Xəbər lenti
02/07/2020 [13:30]:
Afrikada 350 fil naməlum səbəbdən ölüb
02/07/2020 [13:30]:
"Ümid edək ki, qısa müddətdə Bəhram Bağırzadə ilə bağlı daha sevindirici xəbərlər verəcəyik”
02/07/2020 [13:30]:
“Laçınım”ı efirə verməyə qorxdu, ailəsini mətbuatdan gizlətdi, qripin qurbanı oldu...
02/07/2020 [13:19]:
“İstənilən ekstremal vəziyyətdə əsas çətinlik və fədakarlıq məhz polisin üzərinə düşür”
02/07/2020 [13:17]:
Prezident cərimələri təsdiqlədi - SƏRƏNCAM
02/07/2020 [13:16]:
Prezident Türkiyə ilə vacib sazişi TƏSDİQLƏDİ
02/07/2020 [13:15]:
“DİN sosial şəbəkələrdə qaldırılan məsələlərə aktiv reaksiya verir” - Jurnalist
02/07/2020 [13:12]:
"Doğru deyir Qüdrət bəy, Azərbaycan uyğun bir ortam tapıb Türkiyəyə müraciət etməlidir..."
02/07/2020 [13:05]:
Avtosfer.az və QHT polisləri belə təbrik etdi - FOTO + VİDEO
02/07/2020 [13:05]:
Maska taxmamağa görə cərimələrin iki dəfə artırılması ilə bağlı qanun qüvvəyə minib
02/07/2020 [13:02]:
“Gəlin onlar bizi qoruduqları kimi, biz də onları dəyərləndirək”
02/07/2020 [13:02]:
İlham Əliyev Vladimir Putini təbrik etdi
02/07/2020 [12:54]:
“Azərbaycan polisinin Şuşada, Xankəndində asayişi təmin edəcəyi günlərin arzusu ilə yaşayırıq...”
02/07/2020 [12:52]:
“Əlli yaşını keçəndən sonra adam ümumiyyətlə, Bakını görmək istəmir...”
02/07/2020 [12:49]:
Nazirlik: “Karantin rejimi qaydalarına əməl etməyən ticarət obyektləri barəsində ciddi tədbirlər görüləcək”
02/07/2020 [12:48]:
Polşada ağzında pul olan onlarla uşaq skeleti tapıldı - FOTO
02/07/2020 [12:46]:
Pandemiya xəstəxanasının həkimi: “Koronavirus qar topası kimi böyüyür” - MÜSAHİBƏ
02/07/2020 [12:43]:
DİN Qəbələdə qardaşın qardaşını gülləməsi faktı ilə bağlı məlumat yayıb
02/07/2020 [12:30]:
Hərbi xidmətə çağırılanlar koronavirus testindən keçirilir? - RƏSMİ
02/07/2020 [12:17]:
“Mars şəhəri”nin inşası yekunlaşmaq üzrədir - FOTO
02/07/2020 [12:16]:
Azərbaycanın əməkdar geoloqu vəfat edib
02/07/2020 [12:09]:
İqtisadiyyat nazirinin müavini supermarket rəhbərləri ilə görüşdü
02/07/2020 [12:08]:
Kamran Əliyevdən daha bir təyinat
02/07/2020 [12:07]:
Sürücülərin icazə alması qaydası müəyyənləşib - 8103-də daha bir YENİLİK
02/07/2020 [12:06]:
Bəhram Bağırzadə komadan ayıldı
02/07/2020 [12:05]:
Postlar yığışdırıldı: Maşındakı sərnişinlərə nəzarət necə həyata keçiriləcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
02/07/2020 [11:47]:
Ziya Məmmədovun qardaşı oğlu sürücülük hüququndan məhrum edilir –Səbəb
02/07/2020 [11:47]:
Bakıda 29 yaşlı iş xanımı qəfildən öldü - Tanınmış cərrahın qızı idi... - FOTO
02/07/2020 [11:45]:
Şeirləri əbədi canlı Səyavuş Sərxanlı
02/07/2020 [11:45]:
“Məhəbbət Kazımovun cığırıyla getmək olar, amma onu əvəz etmək mümkün deyil...”
