Xəbər lenti
23/10/2019 [10:31]:
Ermənilər bu 3 azərbaycanlıya qulaq asırlar...
23/10/2019 [10:27]:
2 rayonda qaz olmayacaq
23/10/2019 [10:24]:
Siqareti tərgitməyə kömək edən məhsullar açıqlandı
23/10/2019 [10:21]:
“Özümə “KVN”-çilər yox, siyasətçilər komandası yığardım” - Zelenskini tənqid etdi
23/10/2019 [10:19]:
Yaponiyada Naruhitonun dövrü başladı - Taxtaçıxma mərasimindən fotolar
23/10/2019 [10:15]:
Keçmiş həyat yoldaşı Röyanı təbrik edibmi? - "Mənə kim lazım idisə, təbrik etdi..."
23/10/2019 [10:14]:
Ermənilər Zəngilanın məşhur çinar meşəsində yallı getdi...-FOTO+VİDEO
23/10/2019 [10:12]:
““Real TV” ABŞ səfirliyindən üzr istəməyib” - Mirşahin
23/10/2019 [10:12]:
Sumqayıt şəhərinin 70 illik yubileyi silsilə tədbirlərlə qeyd olunur
23/10/2019 [09:56]:
Akif Əlizadə istefasında danışdı: "Ona görə gedirəm ki…"
23/10/2019 [09:55]:
İşsiz qalan Abutalıbovun məşhur obyektləri - bazar, restoranlar və...
23/10/2019 [09:55]:
"Şahin Mustafayev pensiya qabağı istirahətə göndərildi..." - İQTİSADÇI EKSPERT
23/10/2019 [09:47]:
"Bu əziz gündə onun istefası həmin institutun əməkdaşları üçün çimyağ ola bilər..."
23/10/2019 [09:38]:
Çempionlar Liqası: Bu gün III tura yekun vurulacaq
23/10/2019 [09:35]:
Düşmən pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən istifadə etməklə atəşkəsi pozub
23/10/2019 [09:34]:
Əli Əsədov Baş Nazir kürsüsünə oturan kimi sələfinin "zərgər"inin "əyar"ını pozdu...
23/10/2019 [09:32]:
Bu gün AMEA-ya yeni prezident seçiləcək
23/10/2019 [09:11]:
Müsəlmanları müdafiə edən vəkil Qarabağda erməni separatçılarına dəstək verdi…
23/10/2019 [08:36]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: “ABŞ tərəfdən verilən vədlər tam mənada yerinə yetirilmədi”
23/10/2019 [07:38]:
Xristian ölkəsində azyaşlıları harama alışdıran “uşaq şampanı”nın qadağan olunması təklif edildi...
23/10/2019 [06:44]:
Problemini bu üç nəfərdən qeyrisinə söyləmə...
23/10/2019 [00:01]:
AzTV gündəlik 35 min ədəd araq istehsal edilən zavoddan reportaj hazırladı - VİDEO
22/10/2019 [23:52]:
Bəylər Əyyubovun müavininin istefaya göndərilmə səbəbi: Güvən problemi, yoxsa ...?
22/10/2019 [23:12]:
Yaponiyada olimpiadanı izləmək üçün piyada yola çıxdı - MARAQLI...
22/10/2019 [22:57]:
Türkiyənin nəqliyyat naziri: “BTQ-yə nə qədər çox ölkə qoşularsa, layihə daha da effektiv olar”
22/10/2019 [22:53]:
Şahin Mustafayev: "Qeyri-neft tranzit daşımalarının həcmi 43 faiz artıb"
22/10/2019 [22:46]:
Pentaqon rəhbəri: "Biz Türkiyə ilə vuruşa hazırlaşmırıq"
22/10/2019 [22:40]:
Akif Əlizadənin AMEA-nın prezidentliyindən istefa verdiyi xəbəri yayıldı...
22/10/2019 [22:17]:
Prezident: "Biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində əlavə addımlar atılmalıdır"
22/10/2019 [22:15]:
İlham Əliyev: "Azərbaycanda inhisarçılığa qarşı mübarizə mütəşəkkil xarakter daşımalıdır"
22/10/2019 [22:08]:
Ərdoğan: "Sabahdan başlayaraq, YPG terrorçuları ərazidən geri çəkiləcək" (Yenilənib)
22/10/2019 [22:04]:
Mərdəkan yolunda ölümlə nəticələnən qəza baş verib - VİDEO
22/10/2019 [22:00]:
SOCAR-ın prezidenti Türkmənistanda SOCAR Trading nümayəndəliyinin açılmasını təklif edib
22/10/2019 [21:35]:
Ermənistanın zəif, Azərbaycanın güclü iqtisadiyyatı: təhlilin nəticələri
22/10/2019 [21:31]:
Bu il Rəşt-Astara dəmir yolu xəttinin tikintisinə başlanacaq
22/10/2019 [21:28]:
Qənirə Paşayeva MM-də müvafiq qurumları ciddi addımlar atmağa çağırdı
22/10/2019 [21:06]:
"Mənim fikirlərim deyəsın hörmətli Siyavuş müəllimin də xoşuna gəlməyib"
22/10/2019 [20:58]:
Oğlunun yatağında kabus gördüyünü hesab etdi, həqiqət öyrəndikdə isə... - MARAQLI
22/10/2019 [20:22]:
“Heç vaxt fəxri ad almayacağam” – Nadirdən həmkarlarına atmaca
22/10/2019 [19:40]:
Uşağını kəndirlə velosipedə bağladı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
22/10/2019 [19:10]:
İllərdir qırxılmayan Avstraliyalı qoyun öldü - FOTO
22/10/2019 [19:07]:
2024-cü ildə dünya iqtisadiyyatına təsir göstərəcək ölkələr bəlli olub
22/10/2019 [19:04]:
Bir sıra qənd istehsalı müəssisələrində pozuntular aşkarlanıb, cinayət işi başlanıb - RƏSMİ
22/10/2019 [18:59]:
“Mövqeyimizi ortaya qoymalıyıq”
22/10/2019 [18:58]:
Tbilisidə Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutu ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub -FOTOLAR
22/10/2019 [18:39]:
Rusiyada xanım müğənnini döyərək bu hala saldılar - VİDEO
22/10/2019 [18:21]:
Türkiyə hökuməti Suriyadakı itkilərini açıqlayıb
22/10/2019 [18:15]:
Qənirə Paşayeva MM-də çıxış edb
22/10/2019 [18:15]:
Azərbaycanda görünməmiş hadisə: 64 yaşlı qadın əkiz uşaqlar dünyaya gətirdi – VİDEO, FOTOLAR
22/10/2019 [18:09]:
Prezident sərəncam imzaladı - Yeni qoruqlar yaradıldı
22/10/2019 [18:08]:
Prezident Şahin Mustafayevi qəbul etdi - Foto
22/10/2019 [18:00]:
Bakı Mühəndislik Universitetində BDU-nun 100 illiyi qeyd olunub
22/10/2019 [17:58]:
Terrorçular Suriya ordusuna hücum etdi - 3 şəhid, 18 yaralı
22/10/2019 [17:56]:
Dövlət Xidmətinin 5 regional idarəsi yaradıldı
22/10/2019 [17:53]:
İctimai Şuranın yeni seçilən sədri və müavini danışdı: “Problemlər müzakirə olunacaq”
22/10/2019 [17:50]:
Rövşən Rzayev 40-dan çox vətəndaşı dinlədi
22/10/2019 [17:50]:
Gürcüstanda Ümummilli lider Heydər Əliyevin heykəlinə erməni təxribatı - FOTO + VİDEO
22/10/2019 [17:49]:
Mingəçevir su anbarında reyd keçirildi
22/10/2019 [17:48]:
“Azərsu” rəsmiləri vətəndaşları dinlədi
22/10/2019 [17:47]:
Baş Nazirin yeni müavini Şahin Mustafayev kimdir? - DOSYE
22/10/2019 [17:45]:
Vilayət Eyvazov 45 polis leytenantını işə təyin etdi
22/10/2019 [17:16]:
“Bizdə vəzifədən sadəcə iki əllə yapışmırlar: Həm də iki ayaqla yapışırlar”
22/10/2019 [17:05]:
Şahin Mustafayev baş nazirin müavini oldu - SƏRƏNCAM
22/10/2019 [16:55]:
Cinsi istismara məruz qalan qıza bu dəfə saz kursunda müəllimi təcavüz etdi - RƏZALƏT...
22/10/2019 [16:17]:
“Türkiyə “Barış Pınarı” əməliyyatıyla Suriyanın ərazi bütövlüyünü pozub” - İkiüzlü Rusiya...
22/10/2019 [16:15]:
Ərdoğanla Putin arasında görüş başladı...
22/10/2019 [16:14]:
Türk ordusu terrorçuların bölgədən çıxışını təqib edir
22/10/2019 [16:13]:
Ölkəyə narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb
22/10/2019 [16:12]:
“Diaspor fəaliyyətində xidmətə görə” medal TƏSİS olunur
22/10/2019 [16:11]:
Azərbaycanda övladlığa götürmə prosesi 3 mərhələdə aparılacaq
22/10/2019 [16:10]:
Bahar Muradovadan AÇIQLAMA: “Azərbaycana məhz belə aksiyalar yaraşır”
22/10/2019 [16:07]:
İlham Əliyev Vladimir Putinə başsağlığı verdi
22/10/2019 [16:05]:
"Azərpaşa Nemət Hacıbala Abutalıbovdan nümunə götürsün, “kreslo”nu məşğul etməsin"
22/10/2019 [16:01]:
Bu günə kimi fəxri ad ala bilməyən məşhurlar -SİYAHI...
22/10/2019 [15:51]:
İşdən çıxarılan Əli Həsənov bu vəzifələri icra edəcək
22/10/2019 [15:50]:
İlk türk astronavt 2023-cü ilə qədər kosmosa uça bilər
22/10/2019 [15:49]:
Ukraynadakı səfirimiz məsxərəyə qoyuldu - Xudiyev "qızıl xırdalamaq" istədi, ancaq...
22/10/2019 [15:46]:
Deputat büdcədə şişirdilmiş rəqəmlərə qarşı çıxdı
22/10/2019 [15:31]:
Azərbaycanın yaşı 70-dən çox olan yüksək vəzifəli məmurları - SİYAHI
22/10/2019 [15:23]:
"Qarabağ Azərbaycandır, Qarabağ Türkiyədir...!" -Hulusi KILIÇ...
Bütün arxiv bir sırada
05/10/2019 [21:06] - Müsahibə - ( 2798 dəfə baxılıb)

