Xəbər lenti
20/11/2019 [00:14]:
Bədənin bu nöqtəsi hər gün yuyulmalıdır - Amma heç kim buna əməl etmir...
20/11/2019 [00:12]:
Cinsi istəyinin qarşısını ala bilməyən qadınlar: Səbəbləri, əlamətləri, müalicəsi...
20/11/2019 [00:11]:
"Öz həyat yoldaşımı özüm öz evimdə evləndirdim" - VİDEO
20/11/2019 [00:08]:
Nəyə görə Tibet monaxları hər səhər onu isti-isti içir? - İnsanı gəncləşdirən möcüzə...
20/11/2019 [00:05]:
Həbib Nurməhəmmədovun atası: "Bir arvadım var, ikincisi planlaşdırılır, üçüncüsü isə..."
20/11/2019 [00:02]:
Akif Nağı Türkiyə BMM-də Rəcəb Tayyib Ərdoğanın nitq söylədiyi toplantıda iştirak etdi - FOTO
19/11/2019 [23:50]:
Ağstafada 6 aylıq körpə donaraq ölüb - DƏHŞƏT...
19/11/2019 [23:46]:
Qənirə Paşayevadan MM-də müzakirəyə çıxarılan məhkəmə və hakimlər haqqında qanuna təkliflər - VİDEO
19/11/2019 [23:34]:
Prezidentə yaxınlaşıb banka olan borcunun silinməsini xahiş etdi - VİDEO
19/11/2019 [23:31]:
Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Bakıda parka 10 tutuquşu buraxıldı - FOTOLAR
19/11/2019 [23:27]:
Nizami rayonunda qazanxananın qazla daimi təchizatı həll edilir
19/11/2019 [23:25]:
CNG sistemləri üçün yeni qaz xətti çəkilib
19/11/2019 [23:21]:
Etirazlara rəhbərlik edənlər edam olunacaq
19/11/2019 [23:09]:
Bakıda avtobus sürücüsünü ürəyindən bıçaqladılar - FOTO
19/11/2019 [23:05]:
Səməd Seyidov ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi ilə görüşüb
19/11/2019 [23:00]:
Azərbaycanın dövlət büdcəsində 840 milyon manat qalıq yaranıb
19/11/2019 [22:55]:
Qənirə Paşayeva cəmiyyəti narahat edən bir sıra problemlərin həlli istiqamətində bəzi qurumlara müraciət edib - VİDEO
19/11/2019 [22:26]:
Türkiyə Müdafiə Nazirliyindən dünyaya mesaj
19/11/2019 [22:14]:
"Bu dəfəki savaş sözün hər mənasında ermənilər üçün misilsiz fəlakət və faciə olacaq"
19/11/2019 [21:58]:
“Xəyanət" və "əxlaqsızlıq" kimi anlayışlar yalnız zəiflər üçün mövcuddur”
19/11/2019 [21:52]:
Gömrükdən qaçaq siqaret keçirmək istəyəni it yaxaladı - FOTO
19/11/2019 [21:50]:
"Əgər məhkəmələr bu məsələdə kifayət qədər ədalətli deyilsə..."
19/11/2019 [21:43]:
“Azərbaycanda yarımçıq doğulanların sayı...”
19/11/2019 [21:38]:
Suriyada məktəb atəşə tutuldu
19/11/2019 [21:23]:
Qonaqlar Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunu ziyarət ediblər - FOTOLAR
19/11/2019 [21:07]:
Ədliyyə orqanlarına qulluğa qəbul üzrə müsabiqədə iştirak edən namizədlərin nəzərinə
19/11/2019 [20:53]:
"Kişi müəllimlərin sayı buna görə azalır" - Millət vəkili
19/11/2019 [20:50]:
Orta pensiya məbləği 293 manat ətrafında olmalıdır
19/11/2019 [20:50]:
Metroda sıxlıq, sərnişinlərin çıxışında problem yarandı
19/11/2019 [20:48]:
Azərbaycan yığması Ukrayna ilə heç-heçə oynayıb
19/11/2019 [20:48]:
Korrupsiya haqqında məlumat verənlərə pul mükafatı: Bizdə bu norma varmı?
19/11/2019 [20:46]:
Nəhəng kobra dünyanın ən böyük ilanını uddu - VİDEO
19/11/2019 [19:59]:
BDU-nun rektorundan imkansız tələbələrə jest - FOTO
19/11/2019 [19:55]:
"Qarabağ münaqişəsinin həlli bizim üçün də mühüm məsələdir"
19/11/2019 [19:53]:
Salyanda dəm qazı faciəsi: 27 yaşlı qadın öldü
19/11/2019 [19:51]:
Özbəkistanın sabiq baş prokurorunun dəbdəbəli evi satışa çıxarılıb
19/11/2019 [19:24]:
Yerevan Psixiatriya Klinikasının pasiyentləri aclığa başladılar
19/11/2019 [19:22]:
"ABŞ-da təhsil alanların Azərbaycan hökumətində təmsil olunması sevindiricidir"
19/11/2019 [19:05]:
Elçinlə arvadından döyülmə xəbərinə reaksiya
19/11/2019 [18:50]:
Prezident Cavid Qurbanovun fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi - FOTO/VİDEO
19/11/2019 [18:45]:
Elçin Əlibəylinin arvadı tərəfindən döyülməsinin səbəbi bilindi
19/11/2019 [18:42]:
Oqtay Gülalıyev İstanbuldakı “Amerika xəstəxanası”na köçürüldü
19/11/2019 [18:38]:
Xəzərdə batan neftçinin meyiti tapıldı
19/11/2019 [18:16]:
Arvadı Elçin Əlibəylini döyüb xəstəxanalıq etdi
19/11/2019 [18:13]:
Bayram Nurlu da bələdiyyə seçkilərinə QATILIR
19/11/2019 [18:09]:
Babəkin abidəsi hazırlanır - Qafqazda ən hündür heykəl...
19/11/2019 [18:08]:
Azərbaycanda zəlzələ olub
19/11/2019 [18:04]:
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
19/11/2019 [18:01]:
Prezident bu yolun yenidən qurulmasına beş milyon manat ayırdı
19/11/2019 [17:57]:
Balaca Gimnastımız Mina Abbasova Lüksemburqda 312 gimnast arasında 2-ci yerə çıxdı
19/11/2019 [17:51]:
ABŞ İrana növbəti zərbəyə hazırlaşır
19/11/2019 [17:50]:
BMqT-nin Azərbaycan nümayəndəliyi Gəncədə yerləşən sığınacaqda təmir işlərinə başladı - FOTO
19/11/2019 [17:50]:
Türkiyə Prezidenti: “Bağdadinin qohumlarından vacib kəşfiyyat məlumatları əldə edilib”
19/11/2019 [17:45]:
Ərdoğandan Trampa F-35 mesajı : "Ya verəcəksiniz, ya da başqa yollar axtaracağıq"
19/11/2019 [17:40]:
