Xəbər lenti
16/11/2019 [00:03]:
Damarları təmizləyən, dərini cavanlaşdıran müalicəvi məhsul TƏBİİ ÜSUL...
15/11/2019 [23:59]:
Bu ölkədə həkimlərin orta aylıq maaşı 1200 dollardır - MARAQLI...
15/11/2019 [23:56]:
Siqaret çəkənlər ən çox bu qidaları yeməlidir - Nikotini zərərsizləşdirən 7 ərzaq...
15/11/2019 [23:54]:
Gəncədə həyat yoldaşını qətlə yetirən şəxs saxlanıldı
15/11/2019 [23:52]:
“Instagram” laykların sayını gizlətməyə başlayıb
15/11/2019 [23:34]:
"İndi Qarabağ məsələsində jurnalistlərdən “seyid” kimi istifadə etmək istəyirlər..."
15/11/2019 [23:31]:
Erməni jurnalistləri və badımcan dolması...
15/11/2019 [23:13]:
"Universitetin adının dəyişdirilməsi haqqında ilk rəsmi qərar Tarix fakültəsində qəbul edilib"
15/11/2019 [23:03]:
Gəncədə ər həyat yoldaşını bıçaqlayaraq qətlə yetirib
15/11/2019 [23:00]:
“Azərbaycan əməliyyatlara başlaya, qarşımıza sənəd qoyula bilər”
15/11/2019 [22:54]:
Boşanan kişilər üçün sığınacaq yaradılır
15/11/2019 [22:48]:
Köpəkbalığı dalğıcın qolunu qopardı
15/11/2019 [22:45]:
“Paşinyan hakimiyyətinin sadəcə, 1,5-2 il vaxtı qalıb...”
15/11/2019 [22:42]:
“Biz Qafqazda təhlükəsizliyin, sabitliyin və inkişafın möhkəmlənməsi işinə çox böyük töhfə veririk”
15/11/2019 [22:29]:
Prezervativi almağa utandığı üçün oğurladı - VİDEO
15/11/2019 [22:17]:
Gəncədə oğul atasını qətlə yetirib
15/11/2019 [21:54]:
Putin Türkiyəyə gedəcək
15/11/2019 [21:48]:
Məşhur braziliyalı futbolçunun arvadının adı “eskort” qalmaqalında - FOTOLAR
15/11/2019 [21:44]:
Sürücülərə şad xəbər: Generaldan jalüzlərlə bağlı gözlənilməz göstəriş -FOTO
15/11/2019 [21:30]:
“Ölkəmizin tolerantlıq düzənini kimsə poza bilməz”
15/11/2019 [21:12]:
Prezident: "Xalq Cəbhəsində Azərbaycan cəmiyyətinin ən tör-töküntü təbəqəsi toplaşmışdı"
15/11/2019 [21:06]:
Çində meymun baxıcısının telefonu ilə sifariş verdi - MARAQLI...+ VİDEO
15/11/2019 [21:01]:
Oqtay Əsədov ABŞ-dan Qarabağla bağlı gözləntilərini AÇIQLADI
15/11/2019 [20:55]:
“Heç kim ləkəsiz, təmiz deyil”
15/11/2019 [20:44]:
Yaponiya İmperatoru "Günəş Tanrısı" ilə yemək yedi - MARAQLI
15/11/2019 [20:36]:
Həkimlər Siam əkizləri - Məhəmməd və Əhmədi uğurla ayırdı...-FOTO 
15/11/2019 [20:18]:
Uzun müddət telefona baxan qadın kor oldu - QORXUNC...
15/11/2019 [20:18]:
"Mühacir ticarəti insan alverinin təsniflərindən biridir” - VİDEO
15/11/2019 [20:11]:
Nikola Yurçeviç: "Yaxşı nəticələr qazanmaq üçün optimist olmalıyıq"
15/11/2019 [20:04]:
"Anasızlığımı işimlə unuduram"
15/11/2019 [20:01]:
Xuraman 4-cü dəfə ana oldu
15/11/2019 [19:58]:
S-400 raketləri Azərbaycanda yerləşdirilə bilərmi?
15/11/2019 [19:52]:
“Biz “İsrailin məhvi” dedikdə yəhudi xalqını yox, sionist rejimini nəzərdə tuturuq”
15/11/2019 [19:38]:
“Azəriqaz”ın yeni rəhbəri istixana sahibləri ilə görüşüb - FOTO
15/11/2019 [19:26]:
Azərbaycan İsraildən iki yeni hərbi gəmi alır?
15/11/2019 [19:25]:
Tbilisidə etiraz aksiyası bərpa olunub - FOTO - YENİLƏNİR
15/11/2019 [19:21]:
Göygöldə yol qəzası baş verdi - Ölən və yaralananlar var
15/11/2019 [19:19]:
Yağışa görə Bakının iki avtomagistralında sürət həddi endirilib
15/11/2019 [19:15]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi obrazlı ifadə etsək, futboldakı kimi het-trik etdi - VİDEO
15/11/2019 [19:09]:
Xərçəng xəstələri bu dərmanlardan uzaq dursun - XƏBƏRDARLIQ...
15/11/2019 [19:02]:
Yerevanda Rusiya səfirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirilir
15/11/2019 [18:48]:
350 qram doğulan uşaq 3,5 kiloqram çəkiyə çatdı - MARAQLI
15/11/2019 [18:46]:
Prezident ABŞ-ın Xristian Liderlər Konqresinin rəhbərini qəbul edib - FOTO
15/11/2019 [18:42]:
Ədliyyə nazirinin müavini Zaqatalada vətəndaşları qəbul edib
15/11/2019 [18:36]:
Lerik rayonunu 3 kəndinə qaz verildi - FOTO
15/11/2019 [18:19]:
Aberdin Universitetinin Mühəndislik Məktəbinin direktoru ADNSU-da təqdimatla çıxış edib - FOTO
15/11/2019 [18:13]:
Türkiyədə daha bir təhlükəli terrorçu zərərsizləşdirilib
15/11/2019 [18:02]:
Nazir polis kapitanına vəzifə verdi
15/11/2019 [17:58]:
Əməliyyat təliminin son mərhələsi keçirilib - VİDEO
15/11/2019 [17:55]:
"Böyük Britaniya yanvarın 31-də Aİ-ni tərk edir"
15/11/2019 [17:44]:
Düşmən hərbi sənayeni gücləndirir: 22%-lik artım, xüsusi status, əsgər-professorlar...
15/11/2019 [17:40]:
İstirahət günlərinin hava proqnozu açıqlandı
15/11/2019 [17:37]:
“Qəhrəmanlıq göstərən insanların daim yad edilməsinə böyük ehtiyac var”
15/11/2019 [17:35]:
Bolqarıstan Baş Nazirinin olduğu təyyarə qəza enişi etdi
15/11/2019 [17:32]:
ADNSU-nun rektoru Aberdin Universitetinin Mühəndislik Məktəbinin direktoru ilə görüşüb - FOTOLAR
15/11/2019 [17:26]:
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
15/11/2019 [17:24]:
Dövlət-din münasibətlərində Azərbaycan modelinin təntənəsi...
15/11/2019 [17:21]:
Məclisə girib zərflərə söyüş yazdı, nəmər qutularına atdı
15/11/2019 [17:19]:
Kişini toy gecəsi belə aldadırlarmış - Bakirə olmayan qızların yeni fırıldağı...
15/11/2019 [17:16]:
XİN Azərbaycanın Krımla bağlı BMT qətnaməsinin səsverməsində iştirak etməməsinin səbəbini açıqladı
15/11/2019 [17:15]:
"Ana əlinə zənbil alıb gedib küçələrdə meyvə-tərəvəz satmamalıdır"
15/11/2019 [17:13]:
İki rayonda zəlzələnin fəsadlarının aradan qaldırılmasına 6 milyon manat ayrılıb
15/11/2019 [17:10]:
İlham Əliyev Sultan Dadaşovu təltif etdi
15/11/2019 [17:08]:
Qızıl Xaç Komitəsi Dilqəmlə Şahbaza baş çəkdi
15/11/2019 [17:06]:
Putinin jurnalistlər üçün mətbuat konfransının vaxtı AÇIQLANDI
15/11/2019 [17:01]:
BSU-da Beynəlxalq Tolerantlıq Günü qeyd olunub
15/11/2019 [16:54]:
"Qızını erməniyə verən Cəmil Həsənli, miqrant alveri edən Əli Kərimli həbs edilməlidir"
15/11/2019 [16:53]:
FHN-in İdman-sağlamlıq mərkəzində sərbəst güləş üzrə çempionat keçirilib
15/11/2019 [16:42]:
Övladlarını gizlədən Elnarə Xəlilova: “Bir az səbr edin, görəcəksiz” -VİDEO
15/11/2019 [16:32]:
Şimali Kipr Türk Respublikası 36 yaşını qeyd edir- FOTOLAR
15/11/2019 [16:31]:
İlham Əliyev Şlomo Amarı qəbul etdi - FOTO
15/11/2019 [16:22]:
Abdullah Mətuq əl-Mətuq Tarix İnstitutunun fəxri doktoru oldu - FOTOLAR
15/11/2019 [16:11]:
Xidməti müqavilə üzrə işləyənlərin də icbari sığortaya cəlb edilməsi imkanları nəzərdən keçirilib
15/11/2019 [16:05]:
“Clarivate Analytics” şirkətinin nümayəndəsi BDU-da təlim keçib - FOTO
15/11/2019 [15:56]:
Prezident Bilal Əliyevə mənzil bağışladı
15/11/2019 [15:54]:
İlham Əliyev bir qrup din xadimini qəbul edib - FOTO
15/11/2019 [15:51]:
Bakıda Milli Qəhrəman Albert Aqarunovun heykəlinin açılışı olub - FOTO
15/11/2019 [15:48]:
"Bu bizneslə Əli Kərimli və Arif Hacılı məşğul olublar”
15/11/2019 [15:41]:
"Azərbaycan millisinin son oyunlarında inkişafını görmək olar"
15/11/2019 [15:38]:
Pivə oğurlayan kişiyə ölüm cəzası verdilər - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
16/10/2019 [12:19] - Cəmiyyət - ( 805 dəfə baxılıb)

