Xəbər lenti
05/06/2020 [12:47]:
DİM buraxılış imtahanının iştirakçılarına müraciət etdi
05/06/2020 [12:45]:
At çapması ilə fenomenə çevrilən Gülaydan üzücü xəbər - VİDEO
05/06/2020 [12:39]:
Bakıda 18 mərtəbəli binada yanğın
05/06/2020 [12:36]:
Narıncı yarış maşını...
05/06/2020 [12:33]:
Bakıda tələbə qız özünü 18-ci mərtəbədən bu səbəbə görə atıbmış
05/06/2020 [12:25]:
İcaze.e-gov.az portalı yenidən aktivləşdirildi - RƏSMİ + VİDEO
05/06/2020 [12:17]:
"Azərişıq" gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
05/06/2020 [12:15]:
“SOCAR Polymer” tibbi maskalar üçün 600 ton polimer istehsal edib
05/06/2020 [12:13]:
Bakıda xəstəxanada daha iki ölüm - Koronavirus şübhəsi
05/06/2020 [12:11]:
Milli Məclis büdcənin icrası haqqında qanun layihəsini müzakirə edir
05/06/2020 [12:10]:
Poçt şöbələrinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
05/06/2020 [12:05]:
Tahir Mirkişili: “Bank sektorunda sağlamlaşma prosesi bu gün də davam edir”
05/06/2020 [12:04]:
Müəllimlərin sertifikasiyadan keçirilməsinin vaxtı açıqlandı
05/06/2020 [12:03]:
Əli Hüseynli: "Qiyamı törədənlərlə qiyamın qarşısını almağa çalışan qüvvələr eyni cinayəti törədib"
05/06/2020 [12:01]:
Azərbaycanın oğurlanan xalq mahnısı ilə bağlı "Youtube"a müraciət edildi
05/06/2020 [12:00]:
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 5,5 mini ötdü
05/06/2020 [11:58]:
“Həyatımda düşmənimə belə bu xəstəliyi arzu etmirəm...”- Əməkdar artistin səhhəti qəfil pisləşdi...
05/06/2020 [11:57]:
ASCO Kurık-Ələt istiqamətində yükdaşıma qiymətlərinə dəyişiklik edib
05/06/2020 [11:56]:
İcra başçısı həbs edilən rayonun polis rəisi işdən çıxarıldı
05/06/2020 [11:39]:
Şuşanın yaranmasının 270 illiyi ilə bağlı tədbir keçirilməsi təklif olunur
05/06/2020 [11:38]:
TƏBİB alış-veriş edənlərə müraciət etdi
05/06/2020 [11:37]:
Siyavuş Novruzov: “Surət Hüseynov dar ağacları qurmuşdu ki, Əli Kərimli və İsa Qəmbəri assın”
05/06/2020 [11:36]:
Bu şəxslər Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyanın üzvləri təyin edildi - SİYAHI
05/06/2020 [11:34]:
Spiker deputatlara xəbərdarlıq etdi
05/06/2020 [11:29]:
İran gəmisi batdı, 5 nəfər itkin düşdü
05/06/2020 [11:28]:
Prezident Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinə 3,1 milyon manat ayırıb
05/06/2020 [11:28]:
Azərbaycanda yoluxanların sayı niyə artır? – ÜST rəsmisindən CAVAB
05/06/2020 [11:27]:
Pandemiya dövründə bəzi xəstəliklər azalıb - Həkim səbəbləri AÇIQLADI
05/06/2020 [11:26]:
ADY ətraf mühitin qorunması istiqamətində fəaliyyətini genişləndirir
05/06/2020 [11:23]:
Ünvanlı sosial yardımlarla bağlı yeniliklər AÇIQLANDI
05/06/2020 [11:21]:
"Bundan sonrakı tariximizdə bir daha səhvə yol verməmək üçün İlham Əliyevin ətrafında birləşərək güclü olmayıq"
05/06/2020 [11:13]:
"Biz hakimiyyətdən yıxılanda iqtidardakı qüvvələrdən cəmi 19 adam həlak oldu..."
05/06/2020 [11:12]:
Deputatlar tibbi maska və əlcəkdən istifadə edirlər
05/06/2020 [11:10]:
Milli Məclisin plenar iclası başladı
05/06/2020 [11:05]:
Abşeron Dairəvi dəmir yolu xətti üzrə elektrik qatarlarının hərəkəti dayandırılır
05/06/2020 [11:02]:
OPEC+ iclası sabah keçiriləcək
05/06/2020 [11:00]:
“Bəzi vətəndaşların məsuliyyətsizliyi, qoyulmuş qaydalara əməl etməməsi bugünkü vəziyyətin yaranmasına səbəb oldu”
05/06/2020 [11:00]:
Alimlər öskürək siroplarının koronavirusa təhlükələri barədə xəbərdarlıq etdilər