Qazilər deputatlara MÜRACİƏT ETDİ - Qarabağ əlillərinin sığorta pulu ödənilsin
19/11/2019 [17:40]:
Havanın temperaturu 5-8 dərəcə enəcək, yağış, qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
19/11/2019 [17:30]:
Özbəkistan ali məktəbləri ADNSU ilə əməkdaşlığa maraq göstərir - FOTO
19/11/2019 [17:18]:
Vilayət Eyvazov Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin yeni rəisini şəxsi heyətə təqdim edib
19/11/2019 [16:39]:
Lukaşenko oğluna vəzifə verdi
19/11/2019 [16:34]:
“Gedib, nəvələrini oynatsın...” – Partiya sədrindən səhiyyə nazirinə çağırış
19/11/2019 [16:25]:
“Siz məni yaman tez qabaqlayırsız” - Novruz Məmmədov prorektor təyinatından DANIŞDI
19/11/2019 [16:23]:
Fakt: Elçibəy “erməni havası”na oynayıb? - Video
19/11/2019 [16:22]:
2020-сi ildə ediləcək yardımlarda kəsintiyə getdilər- ABŞ-dan Türkiyə həmləsi...
19/11/2019 [16:17]:
Məcburi köçkünlər üçün əmək yarmarkası keçirilib - FOTO
19/11/2019 [16:12]:
Ermənistanda polis şöbəsinin rəisi tutulub
19/11/2019 [16:09]:
Bakı-Şamaxı-Yevlax avtomobil yolunda çat əmələ gəlib
19/11/2019 [16:05]:
DİN müsabiqə elan edir
19/11/2019 [16:01]:
Fəal yaşlanmanı və ahılların fəal iştirakçılığını təşviq edən məlumatlandırma kampaniyasına başlandı - FOTO
19/11/2019 [15:55]:
BSU-da İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə və “Nəsimi ili”nə həsr olunmuş geniş tədbir keçirilib - FOTO
19/11/2019 [15:38]:
Müxalifət Gürcüstan parlamentinin iclas zalının qapısını qıfıllayıb - FOTO
19/11/2019 [15:36]:
İsgəndər Həmidov siyasətdən GETDİ
19/11/2019 [15:34]:
BNA havaların soyuması ilə əlaqədar dezinfeksiya işləri aparır
19/11/2019 [15:29]:
"Yerə yıxıb başını kəsmək istəyib"- xəstəxanada arvadını öldürən şəxsin işi
19/11/2019 [15:27]:
“Ali təhsilli kimya-biologiya müəlliyəm”
19/11/2019 [15:27]:
Donald Tramp: "ABŞ-da faiz dərəcəsi başqa ölkələrdən az olmalıdır"
19/11/2019 [15:24]:
Nazirlər Kabinetinin yeni sözçüsü: "Etimadı doğrultmağa çalışacağam"
19/11/2019 [15:21]:
Nazirlər Kabinetinə yeni mətbuat katibi təyin olundu
19/11/2019 [15:20]:
“Əgər istəmiriksə hakim rüşvət alsın, başqa yollara düşsün, onda...”
19/11/2019 [15:19]:
“2 rayon Dağlıq Qarabağı Ermənistanla birləşdirdiyi üçün danışıqlarda 5 rayon müzakirə edilir...”
19/11/2019 [15:18]:
“Ən son dodağımı...” - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
23/08/2019 [22:41] - Siyasət - ( 1443 dəfə baxılıb)

