Xəbər lenti
19/10/2019 [23:46]:
Tanınmış diaspor liderindən Sovet İttifaqı Qəhrəmanı barədə gözəl təşəbbüs - FOTOLAR
19/10/2019 [23:37]:
Büstqalterdən imtina qadınlar üçün təhlükəlidir - Bu fəsada yol açır...
19/10/2019 [23:31]:
Xəstələnmisənsə, yatanda bunu dabanına çək, keçib gedəcək - Rus hərbi həkimindən SİRR...
19/10/2019 [23:28]:
Seksə qarşı allergiya - Həkimlər çıxış yolu kimi qadınlara təklif edir ki...
19/10/2019 [23:12]:
Əməkdar jurnalistin 65 illik yubileyinə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTOLAR
19/10/2019 [22:55]:
Ozan Can Kökçü: "Baş məşqçi məndən narazı olmaqda haqlıdır"
19/10/2019 [22:52]:
Mətbuat Şurası jurnalistlərə və hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edib
19/10/2019 [22:50]:
Milli Şuranın icazəsiz mitinqinin qarşısı alınıb - VİDEO
19/10/2019 [21:14]:
Təhlükəli selfi çəkən qadını gəmidən qovdular
19/10/2019 [20:55]:
Yediyi şirniyyatın pulunu ödəməmək üçün baxın nə etdi - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
19/10/2019 [20:44]:
"Qəbələ" - "Qarabağ" matçında qalib müəyyənləşməyib
19/10/2019 [20:27]:
Gəncədə inək 41 yaşlı kişiyə ağır xəsarət yetirdi
19/10/2019 [20:22]:
Səhər idmanını bu cür etsəniz, şəkər və ürək xəstəlikləri riski azalar - ARAŞDIRMA
19/10/2019 [20:21]:
ABŞ-lı qadının yaşadığı ev-avtoqoşqudan 320 siçan çıxdı - MARAQLI
19/10/2019 [20:19]:
Bərdədə avtomobil yolu keçmək istəyən qadını vurdu
19/10/2019 [20:00]:
Oğlundan şikayət edən uşağı xəstəxanalıq etdi - AĞLASIĞMAZ...
19/10/2019 [19:40]:
Azərbaycanlı kişi müğənni: "Ev işləri görməyi çox sevirəm"
19/10/2019 [19:35]:
“Bu, Azərbaycan ordusu üçün sonuncu fürsət ola bilər”
19/10/2019 [19:34]:
Geyindiyi çimərlik paltarı başına bəla oldu - MARAQLI
19/10/2019 [19:29]:
“Əxlaqsız da sənsən, təlxək də” – Sabiq millət vəkilləri canlı efirdə bir birini təhqir etdi -VİDEO
19/10/2019 [19:11]:
Milli Şura Bakının mərkəzində aksiya keçirib - VİDEO
19/10/2019 [19:02]:
Anasının işə gedərkən öpmədiyi uşaq bu cür üsyan etdi - MARAQLI...+ VİDEO
19/10/2019 [18:48]:
Dünyanın ən sürətli qarışqasının şok edici sürəti ortaya çıxdı - MARAQLI
19/10/2019 [18:38]:
Xalq artistinin qızı göz yaşı tökdü: “Şokdayam, yaşananlara inanmıram”
19/10/2019 [18:34]:
Azərbaycanda “Ortaq Türk tarixi” dərsliyi proqrama daxil ediləcək
19/10/2019 [18:31]:
“Trampa da dedim, razılaşma pozulacaqsa, “Barış bulağı” davam edəcək”
19/10/2019 [18:26]:
14 marşrut xəttinin hərəkət sxemi bərpa edildi
19/10/2019 [18:16]:
BŞBPİ: Qanunsuz aksiyada 60 nəfər saxlanılıb, onlardan 42-si xəbərdarlıq edilərək buraxılıb
19/10/2019 [18:14]:
Prezidentin köməkçisi yazdı: "Radikal müxalifətin ikinci oktyabr faciəsi"
19/10/2019 [18:12]:
STAR zavodunun açılışının 1 ili tamam olur
19/10/2019 [18:09]:
Siyavuş Novruzov: "Onlar mitinq yox, təxribat həyata keçirməyi planlaşdırırdılar"
19/10/2019 [18:05]:
“Ağ xalatlı qatilləri” güllələmək istəyənlərin güllələnməsi –Stalin 1 ay gec ölsəydi...
19/10/2019 [17:53]:
Suriya erməniləri Qarabağa getməkdən imtina etdilər və...
19/10/2019 [17:44]:
Hansı ət məhsulunu yemək qan qrupunuz üçün faydalıdır? - Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
19/10/2019 [17:21]:
Əli Əhmədovdan qanunsuz aksiyaya - Sərt reaksiya
19/10/2019 [17:20]:
Qanunsuz aksiyanın qarşısı alındı: Saxlanılanlar var - Rəsmi
19/10/2019 [17:18]:
Türkiyədə müəmmalı qəza: rus nüvə alimləri öldü – FOTO
19/10/2019 [16:29]:
"Qafqaz İslam Ordusu 101 il əvvəl necə gəlib Bakını xilas edibsə, indi də..."– Kılıç
19/10/2019 [16:24]:
Saakaşvilidən Məmmədovun təyinatına reaksiya
19/10/2019 [16:19]:
"Sabah düşmən canlı qüvvələrimizin üstünə təpədən dırnağa qədər silahlanmış robotlar göndərəndə..."
19/10/2019 [16:13]:
Nüfuzu birinciləri narahat edən müzəffər marşal – Stalin də, Xruşov da, Brejnev də Jukova haqsızlıq edib
19/10/2019 [15:47]:
Azərbaycan millisinin futbolçusu: "Etdiyim hərəkətə görə peşmanam, üzr istəyirəm"
19/10/2019 [15:46]:
Suriyanın şimalında terrorçular atəşkəsi 14 dəfə pozdu
19/10/2019 [15:45]:
Bakıda 14 marşrut xəttinin istiqaməti müvəqqəti dəyişdirilib
19/10/2019 [15:44]:
Avstriya-Azərbaycan Ticarət Palatasının Fəxri Şurasının iclası oldu - FOTO
19/10/2019 [15:41]:
Düşmən Azərbaycan torpağında növbəti nar festivalı keçirdi... - FOTO
19/10/2019 [15:39]:
Qanunsuz aksiyalarla bağlı 14 marşrut xəttinin hərəkət sxemi müvəqqəti dəyişdirilib
19/10/2019 [15:03]:
Sosioloq kişiləri yıxdı-sürüdü: “Qadın kimi qaş qaldırmağa, saç boyamağa maraq göstərirlər”
19/10/2019 [15:03]:
“Türkiyə NATO-dan çıxsa, ABŞ və Avropa Avrasiyada bütün rıçaqlarını itirəcək”
19/10/2019 [15:02]:
Sabirabad və ətraf rayonların əhalisinə pulsuz hüquqi yardım göstərildi
19/10/2019 [15:01]:
SOCAR: Kitab köşklərinin quraşdırılmasını mənəvi olaraq dəstəkləyirik
19/10/2019 [14:59]:
Rusiyada dəhşətli yanğında beşi uşaq olmaqla, yeddi nəfər ölüb
19/10/2019 [14:50]:
Gündüz Məmmədov Ukrayna Baş prokurorunun müavini təyin olundu
19/10/2019 [14:17]:
Roza Zərgərli: "Onların “duxu” yoxdur, ona görə ombalarını əməliyyat etdirib, böyütdürürlər"
19/10/2019 [14:07]:
Hacıqabul və Şirvan sakinləri itkin düşüb - FOTO
19/10/2019 [14:05]:
UEFA “Neftçi”ni 40 min avro cərimələyib
19/10/2019 [14:04]:
“SOCAR AQŞ” Ankarada ofis açıb
19/10/2019 [13:41]:
“Verdiyim konsertlər müstəqillik bayramımıza bir töhfə idi”
19/10/2019 [13:18]:
"Bu təşəbbüs DTX sədri Əli Nağıyevin ideyasının məhsuludur"
19/10/2019 [13:08]:
ABŞ-dan işğalçıya daha bir dəstək: Erməni hərbçilərinin həyatı Ağ Ev üçün niyə bu qədər dəyərlidir?
19/10/2019 [12:58]:
Mətbuat Şurasından jurnalistlərə və hüquq-mühafizə orqanlarına ÇAĞIRIŞ...
19/10/2019 [12:57]:
"28 May", "Cəfər Cabbarlı" və "Xətai" stansiyalarının fəaliyyəti müvəqqəti dayandırılacaq - RƏSMİ
19/10/2019 [12:56]:
“SOCAR AQŞ” xaricdə 100 milyon dollarlıq qazma müqaviləsinə imza atdı
19/10/2019 [12:55]:
Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəsi Montro-Fot-Yonn şəhərinin meri ilə görüşüb - FOTOLAR
19/10/2019 [12:50]:
Axtarışda olan şəxslər Azərbaycan sərhədini pozarkən saxlanıldı
19/10/2019 [12:49]:
“Türkiyə eyforiyaya qapılmamalıdır: ABŞ belə geriləmələri unutmur!”
19/10/2019 [12:47]:
Rövşən Rzayev ilin sonunadək mənzillə təmin olunacaq məcburi köçkünlərin sayını açıqlayıb
19/10/2019 [12:35]:
UEFA “Qarabağ”ı cərimələyib, erməni təxribatı ilə bağlı açıqlama verilməyib
19/10/2019 [12:24]:
Müsəlman alimin dövlət büdcəsi haqda 13 əsr öncəki əsəri üzə çıxdı...- FOTOLAR
19/10/2019 [11:48]:
Düşmənin Müdafiə Nazirliyində yeni şöbə yaradıldı: Ön xəttə “uzunsaçlıların axını” başlayır...
19/10/2019 [11:45]:
Gəncədə 5 yaşlı uşaq qızdırmadan öldü
19/10/2019 [11:45]:
Bal yarmarkasında iştirak edən arıçılar təltif olunub
19/10/2019 [11:42]:
"AMİP-i təxribata çəkmək istəyən qüvvələr ölkənin və xalqın gələcəyini istəməyənlərdir"
19/10/2019 [11:39]:
Azərbaycanda enerji içkilərinin satışı ilə bağlı sərt QƏRAR
19/10/2019 [11:37]:
Çinlə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi rekord həddə çatıb
19/10/2019 [11:31]:
Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşıb
19/10/2019 [11:30]:
Pakistan generalı: "Dağlıq Qarabağ məsələsində Azərbaycanı daima dəstəkləyirik"
19/10/2019 [11:28]:
Doqquz ayda avtomobil benzini və dizel yanacağı istehsalı artıb
19/10/2019 [11:19]:
BMT Baş Assambleyasının Prezidenti Azərbaycana səfər edəcək
19/10/2019 [11:18]:
Nazir: “Son 10 ildə ölkədə elektrik enerjisinin istehsalı 18% artıb”
Bütün arxiv bir sırada
15/09/2019 [12:40] - Cəmiyyət - ( 1189 dəfə baxılıb)

