Xəbər lenti
22/10/2019 [09:45]:
Yeni araq zavodu açılıb
22/10/2019 [09:22]:
“Təcili yardım gələnə qədər atam canını tapşırdı” - Məhəbbət Kazımovun oğlu
22/10/2019 [09:16]:
Milli Məclis bu gün yeni məmur təyin edəcək
22/10/2019 [08:40]:
“Kamaz” idarəetməni itirib uşaq bağçasına çırpıldı - FOTO/VİDEO
22/10/2019 [08:36]:
Yaponiyada imperatorun taxta çıxması münasibəti ilə mərasim başlayıb
22/10/2019 [08:34]:
Doğum evində işləyən 7 tibb bacısı eyni vaxtda hamilə oldu
22/10/2019 [08:23]:
Çin rəsmiləri və polisi  müsəlmanlardan üzr istədi... - FOTOLAR
22/10/2019 [07:37]:
Əvvəli küfr, axırı iman olan müqəddəs kəlmə hansıdır?..
22/10/2019 [00:17]:
“Bütün Avropa Ziya Bünyadovun necə tarixçi olduğunu bilir”
22/10/2019 [00:16]:
Jirinovski yenə öz ampluasındadır: "Rusiyanı çoxarvadlılıq xilas edəcək..."
21/10/2019 [23:45]:
Qazaxıstanın yeni prezidenti səlahiyyətlərin çoxunu Nazarbayevə qaytarır...
21/10/2019 [23:41]:
Hər gün darçın qəbul etməyə 5 səbəb - Diabet və xərçəngin düşməni...
21/10/2019 [23:37]:
Üzümün tumlarını atmayın – Orqanizmə 7 faydası...
21/10/2019 [23:35]:
Qanınızı təmizləmək istəyirsiz? - Orqanizminizi toksinlərdən təmizləyən 7 qida...
21/10/2019 [23:07]:
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev MDBMİ-ni yubiley münasibətilə təbrik edib
21/10/2019 [23:05]:
ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi mitinqlə bağlı bəyanat yaydı
21/10/2019 [23:03]:
“Alfa Romeo” “Formula-1” yarışlarını tərk edə bilər
21/10/2019 [23:02]:
Klinton Trampın üslubunda parodiya məktubu nəşr edib – FOTO
21/10/2019 [23:01]:
Milyonların səs verdiyi çağırış
21/10/2019 [22:33]:
Qadın hamilə olduğunu öyrəndiyi gün doğuş etdi
21/10/2019 [21:38]:
"Yaqub Eyyubovun 74, Əli Əhmədovun 66, səhiyyə nazirinin 69 yaşı var" - Növbə kimindir?
21/10/2019 [21:28]:
Oğlu ilə birlikdə ərini öldürən qadın: "Elə bilirdim, ancaq kişiləri həbs edirlər" - VİDEO
21/10/2019 [21:22]:
Bu uşağın nəyə qarşı allergiyası olduğunu öyrəndikdə çox təəccüblənəcəksiniz - MARAQLI
21/10/2019 [21:21]:
“Avropa İttifaqı ətraf mühit siyasəti, Qazlaşdırma və Qlobal Cənubla iqtisadi əlaqələrin rolu”
21/10/2019 [21:18]:
"Bu günü unutmayacağam" - Xalq artisti Tünzalə Ağayeva
21/10/2019 [20:59]:
Dövlət başçısı: "YAP-ın fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində əlavə addımlar atılmalıdır"
21/10/2019 [20:58]:
Prezident: "Ümid edirəm ki, iqtidar komandasında təmsil olunan digər yoldaşlara yaxşı bir örnək olacaq"
21/10/2019 [20:56]:
"Azərbaycan hakimiyyəti bütün situasiyaya nəzarət etmək gücündə, imkanında və iradəsindədir"
21/10/2019 [20:55]:
Əli Həsənov: "Ömrümün axırınacan Əliyevçiyəm və Əliyevçi də olaraq qalacağam"
21/10/2019 [20:47]:
Düşmən Laçının Qoşasu kəndinə böyük bir xaç qoydu...-FOTOLAR
21/10/2019 [20:47]:
Gec kəsilməsi həyat xilas edir - MARAQLI ARAŞDIRMA
21/10/2019 [20:43]:
Mətbuat prospektindəki qəza böyük tıxaca səbəb oldu - VİDEO
21/10/2019 [20:25]:
İŞİD terrorçuları silah istehsalına necə nail ola bildi?