“Rusiyanın cənubunda nüfuzlu bir oyunçu meydana gəlib” - Tofiq Zülfüqarov



Suriyada – İdliblə bağlı Türkiyə ilə Rusiya arasında gərginlik yaranıb. Son illər az qala dost ölkələrə çevrilən iki dövlət üz-üzə gəlməkdədir. Bu yöndə bir sıra siyasi təhlilçilər müxtəlif təxminlər səsləndirirlər. Bu və ya digər aktual məsələləri sabiq xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarovla dəyərləndirdik.

- Tofiq bəy, Suriyada Əsəd qüvvələri Rusiyanın da dəstəyi ilə Türkiyə konvoyunu bombalayıb. Bu da Ankara ilə Moskvanın Suriyada üz-üzə gələ biləcəyi haqda rəylər yaradıb. Nə baş verir?

- Suriyada baş verən hadisələri dərk etmək üçün əsas məsələlərdən biri ondan ibarətdir ki, oradakı oyunçular hansı məqsədlər güdür. Türkiyəni götürsək, bəllidir ki, bu ölkə öz sərhədlərini qorumaq məqsədilə öz sərhədlərində onun dövlətçiliyinə qarşı hansısa qurumların yaradılmasına imkan verməmək üçün Suriya ərazisində aktiv əməliyyatlar aparır. Bəşər Əsəd hökumətinin də məqsədləri bəllidir. O istəyir ki, hakimiyyətini öz ərazilərində təmin eləsin. Uzaqdan gələn oyunçuların məqsədləri bizə bir o qədər aydın deyil. Ələlxüsus Rusiyanın oradakı məqsədinin nədən ibarət olduğu bilinmir. Bu da sual altında olan məsələdir. İndiyəcən şərqşünas olduğuma baxmayaraq, Rusiyanı dərk edə bilmədim. Müxtəlif məsələlər və müxtəlif fikirlər irəli sürülür. Nəyə görə Rusiya orada daha aktivdir? Amma onun barəsində yenə də yekun fikir söyləmək çox çətindir. Bəziləri deyirlər ki, hansısa qüvvələrin təsiri altında Rusiyanı ora cəlb ediblər. Əsas məqsəd bundan ibarətdir ki, İsrailə yaxın olan ərazilərdə stabil, hansısa  effektiv olan dövlət qurumu olmasın, yəni gələcəkdə təhlükə yaratmamaq üçün guya ki, orada bu cür qarmaqarışıqlıq yaradılıb və bu vəziyyət hələ də hökm sürür. Yenə də sual ortalığa çıxır ki, bəs Rusiyanın orada nə marağı var? İranın hansı maraqları var, bu başadüşüləndir. Bu ölkənin konsepsiyası mövcuddur - şiə zolağı yaratmaq. Bu zolağın Aralıq dənizinə qədər uzanmasını İran təmin etməyə çalışır. Konsepsiya barədə müxtəlif müşahidəçilər çox danışırlar. İndiki baş verən hadisələr uzun müddət əməkdaşlığı əks edən bir dövrün mərhələsidir. İstisna etmirəm ki,  bu və ya digər hadisələrdən, yenə də hansısa danışıq və razılıqlardan sonra nəsə vəziyyət dəyişər. Bir şeyi qeyd etmək lazımdır ki, həmin ərazilərdə əsasən, türkdilli əhali yaşayır. Orada yaşayan insanların Türkiyəyə meylli olması heç kəsə sirr deyil. Bundan öncəki Rusiya-Türkiyə böhranı da məhz bu bölgədə baş verib. Onun bu və ya digər şəkildə həll olunması onu göstərir ki, gələn mərhələdə Rusiya və Türkiyə bir-birilə dil tapa bilər. Mənzərəni tamamlamaq üçün onu da qeyd etmək lazımdır ki, bəzi mənbələr onu söyləyir ki, artıq Rusiya-İran münasibətləri qabaqkı kimi deyil. Hətta belə fikirlər də səslənir ki, İran və Rusiya meylli qüvvələr arasında hətta toqquşmalar baş verir. Düşünürəm ki, Suriya ilə bağlı əsas məqsəd hələ ki orada sülhün əldə olunmaması yönündədir. Təəssüflər olsun ki, bu dövlətin taleyi belə oldu.

- Putin və Lavrov son günlərdə Türkiyə  əleyhinə sərt açıqlamalarla çıxış edirlər. Sizcə bütün bunlar nədən qaynaqlanır? Bəlkə Türkiyəyə S-400-ləri satan Rusiya istəyinə nail olmadığı üçün bunu edir?

