Xəbər lenti
08/08/2020 [01:29]:
"Dünayda üç güclü Erməni dini mərkəzindən biri-Kilikiya katolikosluğu Beyrutdadır"
08/08/2020 [00:33]:
Bakıda iki avtomobil toqquşdu, xəsarət alan var
08/08/2020 [00:29]:
"Rusiyanın qaba və aqressiv siyasəti post sovet məkanında elə vəziyyət yaradıb ki..."
08/08/2020 [00:06]:
Vaqif Dərgahlı: "Sarqsyan canını qurtarmaq üçün saman çöpündən yapışır"
08/08/2020 [00:04]:
Tovuzda 30 yaşlı qadın bıçaqlandı
07/08/2020 [23:44]:
Hindistana məxsus “Boeing 737” sərnişin təyyarəsinin qəza enişi zamanı 17 nəfər ölüb, 123 nəfər xəsarət alıb - YENİLƏNİB
07/08/2020 [23:40]:
Ceyhun Bayramov qarşıya qoyulan vəzifələrdən danışdı - VİDEO
07/08/2020 [23:06]:
Putinin səbri tükəndi-onu kompüter adlandıran Lukaşenkoya zəng edib nələr dedi...
07/08/2020 [23:01]:
Rusiyada nəhəng almaz tapıldı
07/08/2020 [22:58]:
Bakıda atomobil gənc qızı vuraraq ağır xəsarət yetirdi
07/08/2020 [22:38]:
Partlayış baş verən qaz kəməri ilə bağlı - SOCAR-dan açıqlama
07/08/2020 [22:32]:
Göyərtəsində 191 nəfər olan təyyarə qəzaya uğradı: Ölənlər var - YENİLƏNİB + VİDEO
07/08/2020 [22:30]:
"Keçilmiş yol, qarşıdakı ilkin və uzaqmənzilli vəzifələrin də dolğun portretini yaratmış oldu"
07/08/2020 [22:24]:
Kürdəmirdə piyada yol-nəqliyyat hadisəsində xəsarət aldı
07/08/2020 [21:51]:
"Ən kritik anda milli maraqları təhdid edən qərarları bu zümrədən gözləmək mümkündür"
07/08/2020 [21:50]:
Hacıqabulda qaz xəttində yanğın - YENİLƏNİB + VİDEO
07/08/2020 [21:45]:
İri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətinə icazə verilməyib
07/08/2020 [21:42]:
“Səbail” daha bir futbolçu ilə vidalaşdı - FOTO
07/08/2020 [21:37]:
Hacıqabul ərazisində yanğın başlayıb - VİDEO
07/08/2020 [21:06]:
Kadırovun gəlirləri 140 milyona yaxın artıb
07/08/2020 [21:03]:
Baş nazirdən 190 manatlıq birdəfəlik ödəmə ilə bağlı QƏRAR
07/08/2020 [20:57]:
Azərbaycanda karantin rejimi yenidən yumşaldıldı: Bir sıra məhdudiyyətlər ləğv edildi
07/08/2020 [20:55]:
57 yaşım var, mən bu içkidən, cəmi yarım stəkan içərək, 12 kq artıq çəkidən...
07/08/2020 [20:43]:
“Türkiyə ordusunun bu dəfə Azərbaycandan “əliboş” dönməsi hər iki ölkənin maraqlarına zidd olar...”
07/08/2020 [20:39]:
Türkiyə-Azərbaycan hərbi təlimlərinin yeni görüntüləri - VİDEO
07/08/2020 [20:22]:
Nigar Camal çimərlik fotosu ilə pərəstişkarlarına "qırmızı" göstərdi...
07/08/2020 [20:05]:
Hindistanda göyərtəsində 174 sərnişin olan təyyarə qəzaya uğrayıb
07/08/2020 [20:04]:
Dövlət Komitəsində kollegiya iclası keçirilib
07/08/2020 [20:03]:
Koronavirusa qarşı mübarizə işində müsbət dinamika müşahidə olunur
07/08/2020 [20:02]:
Çin TikTok-u yasaqlayan ABŞ-ı beynəlxalq məsuliyyətə cəlb edəcəyinə söz verib
07/08/2020 [19:59]:
FIA Britaniya komandasını cəzalandırdı
07/08/2020 [19:56]:
Azərbaycanda  çoxuşaqlı ermənilər üçün belə evlər tikilməyə başlandı... -Foto
07/08/2020 [19:29]:
Saxta arayış satan baş həkim tutuldu
07/08/2020 [19:22]:
Qənirə Paşayeva "Səssiz Dünya" İctimai Birliyinin sədri ilə görüşüb
07/08/2020 [19:10]:
“TurAz Qartalı - 2020” birgə taktiki-uçuş təlimlərinin birinci mərhələsi davam edir - VİDEO
07/08/2020 [19:08]:
Avropada maska taxmayanları nə qədər cərimə edirlər? - MƏBLƏĞLƏR
07/08/2020 [19:06]:
Şəhid generalla polkovnikin məzar daşı hazırdır - FOTO
07/08/2020 [19:03]:
Putin və Lukaşenko ilə “vaqnerçilət”in taleyini müzakirə edib
07/08/2020 [19:01]:
SOCAR rəhbərliyi Prezidentin çıxışından irəli gələn vəzifələri müzakirə edib - FOTO
07/08/2020 [18:59]:
Bakı-Pirşağı-Sumqayıt xəttinə əlavə qatarlar buraxılır - CƏDVƏL
07/08/2020 [18:55]:
“Serbiyanın bu addımı Azərbaycanın diplomatik uğurudur”