21/10/2019 [20:24]:
İmtahana girmələri üçün özünə bənzəyən 8 adama pul ödədi - MARAQLI
21/10/2019 [20:23]:
Ehsan Zahidov: "Tofiq Yaqublunun səhhətində heç bir patoloji hal aşkar edilməyib"
21/10/2019 [20:20]:
Aşıq Əlidən Elnarəyə cavab: "Heç kim mənə “qələt edirsən” deyə bilməz" - VİDEO
21/10/2019 [20:20]:
“Doğuş gördü ki, çox üzüldüm və xəbər mediaya çıxmadan biz evləndik...”
21/10/2019 [20:00]:
Gələcəyin qatilləri hərbi and içdi: Həm də kilsədə!
21/10/2019 [19:54]:
İngiltərənin ən böyük ailəsi böyüməyə davam edir - 22-ci uşağı gözləyirlər...
21/10/2019 [19:44]:
Avtomobilinə “boşandım, xoşbəxtdəm” yazıb şəhər turuna çıxdı
21/10/2019 [19:38]:
Həsənov YAP sədrinin müavini, Abutalıbov İdarə Heyətinin üzvü kimi QALACAQMI?
21/10/2019 [19:22]:
İki ayda bütün ailə üzvlərini itirdi - Talesiz qadının dəhşətli həyat hekayəsi + FOTOLAR
21/10/2019 [19:21]:
Braziliyada təyyarə küçənin ortasına düşdü - VİDEO
21/10/2019 [19:17]:
Azay Quliyev nüfuzlu forumda "SƏLİS" haqqında təqdimatla çıxış etdi - FOTOLAR
21/10/2019 [18:47]:
“Azərbaycan silahların alınmasına növbəti milyardını xərcləyir, erməni hökumətini komadan çıxmağa çağırıram”
21/10/2019 [18:44]:
Niyə M60 tankı on illərdən sonra hələ də “killer”dir
21/10/2019 [18:31]:
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: Seyid Cəfər Pişəvəri
21/10/2019 [17:57]:
Ermənistanın sabiq Müdafiə naziri ölkəni tərk etdi
21/10/2019 [17:56]:
Eyni gündə Laçın uğrunda həlak olmuş şəhidlər anıldı-FOTOLAR
21/10/2019 [17:53]:
Vaqif Mustafayevin Bakıya qəhrəman şəhər adının verilməsi təşəbbüsü Moskvada dəstəkləndi
21/10/2019 [17:44]:
AFFA iki oyunçunu danışılmış oyunlara görə futboldan kənarlaşdırdı
21/10/2019 [17:37]:
“Xalq artisti” adına layiq görülən Röya: "Bu ad mənim deyil, sizindir"
21/10/2019 [17:35]:
Qüdrət Qurbanov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
21/10/2019 [17:24]:
Bakıda 21 yaşlı bacısını öldürən qardaş hakim qarşında
21/10/2019 [17:16]:
Xalq artisti həyat yoldaşının ölümündən danışdı: “1 il idi xəstə idi” – VİDEO
21/10/2019 [17:09]:
Prezident Tünzalə, Röya və Miri Yusifə “Xalq artisti” adı verdi
21/10/2019 [17:05]:
Qənirə Paşayeva Türkiyədə mükafata layiq görüldü -FOTOLAR
21/10/2019 [17:00]:
Nurmaqomedov Makqreqoru yerinə oturtdu - FOTOLAR
21/10/2019 [16:46]:
İlham Əliyev Hacıbala Abutalıbovu vəzifədən azad edilməsi ilə bağlı verdiyi ərizəsi ilə əlaqədar qəbul edib
21/10/2019 [16:45]:
İlham Əliyev Əli Həsənovu vəzifədən azad edilməsi üçün verdiyi ərizəsi ilə əlaqədar qəbul edib
21/10/2019 [16:44]:
Prezident Sumqayıta 3,5 milyon manat ayırdı
21/10/2019 [16:36]:
Prezident Əli Həsənovu işdən çıxardı
21/10/2019 [16:30]:
Düşmən bu dəfə Ziya Bünyadovu və tariximizi hədəf aldı: Üç cildlik yalan!