05/06/2020 [10:59]:
Ukraynada son sutkada 15 nəfər koronavirusdan ölüb
05/06/2020 [10:56]:
Mətbuat Şurası həftəsonu qadağalarla bağlı jurnalistlərə müraciət etdi
05/06/2020 [10:55]:
Emin Ağalarov koronavirusa yoluxub
05/06/2020 [10:55]:
ABŞ-da polis qoca kişini əzib keçdi - VİDEO
05/06/2020 [10:48]:
Rusiyadan Ermənistana hədə: “Türkiyə ilə baş-başa qala bilərsiniz...”
05/06/2020 [10:41]:
Həftəsonu küçəyə çıxmaq 2000 manatadək cərimə və ya həbslə nəticələnə bilər - RƏSMİ
05/06/2020 [10:38]:
“Ona görə də mən də istəyirdim ki, qurduğum ailədə hər şey belə olsun...”
05/06/2020 [10:36]:
Mikayıl Müşfiq sovet rejiminə qarşı...
05/06/2020 [10:26]:
“İstəyərdim ki, Paşinyanın helikopterini vuraq”
05/06/2020 [10:21]:
Nazir müavininə ağır itki üz verib
05/06/2020 [10:11]:
Bill Qeyts əsas hədəfini açıqladı
05/06/2020 [10:01]:
DTX və prokurorluğun saxladığı şəxslərin həbs müddəti uzadılıb
05/06/2020 [09:59]:
Cənubi Qafqazda ilk biosfer rezervat Azərbaycanda yaradılır
05/06/2020 [09:55]:
Azərbaycan XİN Danimarkanı təbrik etdi
05/06/2020 [09:47]:
Dağ keçisinin məsciddən çıxarılması üçün jandarmaya müraciət etdilər - VİDEO
05/06/2020 [09:44]:
Təhsilverənlərin Sertifikatlaşdırılması Şurası yaradılıb
05/06/2020 [09:30]:
Bakıda lüks avtomobil divara çırpıldı
05/06/2020 [09:24]:
Ermənistan atəşkəs rejimini 25 dəfə pozub
05/06/2020 [09:21]:
Azərbaycanda qızları olan ailələrə ŞAD XƏBƏR
05/06/2020 [09:15]:
İsrail paytaxtında da iğtişaşlar başladı?..-FOTO
05/06/2020 [09:11]:
Bakıda yük avtomobili yandı
05/06/2020 [08:52]:
Jurnalistlərin 3-cü binasında mənzillərin verilmə ŞƏRTLƏRİ
05/06/2020 [08:48]:
45 ildir Rusiyanı oradan uzaq tutmağa çalışırıq - ABŞ
05/06/2020 [08:47]:
Britaniyanın Biznes nazirinin koronavirus testi neqativ olub
05/06/2020 [08:44]:
“Moskvadakı paradda iştirak etmək məsləhət deyil”
05/06/2020 [08:41]:
Vaşinqton meri Milli Qvardiyanın geri çəkilməsini tələb edib
05/06/2020 [08:39]:
"Məmur aldığı maaşla özünün ləyaqətli həyatını təmin edə bilmirsə, oğurlayacaq..."
05/06/2020 [08:33]:
Koronavirusun mənbəyi olan Uhanda xəstə qalmadı
05/06/2020 [07:44]:
İş adamı məscidlərdə pulsuz maska  paylamağa başladı…-İBRƏTAMİZ
05/06/2020 [07:41]:
Qorxunc görüntülər: Torpaq sürüşməsi səkkiz evi dənizə saldı - VİDEO
05/06/2020 [07:21]:
"Dinimiz insanın evdə oturub əlini-əlinin üzərinə qoymasını sevmir..."
05/06/2020 [07:17]:
BMT Baş katibindən çağırış: “COVID-19 peyvəndi hər kəs üçün olmalıdır”
05/06/2020 [07:15]:
Minneapolisdə Corc Floydla vida mərasimi keçirilib - VİDEO
05/06/2020 [07:12]:
Koronavirus təhlükəsinin sirri aşkara çıxarıldı: İnsan zülalı...
05/06/2020 [00:48]:
Bu ölkədə qatillərin şərəfinə salınan meşə genişləndiriləcək...
05/06/2020 [00:31]:
Vilyam Hacıyevin bağlamaları kimə çatacaqmış? - 2 başçını bitirən bir "əməliyyat"...
05/06/2020 [00:03]:
Şənbə günündən etibarən icaze.e-gov.az portalı yenidən işləyəcək
04/06/2020 [23:56]:
“Bugünkü könüllülər sabahın rəhbərləridir” - İlham Əliyev
04/06/2020 [23:34]:
Fransada koronavirus qurbanlarının sayı 29 mini ötdü
04/06/2020 [23:30]:
Azərbaycan və Serbiyanın XİN başçıları bir sıra məsələləri müzakirə ediblər
04/06/2020 [23:29]:
Türkiyədə son sutkada 21 nəfər koronavirusdan öldü
04/06/2020 [23:29]:
ÜST: Dünyada koronavirus qurbanlarının sayı 383 minə çatır
Bütün arxiv bir sırada
13/09/2019 [18:04] - Cəmiyyət - ( 15330 dəfə baxılıb)

