Xəbər lenti
30/05/2020 [10:11]:
Mütəxəssis dişlər üçün  ən zərərli 3 qidadan danışdı...
30/05/2020 [09:58]:
Bank inkassatorlarına silahlı basqının görüntüləri yayıldı - ANBAAN VİDEO
30/05/2020 [09:56]:
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 29 dəfə pozub
30/05/2020 [09:53]:
“Müharibə qaçılmazdır və biz buna hazır olmalıyıq”
30/05/2020 [09:45]:
Vilayət Eyvazov bu rayona yeni rəis təyin etdi
30/05/2020 [09:41]:
Sumqayıtda iki yük maşını toqquşub, ölənlər var
30/05/2020 [09:26]:
Erməni qızı bütün dünyanı necə aldadıb?
30/05/2020 [09:22]:
Almaniyadan oğurlanan və dörd ildir İnterpolun axtardığı avtomobil Türkiyədə tapıldı - FOTO
30/05/2020 [09:19]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 6 milyonu keçdi - SON STATİSTİKA
30/05/2020 [09:17]:
Merkellə Tramp mübahisə edib
30/05/2020 [08:59]:
Rus qızları niyə bizim kişiləri sevir?- Azərbaycanlı qadınların fikir vermədiyi özəllikləri
30/05/2020 [08:56]:
2 milyard dollarlıq ZİYAFƏT - Hakimiyyəti məhv edən MƏRASİM?
30/05/2020 [08:29]:
Putin Qələbə Paradının keçirilməsi haqqında sərəncam imzalayıb
30/05/2020 [08:28]:
Separatçı rejim rəhbəri Azərbaycanın   3 rayonuna yeni başçı təyin etdi...
30/05/2020 [08:26]:
Oğlu əlindən tutdu, arvadı ilə qızı isə boğub öldürdü
30/05/2020 [08:24]:
Dünyanın ən böyük elektrik təyyarəsi ilk uçuşunu həyata keçirib
30/05/2020 [08:21]:
Bakıda “Taxta bazarı”nda yanğın - FOTO/VİDEO
30/05/2020 [08:10]:
Niyə Əbülfəs Qarayevin işdən qovulmasına ən çox sevinən Bərdə camaatıdır...?
30/05/2020 [07:40]:
20 yaşlı qıza görə  73 yaşında vəzifəsini itirdi...
30/05/2020 [07:05]:
10 pilləlik mənəvi trenajor...
30/05/2020 [06:46]:
"İndi Milli Şuranın zoomağazasında boş-boş danışanları gərək Əbülfəz bəylə tanış etməyəydim"
30/05/2020 [06:41]:
Twitter Trampa yerini göstərdi...
30/05/2020 [00:57]:
Dövlət başçısına müraciət qəbul edilib
30/05/2020 [00:36]:
Müharibəyə başlamadan öncə qərar verməlisiniz: Öz ayağınıza atəş açmağa hazırsınız?
29/05/2020 [23:32]:
Dələduzlar xüsusi təyinatlı geyimləri necə əldə edirlər? - VİDEO
29/05/2020 [23:04]:
"Qarayevin qonağı olan Jerar Depardye gördüklərindən o qədər heyrətə gəlmişdi ki..."
29/05/2020 [22:47]:
“Belarus xalqı qadına səs verə bilməz!” - Lukaşenko
29/05/2020 [22:45]:
ABŞ-da kütləvi etirazlar şiddətlənib: Polis bölməsi ələ keçirildi, bina yandırıldı - FOTO
29/05/2020 [22:43]:
Türkiyə bu ölkəyə F-16-lar göndərir - Müharibə...
29/05/2020 [22:39]:
230 nəfər koronavirusa yoluxduqdan sonra “Tarqovu” bu gün... - VİDEO
29/05/2020 [22:11]:
İmişlidə 14 yaşlı yeniyetmə bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb
29/05/2020 [21:44]:
Rusiyanı yalnız belə dayandırmaq olar - Eks-prezident
29/05/2020 [20:53]:
Tural Gəncəliyev Qarabağ separatçılarının rəhbərinə cavab verdi
29/05/2020 [20:49]:
Türkiyədə bağlanan məscidlər 74 gün sonra açılıb
29/05/2020 [20:47]:
Külək güclənəcək, intensiv yağış yağacaq, dolu düşəcək - XƏBƏRDARLIQ
29/05/2020 [20:07]:
Pakistanın dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
29/05/2020 [20:05]:
Səfir: "BTQ Çindən Avstriyaya qədər ərazini birləşdirir"
29/05/2020 [20:04]:
“Sanki karantində deyil, istirahətdəyik” – Damla
29/05/2020 [19:54]:
Elmira Axundova etimadnaməsini Vladimir Zelenskiyə təqdim edib FOTO
29/05/2020 [19:51]:
Hərbi müəssisələr və təcridxanalarda koronavirusla bağlı vəziyyət açıqlandı
29/05/2020 [19:50]:
Azərbaycanda koronavirusun ikinci dalğası ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ - VİDEO