21/10/2019 [16:24]:
Prezident Sumqayıta 3,5 milyon manat ayırdı
21/10/2019 [16:20]:
Əhaliyə şad xəbər - 1400 iş yeri açılacaq
21/10/2019 [16:18]:
"Ali Baş Komandanımızın ətrafında sıx birləşməliyik"
21/10/2019 [16:12]:
Hacıbala Abutalıbov vəzifəsindən azad olundu
21/10/2019 [16:09]:
Baş Prokurorluq: "Əli Kərimli özünə və iki polis əməkdaşına xəsarət yetirib"
21/10/2019 [16:08]:
Hücum əmri gözləyən hərbçini ildırım vurdu- FOTO
21/10/2019 [15:59]:
“Azərbaycan hər zaman Türkiyənin keçirdiyi antiterror əməliyyatlarına dəstək verib”
21/10/2019 [15:56]:
Həsən Ruhani Azərbaycana səfər edəcək
21/10/2019 [15:55]:
“Bu xalqın kişiliyini cinsi, terrorçu azlıqlar qarşısında  azlıqda qoymağa çalışanlar kimlərdir?!.” 
21/10/2019 [15:54]:
Rəşad Sadıqov slovakiyalı hakimi xatırladı: "O, matçı bu qədər oynatmamalı idi"
21/10/2019 [15:50]:
Ərdoğan: "Terrorçuları terrorçu adlandırmağa davam edəcəyik"
21/10/2019 [15:47]:
İranda zəlzələ olub
21/10/2019 [15:42]:
Azər Axşamın həyat yoldaşı canlı yayıma çıxdı: Mübarizlə bağlı danışdı - VİDEO
21/10/2019 [15:36]:
"Polis əməkdaşlarının güc tətbiq edilməsi barədə paylaşılmış məlumatlar tamamilə əsassızdır"
21/10/2019 [15:31]:
Gəncədə 5 mərtəbəli yaşayış binasında yanğın
21/10/2019 [15:29]:
"Prezidentin mənə hədiyyə etdiyi evi satıb, 100 qurban kəsdim" - VİDEO
21/10/2019 [15:23]:
Putin və Netanyahu Suriyanı müzakirə etdi
Bütün arxiv bir sırada
12/09/2019 [15:09] - Gündəm - ( 3081 dəfə baxılıb)

“Sizə öncə Bakıda rahat evlər lazımdı, yoxsa doğma torpaqlarınıza dönmək?..”

"Ermənistan qaçqınlarının Qarabağda yerləşdirilməsi prosesinin qarşısını Vəzirov aldı...”
“Qaçqınların əksəriyyətini sərhəd və təmas bölgələrində yerləşdirmək lazım idi...” 


 1989-1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Qaçqınlar Komitəsi sədrinin müavini kimi çalışmış, sabiq deputat, tanınmış ictimai xadim Maksim Musayev Moderator.az  əməkdaşıyla  söhbətində Qərbi Azərbaycandan(Ermənistan) qaçqın və işğal altındakı torpaqlarımızdan məcburi köçkün düşmüş soydaşlarımızın taleyi və bunun Qarabağın işğaldan azad edilməsi ilə bağlılığı haqda maraqlı fikirlərə toxunub. Həmsöhbətimiz hesab edir ki, 1988-ci ildən bəri Azərbaycan rəhbərlərinin yol verdiyi ən böyük səhvlərdən biri ilk günlərdən qaçqınların əsasən Ermənistanla sərhəd və Qarabağda təmas xəttinə yaxın  bölgələrdə yerləşdirməmək olub. O, bu fikrini hansı amillərə  əsaslanaraq söylədiyini də açıqlayıb: 
“Hələ 1989-cu ildə daşnak və işğalçı ermənilərin fitnəsi ilə   Qərbi Azərbaycandan soydaşlarımız köçürülən vaxtlarda dövlət Qaçqınlar Komitəsinin əsasını rəhmətlik Feyruz Mustafayev və mən qoymağa başlamışdıq.  Nazirlər Kabineti nəzdində yaradılan Komitənin sədri Feyruz Mustafayev, müavinlərindən  biri isə mən oldum. Həmin qurumun formalaşması üçün çox əziyyətlər çəkdik.  