

80-ci illərdə SSRİ-də başlanmış yenidənqurma prosesi dini müstəvidə bir oyanışa səbəb oldu. Müsəlman respublikalarının dini liderləri arasında dövrün yeni çağırışlarına cavab verəcək azsaylı ruhanilər sırasında A.Paşazadə də var idi.

1989-cu ildə SSRİ Xalq Deputatları Qurultayına keçirilən  seçkilərdə ilk dəfə olaraq Sovet İttifaqının dindar kəsiminin nümayəndələrinin iştirakına imkan yarandı. Seçkilərin nəticələrinə görə, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə SSRİ xalq deputatı mandatını aldı. Şeyxülislam SSRİ Ali Sovetinin Aşkarlıq, vətəndaş hüquqları komitəsinin üzvü oldu və SSRİ-də dindarlara ilk dəfə hüquq verən “Vicdan azadlığı haqqında” qanun layihəsini hazırlayan işçi qrupun tərkibinə daxil edildi.

QMİ sədrinin təşəbbüsü ilə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq 1989-cu ildə Bakı İslam Universiteti açılıb.

1990-cı ilin 20 yanvar qırğını Azərbaycanda prosesləri dəyişdirən məhək daşı oldu.

Şeyxülislamın qanlı qırğınla bağlı SSRİ prezidenti Mixail Qorbaçovu ittiham edən bəyanatı dünyada böyük rezonans vdoğurdu və onu ittifaq məkanında tanınmış ictimai xadimə çevirdi. Bu, SSRİ tarixində din xadiminin sovet rəhbərini ittiham edən ilk belə bəyanat idi. 1990-cı il martın 14-də Mixail Qorbaçovun SSRİ prezidenti seçilməsinə etiraz olaraq  Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə SSRİ Xalq deputatı mandatından imtina etdi.

Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda gedən hərəkatın fəal iştirakçısına çevrilmiş A.Paşazadə bu illər ərzində bir sıra yeni təşəbbüsləri ilə tolerantlıq və birgəyaşayış prinsiplərinin möhkəm təməlini yarada bilib. 

1991-ci ilin dekabrında QMİ sədrinin bilavasitə təşəbbüsü və təkidi sayəsində Azərbaycan SSRİ-nin müsəlman respublikaları arasında ilk olaraq İslam Konfransı Təşkilatının (indiki adı İƏT - İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı) üzvlüyünə qəbul edildi.

Bu, 47 müsəlman dövləti tərəfindən Azərbaycanın müstəqil müsəlman ölkəsi kimi qəbul edilməsi, Qarabağ probleminin beynəlxalq müstəviyə çıxarılması demək idi. Toplantıda iştirak edən Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı, Əlcəzair, Misir və 20-yə yaxın ölkənin dövlət rəhbərləri ilə şəxsi görüşləri sayəsində Şeyxülislam Azərbaycanı həm İslam Konfransı Təşkilatının, həm də İslam İnkişaf Bankının tamhüquqlu üzvü etməyə nail oldu. Həmin toplantıda Pakistanın Baş naziri Nəvaz Şərif ölkəsinin Azərbaycanın müstəqilliyini tanıdığını ilk olaraq rəsmən bəyan etmişdi.

Həmin dövrdə ölkəmizin mövqeyinin islam dövlətləri tərəfindən dəstəklənməsi və onun vasitəsilə təcavüzün ağır nəticələrinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması çox vacib məsələlərdən idi.

Azərbaycanın üzləşdiyi Qarabağ probleminin həlli üçün ilk gündən səyini əsirgəməyən Şeyxülislam dünyanın din xadimləri ilə apardığı danışıqlar nəticəsində münaqişənin dini çalar daşıması barədə erməni iddialarını darmadağın edə bilmişdi. 1995-ci ildə Moskvada Rusiya patriarxının təşəbbüsü ilə keçirilmiş Rusiya-Azərbaycan-Ermənistan üçtərəfli danışıqlarının yekun bəyanatında münaqişənin dini motivli olmadığı dünyaya rəsmən bəyan olundu.

Müxtəlif dini konfessiyaların  yaşadığı Azərbaycanı xaricdən  “doğru ilahi əmrlər” ixrac edən maraqlı qüvvələr üçün cazibədar edir. Dinləri bir-birinə qarşı qoymaqla siyasi  dividend qazanmağa çalışan qüvvələrin  at oynatdığı bir dünyada tolerantlıq prinsipləri, birgəyaşayış mesajları sülh və barış üçün əsas resept sayılır. 

QMİ sədri müsəlman dünyası üçün çox nadir olan bir ilkə nail olmaqla tolerantlığın yaxşı nümunəsini yarada bilib.  Min ildən artıqdır ki, İslam dünyasının iki böyük məzhəbinin – şiə və sünni məzhəblərinin nümayəndələri ibadətlərini fərqli şəkildə və fərqli məkanda edirlər. Tarixdə bir neçə dəfə onların vəhdətinə, birliyinə təşəbbüslər göstərilsə də, indiyədək bu təşəbbüslər davamlı xarakter almayıb.