Türkiyə Qarabağ savaşında Azərbaycana niyə kömək etmədi? - Türk generaldan ilginc etiraf...

"Aprel döyüşlərindən sonra Azərbaycanın Qarabağda ələ keçirdiyi mövqeləri bir-bir gəzdim"
"Bu briqadanı əgər ləğv etməsəydilər, ermənilər nə Qarabağ, nə də Naxçıvana doğru bir addım da ata bilməzdilər"


Məlum olduğu kimi 15 sentyabr Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilməsi bayramı kimi qeyd edilir və bu il tariximizin ən parlaq səyifələrindən birininin yazıldığı bu əlamətdar günün 101-ci il dönümüdür. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu münasibətlə Bakıda səfərdə olan, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin təqaüddə olan general-mayoru, Kipr müharibəsi qazisi Cumhur Evcil Eurasia Diary-ə müsahibə verib və gündəmdə olan mövzuları dəyərləndirib.

General öncə Azərbaycan və Bakı barədə fikirlərini açıqlayıb.

- Bakını daim qəlbimizdə, xəyallarımızda yaşatmışıq. Bizim nəslimiz üçün gəncliyimizdən bəri Bakı bir gözəllik və qardaşlıq rəmiz olub. Mən 1938-ci ildədə anadan olmuşam və 1957-də zabit olmuşam. Türk ordusuna xidmət etdiyim 35 ildən çox bir müddətdə Azərbaycanla könül bağımız, münasibətlərimiz həmişə davam edib. Azərbaycan adıyla ilk tanış olmağım uşaqlıq dövrümə təsadüf edib. Uşaqlıqdan tarixə, xüsusilə müharibələr tarixinə böyük marağım olub. Birinci dünya müharibəsi haqqında çox kitab oxuyurdum və Azərbaycan haqqında ilk təsəvvürlərim də bu kitablar vasitəsilə olub.

Kitabların birində qeyd edilirdi ki, Birinci Dünya Müharibəsində əsir düşən türk zabitləri Sibirə və Xəzər dənizinin şimalında yerləşən əsir düşərgələrinə aparılıb. Oralarda əsir düşərgələrindən qaçan yüzlərlə türk zabiti Azərbaycana pənah gətirib. Azərbaycan xalqı o dövrdə türk soydaşlarına böyük risk müqabilində sahib çıxıb. Onları qoruyub, evlərində gizlədib, Türkiyəyə keçmələrinə kömək göstərib. Bu və bunun kimi tarixi faktları oxuduqca Azərbaycan xalqı haqqında ilk təsəvvürlərim yaranmış və Azərbaycan məmləkətini də ilk o zamanlar xəyal etməyə başlamışdım. O zamanlardan mənim Azərbaycan türklərinə və bu ölkəyə məhəbbətim yaranıb.  90-cı illərdə Sovet imperiyasının dağılmasından sonra Azərbaycanı müstəqil və hür bir dövlət kimi görməyin sevincini yaşamaq da şükür ki, bizlərə nəsib olub. Azərbaycan xalqı bizim könül bağımız olan soydaşlarımızdır.

- Osmanlının ən ağır dövrlərində, süqut mərhələsində Ənvər Paşa Bakını işğaldan azad etmək üçün Qafqaz İslam Ordusunu yaratdı. Bu tarixi addımı necə dəyərləndirirsiniz?