29/05/2020 [19:48]:
Koronavirusa yoluxanlar üçün açılacaq xəstəxanaların yerləri bilindi - RƏSMİ
29/05/2020 [19:32]:
Toylarla bağlı daha bir açıqlama
29/05/2020 [19:31]:
Naxçıvanda komanda-qərargah məşqi keçirildi
29/05/2020 [19:29]:
Rayonlara gediş-gəlişin hansı halda bərpa olunacağı açıqlandı - RƏSMİ
29/05/2020 [18:53]:
Analizlər göstərir ki, kütləvi yoluxma əsasən yas mərasimlərində baş verir - TƏBİB
29/05/2020 [18:45]:
Bu təhlükəli dini sekta Azərbaycanda yenidən fəallaşıb?..
29/05/2020 [18:43]:
Naxçıvana uçuşlar bərpa edilir - RƏSMİ
29/05/2020 [18:38]:
Bakıda ən çox yoluxma Yasamalda qeydə alınıb
29/05/2020 [18:37]:
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların 5 faizi uşaqlardır
29/05/2020 [18:36]:
Nazirlər Kabineti rəsmisindən XƏBƏRDARLIQ: “Cəzalar artacaq və sərtləşəcək” - VİDEO
29/05/2020 [18:34]:
TƏBİB sədrindən yoluxmaların artması ilə bağlı MÜHÜM AÇIQLAMA
29/05/2020 [18:22]:
Unuda bilmədiyim dost...
29/05/2020 [18:13]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı - RƏSMİ
29/05/2020 [18:12]:
Azərbaycanda koronavirusdan sağalanların sayı 3 125-ə çatdı
29/05/2020 [18:10]:
Azərbaycanda daha 230 nəfər koronavirusa yoluxub, 103 nəfər sağalıb
29/05/2020 [18:02]:
Mənzillə təmin edilən şəhid ailələri və müharibə əlillərinin sayı 7700-ə çatdı
29/05/2020 [17:42]:
Azərbaycan Türkiyənin qaz alışında birinci yerə yüksəlib
29/05/2020 [17:40]:
Sevda Yəhyayeva nişanlısı ilə birgə çəkdirdiyi fotolarla gündəmə gəlib
29/05/2020 [17:25]:
Bu qadağalar hələ də qüvvədədir - SİYAHI
29/05/2020 [17:18]:
Respublika Günü münasibətilə Türkiyənin “Bengü Türk” televiziyasında xüsusi veriliş yayımlanıb
29/05/2020 [17:14]:
"Təəssüf ki, ildən-ilə ali məktəblərdə “Azərbaycan tarixi”nə ayrılan saatlar azalır" - MÜRACİƏT
29/05/2020 [17:10]:
Mayın 31-dən dövlət qurumları tam heyətlə fəaliyyətə başlayır
29/05/2020 [17:08]:
Azərbaycanda bir sıra məhdudiyyətlər aradan qaldırılır - RƏSMİ
29/05/2020 [17:07]:
Azərbaycanda iri ticarət mərkəzlərinin və “Mall”ların fəaliyyəti bərpa olunur - RƏSMİ
29/05/2020 [17:06]:
Tarixi binaya qəsd, yoxsa milli tariximizə töhfə? - REPORTAJ
29/05/2020 [16:33]:
Prezident İlham Əliyev xorvatiyalı həmkarını təbrik edib
29/05/2020 [16:28]:
Maskadan istifadə etməmək məsuliyyətə səbəb olacaq - Nazirlər Kabineti
29/05/2020 [16:19]:
Bitməyən Yaxın Şərq savaşı: böyük güclərin yeni toqquşmaları gözlənir
29/05/2020 [16:12]:
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 360 mini keçdi - STATİSTİKA...
29/05/2020 [16:08]:
Azərbaycanda qoruyucu tibbi maskaların taxılması məcbur olan yerlər açıqlandı - SİYAHI
29/05/2020 [16:06]:
“Mənimlə duet oxumaq 10 mindir” - Mənzurə Musayeva
29/05/2020 [16:04]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı yeni sistem yaradıldı - RƏSMİ
29/05/2020 [16:02]:
Azərbaycan sərhədlərinin bağlı qalma vaxtı uzadıldı - RƏSMİ
29/05/2020 [15:45]:
Kim Çen In İlham Əliyevə məktub göndərdi
29/05/2020 [15:43]:
“Toysuz qalan müğənnini bağına çağırıb, oxutduracaq” - VİDEO
29/05/2020 [15:25]:
“Sekslə o qədər çox məşğul olurdum ki, yorğunluqdan idman zalına da gedə bilmirdim"
29/05/2020 [15:19]:
Qənirə Paşayevanın təşəbbüsü ilə Tovuzdakı həssas təbəqəyə daha 2000 maska göndərildi
29/05/2020 [15:17]:
Leninin qohumları...
29/05/2020 [15:08]:
"Qaçqın və məcburi köçkünlər dövlətin qayğısını daim yüksək səviyyədə hiss edirlər"
Bütün arxiv bir sırada
15/09/2019 [12:40] - Cəmiyyət - ( 1274 dəfə baxılıb)