Xurafatdan vəhdətə aparan missiya - Builki Aşura hansı məqamlarla yadda qaldı?



Azərbaycanlılar hər il olduğu kimi, bu il də ənənəvi Aşura mərasimini qeyd etdilər. Yüz illərdir ki, müsəlman dünyası peyğəmbərimizin zalımcasına şəhid edilmiş nəvəsi imam Hüseynin (ə) qətlini kədərlə anır, bu müsibəti törədənləri lənətləyirlər.

Azərbaycanda da neçə illərdir ki, Aşura günü kütləvi xalq mərasimlərindən birinə çevrilib. Ateist sovet dövründə bu mərasimə qadağa qoyulmağına baxmayaraq, xalq mağaza anbarlarına çevrilmiş məscid qapılarına gedir, şəxsi evlərdə təşkil edilən təkyələrdə oturaraq,  bu qəmli tarixi qeyd edərdi.

Azərbaycanın müstəqillik qazanması onun vətəndaşlarının dini azadlığı üçün geniş imkanlar açdı.  İnsanlar qorxmadan öz əqidə və inancları üçün vacib olan mərasimləri təşkil edir, orada iştirakdan çəkinmirdilər. Məhərrəmlik təziyəsi də bu qəbildən olan mərasimlərdən idi. Heç bir məhdudiyyət qoyulmayan Aşura təziyələrinə minlərlə insan qatılırdı.

Lakin dini etiqaddan təsir indikatoru kimi istifadə edən xarici qüvvələrin onu dövlətə qarşı təzyiq metoduna çevirmək cəhdləri də sezilən xətt idi.  Bu baxımdan əsas tezis kimi guya ateist bir dövlətdən çıxmış Azərbaycanda savadlı və “dini mərasimlərin əhəmiyyətini anlada biləcək” ruhanilərin olmaması, buna görə də kənardan gəlmə şəxslərin insanlara təlim aparmasının vacibliyi beyinlərə yeridilirdi.

Azərbaycan dövləti üçün belə yanaşma heç bir halda məqbul sayıla bilməzdi. Sovet vaxtı bütün təqiblərə baxmayaraq, Bakıda fəaliyyət göstərən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi özünün azsaylı ruhani təbəqəsi ilə ölkənin dini cameəsinin idarə olunmasına çalışırdı.  

Müstəqillik illərində isə QMİ artıq ölkənin müsəlman əhalisinin əsas təşkilatı kimi çıxış edirdi. Bu zaman ölkənin din-dövlət münasibətlərinin formalaşdırlması zərurəti meydana çıxanda hakimiyyət tərəddüd etmədən QMİ ilə birgə bu platformanı müəyyənləşdirdi.

Azərbaycanda dini mərasimlərin və ritualların keçirilməsi həssas regionda yerləşən dövlətin laqeyd münasibəti ilə bitə bilməzdi. Xüsusən 2000-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq dünyanı başına götürmüş dini –etnik zəmində münaqişələr, bədnam “islam terroru” adlı qondarma siyasi qırmanc müsəlman ölkələrini xarici qüvvələrin müdaxilə təhlükəsi altında qoydu. “Yumşaq güc” metodu insanların etiqad hisslərinin istismarı üçün də keçərli idi.

Bu baxımdan din-dövlət münasibətlərinin möhkəmliyi və etimad üzərində qurulan əməkdaşlığı vacib məqamlardan birinə çevrildi.

Azərbaycanda  artıq neçə illərdir ki, bu platforma özünün uğurlarını göstərir.

Son illərdə nəzərə çarpan nizamlı Aşura mərasimləri əvvəl keçirilənlərdən fərqlənir. Bir zamanlar pərakəndə halda baş tutuan mərasimdə bir çox hallarda xaricdən idarə olunan kənar qüvvələrin təsir agentləri əsas rol oynayırdısa, artıq Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi bu tendensiyaya son qoya bilib. Bu il keçirilən Aşurada əvvəlkindən  fərqli olaraq heç bir inzibati yolla müdaxilə faktı qeydə alınmadı. Nizamlı və bir-birinə hörmət şəraitində baş tutan mərasim insanların müqəddəs saydıqları islam şəxsiyyətlərinin yad etmə tədbirinə çevrildi. Minlərlə inanclı insanın qatıldığı mərasimi idarə etmək QMİ-nin dövlət-din münasibətlərindəki etibarının nümayişi oldu.

Allahşükür Paşazadənin müsəlman din xadimi kimi müxtəlif məzhəblər arasında yaratdığı etimad və vəhdət dünyanın müsəlman ölkələrinin xoş təəccübünə səbəb olub. Belə günlərdə adətən müxtəlif məzhəblərin biri-birini xoş olmayan itithamları dinin bütövlüyünə təhlükə yaratmaqla bərabər dövlətin işlərinə müdaxilə etməyə cəhd edən qüvvələrin əlində bir rıçaqa çevrilir. Azərbaycan bütün məzhəblərin Vəhdət namazı ənənəsinin əsasını qoymaqla bu təzyiq şablonunu dağıtdı. Burada QMİ və Şeyxülislamın iradəsi ciddi rol oynadı. Belə addım A. Paşazadəni məzhəb rəhbəri kontekstindən çıxararaq ümumislam dini rəhbəri səviyyəsinə qaldırdı.