- Problem bundan ibarətdir ki, bu növ silahların Türkiyəyə verilməsi müdafiə məqsədlərindən başqa digər siyasi məqsədlərə daha çox xidmət edirdi. Hər tərəf orada xeyrini əldə etmək niyyətində idi. Rusiyanın bu şərtlərlə silahları satmaqda məqsədi ondan ibarət idi ki, Türkiyə-ABŞ və Türkiyə-NATO əlaqələri gərginləşsin. Hətta belə fikirlər səslənirdi ki, guya Türkiyə NATO-dan çıxacaq. Amma əksinə oldu. Bəzilərinin gözləntilərinə baxmayaraq, göründüyü kimi silahlar artıq Türkiyə ərazisindədir. Hiss olunur ki, Türkiyə-Amerika əlaqələrində müsbət meyllənmələr üzə çıxıb. Bununla əlaqədar bir məsələni sizin yadınıza salmaq istəyirəm ki, Trampın bir çıxışı var idi. O deyirdi ki, bizim Amerika siyasətimiz Türkiyəyə qarşı ədalətli olmayıb. Bununla işarə edib ki, Obama vaxtında normal münasibət bəslənmirdi, ona görə Türkiyə məcbur olub ki, Rusiyaya müraciət etsin və bu növ silahları əldə etsin. Bəlkə də bu məqsədlərdə olmayan Rusiyada da Türkiyəyə yönəlik meyllər artmaqdadır. Amma lap belə olsa da, siyasi oyunlar davam edəcək. Hesab edirəm ki, bu siyasi oyunların pik vəziyyəti də ola bilər, aşağı düşməsi də mümkündür. Amma birmənalı bir fikri demək olar ki, Rusiyanın cənubunda nüfuzlu bir oyunçu meydana gəlib. Bu da Türkiyədir. İstər-istəməz Rusiya Türkiyə ilə dil tapmalıdır. Bu məcburiyyət hər zaman Rusiyanın qarşısında olacaq. Eyni zamanda, Türkiyə də bu faktoru nəzərə almalıdır.

- Bu günlərdə bir məlumat da yayıldı ki, ABŞ Türkiyəyə “Patriot” raket əleyhinə komplekslərinin satışı haqda təklifini geri götürüb. Sizcə buna səbəb nə oldu? Hələ də Amerika S-400-lərə görə Türkiyəni “əfv” edə bilmir?

- Bunları demək çətindir. Türkiyə ilk dəfə yeni növ silahları - lazer silahlarını sınaqdan keçirib. Bilmirəm, bu məlumatla tanışsınız ya yox. Bu məsələdə o qədər mütəxəssis deyiləm. Amma s-400 olan yerdə bəlkə də “Patriot” onun analoqu olan bir sistem Türkiyə üçün bir o qədər də önəmli deyil. Bu məsələni qabaqlamaq üçün Amerika bəyan edir ki, “Patriot”ları onlara satmırıq. Yəqin ki, Türkiyənin özünün imtinasını istəmirlər. Burada biznes məsələləri də ola bilər. Çünki “Patriot” sistemləri bahalıdır və bir çox ölkələrdə istifadə olunur. Onun qiymətini aşağı salmadan bəlkə də bu addımlar atılır.

- “Patriot” və S-400-lər Türkiyəni sizcə seçim qarşısında qoya bilərmi? Yəni ya NATO, ya da Avrasiya İttifaqı...

- Bu təbii ki, belə ola bilməz. S-400 və “Patriot”lar hava sistemlərinin hansısa bir hissəsini təmin edən sistemlərdir. Burada seçim söhbəti ola bilməz. Çünki siyasi və iqtisadi baxımdan Türkiyə Qərbə illərlə bağlı olan ölkədir. Digər tərəfdən Türkiyənin Qərblə böhranı bir məsələdən doğur. Ankara son 10-15 il ərzində böyük bir iqtisadi irəliləyişə nail olub. Bu da məcbur edir ki, Türkiyə dünyada yeni bir siyasi rol oynasın, yeni bir yer tutsun. Bu proses heç də problemsiz keçən proses deyil. Hər bir ölkədə bu proseslər mövcuddur. Türkiyə özünü dünyaya təqdim etməkdədir. Onu həm Şərqdə, həm də Qərbdə qəbul etməyə bilərlər. Buna da normal yanaşmaq lazımdır. Gec-tez Türkiyə regional və fövqəldövlət kimi öz yerini tutacaq.