07/08/2020 [18:33]:
DYP Bakını tərk etmək istəyən sürücülərə xəbərdarlıq edib
07/08/2020 [18:29]:
Akademik Yaqub Mahmudov Qarabağ tarixi ilə bağlı real faktları açıqlayıb
07/08/2020 [18:28]:
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə imtahanların ikinci mərhələsi başlayır
07/08/2020 [18:23]:
Tovuzda şəhidlərimizin xatirəsi əbədiləşdirilib - FOTOLAR
07/08/2020 [18:16]:
Oktyabrın 18-dən sonra toyların keçirilməsinə icazə verilir? - AÇIQLAMA
07/08/2020 [18:11]:
Bakıda xanım sürücü qəza törətdi: Maşın dərəyə yuvarlandı - FOTO
07/08/2020 [18:06]:
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
07/08/2020 [17:59]:
"Bədbəxtçilyimiz odur ki, fəxri adları da şəxsi münasibətlərə görə verirlər..."
07/08/2020 [17:55]:
Alimlər düyünün ölüm riskini araşdırıb
07/08/2020 [17:49]:
Dünya çempionu: “Şəhid olaq, təki torpağımız azad olsun” - VİDEO
07/08/2020 [17:47]:
“Romeo və Culyetta” filminin aktyoru vəfat edib
07/08/2020 [17:46]:
Qabiliyyət imtahanında iştirak üçün qeydiyyat başlayıb
07/08/2020 [17:44]:
Ədalət Vəliyev MHP sədri Samir Cəfərovla görüşüb
07/08/2020 [17:26]:
Rəsmi Bakıdan Gürcüstana DƏSTƏK
07/08/2020 [17:23]:
“Roskosmos” İlon Maskın raketlərini üstələyəcək layihə hazırlayır
07/08/2020 [17:22]:
"Bandotdel" Bakıda əməliyyat keçirdi, 30 kq narkotik aşkarlandı
07/08/2020 [17:18]:
Britaniya XİN-də siçan tutan pişik təqaüdə göndərildi
07/08/2020 [17:17]:
Azərbaycanda yeni doğulmuş körpə oğurlanıb? - YENİLƏNİB + RƏSMİ AÇIQLAMA
07/08/2020 [17:15]:
Ermənistanın “konyak diplomatiyası”nın əsirinə çevrilən Darya Volodinanın barbar mövqeyi
07/08/2020 [17:04]:
“Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması iqtisadiyyatımız üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir”
07/08/2020 [16:54]:
UFC təxribata əl atan ermənini cəzalandırdı
07/08/2020 [16:51]:
Azərbaycanda son sutkada 421 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 129 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
07/08/2020 [16:41]:
BDU alimlərinin məqaləsi impakt faktorlu jurnalda dərc olunub
07/08/2020 [16:39]:
Söyən də, söydürənlər də “bizimkilərdir”
07/08/2020 [16:36]:
Vüqar Rəhimzadə: "Şəffaflıq biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasında mühüm amildir"
07/08/2020 [16:33]:
"Partlayışda xarici müdaxilə ehtimalı da var" - Livan Prezidenti
07/08/2020 [16:31]:
“Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı dövlətimizin vətəndaşlarımıza verdiyi dəyərin bariz göstəricisidir”
07/08/2020 [16:25]:
Türkiyə kəşfiyyatı Beyrutdakı partlayışın səbəbini araşdırır
07/08/2020 [16:19]:
Mikayıl Cabbarov sahibkarlarla onlayn görüş keçirdi - FOTO
07/08/2020 [16:17]:
Kürdə batan tələbənin meyiti tapıldı- YENİLƏNİB
07/08/2020 [16:16]:
Dayə və uşaqlar Beyrutdakı partlayışdan belə xilas oldu - VİDEO
07/08/2020 [16:12]:
Qəbələdə iki azyaşlını elektrik cərəyanı vurub, onlardan biri ölüb
07/08/2020 [15:59]:
İl ərzində ən çox kitab oxuyan Rusiya vətəndaşı bəlli olub
07/08/2020 [15:58]:
Azərbaycanda yüksək vəzifəyə TƏYİNAT - FOTO
07/08/2020 [15:56]:
UFC qondarma rejimin "bayrağ"ını qaldıran erməni idmançını cəzalandırdı
07/08/2020 [15:55]:
Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi yaradılıb
07/08/2020 [15:38]:
Tovuzda düşmən təxribatı zamanı yaralanan hərbçilərimizin ailə üzvləri ilə görüş keçirildi
07/08/2020 [15:24]:
COVID-19-u yüngül keçirənlərin ürəyində virusun təsiri sübut edildi - ARAŞDIRMA...
07/08/2020 [15:18]:
"Ömrümdə ilk dəfə idi ki, qəbiristanlıqda sevinirdim, kaş o gün yenə qismət olaydı..."
Bütün arxiv bir sırada
25/08/2019 [15:33] - Cəmiyyət - ( 1101 dəfə baxılıb)