İqlim dəyişikliyi: Azərbaycanda biomüxtəliflik və su ehtiyatları azalır, orta illik temperatur artır - ARAŞDIRMA



Son illər iqlim dəyişmələri və onun fəsadları bütün dünya ölkələrini narahat edir. Bu fəsadlar heç bir ölkədən yan keçmir. Həyəcan təbili çalmaq üçün isə səbəblər kifayət qədərdir. İqlim dəyişmələri üzrə Hökumətlərarası Ekspertlər Qrupunun son hesabatında göstərilir ki, son 100 ildə Yer kürəsində orta illik temperatur 0,8°C artıb, dünya okeanının səviyyəsi 15-25 sm qalxıb və okeanların qızma dərinliyi 3000 metrə çatıb. Tufan və çovğunların həm intensivliyi, həm də tezliyi artıb. İsti küləklər, qasırğalar, yağıntılar güclənib. Eyni zamanda sel, daşqın hadisələrinin də sayında artım qeydə alınıb.

 “İqlim sahəsində fövqəladə vəziyyət”

BMT-nin İqlim Şurasının hazırladığı xüsusi hesabata əsasən, iqlim dəyişikliklərinə qarşı tutarlı tədbirlər görülməzsə, əsrin sonunadək Mərkəzi Avropa, Şimali Asiya, Şərqi Afrika və And dağlarının tropik qurşağa aid hissəsindəki kiçik buzlaqların 80 faizi məhv olacaq.

Hesabatda bildirilir ki, 2006-2015-ciillərdə dünyada suyun səviyyəsinin artımı hər il orta hesabla 3,6 millimetr təşkil edib və bu, 1901-1990-cı illər arasındakı dövr üzrə illik artımdan 2,5 dəfə yüksəkdir.