Xurafatdan vəhdətə aparan missiya - Builki Aşura hansı məqamlarla yadda qaldı?



Azərbaycanlılar hər il olduğu kimi, bu il də ənənəvi Aşura mərasimini qeyd etdilər. Yüz illərdir ki, müsəlman dünyası peyğəmbərimizin zalımcasına şəhid edilmiş nəvəsi imam Hüseynin (ə) qətlini kədərlə anır, bu müsibəti törədənləri lənətləyirlər.

Azərbaycanda da neçə illərdir ki, Aşura günü kütləvi xalq mərasimlərindən birinə çevrilib. Ateist sovet dövründə bu mərasimə qadağa qoyulmağına baxmayaraq, xalq mağaza anbarlarına çevrilmiş məscid qapılarına gedir, şəxsi evlərdə təşkil edilən təkyələrdə oturaraq,  bu qəmli tarixi qeyd edərdi.

Azərbaycanın müstəqillik qazanması onun vətəndaşlarının dini azadlığı üçün geniş imkanlar açdı.  İnsanlar qorxmadan öz əqidə və inancları üçün vacib olan mərasimləri təşkil edir, orada iştirakdan çəkinmirdilər. Məhərrəmlik təziyəsi də bu qəbildən olan mərasimlərdən idi. Heç bir məhdudiyyət qoyulmayan Aşura təziyələrinə minlərlə insan qatılırdı.

Lakin dini etiqaddan təsir indikatoru kimi istifadə edən xarici qüvvələrin onu dövlətə qarşı təzyiq metoduna çevirmək cəhdləri də sezilən xətt idi.  Bu baxımdan əsas tezis kimi guya ateist bir dövlətdən çıxmış Azərbaycanda savadlı və “dini mərasimlərin əhəmiyyətini anlada biləcək” ruhanilərin olmaması, buna görə də kənardan gəlmə şəxslərin insanlara təlim aparmasının vacibliyi beyinlərə yeridilirdi.