Krım sözünün yaranması və Krım türklərinin tarixçəsi



Tarix boyu Krım müxtəlif xalqlar tərəfindən idarə edilib. Kimmerlər bu yarımadada e.ə. VII əsrdə məskən saldı, kimmerlərdən sonra skiflər Krımı aldı. Yerli kimmerlər bu səbəbdən dağlara köçürülüb təcridə uğradılar. Bunlar qədim yunanlara tavr tayfaları adı ilə məlum olublar və yarımada ta XX əsrin əvvələrinəcən həm inzibatlıqda, həm də ədəbiyyatda Tavrika və ya Tavrida kimi də tanınırdı.

Krımın və Krım türklərinin tarixi barədə geniş məlumatı Oxu.Az-a tarixçi-alim Kərəm Məmmədli verib.

"Avropanın incisi" adlandırılan Krım yarımadası ayrı-ayrı xalqların və dövlətlərin, fərqli dinlərin də təmas nöqtəsi olub. Antik dövrdə "Böyük İpək Yolu" Krımdan keçərək, Çinlə Romanı - Şərqlə Qərbi birləşdirirdi.

Mütəxəssislərin fikrincə, yarımada öz adını türk sözü olan "qırım"dan götürüb. "Qırım" sözü türk dillərində "xəndək" mənasını verir. Qədim türk yurdu olan Krımın mənbələrdə adıçəkilən ilk sakinləri kimmerlər və iskitlər hesab edilirlər.

İskitlərin Krımda miladdan öncə VI-V yüzilliklərdən başlayaraq 800 ildən çox davam etmiş ağalığına III yüzillikdə qədim alman tayfalarından olan qotlar və onların müttəfiqləri olan alanlar son qoydular.

Krımdakı iskit padşahlığının paytaxtı indi Simferopol adlandırılan Ağ Məscid idi. Lakin qotların Krımda ağalığı uzun sürmədi. 370-ci ildə Balamber xanın başçılıq etdiyi 100 minlik hun ordusu qotları Krımın dağlıq hissəsinə sıxışdırdılar.