- Gələn ay Astanada Türkiyə, Rusiya və İran prezidentlərinin görüşü baş tutacaq. Sizcə həmin görüşə Putin yoxsa Ərdoğan üstün mövqedə yollanacaq?

- O görüş yuxarıda dediyimiz proseslərlə bağlı ola bilər. Bu görüşə hazır olarkən tərəflər bu və ya digər güclü tərəflərini nümayiş etdirirlər. Suriyada baş verən son hadisələr məhz bu məqsədi güdür.

- Türkiyənin Rusiyanın dəstəklədiyi Venesueladakı Madura rejimi ilə iqtisadi əlaqələrini dayandırdığı yönündə xəbərlər yayılıb. Hətta  2018-ci ildə Türkiyənin Venesueladan idxalatı 879 milyon dollar həcmində olduğu halda, bu ilin 6 ayında cəmi 4 milyon dollar təşkil edib. Sizcə, Türkiyə-Rusiya gərginliyinin yaranmasına səbəb olan amillərdən biri də bu ola bilərmi?

- Siyasi məsələlərin birbaşa iqtisadi məsələlərlə bağlılığı mövcuddur. Bu rəqəmlərə o qədər də önəm vermək lazım deyil. Bir daha deyirəm ki, 10-15 ildə Türkiyə ciddi sıçrayışa imza atıb. 15 il əvvəlki Türkiyə ilə bugünkü Türkiyə hərbi, iqtisadi və siyasi baxımdan təbii ki, ciddi fərqlənir. Bunu sübut edən bir fikri yada salmaq istəyirəm. Erməni əsilli müğənni Şarl Aznavur mənalı bir fikir söyləmişdi. O deyirdi ki, biz genosid mübarizəsini başlayanda Türkiyə çox geridə qalan bir ölkə idi. Amma indi onu G20-lərin görüşünə çağırırlar, 20-lərin üzvü olub. Baxın, son 20 ildə Türkiyəni ittiham edənlər də var, amma o inkişaf edib. Bu, əslində düşmənin etirafıdır. Türkiyə ətrafında baş verən hadisələr birbaşa bununla bağlıdır. Köhnə oyunçular yeni oyunçu olan Türkiyənin oyununu izləmək istəmirlər - nə Qərb, nə də Rusiya. Ona görə müxtəlif yollara əl atırlar. Hətta bunun üçün “dost” olmaq yolunu da seçirlər. Qardaş ölkəmiz bu sınaqlardan layiqincə çıxacaq.(musavat.com)

loading...
loading...
Cinsi istəyinin qarşısını ala bilməyən qadınlar: Səbəbləri, əlamətləri, müalicəsi...
Böyük alim ona hörmətsizlik edən həyat yoldaşını niyə cəzalandırmırdı?..
Rusiyalı aktyor qızını bu şəkildə cəzalandırdı - VİDEO
"Heç bir kişinin başı üçün deyil ki, desin Pərvinə maşın, ev və ya digər bahalı hədiyyə etmişəm"
Ilanla oynanan oyun şok yaratdı - MARAQLI...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
2020-сi ildə ediləcək yardımlarda kəsintiyə getdilər- ABŞ-dan Türkiyə həmləsi...
Cəmiyyət
“Yanaşma əsasən texniki vəziyyətlə, istismara yararlılıqla, müasir standartlara uyğunluqla bağlı olacaq...”
Cəmiyyət
“Təhsilə ayrılan vəsait daha da çoxaldılmalıdır”
Cəmiyyət
“Bütün hallarda Mirzə Cəlilin heykəlini qoymaqla biz nəsə itirmərik, əslində udarıq...”
Dünya
Kreml Parisdə “sarı gödəkçələr”i, Almaniyada “Almaniya üçün alternativ”i idarə edir- Fotolar
Həftənin ən çox oxunanları
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ölkədə bütün danaları kəssən, 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
"Sən dediyin kimi "mama roza" olsaydım, ən birinci xalan qızı Könül Əzizi çıxardardım..."
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247