Azərbaycan dövləti üçün belə yanaşma heç bir halda məqbul sayıla bilməzdi. Sovet vaxtı bütün təqiblərə baxmayaraq, Bakıda fəaliyyət göstərən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi özünün azsaylı ruhani təbəqəsi ilə ölkənin dini cameəsinin idarə olunmasına çalışırdı.  

Müstəqillik illərində isə QMİ artıq ölkənin müsəlman əhalisinin əsas təşkilatı kimi çıxış edirdi. Bu zaman ölkənin din-dövlət münasibətlərinin formalaşdırlması zərurəti meydana çıxanda hakimiyyət tərəddüd etmədən QMİ ilə birgə bu platformanı müəyyənləşdirdi.

Azərbaycanda dini mərasimlərin və ritualların keçirilməsi həssas regionda yerləşən dövlətin laqeyd münasibəti ilə bitə bilməzdi. Xüsusən 2000-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq dünyanı başına götürmüş dini –etnik zəmində münaqişələr, bədnam “islam terroru” adlı qondarma siyasi qırmanc müsəlman ölkələrini xarici qüvvələrin müdaxilə təhlükəsi altında qoydu. “Yumşaq güc” metodu insanların etiqad hisslərinin istismarı üçün də keçərli idi.

Bu baxımdan din-dövlət münasibətlərinin möhkəmliyi və etimad üzərində qurulan əməkdaşlığı vacib məqamlardan birinə çevrildi.

Azərbaycanda  artıq neçə illərdir ki, bu platforma özünün uğurlarını göstərir.

Son illərdə nəzərə çarpan nizamlı Aşura mərasimləri əvvəl keçirilənlərdən fərqlənir. Bir zamanlar pərakəndə halda baş tutuan mərasimdə bir çox hallarda xaricdən idarə olunan kənar qüvvələrin təsir agentləri əsas rol oynayırdısa, artıq Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bu tendensiyaya son qoya bilib. Bu il keçirilən Aşurada əvvəlkindən  fərqli olaraq heç bir inzibati yolla müdaxilə faktı qeydə alınmadı. Nizamlı və bir-birinə hörmət şəraitində baş tutan mərasim insanların müqəddəs saydıqları islam şəxsiyyətlərinin yad etmə tədbirinə çevrildi. Minlərlə inanclı insanın qatıldığı mərasimi idarə etmək QMİ-nin dövlət-din münasibətlərindəki etibarının nümayişi oldu.

Allahşükür Paşazadənin müsəlman din xadimi kimi müxtəlif məzhəblər arasında yaratdığı etimad və vəhdət dünyanın müsəlman ölkələrinin xoş təəccübünə səbəb olub. Belə günlərdə adətən müxtəlif məzhəblərin biri-birini xoş olmayan itithamları dinin bütövlüyünə təhlükə yaratmaqla bərabər dövlətin işlərinə müdaxilə etməyə cəhd edən qüvvələrin əlində bir rıçaqa çevrilir. Azərbaycan bütün məzhəblərin Vəhdət namazı ənənəsinin əsasını qoymaqla bu təzyiq şablonunu dağıtdı. Burada QMİ və Şeyxülislamın iradəsi ciddi rol oynadı. Belə addım A. Paşazadəni məzhəb rəhbəri kontekstindən çıxararaq ümumislam dini rəhbəri səviyyəsinə qaldırdı.