Krımda Türk etnik plastının ikinci qatı hunlarla bağlıdır. Hunların böyük hökmdarı Atillanın ölümündən sonra onun böyük oğlu Ərən Krıma qayıtdı. Krıma qayıdan Ərənin ordusunun əksəriyyətini Bulqar türkləri təşkil edirdilər.

Türkoloqlar "Alp Ərən" sözünün bu addan götürüldüyünü qeyd edirlər. Şimali Azərbaycana gələn Ərən 451-ci ildə buradakı Sasani ordularını darmadağın etdi. Bizans imperatoru Yustin 464-cü ildə öz elçisi Patrisi Probanı Sasanilərə qarşı birgə mübarizə aparmaq üçün Krımdakı Hun imperatoru Ziliqdunun sarayına göndərmişdi. 

VI yüzilliyin ortalarında Krım yarımadasının qərbində avar türkləri məskunlaşdılar. 567-ci ildə Türksənfin başçılıq etdiyi Göytürk ordusu Kerç boğazından keçərək Krımda türklərin hakimiyyətini daha da möhkəmləndirdi.

Krım yarımadasında növbəti türk etnik plastı xəzərlərlə bağlıdır. VII yüzilliyin ortalarından başlayaraq Krımda xəzərlərin hakimiyyətləri bərqərar oldu. Krım yarımadasında 300 il davam etmiş növbəti türk etnik plastının peçeneqlərin və qıpçaqların (kuman) hakimiyyətləri dövrü başladı.

1116-cı ildə qıpçaqlar peçeneqləri tamamilə darmadağın etdikdən sonra Qara dənizin şimal sahillərinin, o cümlədən, Krımın gerçək sahiblərinə çevrildilər.Krımda yaşayan qıpçaqlar arasında islam dini yayılmağa başladı.

Krım qıpçaqlarının paytaxtı Sudaq şəhəri idi. Krımın qıpçaq dövrünə aid mədəniyyət nümunələri içərisində daşdan yonulmuş insan heykəlləri xüsusi yer tuturlar. Bu dövrdə Krım qıpçaqları içərisində "Leyli və Məcnun", "Yusif və Züleyxa" əsərləri geniş yayılmışdı.

XII-XIII yüzilliklərə aid edilən "Kodeks Kumanikus" adlı lüğət Krımdakı müsəlman - qıpçaq mədəniyyətinin şah əsərlərindən biri hesab edilir.

1242-ci ildə Krım Qızıl Ordanın torpaqlarına qatıldı.XV yüzilliyin I yarısında Qızıl Orda yerli xan sülalərinin idarə etdikləri müstəqil xanlıqlara parçalandı. İrtış və Tobol çayları arasında Sibir, Volqanın orta axarlarında Qazan, Xəzər dənizinin şimalında Həştərxan, Krım yarımadasında və Qara dənizin şimalında isə əsası Hacı Gəray tərəfindən qoyulan Krım xanlığı yarandı.

Krım xanlığının əhalisinin əksəriyyəti türklərdən ibarət idi. Dağətəyində yaşayanlar, yalıboylular və noqaylardan ibarət üç əsas subetnosun birləşməsindən yaranan Krım türkləri bu vaxtdan etibarən Qərb səyyahları tərəfindən "Krım tatarları" adlandırılmağa başladılar. Xanlıq şimaldan Reç Pospolita və Moskva knyazlığı ilə həmsərhəd idi. Dövlətin paytaxtı Solxat (Salaçık), daha sonra isə Bağçasaray olub.

1454 və 1475-ci illərdə Hacı Gəray xan Osmanlı sultanı Mehmet Fatehlə müttəfiqliyi nəzrdə tutan müqavilələr bağladı. Müqaviləyə əsasən, Krımın cənubindakı dənizsahili ərazilər Osmanlıya verilir, Osmanlı Krım xanlarının müdafiə edəcəklərinə söz verir və Krım xanı da öz növbəsində Osmanlının hərbi yürüşlərində iştirak etmək təəhhüdünü götürürdülər.