02/07/2020 [11:35]:
Monqolustanda vəba təhlükəsi: Bölgəyə giriş-çıxış bağlandı
02/07/2020 [11:29]:
Mahir Emreli karantin qaydalarını pozdu - VİDEO
02/07/2020 [11:26]:
"İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə keçiriləcək sessiya beynəlxalq ictimaiyyətin səfərbər edilməsinə şərait yaradacaq"
02/07/2020 [11:25]:
Azərbaycan Polisi Günü balacaların diqqətindən kənarda qalmadı - VİDEO
02/07/2020 [11:23]:
Tağıyev bulağında qətl söhbəti – Ayxan Ayvazın yeni reportajı...
02/07/2020 [11:23]:
Dünyada koronavirusa qarşı 141 peyvənd hazırlanır
02/07/2020 [11:19]:
İlon Mask Los-Ancelesdəki dörd malikanəsini satışa çıxardı
02/07/2020 [11:10]:
"Nə qədər evdən onlayn oxumaq olar?"
02/07/2020 [11:06]:
Tramp amerikalılara pandemiyaya görə 1200 dollar paylamaq istəyir
02/07/2020 [11:04]:
“Biz Kann festivalına ermənilərdən əvvəl getmişik” - Nazirlikdən açıqlama
02/07/2020 [10:53]:
Karantini pozan Səhiyyə naziri istefa verdi
02/07/2020 [10:52]:
Türk generalı qətlə yetirən erməni terrorçu – Dosyelər yenidən açılacaq
02/07/2020 [10:52]:
Yeni magistral yolun İranla dövlət sərhədinədək olan hissəsinin tikintisinə başlanılıb
02/07/2020 [10:51]:
"Silahlı Qüvvələrdə vətənpərvərliyin, şəxsi heyətin ideoloji hazırlığının işləri davam etdirilməlidir"
02/07/2020 [10:50]:
"Musa Musayev niyə Naftalanın icra başçılığından çıxarılıb, özü yaxşı bilir..."
02/07/2020 [10:41]:
Myanmada sürüşmə nəticəsində 50 şaxtaçı ölüb
02/07/2020 [10:39]:
İlham Əliyevdən Azərbaycan Polisi Günü ilə bağlı paylaşım - FOTO
02/07/2020 [10:37]:
"O əlcəyi əlinizdə yarım saat saxlaya bilməzsiniz, amma onlar gecə-gündüz əllərindən çıxarmırlar"
02/07/2020 [10:27]:
Ziya Məmmədovun qardaşı oğlu sürücülük hüququndan məhrum edilir
02/07/2020 [10:21]:
Milli Məclisə gəlməyən Oqtay Əsədov özünə köməkçi də götürməyib
02/07/2020 [10:19]:
Almaniyadan daha səkkiz Azərbaycan vətəndaşı deportasiya ediləcək
02/07/2020 [10:11]:
Aygün Kazımovanın bu videosu müzakirələrə səbəb oldu - VİDEO
02/07/2020 [10:07]:
Nazirlik ağac kəsənlərlə bağlı polisə müraciət etdi
02/07/2020 [10:05]:
Bakıda sevgililər koronavirusa yoluxdu: “Üzük almışdı, evlilik təklif edəcəkdi“
02/07/2020 [10:04]:
İsrail və ABŞ səfirləri Vatikana çağırıldı...-SOS!.. 
02/07/2020 [09:49]:
Lerikdə maşın dərəyə yuvarlanıb, ölən və yaralananlar var
02/07/2020 [09:48]:
İrəvandakı Rusiya səfirliyindən sərt bəyanat – Bakı da hazır olmalıdır
02/07/2020 [09:46]:
Rusiyada Konstitusuya referendumunun nəticələri AÇIQLANDI
02/07/2020 [09:44]:
Azərbaycana iki qonşusundan su zərbəsi: Samur və Kür suyu olmasa...
