Xəbər lenti
15/11/2019 [00:14]:
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış PKK-nın üzərinə getməlidir..."
14/11/2019 [23:31]:
BDU-da Aşıq Şəmşirə həsr olunmuş "Ozan sənəti milli sərvətimizdir" mövzusunda tədbir - FOTOLAR
14/11/2019 [23:22]:
Mobil telefonu cibinizdə gəzdirməyin - KİŞİLƏRİN DİQQƏTİNƏ!...
14/11/2019 [23:19]:
Yatanda ayaqların arasına yastıq qoyun - 5 inanılmaz FAYDASI...
14/11/2019 [23:17]:
Gül kələminin 10 faydası - Bu xəstələr üçün çarədir...
14/11/2019 [22:56]:
"İnanıram ki, müraciətimizə DİN-in rəhbər şəxsləri ciddi şəkildə reaksiya verəcək" - VİDEO
14/11/2019 [22:50]:
Azərbaycan millisi Lixteynşteynə qalib gəldi
14/11/2019 [22:46]:
Süründürməçi hakimlər cəzalandırıldı: Birinin fəaliyyətinə xitam verildi
14/11/2019 [22:21]:
Başı telefona qarışan sürücü ağır qəza törətdi - VİDEO
14/11/2019 [21:33]:
Almaniyadan 11 Azərbaycan vətəndaşı deportasiya edilib- SİYAHI
14/11/2019 [21:23]:
Almaniyada azərbaycanlı mühacirə aid restoran və mənzillərdə axtarışlar aparılıb
14/11/2019 [21:06]:
Lukaşenkodan Kremlin ünvanına qəzəbli sözlər: “Biz havayı yeyənlər deyilik...”
14/11/2019 [20:36]:
Ərdoğan Trampın tələbini rədd etdi
14/11/2019 [20:15]:
Gerçək qatillər qondarma qurbanların “soyqırım meşəsi”ni genişləndirir
14/11/2019 [19:54]:
Türkiyənin məşhur müğənnisinin bacısı oğlu həmcinsi ilə evləndi - FOTO
14/11/2019 [19:45]:
Kəsdiyi dırnaqlardan baxın nə hazırladı - MARAQLI... + FOTOLAR
14/11/2019 [19:18]:
Sürətli çəki almağa səbəb olan vərdişlər açıqlandı
14/11/2019 [19:14]:
Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi haqqında Qanun ləğv edildi
14/11/2019 [19:12]:
Prezident Raşid Temrezovla görüşdü - YENİLƏNİB + FOTO
14/11/2019 [19:10]:
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
14/11/2019 [19:01]:
Vilayət Eyvazovdan yeni təyinat
14/11/2019 [18:58]:
12 adamı doğrayıb, 52 torbaya yığdılar
14/11/2019 [18:56]:
Nəsimişünas alim İmadəddin Nəsimi haqqında yayılan yanlış məlumatlara aydınlıq gətirdi
14/11/2019 [18:48]:
“Ermənistanda bioloji laboratoriyaların mövcudluğu ilə bağlı deyilənlər araşdırılmalıdır"
14/11/2019 [18:40]:
İş sahibindən azərbaycanlı jurnalistə əxlaqsız təklif: "Qısa geyin, mənə aid ol" - FOTOLAR
14/11/2019 [18:35]:
Türkiyə Suriyada yeni hərbi baza inşa edir
14/11/2019 [18:33]:
ÜMİD TV-nin əməkdaşı Ərdoğanın köməkçisi ilə görüşdü
14/11/2019 [18:26]:
"Münaqişənin həlli üçün yeganə yol Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasıdır"
14/11/2019 [18:22]:
Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyinin vəzifələri artırılıb
14/11/2019 [18:17]:
TIR 20 metr hündürlükdən belə aşdı - ANBAAN VİDEO
14/11/2019 [18:14]:
Prezident bu sazişləri təsdiq etdi
14/11/2019 [18:12]:
İlham Əliyev bu şəxslərə fəxri adlar verdi - SİYAHI
14/11/2019 [18:10]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Patriarx Kirill ilə görüşdü - FOTO
14/11/2019 [18:07]:
Emin Həsənli Şimali Kipr prezidenti və nazirlə görüşüb
14/11/2019 [18:06]:
Şamaxıda qaz xətti bir gündə 2 dəfə zədələnib
14/11/2019 [18:03]:
İkinci dəfə əməliyyat olunan Xalq artisti: “Ağrılarım çoxdur”
14/11/2019 [17:56]:
İtalyan mətbəxində Azərbaycan kənd təsərrüfatı məhsullarından istifadə olunacaq
14/11/2019 [17:45]:
“Qarabağ məsələsində romantizmə yer yoxdur”
14/11/2019 [17:40]:
BDU-da marketinqin kommunikasiya sistemi haqda tədbir keçirilib - FOTO
14/11/2019 [17:30]:
İnək nəcisindən sabun, sidiyindən isə kosmetik vasitə hazırlanacaq - MARAQLI
14/11/2019 [17:28]:
“Sevil” tamaşasının primyerası olub - FOTO
14/11/2019 [17:16]:
BSU-da Pedaqoji fakültədə təhsil alan tələbələr üçün seminar keçirilib - FOTO
14/11/2019 [16:59]:
İlham Əliyev Mahmud Abbası təbrik edib
14/11/2019 [16:58]:
Prezident İlham Əliyev Bilal Ərdoğanı qəbul edib
14/11/2019 [16:50]:
İcazəsiz ov edən şəxslər saxlanılıb
14/11/2019 [16:43]:
Goranboy rayonunun Xasadarlı kəndinə qaz verilib - FOTO
14/11/2019 [16:38]:
Şuranın dəstəyi ilə yaradılan grant.az saytının təqdimatı keçirilib - FOTOLAR
14/11/2019 [16:33]:
QAT erməni jurnalistlərin səfərinin mümkün olmayacağını bildirib
14/11/2019 [16:28]:
“Burda Tramp faktoru var və o, çalışacaq ki, Türkiyəylə münasibətlərdə tam qırılma olmasın...”
14/11/2019 [16:21]:
Şair Şamxal Rüstəm vəfat etdi - FOTO
14/11/2019 [16:20]:
Azərbaycan və Ermənistan jurnalistlərinin qarşılıqlı səfərləri başlayır
14/11/2019 [16:17]:
Bakıda məktəbli qız uşaq dünyaya gətirdi
14/11/2019 [16:14]:
Sabir Rüstəmxanlı qardaşının Almaniyada saxlanılmasından DANIŞDI
14/11/2019 [16:10]:
Ərdoğan Trampın sözünü kəsdi və səhvini düzəltdi - VİDEO
14/11/2019 [16:10]:
ADNSU-da Fərman Salmanova həsr olunmuş miniatür kitabın təqdimatı keçirilib
14/11/2019 [16:07]:
“Xaricdən gələn investisiyalara vergidən azadetmə və güzəştlər tətbiq edilsin”
14/11/2019 [16:05]:
BMqT-nin Azərbaycan nümayəndəliyi Zaqatalada təlim-seminar keçirtdi
14/11/2019 [16:00]:
Beyləqan şəhərinə 8,5 km magistral su xətti çəkilib - FOTOLAR
14/11/2019 [15:53]:
Hərbi Dəniz Qüvvələri qarşıya qoyulan tapşırıqları icra edir - VİDEO
14/11/2019 [15:41]:
İranda yol qəzasında 28 nəfər ölüb
14/11/2019 [15:38]:
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
14/11/2019 [15:36]:
Akademik Musiqili Teatrın aktyoruna Mədəniyyət Nazirinin mükafatı təqdim olundu
14/11/2019 [15:33]:
Bankomatlara xüsusi kameralar quraşdırılacaq - Rusiyada
14/11/2019 [15:32]:
""Qarabağ” adlı ayrıca telekanal yaratmağa ehtiyac yoxdur"
14/11/2019 [15:31]:
Azərbaycanda birdəfəlik şprislərlə bağlı yeni standart təsdiqlənib
14/11/2019 [15:30]:
Gürcüstan müxalifəti genişmiqyaslı mitinqlərin keçiriləcəyini bəyan edib
14/11/2019 [15:29]:
Ali təhsil çox böyük transformasiyalara uğrayıb”
14/11/2019 [15:25]:
Azərbaycan neftinin bareli 67,43 dollara satılır
14/11/2019 [15:24]:
Kərim ona gələn təkliflərdən DANIŞDI: “Bəylər mənə yazır” –FOTO/VİDEO
14/11/2019 [15:21]:
“Məni kim tanımır ki?!” - FOTO/VİDEO
14/11/2019 [15:20]:
ATU rektoru Türkiyənin Boylam Psixiatrik Xəstəxanasının professoru ilə görüşüb - FOTO
14/11/2019 [15:08]:
Milli Məclis Aparatının saxlanmasına 45,488 milyon manat XƏRCLƏNƏCƏK
14/11/2019 [15:02]:
Özündən 48 yaş böyük kişi ilə evlənən aktrisa boşanır - FOTO/VİDEO
14/11/2019 [14:57]:
Bu dünya ulduzu 13 ildir mobil telefondan istifadə etmir
14/11/2019 [14:57]:
Tanınmış aktrisanın səhnədə vəziyyəti pisləşdi, xəstəxanaya qaldırıldı
14/11/2019 [14:55]:
Türkiyə prezidenti Allahşükür Paşazadəni təbrik edib
14/11/2019 [14:52]:
Türkiyədə hərbi hissədə partlayış: 17 nəfər xəsarət aldı
14/11/2019 [14:50]:
Ermənistanlı 3 qat dünya çempionu Moskvada güllələnib
14/11/2019 [14:48]:
Külli miqdarda aksiz markası olmayan spirtli içkilər aşkarlanıb - FOTO
14/11/2019 [14:46]:
Şamaxıda dörd uşaq anasını zorlamaq istəyənlər məhkəmə qarşısında
Bütün arxiv bir sırada
15/10/2019 [20:34] - Siyasət - ( 2934 dəfə baxılıb)