"Bax, o kişi adam imicini itirməkdən qorxuram..."

"Dünya Allahın çin olmuş yuxusudur..."


Yazıçı Seyran Səxavətin müsahibəsini təqdim edirik:
 
- Seyran müəllim, sizin nəslin bir çox nümayəndələri ədəbiyyata gəlmək üçün xeyli zəhmət çəkməli, aylarla, hətta illərlə çap olunmaq üçün gözləməli olublar. Amma nədənsə onlar yaşlanandan sonra sanki yaşadıqları çətinlikləri unutdular, yaradıcılıq baxımından bu günkü gənclərə qarşı o qədər də səxavətli davranmadılar. Sizcə o dövrün çətinlik görən gəncləri niyə bu günün ədəbi oliqarxlarına çevrildilər?

- Bilirsiniz, bu hər adamın vicdanı, yanaşması, sözə olan hörməti  ilə bağlı məsələdir. Kim sözə hörmət edirsə, hansısa təzə ayaq açan körpə söz adamının əlindən tutursa, o, sözün əlindən tutur. Bu da yenə deyirəm ki, vicdan məsələsidir. Kim istəyirsə edir, istəməyəni məcbur etmək olmaz. Əgər bu mövzudan özümə keçid eləsəm, deyə bilərəm ki, mən həmişə gəncliyə kömək etmişəm. Ən böyük diqqətim də o olub ki, hansısa gənc şairin şeirlərini oxumuşam, müəllifin özünə zəng vurub təbrik eləmişəm. 

- Konkret gənclərdən kiminsə şeiri, kitabı haqqında yazmısınız?

- Bəli yazmışam. Arzu Nehrəmlinin, Şəfəq Sahiblinin, Narıngülün haqqında yazmışam. Şəfəq Sahibli haqqında “Ədəbiyyat qəzeti”ndə “Şəkillərdə yanan şamlar heç vaxt sönmür” başlıqlı böyük bir yazım çıxıb. Yəni bəyəndiyim müəlliflər haqqında danışmışam da yazmışam da.