02/07/2020 [09:41]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhə xəttindəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
02/07/2020 [09:21]:
Şamaxı icra başçısına yeni müavin təyin olundu
02/07/2020 [09:19]:
"İstər Paşinyan olsun, istərsə də ondan sonra başqa bir erməni lider..."
02/07/2020 [09:13]:
"Buna görə Sahibə Qafarovaya şəxsən təşəkkürlərim var..."
02/07/2020 [09:05]:
Ermənilər Azərbaycandakı bitkilərdən hazırlanmış çayları satışa buraxdı...-FOTOLAR
02/07/2020 [09:04]:
Qarabağ savaşı “su uğrunda” ola bilər – Politoloqdan şok
02/07/2020 [09:03]:
“Yoluxanların sayının artması səhlənkarlıqların nəticəsi kimi meydana çıxır”
02/07/2020 [08:47]:
Ərdoğanla Merkel telefonla danışdı
02/07/2020 [08:46]:
Səsverməyə ayı balası ilə gəldi – FOTO/VİDEO
02/07/2020 [08:42]:
Bu gün növbəti buraxılış imtahanı keçiriləcək
02/07/2020 [08:40]:
Tərcümeyi-halı yanlış olan təhsil naziri beş gündən sonra istefa verdi
02/07/2020 [08:36]:
"Cərimələr əslində insanları qaydaları pozmaqdan çəkindirən səmərəli vasitədir"
02/07/2020 [08:33]:
Azərbaycanda zəlzələ oldu
02/07/2020 [08:05]:
Düşmən Laçın-Şuşa-Xankəndi yolunun növbəti təmirinə başladı…- FOTO
02/07/2020 [07:09]:
"Həyat yoldaşı Quranda niyə libasa bənzədilir?.."
02/07/2020 [01:27]:
Tramp koronavirusa qarşı peyvəndin tezliklə hazır olacağına SÖZ VERDİ...
02/07/2020 [01:13]:
"ABŞ erməni qüvvələrinə verdiyi müşahidə qurğuları ilə təkcə İranı müşahidə etmir..."
02/07/2020 [01:11]:
"Hamımız vətəndaşlarımızın sağlamlığı naminə atdığınız qətiyyətli addımların şahidi olduq"
02/07/2020 [01:09]:
Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi “Zaminbank” sədrini həbs etdi...
02/07/2020 [00:06]:
Bir erməni gecikmir, bir də Putin...
01/07/2020 [23:52]:
"İnsanlar qız övladına ona görə sahib olmaq istəmirlər ki, gələcəkdə hansısa şərəfsizin qurbanı olmasın"
Bütün arxiv bir sırada
18/09/2019 [13:53] - Cəmiyyət - ( 887 dəfə baxılıb)

Dünya Universitetlərinin reytinqi: görünən və görünməyən tərəflər...



Azərbaycan Dillər Universitetinin  Tədris məsələləri üzrə prorektoru professor Əfqan Abdullayevin “Dünya universitetlərinin reytinqi: görünən və görünməyən tərəflər” məqaləsini təqdim edirik.
  
Bu yaxınlarda Times Higher Education həftəlik jurnalının nəşr etdirdiyi dünya universitetlərinin reytinqi (tədris mühiti, elmi-tədqiqat mühiti, istinadlar əmsalı, sənaye ilə əlaqə, beynəlxalq əlaqələr göstəricilərinə görə) bizə müəyyən məsələləri təhlil etmək imkanı verir.
   
Builki reytinq 1400-dən çox universiteti əhatə etmişdir və ilk dəfə olaraq Maltadan, Brüneydən, Vyetnamdan, Kubadan, Monteneqrodan da universitetlər reytinqdə özlərinə yer almışlar.