QMİ sədrinin Aşura mərasimlərində köklü inqilabi addımı qanvermə aksiyası oldu. Bu, yüz illərdir şəhid İmam Hüseynin əziz xatirəsini xurafat ənənələri ilə qeyd olunmasına  ciddi zərbə idi. Ölkədə guya imam xətrinə baş yarma, zəncir vurma, özünə xətər yetirmə kimi xurafatı rədd edən A. Paşazadə bunun islamda bəyənilmədiyini bəyan etməklə müsəlman şəfqətinin bir birinə yardım etməkdə olduğunu göstərdi. Bu baxımdan imam Hüseynin xatirəsi üçün qanvermə aksiyası ölkədə minlərlə insanı bu kampaniyaya qoşaraq onu xəstə və qana ehtiyac duyanlara yardım aksiyasına çevirdi.

Aksiyaya digər səmavi din xadimlərinin qoşulmasını ölkədə tolerantlığın, bəşəriyyətin qardaşlığına olan ülvi inamın bir nümayişi saymaq olar.

Bu gün məscidlərdə xaotik və şübhəli mesajları olan xütbələrin yerini QMİ-nin hazırlıqlı imamlarının ölkə, onun gələcəyi, xalqı üçün edilən duaları tutub. Dövlətin himayəsində olan dindar kəsim özünün etiqad və mərasimlərində azaddır.

Dini bayramlar və mərasimlər hər bir xalqın tarixi haqqında bir səlnamədir. Bu gün Azərbaycanda dövlət və dini caməenin etimad üzərində qurulan əməkdaşlığı bu səlnamənin daha bir uğurlu səhifəsini yazır.(modern.az)

loading...
loading...
Seksə qarşı allergiya - Həkimlər çıxış yolu kimi qadınlara təklif edir ki...
ABŞ-lı qadının yaşadığı ev-avtoqoşqudan 320 siçan çıxdı - MARAQLI
Oğlundan şikayət edən uşağı xəstəxanalıq etdi - AĞLASIĞMAZ...
Geyindiyi çimərlik paltarı başına bəla oldu - MARAQLI
Anasının işə gedərkən öpmədiyi uşaq bu cür üsyan etdi - MARAQLI...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Yediyi şirniyyatın pulunu ödəməmək üçün baxın nə etdi - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
Hadisə
Suriya erməniləri Qarabağa getməkdən imtina etdilər və...
Gündəm
“Türkiyə NATO-dan çıxsa, ABŞ və Avropa Avrasiyada bütün rıçaqlarını itirəcək”
Mədəniyyət
“Verdiyim konsertlər müstəqillik bayramımıza bir töhfə idi”
Araşdırma
Anasından ayrı qalmaq uşağa necə təsir edir? - ARAŞDIRMA
Həftənin ən çox oxunanları
Türk ordusunun əsir aldığı terrorçular... - Heç yerdə görmədiyiniz görüntülər - VİDEO
Nə yaraşıq, nə pul,... . Qadınlar kişiləri bu cəhətinə görə seçirmiş.. -FOTO
“Suriya ordusu türk ordusu ilə vuruşmayacaq, çünki...”
“Paşinyan İlham Əliyevlə razılığa gəlib ki, Dağlıq Qarabağ...”
"Maşın" şouda böyük rüşvət qalmaqalı - Rəqsanə inanılmaz VİDEO paylaşdı
“Ayaz Mütəllibovu, Elçibəyi necə yıxmışdılarsa, İlham Əliyevi də eləcə yıxmaq istəyirlər...”
Bakıda oteldə qadının başı kəsildi - Cinsi əlaqəyə girmədiyi üçün - VİDEO
Türk F-16-ları Suriyanı bombaladı, Ermənistan təlaşa düşdü...
Səudiyyə kralına hədiyyə etdiyi Kamçatka qızılquşu Putini utandırdı - VİDEO
Vilayət Eyvazova ağır itki üz verdi
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247