- Mundros sülh müqaviləsindən sonra Osmanlı imperiyası üçün hər şey bitdi. Yolun sonuna gəlindi. Mundrosdan sonra Osmanlının parçalanma və süqut dövrü başladı. Mundrosdan aylar əvvəl də hər şey bəlli idi. Yolun sonu görünmüşdü. Osmanlı işğalla üz-üzə qala bilərdi. Lakin Ənvər paşa o ağır durumlarda belə Azərbaycanı yalnız buraxmadı. Osmanlı torpaqları işğalla üz-üzə ikən Azərbaycanı işğaldan azad etmək üçün qoşun göndərmək böyük risk idi, ancaq Ənvər paşa risklərin adamı idi və bunu etdi. Tarixin bir cilvəsidir ki, o dönəm Qafqazda üç böyük güc qarşı-qarşıya idi. Azərbaycanda biz vardıq, Ermənistanda ruslar, Gürcüstanda müttəfiqmiz olan almanlar. Biz Azərbaycana gələrkən qarşımıza çıxan ilk qüvvə almanlar olub. Bütün bunlara rəğmən Ənvər paşa və silah yoldaşları soydaşımız olan Azərbaycan türklərini erməni zülmündən, qırğın və təcavüzlərdən xilas etmək, ermənilərdən törətdikləri qətliamların intiqamını almaq üçün Qafqaz İslam Ordusunu formalaşdırdı və qardaşı Nuru Paşanı Azərbaycana göndərdi. İki qardaş xalq birləşdi və Bakı işğaldan azad edildi.

- Dediniz ki, Ənvər Paşa ən çətin durumda ikən Azərbaycanı tək buraxmadı, yardım göndərdi. Bizdə belə bir sual yarandı: “Bəs Qarabağ savaşında niyə Türkiyə aktiv şəkildə siyasi və hərbi proseslərə müdaxilə etmədi? Niyə türk qoşunu ikinci dəfə qardaşlarının yardımına gəlmədi?

- Açığı o dövrdə Türkiyədə bir Ənvər yox idi. Olsaydı, yəqin ki, hadisələr başqa cür inkişaf edərdi. Lakin bu məsələlərdə hadisələrin ardıcıllığını diqqətlə izləmək lazımdır. Mən o zamanlarda yenicə təqaüdə çıxmışdım. Qeyd edim ki, ixtisasca paraşütçü olmuşam. Qarabağ savaşı qızışan zamanlarda Türkiyədə ən önəmli hava endirmə briqadası (paraşut briqadası) ləğv edildi, yeri və adı dəyişdirildi. Komando briqadasına çevrildi. Bu briqadanı əgər ləğv etməsəydilər, ermənilər nə Qarabağ, nə də Naxçıvana doğru bir addım da ata bilməzdilər. Və Türkiyə üçün bu müharibəyə müdaxilə çox asan və sadə olardı.

Ancaq Türkiyənin 90-cı illərdə Azərbaycana hərbi dəstək verə bilməməsini sadəcə Ənvər paşa kimi bir komutanın olmamasına bağlamaq olmaz. Siyasi konyuktura da buna imkan vermirdi. Tam Azərbaycan müstəqil oldu, tam Azərbaycanla qardaşlığımızı qüvvətləndirəcəyik deyərkən, iki ölkənin daxilində də müharibə ocaqları yarandı. Azərbaycanın Qarabağında, Türkiyənin Cənub-Şərqi Anadolusunda... Terror və sui-qəsdlərin, siyasi və iqtisadi böhranların hər gün yaşandığı bir dövr idi və mövcud hökumətlərin başı terrorla mübarizəyə qarışmışdı. Eyni zamanda, Türkiyəyə qarşı beynəlxalq təzyiq artmaqda idi. Türkiyə “terrorla mübarizə” aparmaqda ittiham edilirdi. Belə bir zamanda bir də qonşu Ermənistana müdaxilə etmək, Qarabağdakı savaşa qatılmaq türk siyasətçiləri tərəfindən ciddi risk olaraq görülmüşdü. Ona görə də Türkiyə Kiprdə olduğu kimi Qarabağda aktiv döyüş əməliyyatlarına qatıla bilmədi. Ermənilər də bu zamanı seçdilər. Ancaq bu o demək deyil ki, Qarabağ əbədi ermənilərin olacaq, ermənilərin törətdiyi cinayətlər cavabsız qalacaq. Əlbəttə ki, zaman bizə də güləcək və qisas alacağıq...