   
Qeyd etmək lazımdır ki, qlobal ali təhsil son zamanlarda sürətlə inkişaf edib. Bir statistikanı nəzərə çatdırmaq yerinə düşər ki, 2000-2014-cü illərdə tələbələrin sayı dünya üzrə iki dəfədən çox artaraq 207 milyona çatmışdır ki, bu da dünya əhalisinin sayı nisbətində (7.7 milyard əhali) çox da böyük görünmür. UNESCO-nun hesabatında qeyd olunur ki, qlobal ali təhsillə əhatə olunma 19%-dən 34%-ə qalxmışdır.
    
Bu genişlənmə ilə yanaşı bir çox universitetlər hər bir professor-müəllim heyətinə düşən elmi-tədqiqat nəşrlərinin sayını bir çox sahələr üzrə nəzərəçarpacaq dərəcədə artıra bilmişlər. Bu da beynəlxalq əlaqələrin gücləndirilməsi, yeni-yeni infrastrukturun yaradılması və yeni maliyyə mənbələrinin təhsilə investisiyası nəticəsində mümkün olmuşdur.
     
Bəzən adama elə gəlir ki, sayın çox olması ali təhsil üçün, universitetin göstəriciləri üçün yaxşıdır. Amma dünyada yüksək reytinqli universitetlərə ilkin bir nəzər salsaq, bünun heç də belə olduğu hiss olunmur. Məsələn, Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda (Caltech) 349 nəfər professor-müəllim çalışır, 2240 tələbə təhsil alır, 6 akademik struktur fəaliyyət göstərir. Son 25 ildə instituta hər il ancaq 1 nəfər müəllim işə qəbul olunub. Universitetin əsas məqsədi kəmiyyət yox, keyfiyyət dalınca getməkdir. Sual isə belədir onlar üçün: Biz nəyi edirik, nəyi etmirik? Məhz bunun nəticəsidir, Kaliforniya Texnologiya İnstitutu 2020-ci ildə dünya  reytinqində 3 pillə irəliləyərək 2-ci yerə qalxıb. Xüsusilə beynəlxalq əlaqələrinə görə, beynəlmiləl mühit yaratdıqlarına görə, həm bu institut, həm də Massaçusets Texnologiya İnstitutu (MTİ) mümkün olan 100 baldan 80 bal toplamışlar. MTİ isə reytinqdə 5-ci olmuşdur.
Kiçik universitet olmağın üstünlüklərindən biri də budur ki, insanlar belə mühitdə bir-biri ilə rahat danışa bilirlər, bürokratik əngəllər az olur. Saysız-hesabsız tələbənin olması, universiteti daha çox biznesyönümlü edir, düşünürlər ki, çox adamla çox iş görmək olur. Adətən, kiçik həcmli universitetlərdə sahə dəyişməsi, kafedra-departament dəyişməsi qeyri-adi hal kimi qəbul olunmur. Mütəxəssis harda özünü daha yaxşı hiss edirsə orda da işləməyinə şərait yaradılır.
Tələbə-müəllim nisbətinin də aşağı olması keyfiyyətli təhsildə mühüm amil kimi qiymətləndirilir. Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun anti-inkişaf (yəni həcmcə böyümə) modeli qeyri-adi olsa da, qəribə görünsə də, qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ-dan olan universitetlərin ilk üçlüyündə olanlar tarixən texnologiya-istiqamətli təhsil müəssisələridir – Əvvəlki iki instituta Stanford Universitetini də əlavə etsək.
Siyahıda Oksford Universiteti 1-ci, Kembric Universiteti isə 3-cü olmuşdur. Bu iki ölkə universitetləri baxmayaraq ki, son bir neçə ildir reytinq cədvəlinə liderlik edirlər, təhlillər göstərir ki, onlar öz yerlərini getdikcə itirirlər. Məsələn, builki reytinqdə ABŞ-ın 60 universiteti ilk 200 ən yaxşı universitet arasındadırsa, bu rəqəm 2016-cı ildə 63 olmuşdur. Böyük Britaniya isə daha çox geriləmişdir – müvafiq olaraq 2016-da 34 universitet, 2020-də 28 universitet ilk 200-lüyə daxil olub.