O vaxt biz belə bir ideyanı həyata keçirməyə çalışdıq ki,  qaçqınlar öz doğma yurdları ilə həmsərhəd, həm də o yurdların relyefinə uyğun bölgələrimizdə yerləşdirilməlidir. Eləcə də Dağlıq Qarabağdan, xüsusən Xankəndi və ətraf kəndlərdən tədricən gəlməyə başlayan ilk məcburi köçkünləri  Qarabağ, Ağdam, Bərdə, Ağcabədi, Tərtər ərazilərində yerləşdirməyə çalışırdıq.  Düzdür, ilk vaxtlar həm Qərbi Azərbaycan, həm də Qarabağdan didərgin düşən soydaşlarımızın çoxu tezliklə, geriyə dönmək və yenidən öz yurd-yuvalarında yerləşmək əhvali-ruhiyyəsi ilə yaşayırdı. Lakin sonradan, vaxt keçdikcə  insanları Bakıda, Sumqayıtda öyrəşdikləri şəhər mühitindən ayırmaq çətin olurdu. Buna baxmayaraq biz Ermənistandan pənah gətirmiş soydaşlarımızın bir hissəsinin Qazax, Tovuz,  Gədəbəy və Gəncə ətrafı ərazilərdə yerləşdirilməsinə nail olduq.  Amma müstəqillik əldə etdikdən sonra gərək dövlətimiz qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı xüsusi proqrama onların Ermənistanla həmsərhəd və ya işğal olunmuş torpaqlarımızla təmas xəttinə yaxın bölgələrdə yerləşdirilməsini nəzərdə tutan ayrıca bənd salmalı idi. Və 2000-ci illərin ortalarında ölkəyə neft pullarının güclü axını zamanı  Bakıda, Sumqayıtda, eləcə də cəbhə xəttindən uzaq digər şəhər və rayonlarımzdakı köçkünlərin deyilən  bölgələrdə yerləşdirilməsi üçün qəti tədbirlər görülməli idi. Bu, həmin insanlarda işğal altındakı, eləcə də Ermənistandakı tarixi torpaqlarımıza qayıdış həvəsini artıracaq bir amil olardı. Təsəvvür edin; bir var, Bakıda Ermənistandan 400-500 km, Qarabağdan 300-350 km uzaqda yaşayasan, bir də var, həmin torpaqlara  5-10, 20 km məsafədə yaşayasan... Əlbəttə, ikinci halda torpağa qayıdış arzusu daha yüksək olacaq. Çünki həm xeyli yaxından, ən azı, tanış dağlar, zirvələri görünəcək, həm də relyef, iqlim şəraiti doğma yurdlara uyğun olacaqdı...”

“Bəs Bakıda, Sumqayıtda iş yerləri ilə xeyli asanlıqla təmin olunan qaçqın və ya məcburi köçkünləri Bərdə, Quzanlı, Ağcabədi, Tərtər, Beyləqan, yaxud Qazax, Tovuz, Ağstafa zonasında işlə təmin etmək problemi necə həll olunacaqdı? Bu, soydaşlarımız arasında hökumətimizdən narazılığa səbəb olmayacaqdı ki?”- sualını M.Musayev belə cavablandırıb:
“Əgər düzgün proqram tərtib olunsaydı, öncə dediyim kimi, neft-qaz pullarının gəlhagəl vaxtlarında bu problemi də asanlıqla həll etmək olardı. Sərhəd və təmas bölgələrində salınan hər bir qəsəbədə-filanda orada yaşayanların sayına uyğun müxtəlif profilli, ən azı, sexlər, kiçik zavod və fabriklər, ictimai iaşə obyektləri, xidmət sahələri, quşçuluq, heyvandarlıq müəssisələri, meyvə-tərəvəzin konservləşdirilməsi müəssisələri və s. açmaq mümkün idi. Məsələn, qaçqın qadınlar üçün tikiş və ya xalçaçılıq sex və fabrikləri, kişilər üçün pambıq zavodu tikmək olardı... Mən bu mövzularda hələ 1990-cı illərin sonlarında hökumət üzvlərinə, o cümlədən Qaçqınlar Komitəsinə təkliflər vermişdim...”