"Terrorçuları qırıb qurtarmaqla bu məsələni həll etmək mümkün olmayacaq..."



 Azərbaycan Milli Məclisinin sabiq sədri, professor Yaqub Məmmədovla müsahibəni təqdim edirik:

- Yaqub müəllim, Türk ordusunun Suriyada həyata keçirdiyi “Sülh çeşməsi” əməliyyatını necə qiymətləndirirsiniz? Türkiyə bu əməliyyatla milli təhlükəsizliyinə yaranan problemi həll edəcəkmi?

- Bu məsələyə iki baxış var. Bir tərəfdən terrorçuları, onlara bağlı qrupları zərərləşdirməklə problem həll edilən deyil. Bu məsələni həll etməyin başqa yolunu tapmaq lazımdır. Baxın, neçə illərdir ki, Türkiyə terrorizmə qarşı mübarizə aparır, dağlarda vuruşur, şəhid verir, yüzlərlə qazilər yaranır. İllər əvvəl terrorçuların lideri Abdullah Öcalanı həbs etdilər. Amma nə dəyişdi? Bu gün də PKK problemi var və Türkiyə mübarizəsini davam etdirir.

İkincisi, hazırda Türkiyə Suriya ərazisində ona təhdid yaradan kürd yaraqlılarını zərərsizləşdirir. Bu tərəfdən də Avropa ölkələri, Amerika, İsrail və digər ölkələr Türkiyənin bu addımına etiraz edirlər. Deməli, proses yenə də uzanacaq.

Mənim fikrimcə, xəstəliyi müalicə etmək üçün onun səbəbi tapılmalı və o səbəb aradan qaldırılmalıdır. Amma səbəb tapılmır və ya onu aradan qaldırmaq mümkün olmur. Kürd separatçılarına dəstək verən, onlara silah ötürən dövlətlər var. Fikrimcə, bu dövlətlərlə oturub problemi həll etmək lazımdır. Əks təqdirdə terrorçuları qırıb qurtarmaqla bu məsələni həll etmək mümkün olmayacaq. Az qala bu proses İsrail-Fəlsətin məsələsinə çevrilib.

Sözsüz ki, türk ordusu ölkədə sabitliyi təmin etmək, sərhədlərini gücləndirmək, terror ünsürlərini özündən uzaqlaşdırmaq məqsədilə Suriyada əməliyyat aparır. Digər tərəfdən də, Qərb dövlətləri, ABŞ və İsrail buna etiraz edir. Kürdlər də dünyaya səpələnib, hər yerdə bu prosesə qarşı fəaliyyət göstərirlər. Biz ümid edirik ki, Türkiyə bu problemin öhdəsindən gələcək.