- Amma etiraf edək ki, 2000-ci ilin əvvəllərində ədəbiyyata gələn gənclik publisistikada, jurnalistikada əriyib yoxa çıxdılar, ədəbiyyatdan uzaqlaşdılar. Halbuki onlar yaxşı nasir ola bilərdilər..

- Mən o siz dediyiniz gəncliyi neçə illərdi izləyirəm, radioda şeilərinə də qulaq asmışam. Aqşinin, (Aqşin Yenisey S.Ə) başqa adını unutduğum bir şairənin şeirlərinə radioda qulaq asandan sonra zəng vurub redaksiyaya təşəkkür etmişəm. Onların heç birini üzdən tanımadığım üçün zəng vuranda onları görmək istəyimi, tanış olmaq arzumu da bildirmişəm. Deyiblər ki, Aqşin əsgərlikdədir. Amma ümumi götürəndə indi bir az biganəlik çoxalıb, hərə öz başını birtəhər saxlayır. Bax indi sən gələndə mən “Ədalət” qəzetində Aqil Abbasın hekayəsini oxuyurdum. Başlanğıcı çox möhtəşəm idi, axırı bilmirəm necə olacaq. Yəni mən oxuyuram! Yazıçılar Birliyində gündə mənə iki, üç nəfər kitab bağışlayır, bu da bir aya hardasa yüz kitab edir. Yaxşılarını oxuyuram. 

- Sovet dövrü ədəbiyyatla məşğul olan insanlar üçün xeyli şərait yaratmışdı. İstər təhsil, istərsə də istirahət, dolanışıq baxımından sizin dövrün yazıçı və şairləri çətinlik çəkmirdilər. Bu günkü gənclik keçmişdəki imtiyazlarınıza bir az qibtə, bir az da aqressiya ilə yanaşırlar.

-  SSRİ-nin, Sovet İttifaqının yazıçılara xüsusi bir münasibəti vardı. Çünki yazıçılar Sovet İttifaqının ideoloji silahı hesab olunurdu, onun ideologiyasına xidmət edirdi. Bizim dövrdə yazıçılar üçün maksimum şərait yaradılmışdı. Bütün SSRİ-də yazıçıların öz pulu ilə tikilmiş yaradıcılıq evləri vardı. Ədəbiyyat fondu deyilən bir təşkilat vardı ki, SSRİ-nin ən varlı təşkilatlarından biri hesab olunurdu. Yazıçıların qonararlarının on faizi həmin təşkilatın hesabına köçürülürdü. Sonra da həmin maliyyə yenə yazıçıların özlərinə, istirahətlərinə sərf olunurdu. Sizin sualınzda bu baxımdan həqiqət var. Amma sonra SSRİ dağıldı, qurluş dəyişdi.

- Qurluş dəyişsə də məkanlar və onların adları olduğu kimi qaldı.

- Məkanlar qalıb. Amma Şüvəlanda yazıçıların öz pulu ilə tikilmiş yaradıcılıq evində son günlərə qədər qaçqınlar yaşayırdı. Məkan həmin məkan olsa da, zaman başqa zamandır. Siz qeyd etdiyiniz kimi də bu günkü gənclik keçmişdə bizə verilən imtiyazların günahını bizdə görürlər. Mən  on ildən çox Moskva ətrafında Boris Posternakın qəbri olan kəndə, Peredelkinoya bir ay, ay yarım yaradıcılıqla məşğul olmağa gedirdim. Dostlarımızla iki, üç gün fərqlə hər ilin dekabırında həmin kəndə yığışardıq. Leninqraddan Andrey Bıtov, Moldovadan Anatol Çokanu, Qazaxstandan Oralxan Bakeyev, Dağlıq Altaydan Pasley Samık gəlib bizə qoşulurdular. Biz birlikdə gəzəndə Rusiyanın böyük yazıçısı Valentin Katayev bizi görüb deyirdi: “Vot, dekabristı!” Yəni bütün bu şəraiti bizim üçün yaratmışdılar! Misal üçün mən oturduğum yerdə ərizə yazırdım ki, Kuril adalarındakı fəhlələrin həyatından hekayə yazmaq istəyirəm. Bununla da ora səfər etmək üçün hər şey hazır olurdu. Yəni qurluşun özü ədəbiyyat sahəsində maraqlı idi. 