Bu ilin avqustunda “Böyük yeddiliy”in sammitində çıxış edən BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş mövcud vəziyyəti “iqlim sahəsində fövqəladə vəziyyət” adlandırıb. Baş katib Qrenlandiyada təkcə iyul ayında 179 milyard ton buzlağın əridiyini, eyni zamanda Sibir, Alyaska, Kanada, Qrenlandiya və Amazonda bu ilin iyun-iyul aylarında yanğınların onlarca meqaton karbon qazının atmosferə tullanmasına gətirib çıxardığını vurğulayıb: “Bu gün həmin vəziyyət Paris İqlim Sazişinin qəbul edildiyi 2015-ci ildən də xeyli pisdir. Bunu elmi məlumatlar təsdiq edir. İqlim dəyişmələri üzrə hökumətlərarası qrupun ekspertləri qeyd edirlər ki, biz yüzilliyin sonuna qədər temperaturun yüksəlməsini Selsi üzrə 1,5 dərəcə civarında saxlamalı, karbon qazı tullantılarını 2050-ci ilə qədər sıfıra endirməli, istixana qazları tullantılarını 2030-cu ilə qədər 45 faiz azaltmalıyıq”.

Bəs Azərbaycan iqlim dəyişmələrinə hansı şəkildə məruz qalır? İqlimin “şıltaqlıqları”nın idarə olunması üçün ölkədə hansı işlər görülməlidir?

Azərbaycanın bəzi ərazilərində biomüxtəlifliyin azalması müşahidə edilir

“Azərbaycanda da qlobal istiləşmənin fəsadları müşahidə olunur. İsti hava dalğalarının 35-38 dərəcədən yuxarı qalxması, bunun davamlı olması çox böyük fəsadlar yarada bilər. Azərbaycanın bəzi ərazilərində biomüxtəlifliyin azalması müşahidə edilir”.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Coğrafiya İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini Məhərrəm Həsənov APA-ya açıqlamasında belə deyib. Onun sözlərinə görə, Yerin xəyali oxunun orbit müstəvisinə meyl bucağı dəyişir, bu isə Yerin aldığı istiliyin miqdarına təsir edir: “İqlim dəyişikliyinə təbii və antropogen amillər təsir edir. Təbii amillərə vulkan püskürmələri, meşə yanğınları və s. aiddir. Bunlar atmosferə müxtəlif zərərli qazlar buraxır, qaz tərkibini müəyyən qədər dəyişir, bu da Yerin Günəşdən aldığı istiliyi artırır. Antropogen amillərdən isə sənaye müəssisələrinin inkişafı, avtomobillərdən atılan qazlar, təmizləyici qurğuların olmaması, səhralaşma prosesi iqlimin dəyişməsinə təsir edir. Qlobal istiləşmə nəticəsində təbii zonaların, iqlim qurşaqlarının sərhədləri dəyişə, meşələr təbii şəkildə məhv ola, səhralaşma prosesi baş verə, torpaq eroziyası güclənə, güclü tayfunlar, tornadolar müşahidə edilə bilər. Həmçinin isti hava dalğalarının təkrarlanması müşahidə edilir. Bunlar hamısı həm cəmiyyətə, həm də təbiətə mənfi təsir göstərən amillərdir”.

M. Həsənov qeyd edib ki, son zamanlar Aran rayonlarında səhralaşma prosesləri, torpaq eroziyası güclənir: “Ölkədə su ehtiyatlarının azalması problemi də var. Bunlar Azərbaycanda müşahidə edilən iqlim dəyişikliyinin əsas nəticələridir”.

Direktor müavininin sözlərinə görə, son illər yağıntıların miqdarı azalıb, orta temperatur isə qalxıb: “Coğrafiya İnstitutunun araşdırmasına görə, Azərbaycanda son 25 il ərzində havanın temperaturu respublika üzrə 1,1-1,5°C yüksəlib. Eyni zamanda yağıntıların miqdarı 13-14% azalıb”.