- Siz düşünürsünüz ki, ABŞ-ın kürd separatçılarını müdafiə etməsi, onlardan ibarət 30 minlik ordu yaratması və bu separatçıların Türkiyə milli təhlükəsizliyini təhdid etməsi konteksində türk ordusunun Suriyaya daxil olması yanlış addımdır?

- Xeyr, mən demirəm ki, bu addım doğru deyil. Türkiyə özünün təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Suriyada əməliyyat keçirir. Ancaq mən hesab edirəm ki, bu əməliyyatla paralel olaraq, kürd terrorçularının arxasında duran qüvvələr bu işdən əlini götürməlidir. Əks təqdirdə bu məsələ yenidən uzanacaq, gecikəcək, köklü həllini tapmayacaq. Yəni Türkiyənin Suriyaya daxil olub terrorçuları öldürməsilə məsələ həll edilmir. Terrorçuların arxasında duran dövlətlərlə məsələni müzakirə etmək, bu dövlətlərin separatçı və terrorçulara silah, maddi kömək, siyasi və diplomatik dəstək verməsinin dayandırılmasına nail olunmalıdır. Əgər bu dəstək olmasa, fikrimcə, Türkiyə çoxdan bu vəziyyətdən çıxmış olardı.

- Suriyanın gələcək taleyi necə olacaq, bu ölkədə hansı ssenarilər yaşana bilər?

- Mənim fikrimcə, hazırda Türkiyənin Suriyada apardığı əməliyyat Suriya dövlətçiliyi üçün son dərəcə xeyirlidir. Bu əməliyyat Bəşər Əsədi müəyyən qədər gücləndirəcək. Nəzərə alınmalıdır ki, Türkiyə ordusu əməliyyatı başa çatdırdıqdan sonra Suriya ərazisində qalmayacaq. Deməli, Türkiyənin terrorçulardan təmizlədiyi ərazilər sonra Suriya dövlətinin nəzarətinə keçəcək. Türkiyə özü dəfələrlə elan edib ki, Suriyada işğalçı siyasət aparmaq niyyəti yoxdur. Amma Suriya problemi özlüyündə mürəkkəb problemdir. Bu problemin necə başa çatacağı hələ gələcəyin məsələsi olaraq qalır. Böyük dövlətlərin Suriyada maraqları toqquşur, odur ki, bu proses hələ uzanacaq. Problemin həlli üçün ilk olaraq Suriyada marağı olan böyük güclər arasında razılaşma əldə olunmalıdır.

- ABŞ elan etdi ki, artıq Suriyadan çıxır. Sizcə, bu Suriya böhranının həlli istiqamətində mühüm gediş deyilmi?

- ABŞ əsgərləri Suriyadan çıxmayacaq. Ola bilsin ki, ABŞ-da qarşıdan gələn seçkilərlə əlaqədar olaraq, Prezident Tramp belə addımlar atır. Əslində bu boş söhbətdir. Mən inanmıram ki, ABŞ birtərəfli şəkildə Suriyanı tərk etsin. Bu, çətin məsələdir. Obama hakimiyyətə gələndən elan etmişdi ki, Əfqanıstanda olan ABŞ ordusunu çıxaracaq. Nə oldu, çıxardılarmı? Bəyanat vermək başqa, real addım atmaq başqa. Gah deyirlər çıxırıq, gah deyirlər, əsgərlərimizin sayını çoxaldacağıq. Yəni ABŞ-ın addımlarına birmənalı yanaşmaq lazım deyil.

- ABŞ həm də Türkiyəyə Suriyadakı əməliyyatlarına görə sanksiya tətbiq etmək qərarını açıqladı. İki müttəfiq ölkə arasında yaranan bu ziddiyyəti necə izah etmək olar?

- Əvvəla, Türkiyə bir NATO ölkəsidir, Amerika ilə yaxın əlaqələri var. Əgər indi ABŞ Türkiyənin Suriyada apardığı əməliyyata dəstək vermirsə, əksinə onun əleyhinə təbliğat aparırsa, üstəlik Ankaraya sanksiyalar tətbiq edirsə, deməli, çox mürəkkəb durum var. Odur ki, ABŞ, Rusiya, İran, İsrail və Avropa dövlətlərinin razılığı olmadan kürd separatizmi problemini həll etmək çox çətin olacaq. Ərdoğan qətiyyət nümayiş etdirərək, ordunu Suriyaya yeridib və fəal əməliyyatlar aparır. İndi görək, sonu necə olacaq.