“Bu ideyanı irəli sürməkdə əsas məqsədimiz qaçqın və köçkünlərin yaşayış və iş şəraitini daha da ağırlaşdırmaq yox, onların Qarabağa, eləcə də Qərbi Azərbaycana qayıdış prosesinin tezləşməsinə təsir göstərmək idi. Eyni zamanda bu halda torpaqlarını itirmiş insanlar geri dönənədək  şəhər sivilizasiyasından kənar, daha kompakt  şəkildə yaşamaqla öz tarixi adət, ənənənə və xarakterik xüsusiyyətlərini, genotiplərini qoruyub saxlaya bilərdi. Əlbəttə, gəldiyi doğma dədə-baba torpaqlarını, məzarlarını tamamilə unudub Bakıda, Sumqayıtda və s. rahat şəraitlərdə yaşayan, özlərinə hər cür gün-güzəran yaradan bəzi qaçqın və ya köçkün hesab edilən şəxslər heç vaxt şəhər mühitindən uzaqlaşmaq istəməz və təbii ki, təklif etdiyim ideya və təkliflər belələrini qıcıqlandırar. O halda qaçqın və məcburi köçkünlərə sual vermək olar: sizə  öncə rahat ev, eyş-işrət lazımdı, yoxsa doğma tarixi torpaqlarınıza dönmək?.. İkincisi də bəziləri elə başa düşər ki, biz qaçqınların sərhəd və təmas  bölgələrinə toplanılmasını dedikdə yalnız Qarabağ köçkünlərini nəzərdə tuturuq. Xeyr. Öncə dediyim kimi, hələ ilk Qaçqınlar Komitəsini  formalaşdırdığımız vaxtlarda da biz Ermənistandan gələn qaçqınların Qarabağda və sərhəd bölgələrində yerləşdirilməsinə çalışırdıq. O vaxtkı 1-ci katib Əbdürrəhman Vəzirov  Qərbi Azərbaycan qaçqınlarının Qarabağda, Ermənilərin köçüb getdiyi şəhər və rayonlarda yerləşdirilməsi prosesinin qarşısını amansızlıqla aldı...” - deyə keçmiş Qaçqınlar Komitəsinin sədr müavini vurğulayıb.

Sultan Laçın

loading...
loading...
Bu uşağın nəyə qarşı allergiyası olduğunu öyrəndikdə çox təəccüblənəcəksiniz - MARAQLI
Gec kəsilməsi həyat xilas edir - MARAQLI ARAŞDIRMA
Mətbuat prospektindəki qəza böyük tıxaca səbəb oldu - VİDEO
İngiltərənin ən böyük ailəsi böyüməyə davam edir - 22-ci uşağı gözləyirlər...
Avtomobilinə “boşandım, xoşbəxtdəm” yazıb şəhər turuna çıxdı
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Bütün Avropa Ziya Bünyadovun necə tarixçi olduğunu bilir”
Cəmiyyət
"Yaqub Eyyubovun 74, Əli Əhmədovun 66, səhiyyə nazirinin 69 yaşı var" - Növbə kimindir?
Gündəm
Gələcəyin qatilləri hərbi and içdi: Həm də kilsədə!
Dünya
Braziliyada təyyarə küçənin ortasına düşdü - VİDEO
Cəmiyyət
“Azərbaycan silahların alınmasına növbəti milyardını xərcləyir, erməni hökumətini komadan çıxmağa çağırıram”
Həftənin ən çox oxunanları
Nə yaraşıq, nə pul,... . Qadınlar kişiləri bu cəhətinə görə seçirmiş.. -FOTO
“Ayaz Mütəllibovu, Elçibəyi necə yıxmışdılarsa, İlham Əliyevi də eləcə yıxmaq istəyirlər...”
“Paşinyan İlham Əliyevlə razılığa gəlib ki, Dağlıq Qarabağ...”
Bakıda oteldə qadının başı kəsildi - Cinsi əlaqəyə girmədiyi üçün - VİDEO
Türk F-16-ları Suriyanı bombaladı, Ermənistan təlaşa düşdü...
“Ərdoğanın siqaretlə bağlı çıxışının qarşısında dəhşətə gəldim...” - VİDEO
Səudiyyə kralına hədiyyə etdiyi Kamçatka qızılquşu Putini utandırdı - VİDEO
Vilayət Eyvazova ağır itki üz verdi
Rusiyalı ekspert: “Türkiyə real döyüşlərdə Yaxın Şərqin istənilən ordusunu boğar”
Avtomobili olanlara şad xəbər - Azərbaycanda YENİLİK
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247