- Siz ən qısa zamanda Qarabağda Azərbaycan ordusunun zəfərinə inanırsınızmı?

- Çox maraqlı sualdır... Və maraqlı da cavabı var. Mən Kiprdəki türk mücahidlərinə döyüş təlimləri keçib onlarla birgə ölümə gedən bir komandir idim. O zaman da zəfərimizə inanlar çox az idi. Durumumuz ağır idi. Mənim Kiprdə kod adım bilirsinizmi nə idi? “ZƏFƏR”... Hər zaman türk üçün zəfər ehtimalı vardır, övladım. Aprel döyüşlərində mən bunu çox aydın gördüm və hiss etdim. Aprel döyüşlərindən sonra Azərbaycanın Qarabağda ələ keçirdiyi mövqeləri bir-bir gəzdim. Əsgərlərlə zabitlərlə görüşdüm. Çox böyük ruh yüksəkliyi müşahidə elədim. Onlarla ünsiyyətdə olanda mən Kiprdəki müharibəni, Kiprdəki aslanlarımı xatırladım, çox duyğulandım. O aslanlar da, bu aslanlar da bir millətin övladlarıdır və zəfər onların haqqıdır.

- Siz Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlərin hazırkı səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?

- Bu gün Türkiyə və Azərbaycan münasibətləri yüksək səviyyədədir. Hər zaman demişəm və yenə də deyirəm. Azərbaycan və Türkiyə daim bir-birilərinə dəstək olmalıdır. Biz bir soydan gələn eyni millətik. İki dövlət bir millət olduğumuzu hər yerdə göstərməliyik. Bu gün cənab nazirə də dedim. Heydər Əliyevin "bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsinə hörmət edirəm, dəstəkləyirəm, lakin artıq "bir millət, üç dövlət" fəlsəfəsini formalaşdırmağın zamanı gəlib. Bu üç dövlət Azərbaycan, Türkiyə və Şimali Kipr Türk Respublikalarıdır...

Yaşlıların köməyinə çatan tennisçi könülləri fəth etdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
Bələdiyyə sədrinin köməkçisi mətbuat konfransında ayaq əzələlərini göstərdi - FOTO
Sevgilisinin evlənmək istəmədiyi aparıcı intihar etdi - FOTOLAR + VİDEO
Millət vəkilləri Atatürkün imzası olan maskaları zibil qutusuna atdılar - FOTO + VİDEO
Hamilə fili bu şəkildə öldürdülər - İnsanlığın bitdiyi an...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Həyatımda düşmənimə belə bu xəstəliyi arzu etmirəm...”- Əməkdar artistin səhhəti qəfil pisləşdi...
Cəmiyyət
Mikayıl Müşfiq sovet rejiminə qarşı...
Gündəm
“İrəvan məsələsi təbliğat maşınımızın, hücum diplomatiyamızın tərkib hissəsi olmalıdır”
Dünya
Pandemiyaya görə işsiz qalan fahişələr üçün pul toplandı...
Gündəm
“Onu gətirdik ki, bizimlə birləşib  qiyamın yatırılmasında bizə kömək etsin və…” 
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
“Elə bildim, qaçqınlar “Qaçqınkom”un qarşısında  Qarabağın azadlığı tələbilə aksiya keçirir...”
Həftənin ən çox oxunanları
Azərbaycan Respublikasıının 20 faizində  təhlükəsizlik atası azərbaycanlı olan generala tapşırıldı... 
Elçibəyin Klintona Kəlbəcərlə bağlı yazdığı məxfi məktub: Prezident amerikalı həmkarından nə istəyib?
"Ay it uşaqları, Ramil Markaryanı yatdığı yerdə öldürməyib..."
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
“Əvvəllər Yaşarla bağlı etiraf məsələsinə gələndə hardasa əsəbiləşirdim, amma indi..”
"Əli Nağıyev istədiyinin 10 faizini hələ həyata keçirə bilməyib, çünki..."
Rusiyaya səs salan azərbaycanlı müğənni: “Gəncədə dörd manata ofisiant işləyirdim” - VİDEO
“İyunun 2-də Pənah Hüseynə bildirmişəm ki, bunu etmək olmaz, nəticəsi sizin üçün pis olacaq”
"Qarayevin qonağı olan Jerar Depardye gördüklərindən o qədər heyrətə gəlmişdi ki..."
“Qarabağ probleminin həlli sazişi imzalanmışdı, lakin Gəncə qiyamını eşidən ermənilər dedilər ki...”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247