- Siz türk ordusunun qarşısına qoyduğu məqsədi yerinə yetirəcəyinə inanırsınızmı?

- Yaxın dövr üçün ordu ona tapşırılan bütün məqsədilərə nail olacaq. Amma sonrası necə olacaq? Nəzərə almaq lazımdır ki, Suriyada kürdlərin sayı 20-30 min deyil. 20-30 min onların silahlı strukturudur. Amma belədə kürdlərin sayı daha çoxdur. Üstəlik xaricdə olan kürdlər ora dəstək verir, Qərb isə birmənalı dəstəyini ifadə edir. İranda da bu yandan mitinq keçirirlər. Vəziyyət çox qəlizdir. İndi deyirlər ki, türk ordusu Suriyada qarşısına qoyduğu hədəfə çatdıqdan sonra təcili Suriyanı tərk etməlidir. Mənə görə, bu, doğru yanaşma deyil. Əksinə ordu əməliyyatı başa çatdırdıqdan sonra bu ərazilərdə Türkiyənin mövqeyi gücləndirilməlidir. Əgər ordu geri qayıtsa, kürd silahlıları yenidən boşluğu doldura bilər. Türk ordusu əməliyyatdan sonra bu əraziləri o şərtlə tərk edə bilər ki, Suriya hakimiyyəti orada kürdlərin təşəkkül tapmasına, dağıdılan kürd silahlılarının toparlanmasına imkan verməsin. Bunun üçün Suriya dövləti gücləndirilməli, ordusu fəal iş aparılmalıdır. İndi buna imkan verib-verməyəcəklərini demək çətindir. Suriyada olan qüvvələrin hər birinin öz marağı var. Suriya dövlətçiliyinin saxlanılıb-saxlanılmaması məsələsinin özündə belə marağı olub-olmayan tərəflər var.

- Hazırda Suriya ilə Türkiyə arasında diplomatik əlaqələrin olmaması hansı çətinliklər yaradır?

- Mənə görə, əlaqələr bərpa edilməlidir. Əlaqələrin olmaması əslində türk ordusunun əməliyyatının nəticələrinə mənfi təsir göstərən amildir. Diplomatik əlaqələr olmalıdır ki, bu ərazilərin sonrakı taleyi, oranın idarə edilməsi məsələsi aydınlaşdırılsın.(teleqraf.com)

loading...
loading...
Mobil telefonu cibinizdə gəzdirməyin - KİŞİLƏRİN DİQQƏTİNƏ!...
Yatanda ayaqların arasına yastıq qoyun - 5 inanılmaz FAYDASI...
Gül kələminin 10 faydası - Bu xəstələr üçün çarədir...
Pulsuz benzin üçün bunu da etdilər - MARAQLI + FOTOLAR
Bu heyvanlar da insanlar kimi yas saxlayır - MARAQLI ARAŞDIRMA
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
"İnanıram ki, müraciətimizə DİN-in rəhbər şəxsləri ciddi şəkildə reaksiya verəcək" - VİDEO
Cəmiyyət
Sürətli çəki almağa səbəb olan vərdişlər açıqlandı
Gündəm
“Ermənistanda bioloji laboratoriyaların mövcudluğu ilə bağlı deyilənlər araşdırılmalıdır"
Cəmiyyət
“Burda Tramp faktoru var və o, çalışacaq ki, Türkiyəylə münasibətlərdə tam qırılma olmasın...”
Dünya
İranda yol qəzasında 28 nəfər ölüb
Həftənin ən çox oxunanları
"Bu o deməkdir ki, atam yaşadığı müddətdə hərəkət edə, danışa bilməyəcək..."
"Hələ 2015-ci ildə getmək istədim, prezident dedi ki, hələ işlə, sonra Rövnəq müəllimə də demişdi ki..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Suriya və Rusiya generalları Ərdoğanın sarayına bomba zərbələrini müzakirə edib - ŞOK
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
PKK-çı kürdlərdən Rusiya-Türkiyə hərbi patrullarına VƏHŞİ HÜCUMUN VİDEOSU...
Talış kəndinə 42 erməni ailəsi qaytarıldı- Düşmən yeni savaşdan ehtiyatlanmır?..
“Onlar rus ordusunun hücumunu önləməyə qadir deyil”
Rusiyanın zəmanəti ilə Talışa köçürülən ermənilər...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247