- Seyran müəllim, o dövrdə istedad meyarı nə dərəcədə rol oynayırdı?

- Doxsan faiz istedad rol oynayırdı. Bu yaxınlarda adını çəkmək istəmədiyim bir nəfər məclislərin birində mübahisə elədi ki, yazıçı üçün ən vacib olan zəhmətdir, itedad deyil. Mən onu başa sala bilmədim ki, əsas olan istedaddır. Çünki həmin adam özü istedasızlar zümrəsinə aid idi. Amma ona dedim ki, bala, mən səni başa sala bilmədim, amma istedad olmayanda, adam sənin kimi danışır, çevrilib sən olur. Ona görə də istedad hər zaman vacib şərtdir. Bizim nəsildə də istedadlı adamlar az deyildi. Elə bizim ədəbi dərnəyimizə o vaxtlar Ramiz Rövşən, Səyavuş Sərxanlı, Sabir Rüstəmxanlı, Tofiq Abdin, Seyran Səxavət, Tofiq Hüseyn kimi qələm adamları gəlirdilər. Bunlar hamısı ədəbiyyatda qaldılar. 

- “Qaçhaqaç” romanınızda səmimi etiraflar həddindən artıq çoxdur. Roman bitəndən sonra və yaxud da redaktə prosesində nələrisə sildiniz?

- O romanı yazanda, əgər belə demək mümkündürsə, mən özümü hamıdan aşağı tutmuşam. Məndə redaktə adlı şey olmur. Bir az ləng yazsam da, hər şeyi beynimdə redaktə edə-edə işləyirəm. Ola bilər ki, hardasa vergül yaddan çıxır, onu sonradan əlavə edirəm. 

- Yəni səmimiyyət baxımından özünüzü sıxmamısınız?

- Qətiyyən sıxmamışam. Necə var, elə də yazmışam. “Qaçhaqaç” romanında bir az memuarizm də var. Ola bilər ki, kimsə öz xatirələrini yazanda Səməd Vurğunla yanaşı dayanıb söhbət etdiyini yazsın, amma sonradan məlum olsun ki, Səməd Vurğun qurultayda kürsüdə məruzə oxuyanda həmin yazıçı da zalda olub. Yəni memuar yazan adamlarda özünü təqdim etmək, birinci göstərmək iddiası olur. Amma mən öz romanımda bu kimi nüansları darmadağın etdim. Adam kişi olar seriyasından nə var, onu da yazdım. 

- Həyatda bizim tanıdığımız bir çox ütülü, rəsmi adamları siz xarakter etibarı ilə əsərinizdə başqa rakursdan təqdim etmisiniz. Misal üçün Nəbi Xəzrini sizin romanınızda başqa tərəflərdən görə bildik.

-  Hə. Rəhmətlik Nəbi Xəzri haqqında yazmışam. Ümumilikdə bir az assosativ fikirləşsək, ev əşyalarının içərisində mənim sevmədiyim əşya ütüdür. Evdə başqa əşyalar xarab olanda onu dərhal düzəldirəm. Amma ütü aylarla xarab vəziyyətdə qala bilər. Yəni mən özüm də ütülük adam deyiləm. Onsuz da həyat özü bizim üzərimizdən necə lazımdır öz ütüsünü çəkir. 

- Sizin həm kənd, həm də şəhər həyatından, mühitindən bəhs edən əsərləriniz var. Kənd və şəhər nəsri haqda son dövrlər formalaşmış fikirlərə münasibətiniz maraqlıdır.

- Onlar hamısı boş söhbətlərdi. Amma bir halda ki, sual verirsən onda belə cavab verə bilərəm ki, yazıçının obyekti həyatdır. Həyatda kənd də var, şəhər də. Kimin gücü çatır şəhərdən yazır, kimi də kənddən. Kimin gücü çatmır ancaq şəhərdən və ya elə kənddən yazır. Mənim bir sözüm var, bunu çox yerdə demişəm, elə indi də deyirəm. Kobud desək, istənilən kəndçi hardasa bir, iki nəsildən sonra şəhərli ola bilər. Amma istənilən şəhərli heç vaxt kəndçi ola bilməz. Bu sən dediyin kənd və şəhər nəsrində də özünü çox qabarıq göstərir. 