Qurani-Kərimdə Allah bütün müsəlmanları birliyə və vəhdətə çağırır. Belə bir zamanda Azərbaycan bütün dünyaya nümunə ola biləcək növbəti addım ata bildi. Məscidlərdə müxtəlif məzhəblərin nümayəndələri birgə Vəhdət namazı qıldılar.

QMİ sədrinin atdığı mühüm addımlardan biri də Aşura mərasimlərində qanvermə aksiyasıdır. Şeyxülislam yüzillərlə davam edən müqəddəs gündə başyarma kimi mövhumatçı adəti xəstələrə qanvermə aksiyasına çevirməklə islam dininin xeyrixah əməllərə çağırış mesajını bir daha praktik subut etdi.

QMİ sədri islam dini və dünyəvi elmlər arasında  münasibətləri əlaqələndirən bir alim kimi də tanınır. Allahşükür Paşazadənin hələ SSRİ dönəmində yazdığı, elmi redaktoru akademik Ziya Bünyadovun olduğu “Qafqazda İslam” əsəri Azərbaycan elmi tarixində öz layiqli yerini tutur.

Kitab həmin dövrə qədər Azərbaycanda islam və onun tarixinə dair sovet ideoloji platformasından kənar yazılan ilk araşdırmadır.

Şeyx bununla SSRİ zamanında dini sinfi mövqedən tənqid edənləri tənqid edən ilk müəliflərdəndir. Həmin tənqidçilərin yazılarındakı dinin sinfi mövqedən tənqidi metodologiyası Şeyxülislamın elmi qənaətləri ilə köklü şəkildə rədd edilib. Onun əsərləri islamşünaslığa dair tədqiqatlara böyük təsir göstərib. Bu əsərləri ilə Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə özünü təkcə din xadimi kimi deyil, həm də istedadlı tarixçi və filosof kimi tanıda bilib.

Özünün məhsuldar fəaliyyəti ilə Azərbaycanı Qafqazda dini əməkdaşlıq mərkəzinə çevirməklə A.Paşazadə eyni zamanda Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü tolerantlıq siyasətinin dünyada və MDB məkanında təbliğini yol açıb və Bakını bu siyasətin məhək daşına çevirib.(modern.az)

loading...
loading...
Ali Baş Komandanına və dövlətinə sadiq olan general...
2500 km üzən pinqivin əldən düşmüş halda tapıldı - MARAQLI
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: "UŞAQLARINIZI QIDIQLAMAYIN"
Körpələrini görmək istəyərkən başqa bir üzlə qarşılaşdılar - MARAQLI
Abşeronda qəzaya düşən avtomobil alov topuna döndü - VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
“Cinayəti iyirmi gün öncə planlaşdırmışdım...” - Toy gecəsi kürəkənini öldürən qaynata danışdı...
Cəmiyyət
“O, rus qadınla evləndiyi üçün övladımızın da dəfninə gəlmədi...” - Tək oğlunu itirən qadının hekayəsi...
Maraqlı
Ramzan Kadırovun dəbdəbəli həyatı ilə bağlı Ukrayna TV-sindən VİDEOŞOK...
Cəmiyyət
Prostat genişlənməsi: Əksər kişilərin “qorxulu yuxusu” - Əlamətləri, müalicəsi...
Kriminal
Banda üzvləri Bakıda adam oğurladılar, “baqaja” qoyub apardılar- "Dedi dili uzanıb, kəsmək lazımdır"
Həftənin ən çox oxunanları
Seksoloqa 8 vacib sual: Utanıb soruşmadıqlarınız...
“Mənimlə evləndiyi üçün onu Azərbaycana deportasiya etdilər...” - Belaruslu qız...
Banda üzvləri Bakıda adam oğurladılar, “baqaja” qoyub apardılar- "Dedi dili uzanıb, kəsmək lazımdır"
Əli Nağıyevlə Orxan Sultanov yas mərasimində: İlyas İsmayılovun oğlunun qətlindən 1 il ötdü
"Siz OMON-un özbaşınalıqlarının qarşısını alın, mənim işlərimə qarışmağa ixtiyarınız yoxdur"
“Ona heç nə olmadı, mənimsə 2 övladım anasız qaldı”: Müəllimin bədbəxt etdiyi xadimə...
"40 yaşım var, vecimə də deyil, enerjim var, ruhum cavan, gözlərim də parıldayır..."
Düşmən səfərbərlik elan edir: Bütün rezerv qüvvələr geri çağırılır, həm də təcili...
Tramp İrana qarşı “ən yüksək səviyyəli sanksiya” tətbiq etdi: "Uşaqlar, başlayın..."
"Yoxsa indi azərbaycanlılar Xankəndidə çay içirdi" - Köçəryandan maraqlı etiraf...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247