M. Həsənov iqlim dəyişiklikləri nəticəsində fəsil anlayışının aradan çıxacağı ilə bağlı fikirlərə də aydınlıq gətirib. O vurğulayıb ki, bu, ehtimaldır: “İlin iki fəsli keçid, iki fəsli əsasdır. Ola bilər gələcəkdə elə hal olsun ki, yaz və payız fəsillərini müşahidə etməyək. Yəni, kəskin soyuqlardan kəskin istilərə keçə bilərik. Bu, gələcək üçündür, 30-50 ildən sonra müşahidə edilə bilər. Qlobal istiləşmənin qarşısının alınması üçün bütün zavod, fabrik, müəssisələrdə təmizləyici qurğuların dəqiq işləməsini, qurulmasını təmin etmək lazımdır ki, atmosferə atılan zərərli qazların miqdarı azalsın. İkinci növbədə avtomobillərin az olmasına diqqət etmək lazımdır. Bunlar texniki cəhətdən həyata keçirilməsi mümkün olan tədbirlərdir. Bundan başqa, hər ölkədə atmosferə buraxılan karbon qazının utilizasiya edilməsi, meşələrin sahəsinin artırılması, torpaqların qayğısına qalmaq, səhralaşma, eroziya prosesinin qarşısını almaq lazımdır. Bu tədbirlər gələcəkdə iqlim dəyişikliyi ilə bağlı fəsadların bir qədər yumşaldılmasına  kömək edər. Qlobal istiləşmə tədricən baş verən prosesdir, cəmiyyət, təbiət ona uyğunlaşa bilər”.

Azərbaycanda isti və mülayim qurşaqların sahəsi genişlənir

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin direktoru Umayra Tağıyeva APA-ya açıqlamasında deyib ki, iqlimin müasir dəyişmələri elmi təsdiqlənmiş faktdır: “Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının son məlumatlarına görə, XXI əsrin birinci onilliyi bütün instrumental meteoroloji müşahidələrə əsasən ən isti onillikdir. Azərbaycanda bu sahədə aparılan araşdırmalar göstərir ki, iqlimin sürətlə istiləşməsi tendensiyası ölkəmizdə də özünü biruzə verir. Bütün instrumental müşahidələrə görə, ölkədə havanın orta illik temperaturu 1,4 dərəcə yüksəlib. Çoxillik meteoroloji müşahidə məlumatlarına əsasən, iki dövr (1991-2017-ci və iqlim norması kimi qəbul edilən 1961-1990-cı illər) qiymətləndirilərək müəyyən edilib ki, ən çox istiləşmə Böyük və Kiçik Qafqazın dağətəyi və orta dağlıq hissələrində qeydə alınıb. Həmin ərazilərdə müvafiq olaraq temperaturun orta illik artımı 0,9-1,1 və 1,0-1,4°C təşkil edir. Ən az artım Naxçıvan MR-da və Lənkəran-Astara bölgəsində 0,3-0,6°C qeydə alınıb. 1961-1990 və 1991-2017-ci illər üzrə aparılmış müqayisəli təhlil göstərir ki, Azərbaycanda atmosfer yağıntılarının miqdarı 2-14% azalıb. İlin isti dövründə isə yağıntıların miqdarı 17%-dək azalır. Gələcəkdə bu tendensiyanın davam etməsi gözlənilir”.

U. Tağıyeva deyib ki, qlobal istiləşmənin fəsadları yağıntıların azalması, sutkalıq temperaturun kəskin tərəddüdləri, anomal hidrometeoroloji hadisələrinin, o cümlədən, təbii fəlakətlərin sayının artması, çayları qidalandıran buzlaqların deqradasiyası, quraqlıqlar, dolu prosesləri, anomal istilər, güclü külək, daşqın, sel hesab olunur. Digər ölkələr kimi, Azərbaycan da bu proseslərə hazır olmalıdır: “Aydındır ki, bu proseslərin qarşısını almaq mümkün deyil, lakin beynəlxalq təcrübə göstərir ki, onların fəsadlarını əvvəlcədən xəbər verməklə nisbətən azaltmaq olar. Yazda orta sutkalıq temperaturun 10°C-dən yuxarı olan dövrünün davamiyyəti artıb. Artım daha çox dağlıq ərazilərdə müşahidə olunur ki, bu da isti qurşaqların sərhədlərinin yuxarı dağlara doğru yüksəlməsinə səbəb olur. Nəticə etibarı ilə respublika ərazisində isti və mülayim qurşaqların sahələrinin genişlənməsi, soyuq qurşağın sahəsinin azalması istisevən bitkilərin əkin sahəsinin artması üçün imkan yarada bilər”.