- Ümumiyyətlə kənddən olmaq yazıçı üçün nə qədər əhəmiyyətlidir?

- Mənim üçün kəndçi olmaq başqa bir aləmdir. Həmşə deyirəm ki, allah mənim düşmənimi də şəhərli eləməsin. Mən şəhərli olsam, bataram. Heyif deyil insanın əvvəli, mayası kənddən ola sonra gəlib şəhərdə yavaş-yavaş, ürkək-ürkək formalaşıb şaxələnə. Dünyanın ilkin yaşayış maketi də axı kənddir. Şəhər bic yerdi. Kənd, torpaq işi isə ağır məsələdir. Torpaq işindən qaçan gəlir şəhərə. Hətta zarafatyana öz aramızda deyə bilərəm ki, məndə belə bir fikir də var ki, poeziya hardasa şəhər uşağı, nəsr isə kənd uşağıdır. Bütün hallarda kənd və ya şəhər ədəbiyyatında yarımçıqlıq çox pis şeydir. Elə adam var ki, fikirləşir şəhərə gələn kimi ədəbiyyata da gələcək. Amma Bakıya gəlmək ədəbiyyata gəlmək demək deyil. Ədəbiyyata gəlmək ayrı şeydir.

- Müsahibələrinizdən birində demişdiniz ki, Qarabağdan yazmayaq. Özünüz də qarabağlısınız, sonuncu şahidlərdən biri hesab olunursunuz. Siz də, yazmırsınız, başqalarına da yazmayın deyirsiniz, bəs nəticə necə olsun?

- Mənim fikrimcə Qarabağ haqqında ən gözəl əsəri Ali baş komandan və Müdafiə Nazirliyi  xalqın dəsətəyi ilə birgə yazılmalıdır. Ən böyük əsər o olar. Mən təbii ki, yazıçı kimi elə bir qəhrəman yaradaram ki, erməniləri qıra-qıra düz Ermənistana qədər gedib çıxa bilər. Amma mənə kağız üzərində alınan Qarabağ yox, həqiqətdə görəcəyim Qarabağ, üzümü sürtə biləcəyim torpaq, real Qarabağ lazımdır. 

- Bəs yazıçı missiyası?

- “Bilsin, ana torpaq, eşitsin vətən.
Müsəlləh əsgərəm mən də bu gündən.”

O dövrləri daha keçib getdi. Külli halında milli konsepsiya olmalıdır. Və dediklərimizin hamısı da ordan doğmalıdı.

- Aqil Abbas “Dolu” romanını yazdı. Bəs sizin ürəyiniz istəmir Qarabağdan yazmaq?

- Aqil yazandan sonra Qarabağı aldıq? Yəni artıq otuz ilə yaxınlaşır ki, Qarabağ işğal altındadır. İndi yazı vaxtı deyil. Real hərəkətə keçmək lazımdır. Döyüş başlasa, mən də gedərəm. Lap gedib kartof soyaram. Mən də Qarabağdan yazmayaq deyəndə bu fikirləri nəzərdə tutub demişəm. Görünür düzgün başa düşməyiblər.

- “Qaçhaqaç” romanınızda da oxucuya bir sual ünvanlayırsınız. “Qarabağdan bizə nə qaldı?”. Mən də istəyirəm bu sualı sizə verəm Qarabağdan bizə nə qaldı?

- Bəzi yazıçılar, şairlər deyirlər ki, Qarabağı hər gün yuxuda görürük. Mənim ən böyük cəzalarımdan biri budur ki, mən bu otuz ildə bir dəfə də olsun oraları yuxumda görməmişəm. Elə bil ki, mənə cəza veriblər. Baxmayaraq ki, tez-tez doğulduğum kəndin yaxınlığına, erməni icazə verən yerə qədər gedirəm. Öz kəndimizə baxıram, boylana-boylana qalıram.   

- Seyran müəllim, söz, qələm adamının taleyini, özünü qoruması çətindir?