QMİ sədrinin Aşura mərasimlərində köklü inqilabi addımı qanvermə aksiyası oldu. Bu, yüz illərdir şəhid İmam Hüseynin əziz xatirəsini xurafat ənənələri ilə qeyd olunmasına  ciddi zərbə idi. Ölkədə guya imam xətrinə baş yarma, zəncir vurma, özünə xətər yetirmə kimi xurafatı rədd edən A. Paşazadə bunun islamda bəyənilmədiyini bəyan etməklə müsəlman şəfqətinin bir birinə yardım etməkdə olduğunu göstərdi. Bu baxımdan imam Hüseynin xatirəsi üçün qanvermə aksiyası ölkədə minlərlə insanı bu kampaniyaya qoşaraq onu xəstə və qana ehtiyac duyanlara yardım aksiyasına çevirdi.

Aksiyaya digər səmavi din xadimlərinin qoşulmasını ölkədə tolerantlığın, bəşəriyyətin qardaşlığına olan ülvi inamın bir nümayişi saymaq olar.

Bu gün məscidlərdə xaotik və şübhəli mesajları olan xütbələrin yerini QMİ-nin hazırlıqlı imamlarının ölkə, onun gələcəyi, xalqı üçün edilən duaları tutub. Dövlətin himayəsində olan dindar kəsim özünün etiqad və mərasimlərində azaddır.

Dini bayramlar və mərasimlər hər bir xalqın tarixi haqqında bir səlnamədir. Bu gün Azərbaycanda dövlət və dini caməenin etimad üzərində qurulan əməkdaşlığı bu səlnamənin daha bir uğurlu səhifəsini yazır.(modern.az)

"İndi Milli Şuranın zoomağazasında boş-boş danışanları gərək Əbülfəz bəylə tanış etməyəydim"
"Təəssüf ki, ildən-ilə ali məktəblərdə “Azərbaycan tarixi”nə ayrılan saatlar azalır" - MÜRACİƏT
Leninin qohumları...
"Din dövlətdən ayrı olsa da, vətəndaş vətənindən ayrı deyil, ona görə də..."
"Qarnınızın dərdi nədir, bəndədən qorxmursunuz, heç olmasa Allahdan qorxun..."
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Maraqlı
Mütəxəssis dişlər üçün  ən zərərli 3 qidadan danışdı...
Gündəm
Müharibəyə başlamadan öncə qərar verməlisiniz: Öz ayağınıza atəş açmağa hazırsınız?
Dünya
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 360 mini keçdi - STATİSTİKA...
Dünya
Rus milyarderlər koronavirusdan xilas olmaq üçün Avropa çimərliklərinə qaçırlar...
Cəmiyyət
"Laçın - Laçını xatırlayan sonuncu laçınlı öləndə Azərbaycan üçün öləcək"
Yazar
Seymur Verdizadə
Ramil Səfərov kimin əmisi oğlunu öldürüb?
İlham İsmayıl
Millət özündə qeyrət, şərəf tapıb bu alçaldıcı tarixə son verəcək...
Sultan Laçın
"Əbülfəs Qarayevləri 26 il tanımamışıq?.. -İnnən belə mübarizə mədəniyyətimiz artacaqmı?.."
Həftənin ən çox oxunanları
İranda pulun üzərinə Azərbaycan haqda görün nə yazıldı - FOTO
"Koçaryanı da axtarırdım ki, tikə-tikə etdirim, amma Pənah kimilər qoymadı..." - VİDEO
Ermənistan Rusiyanın tərkibinə qatılır, Qarabağ isə...
Türkiyə Azərbaycanla uçuşları bu tarixdən bərpa edir – RƏSMİ AÇIQLAMA
Ermənistan Tehranı hədələdi: "İran ermənilərə görə ayaq üstə qalıb, "təşəkkür"ümüz bu oldu"
“Əri ölən qadına 800 manat təklif etdilər ki, koronavirusdan öldüyü ilə razılaşsın”
Valentina Tereşkova ilə Vilyam Hacıyevi nə bağlayır?
Azərbaycan Respublikasıının 20 faizində  təhlükəsizlik atası azərbaycanlı olan generala tapşırıldı... 
Ramil Səfərov kimin əmisi oğlunu öldürüb?
"Belə fikirlər var ki, guya Rusiya torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə mane olacaq, ancaq..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247