Əvəzində Çin universitetləri daha yaxşı inkişaf etmişdir. İlk dəfə olaraq Asiyadan ilk 100-lüyə daxil olan iki universitet Çindən olmuşdur – Tsinqua Universiteti (23-cü) və Pekin Universiteti (24-cü). Çin Universitetləri daha çox yüksək reytinqli nəşrlərin sayına görə irəliləmişdir. Həmçinin, həmin universitet alimlərinin nəşrlərinə daha çox istinad əmsalı olmuş və bu universitetlərdə beynəlxalq tədqiqatçılara geniş yer verilmişdir.
Hindistanın nəhəng ali təhsil sisteminin, sürətlə böyüyən iqtisadiyyatının, ingilisdilli tədris dilinin və az ucuz təhsili olmasına baxmayaraq, xarici müəllim və tələbə cəlb olunması istiqamətində işlər həddən çox zəifdir.
Reytinqdə yer alan 56 Hindistan universiteti tələbələrinin 2%, müəllim heyətinin isə 1.5% ölkə xaricindəndir. 26 universitetdə isə heç bir nə xarici tələbə, nə də xarici müəllim vardır, baxmayaraq ki, bunun üçün Hindistanda çox gözəl mühit – ingilis dili mühiti vardır. Burada bir maraqlı məqamı da vurğulamaq yerinə düşər ki, (bu proses əksinə daha yaxşı gedir), yəni çoxlu hindistan tələbələri və müəllimləri xaricə üz tuturlar.
Reytinqdə ən çox təmsil olunan ölkələr – ABŞ 172, Yaponiya 110, Böyük Britaniya 100, Çin 81 universitet. Avstraliyadan isə ilk 200-lüyə 11 universitet daxil olmuşdur (2016-cı ildə 8 universitet).
Almaniya universitetləri də son 15 ildə öz reytinqlərini yüksəldə bilmişlər. 200 top universitet arasında 23 alman universiteti vardır ki, bu da 2016-da olandan (20) çoxdur. Bu artım onunla izah olunur ki, dövlət 2005 -2017-ci illərdə alman universitetlərinə əlavə maliyyə dəstəyi vermişdir.
Avropada yüksək reytinqli universitetlər sırasında Danimarkadan iki universitet –Kopenhagen Universiteti (101-ci) və Aarhus Universiteti (115-ci) olmuşdur. Hər iki universitetdə reputasiya və istinad əmsalları çox yüksək olmuşdur. Kopenhagen Universitetində beynəlxalq tədqiqatçıların faizi keçən 10 ildə 18%-dən 38%-ə qalxmışdır.
Kanadanın 7 universiteti 200-lüyə daxil olmuşdur. Toronto Universiteti 18-ci yerdə olmuşdur. Britaniya Kolumbiyası Universiteti 34-cü yerdə qərar tutmuşdur. 500 universitet sıralanmasında 18 Kanada universiteti yer almışdır ki, bunların da 15-də beynəlmiləlləşmə əmsalı (xarici tələbə, müəllim və nəşrlər) yüksək olmuşdur. ABŞ-da olan mübahisəli immiqrasiya siyasətindən Kanada universitetləri artıq yararlanmağa başlamışlar. Yəqin bu gün ABŞ-da yaddan çıxardıblar ki, fundamental elm sahələri üzrə 35% Nobel mükafatını qazanan amerikalıların hamısı xaricdə, ABŞ-dan kənarda doğulmuşlar.
Reytinqin müəyyənləşməsində diqqət çəkən odur ki, indi daha çox nəticə-yönümlu kriteriyalara yer verilir. Universitetlərin tədris reputasiyası, tədqiqat reputasiyası qiymətləndirilmədə mühüm rol oynamışdır. Çünki, tədris müəssisəsinin nüfuzu, imici qiymətləndirmədə öz sözünü deyir.