- Bu mənada mən həm də qorxağam. Yəni bu günə qədər dişimlə, dırnağımla qazandığımı itirməkdən qorxuram. Söhbət təbii ki, maddi qazancdan yox, mənəvi qazancdan gedir. Məni küçədə, dəniz qırağında görən adamlar yaxınlaşıb deyirlər ki, sən kişi adamsan. Bunu kim necə istəyir elə də başa düşsün. Amma həqiqətən də bu sözləri mənə deyən insanlar var. Bax, o kişi adam imicini itirməkdən qorxuram. 

- Maraqlı yazı prosesiniz var. Özünüzü hər şeydən təcrid edirsiniz, hətta yemək və suya da ehtiyacınız az olur.

- Mən yazı yazanda sutkada iyirmi, iyirmi dörd saat işləyən adamam. Əvvəllər çoxlu siqaret çəkirdim, indi şükürlər olsun ki, tərgitmişəm. Amma yazı prosesində beş qutu siqaret çəkdiyim günlər olub. Yazanda bir buxanka çörək, bir kilo kolbasa mənə on, on beş gün bəs eləyər. Yazı yazanda adam heç nə yemək istəmir, ancaq işləmək istəyir. Həmin anda yazmaqdan başqa heç nə arzulamırlsan. 

- Yazacağınız mövzuları yəqin ki, əvvəlcədən bişirirsiniz?

- Mən yazmağa başlayanda bilirəm ki, artıq dolmuşam, yağmalıyam. Adam öz-özü ilə tək qalanda yavaş-yavaş özünü dilləndirə bilir. Yazı prosesində ən çətini birinci və axırıncı cümləni yazmaqdır. Ən qalın romanlarda da bütün yazılanlar birinci cümlədən doğulur. Biz həmin döl kompaniyasını görməsək də, hiss edirik. Şəxsən mən nəsrdə ilk cümlədən sonra doğulanları hiss edirəm. Mənim “Nekroloq” romanım belə başlayır: “Aralıdan baxanda, yer kürəsi çürük toxuma oxşayırdı, yaxından baxanda isə oxşamırdı, eləcə çürük idi”. Mən hesab edirəm ki, “Nekroloq” romanında sonradan nə yazmışamsa, hamısı həmin cümlədən yaranıb. Və  romanın sonu o yerə çatıb ki, mən sonra bilmişəm ki, elə əvvəldən axıra qədər həmin sonluğu yazmaq, cümlədəki mahiyyətə varmaq istəmişəm. Romandakı son cümlə də belədir ki, “dünya allahın çin olmuş yuxusudur!”

- Seyran müəllim, bu baxımdan hərdən sizi mətndə söz oynadan adam kimi təqdim edirlər. 

- Vay, vay, vay. Allah belə adamlara insaf versin. Kaş elə onlar da mənim kimi sözlə oynayardılar. 

- “Qaçhaqaç” romanınızda təsirli məqamlar da çoxdur. Haqqında yazdığınız dostlarınızın, tanışlarınızın bir çoxu artıq həyatda yoxdur. Rauf Soltana aid bölüm xüsusi ilə çox təsirli alınıb. Özünüzün təsirləndiyiniz, kövrəldiyiniz məqamlar olub?

- Mən haqqında yazdığım adamları hər gün xatırlayıram desəm, doğru olmaz. Amma söhbət Raufdan gedirsə, onda hamı yadıma düşür. Baş verən hər şey olduğu kimi yadımdadır. Həmin xatirələr elə bil yaddaşımın bir küncündə dincə qoyulub, lazım olanda istifadə etmişəm. Rauf Soltanla bağlı hissəyə görə mənə çox zənglər olunub. Bəziləri bunu Azərbaycan nəsrinin müəyyən dövrünü əhatə edən nəslin faciəsi də hesab ediblər. 

- Gənclərdən kimləri oxuyursunuz?

- Bu gün xeyli istedadlı uşaqlar var. Təranə Vahid adlı yazıçı var. Çox gözəl yazıçıdır. Hədsiz dərəcədə gözəl. Mənə çox təəccüblü gəlir ki, tənqidçilər, ədəbiyyatşünaslar niyə onun haqqnda yazmırlar. Fərqanə, Arzu Nehrəmli, Nuranə Nur, Həyat Şəmi, Feyziyyə çox istedadlıdırlar. Feyziyyəni çox istəyirəm. O, niyəsə sözdən, ədəbiyyatdan küsmüşdü, bu yaxınlarda onu sözlə barışdırdım. Mətanət Uluşirvanlı adlı yazar var. O, şeir də yazır, nəsr də. Amma nəsri daha gözəl alınır. Onun “İt kəlləsi” adlı romanını oxudum. Çox gözəl romandı. 