1482-ci ildə şimala doğru yürüşə çıxan I Məngli Gəray xan Kiyevi,Qazan və Həştərxan xanlıqlarını,1521-ci ildə isə I Məhəmməd Gəray xan Moskvanı tutdu. Həmin ildən başlayaraq I Pyotrun hakimiyyət illərinə qədər ruslar Krım xanlığına hər il xərac verirdilər.

Moskva knyazlığının Qazan və Həştərxan xanlıqlarını işğal etməsinə cavab olaraq Krım xanı Dövlət Gəray xan 1571-ci ilin mayında 40 minlik ordu ilə Moskvanı ələ keçirib yandırdı. IV İvan (Qroznı) hər il xan divanından gələn siyahıya əsasən xərac verməyə məcbur oldu.1591-ci ildə Krım xanı II Qazi Gəray xan yenidən Moskva çarlığı üzərinə yürüş etdi.

XVII yüzilliyin ortalarında Krım xanları Polşa ilə mübarizədə ukraynalıları müdafiə edirdilər. 1648-ci ilin yayında Sarı Su döyüşündə Krım türklərinin sayəsində Ukrayna getmanı Boqdan Xmelnitski polyaklar üzərində möhtəşəm qələbə qazana bildi.

XVII yüzilliyin sonlarına doğru Krım xanlığı zəifləməyə başladı. Bunun əsas səbəbləri Krım türklərinin Osmanlı tərəfində ağır və üzücü savaşlarda iştirak etmələri,digər tərəfdən Osmanlı sarayındakı intirqalara Krım xanlarının da cəlb edilməsi idi.

Krım xanları bir tərəfdən get-gedə güclənməkdə olan Rusiya ilə mübarizə apardıqları halda,digər tərəfdən də Osmanlıya tam tabe olmamaq üçün müxtəlif vasitələrə əl atırdılar. Krım xanı II Məhəmməd Gəray xan, Osmanlı sultanı III Muradın Azərbaycan üzərinə yürüməsini əmr edən fərman göndərdikdə o, Osmanlı çaparına belə cavab vermişdi:

"Mən Osmanlı bəyi deyiləm ki onun hər sözünü yerinə yetirəm. Mən adına xütbələr oxunan və sikkələr zərb olunan padşaham".

Lakin bu qürurlu Krım xanı öz doğma qardaşı Əli Gəray tərəfindən xaincəsinə öldürülmüşdü. Get-gedə güclənən Rusiya çarlığı "müdafiə xətləri" qurmaq adı altında Cənuba - Krım xanlığı ərazisinə doğru irəliləyirdi.

Qaplan Gəray xanın hakimiyyəti illərində (1730-1736) ruslar Krıma ilk dəfə feldmarşal Minixin başçılığı ilə 30 minlik nizami ordu yeritdilər. Lakin rus ordusu 27500 nəfər itki verərək Krımdan çıxdı.

Osmanlının zəifləməsindən istifadə edən Qırım Gəray xan (1758-1764) müstəqil xarici siyasət yeridərək Avropa ölkələri,o cümlədən Prussiya ilə diplomatik əlaqələr yaratdı, Bucaq və Noqay Ordularını özünə tabe etdi.

Osmanlı ilə Krım xanları arasındakı soyuqluqdan istifadə edən Rusiya əvvəlcə Bucaq tatarlarını, sonra isə noqayları öz tərəfinə çəkə bildi. Ruslar ayrı-ayrı əsilzadələri bahalı hədiyyələrlə öz tərəflərinə çəkməyi bacardılar. Onların içərisində sonralar Krım tarixinin ən faciəvi nümayəndələrindən olan Şahin Gəray da var idi. 

1771-ci ildə rus ordusu Krıma soxuldu. Bir çox şəhərlər xarabazarlığa çevrildi. Rus sərkərdəsi taxta Şahin Gərayın qardaşı Sahib Gərayı çıxardı. Sahib Gəray xanın və Krım türklərinin gözünü qorxutmaq üçün 19 sentyabr 1772-ci ildə general Proxorovskinin və knyaz Dolqorukinin başçılığı ilə rus işğalçılarına etiraz edən müsəlman-türklərin kütləvi qırğını təşkil edildi.