Reytinq müəyyənləşdirilən zamanı müxtəlif dünya universitetlərində işləyən təxminən 11000 elmi-tədqiqatçıdan xahiş olunmuşdur ki, öz sahələri üzrə ən yaxşı elmi-tədqiqat və tədris olan 15-ə qədər dünya universitetinin adını qeyd etsin. Reputasiya və yaxşı tədrisə görə ilk üçlük ABŞ universitetlərinə (Harvard Universiteti, Massaçusets Texnologiya İnstitutu və Stanford Universiteti), verilmişdir.
Süni intellekt, robototexnologiya, 3D nəşrlər kimi sahələr son 10 ildə daha çox universitetlərin elmi-tədqiqatlarına yol tapmışdır. Apple, Samsunq, HP, Alibaba, Volvo, BMW, Mercedes və sair bu kimi sənaye nəhəngləri universitetlərlə yaxından əməkdaşlıq etmək üçün maraq göstərirlər. Bu da məzunların gələcəkdə işlə təminatı məsələsinə yaxşı hədiyyədir.
Son olaraq belə bir tezislə razılaşırıq ki, təhsildə beynəlmiləl mühitin yaradılması tələbələrin qloballaşmış dünyaya hazırlanmasında çox mühüm amildir. Bu eyni zamanda rəqabətin gücləndirilməsinə, hesabatlılığın, şəffaflığın təmin olunmasına və nəhayət, universitetin reytinqinin artmasına təsir edən göstəricidir. Ümid edirik ki, Azərbaycan universitetləri də onlara yaradılan imkanlardan istifadə etməklə belə bir mühitin – beynəlmiləl akademik mühitin yaradılması istiqamətində daha çox uğurlara imza atacaqlar.

Əlaqə: 012 440 29 31

loading...
"Musa Musayev niyə Naftalanın icra başçılığından çıxarılıb, özü yaxşı bilir..."
Şəhərin ortasında koronavirusa vida ziyafəti təşkil etdilər - MARAQLI
64 milyon dollarlıq saray yanaraq kül oldu - FOTO
İdmanla məşğul olmadan 150 kiloqram arıqladı - MARAQLI...+ FOTOLAR
"Maska tax" deyən iş yoldaşını saçından sürüklədi - VİDEO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Azərbaycan polisinin Şuşada, Xankəndində asayişi təmin edəcəyi günlərin arzusu ilə yaşayırıq...”
Cəmiyyət
“Məhəbbət Kazımovun cığırıyla getmək olar, amma onu əvəz etmək mümkün deyil...”
Cəmiyyət
"Nə qədər evdən onlayn oxumaq olar?"
Gündəm
“Koronavirus testləri imkansız vətəndaşlar üçün pulsuz olmalıdır”
Gündəm
“Çətin zamanlarda edilən yardımlar hər zaman ikiqat bumeranq effekti verir”
Yazar
İlham İsmayıl
Bir erməni gecikmir, bir də Putin...
Sultan Laçın
“Ordumuzun Mütəllibov və Elçibəy dövründəki uğurları  nədən ekranlaşdırılmır?..”
Həftənin ən çox oxunanları
"Mərc gəlirəm: bu gecə çevriliş olacaq..."- ABŞ səfirliyinin 1-ci katibindən şok iddia...
Aygün Kazımovanın yarıçılpaq videosu yayıldı - VİDEO (18+)
Arvadı ruhi xəstə, oğlu qumarbaz, dostu xəyanətkar...
Şadlıq saraylarının işçiləri Maliyyə Nazirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirdi...- FOTO
Ərini başqa qadınla tutan, doğuş sancısıyla səhnəyə çıxan, şüşə gözlü Xalq artisti...
4 dəfə evlənən, erməni qayınanasına görə ailəsi dağılan, namus üstündə ölkədən gedən Xalq artisti
"Xüsusi sesiyanın çağırılması Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığın fəal tərəfdarı kimi nüfuzunu göstərir"
DÜNYAYA ŞAD XƏBƏR - Koronavirusu 25 saniyədə məhv edən üsul
Zirəddin koronavirusun yox olacağı dəqiq tarixi AÇIQLADI
"Rəhim Qazıyev Heydər Əliyevin mandatına dair sualı verməklə özünə qəbir qazımış oldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247