- Dramaturgiya məsələsinə toxunmaq istəmirəm. Mənə elə gəlir ki, dramaturgiya sahəsi artıq sizin üçün qapanıb.

- Sən doğru hiss edirsən. Mənim üçün sözün səhnədən və ya kitabdan deyilməsinin fərqi yoxdur. Əsas odur ki, sözümü deyim. Mənim üçün bir janr var, o da söz janrıdır. Yaza bilən, söz demək istəyən adamlar üçün mövzu həmişə olacaq. Bütün bəşətiyyət yazıçı olsa belə mövzu heç vaxt tükənməz. 

- Amma bütün sözlərin nə vaxtsa necə və nə cürsə deyilməsi fikri ilə razısınız?

- Yox. Qəti şəkildə razılaşmıram. Deyilməmiş o qədər təzə fikirlər var ki, saymaqla bitməz. Misal üçün qarabağın istedadı boyda abrı olan və abrı da ona həmişə mane olan bir şairi gör, nə deyir: 

Gözlərim qızarıb yenə qan kimi,
Deyəsən bəxtimin yatan vaxtıdır.
Bu gün Qarabağın Xuraman kimi,
Özünü  qayadan atan vaxtıdır.

Sözün möhtəşəmliyini görürsən? Bunu Nizami, Füzuli deməyib. Amma Əşrəf Veysəlli Qarabağı Xuramanın taleyi kimi yazıb, çox da gözəl yazıb. 

“Ədəbiyyat qəzeti”

loading...
loading...
AzTV gündəlik 35 min ədəd araq istehsal edilən zavoddan reportaj hazırladı - VİDEO
Bəylər Əyyubovun müavininin istefaya göndərilmə səbəbi: Güvən problemi, yoxsa ...?
Oğlunun yatağında kabus gördüyünü hesab etdi, həqiqət öyrəndikdə isə... - MARAQLI
Uşağını kəndirlə velosipedə bağladı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
İllərdir qırxılmayan Avstraliyalı qoyun öldü - FOTO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Yaponiyada olimpiadanı izləmək üçün piyada yola çıxdı - MARAQLI...
Siyasət
“Türkiyə “Barış Pınarı” əməliyyatıyla Suriyanın ərazi bütövlüyünü pozub” - İkiüzlü Rusiya...
Şou-biznes
Bu günə kimi fəxri ad ala bilməyən məşhurlar -SİYAHI...
Şou-biznes
“Yaşlananda kişiyə qadın lazım olur, gəncliyində dağda-bağda olursan...”
Cəmiyyət
Qusarda yeni araq zavodu açıldı: - Qarabulaq suyu, qızıl və gümüş filtrlər + FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
“Ərdoğanın siqaretlə bağlı çıxışının qarşısında dəhşətə gəldim...” - VİDEO
“Ayaz Mütəllibovu, Elçibəyi necə yıxmışdılarsa, İlham Əliyevi də eləcə yıxmaq istəyirlər...”
Türk F-16-ları Suriyanı bombaladı, Ermənistan təlaşa düşdü...
Rusiyalı ekspert: “Türkiyə real döyüşlərdə Yaxın Şərqin istənilən ordusunu boğar”
Vilayət Eyvazova ağır itki üz verdi
ABŞ kəşfiyyatının hesabatında Qarabağ probleminin 5 həll variantı üzə çıxdı…
“Bu, Azərbaycan ordusu üçün sonuncu fürsət ola bilər”
Prezidentdən "Qordi düyünü" ilə bağlı tapşırıq: "Yaxın günlərdə problem çözüləcək..."
“Bu adam nə qədər şərəfsiz, ləyaqətsizdir ki... - Xalq artistindən əməkdar artistə şok ittiham
120 saatın bitməsinə az qalmış ABŞ-dan qalmaqallı addım -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247