Şahin Gəray ruslar tərəfindən Krım taxtına çıxarıldı. İndi o "xan" deyil "sultan" titulu daşısa da tam şəkildə ruslardan asılı idi. Lakin Krımdakı rus ordularının komandanı Prozorovskinin etirafına görə Şahin Gəraya qarşı "nifrət o qədər güclü idi ki,tatarlar ona tabe olmaqdansa son nəfərə qədər məhv olmağa üstünlük verirdilər".

1777 və 1781-ci illərdə Krımda Şahin Gəraya qarşı üsyan qalxdı. 1782-ci ilin sonlarında Şahin Gəray xan "məkrli bir xalqa xan olmaqdan vaz keçdiyini" bəyan edərək taxt-tacdan əl çəkdi. 8 fevral 1783-cü ildə dərc olunmuş manifestə görə "Krım yarımadası, Taman adası və Kuban Rusiya himayəsinə keçdi".

Bundan sonra bölgənin etnik tərkibi kəskin şəkildə dəyişdi. Yarımadada sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra da Krım türklərinə qarşı repressiyalar davam etdirildi. "Qırmızı terror" nəticəsində 120 min Krım türkü qətlə yetirildi, 75 mini isə 1920-22-ci illərdə aclıqdan qırıldı.

Təkcə 1923-cü ildə yüz minlərlə Krım türkü məhv edildi. 1939-cu il siyahıyalınmasına görə yarımadada yaşayan 1 milyon 112 min əhalinin cəmi 19,4 faizini Krım türkləri təşkil edirdilər. Bu isə təxminən 200 min nəfər idi. 

II Dünya müharibəsi illərində Sovet hökuməti Krım türklərini "almanlarla əməkdaşlıq"da ittiham edərək adadan tamamilə deportasiya etdi. Deportasiya vaxtı yollarda və sürgün yerlərində Krım türklərinin 46 faizi məhv olmuşdu.

N.Xruşşovun hakimiyyəti dövründə repressiyaya məruz qalmış xalqların içərisində Krım türkləri "unuduldu". Krım türklərinə öz doğma-yurd yuvalarına qayıtmaları sovet rejiminin süqutundan sonra mümkün oldu.(oxu.az)

loading...
Nigar Camal çimərlik fotosu ilə pərəstişkarlarına "qırmızı" göstərdi...
“İş yerlərinin açılması cəmiyyətdəki psixoloji gərginliyinin ortadan qaldırılması baxımından da faydalı olar”
20 Yanvar şəhidi Fərizənin bacısı koronavirusdan vəfat etdi - Tibb bacısı imiş...
“Əgər orada bir qəza baş versə, Türkiyənin yarısı gedəcək” – Heydər Əliyevdən tarixi xəbərdarlıq!
Türkiyədə nazir oldu, övladına Atatürkün adını qoydu, ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi...
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

İqtisadiyyat
“Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin yaradılması iqtisadiyyatımız üçün mühüm əhəmiyyətə malikdir”
Gündəm
“Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı dövlətimizin vətəndaşlarımıza verdiyi dəyərin bariz göstəricisidir”
Araşdırma
COVID-19-u yüngül keçirənlərin ürəyində virusun təsiri sübut edildi - ARAŞDIRMA...
Cəmiyyət
Hər konsert ərəfəsində əri tərəfindən döyülən, 17 yaşlı oğlunu itirən əməkdar artist...
Cəmiyyət
“Vəziyyət elədir ki, yaxınlarından kiminsə yas mərasimində iştirak edə bilmirsən...”

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Sultan Laçın
“Dildə Ana Dilimizi, Ana Vətənimizi sevib – əməldə anamızı ağladanlar...”
Həftənin ən çox oxunanları
Avqust ayında bu bürclər üçün göydən pul yağacaq - Vanqadan proqnoz
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Hədəfimiz türk ordusunu mühasirəyə almaqdır - General
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
"Biz həmişə Ermənistanın yanındayıq..."
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
Ermənilər Lavrova babalarının qəbrini göstərdi - VİDEO
"Görünür, ermənilər son hadisələrdə Rusiyanın bir qədər neytral qalmasından narahat olublar"
“Onlar burunlarını hər yerə soxurlar – Qafqaza da, Orta Asiyaya da, Ukraynaya da...”
"Vaxtilə onun qarşısında ikiqat əyilənlər, əlini öpənlər bu gün danışmağa başlayıb..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247