İqlim dəyişmələrinin mənfi fəsadlarından faydalanmaq olar

U. Tağıyevanın sözlərinə görə, təbii risklərin yumşaldılması uğurlu adaptasiya tədbirlərinin həyata keçirilməsindən asılıdır. Belə ki, iqlim dəyişmələrinə uğurlu adaptasiya tədbirləri nəticəsində onun mənfi fəsadlarından belə faydalanmaq olar: “Müasir şəraitdə iqlim dəyişmələri təzahürlərinin vaxtında qiymətləndirilməsi, kənd təsərrüfatı sahəsinin keyfiyyətli aqrometeoroloji məlumatlarla, proqnoz və xəbərdarlıqlarla təmin olunması qarşımızda duran aktual məsələlərdən biridir. Hava-iqlim prosesləri ilə bağlı risklər artır. Bu məqsədlə erkən xəbərdarlıq sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində müasir müşahidə sistemləri olan “Dopler” radarları və dəniz avtomat hidrometeoroloji stansiyaların tətbiqi istiqamətində tədbirlər görülür. İqlim dəyişmələri nəticəsində dünyada anomal kəskin isti dövrlərin daha tez-tez təkrarlanması müşahidə edilir. Xüsusən də şəhər əhalisi bu kimi proseslərə daha həssas olur. Hazırda Bakı şəhərində mövcud olan yaşıllıqların ümumi sahəsi təxminən 6-7% təşkil edir. Bu baxımdan, şəhərin intensiv şəkildə yaşıllaşdırılması iqlim dəyişmələrinin fəsadlarına daha effektiv uyğunlaşması ilə bərabər, havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına şərait yaradacaq. Nazirlik tərəfindən bu sahədə geniş miqyaslı layihələr həyata keçirilir. Abşeron yarımadasının iqlimini nəzərə alaraq, növbəti 5 ildə 7000 hektara yaxın əlavə yaşıllığın salınması proqramı hazırlanıb. Proqramın icra edilməsi sayəsində yaşıllıq ərazilərin sahəsi 10%-ə qədər artırılacaq”.

Ölkədə avtoparkın yenilənməsinə ehtiyac var

Azərbaycan iqlim dəyişmələri ilə bağlı beynəlxalq sənədlərə qoşulub. Bunlardan biri də 1997-ci il dekabrın 11-də Yaponiyanın Kioto şəhərində qəbul olunmuş Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "İqlim Dəyişmələri haqqında" Çərçivə Konvensiyasına dair Protokoldur. Azərbaycan bu Protokola 2000-ci iyulun 18-də qoşulub. Bu Protokola Doha Düzəlişi isə Azərbaycan tərəfindən 2012-ci il 8 dekabrında təsdiq edilib. BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyası 1992-ci il mayın 9-da Nyu-York şəhərində qəbul olunub. Çərçivə Konvensiyası ilə bağlı Tərəflərin 21-ci Konfransında qəbul olunmuş Paris Sazişini isə Azərbaycan 28 oktyabr 2016-cı ildə təsdiqləyib.

Azərbaycan Respublikası Paris İqlim Sazişinin tələblərinə uyğun olaraq, 2030-cu ilə qədər istixana qazlarının emissiyalarının səviyyəsinin 35 faiz azaldılmasını hədəf kimi götürüb və bu hədəfə nail olmağın yollarından biri kimi ekoloji cəhətdən təmiz nəqliyyat növlərinin istifadəsi göstərilib. Həmçinin, “Azərbaycan Respublikasında yol hərəkətinin təhlükəsizliyinə dair 2019-2023-cü illər üçün Dövlət Proqramı”nda da ekoloji cəhətdən təmiz nəqliyyat vasitələrindən istifadənin stimullaşdırılması məsələləri əksini tapıb.

Dövlət Proqramında nəqliyyat vasitələrində istifadə olunan yanacaq növlərinin keyfiyyətinin Avro-4, habelə daha yüksək olan Avro-5, Avro-6 və digər standartların tələblərinə uyğunlaşdırılması üçün müvafiq əsasların yaradılması və bu prosesin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər görülməsi üçün əsas icraçı qurum Energetika Nazirliyi, ekoloji cəhətdən təmiz, elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitələrindən istifadənin stimullaşdırılması məqsədilə bu növ nəqliyyat vasitələrinin istehsalı, idxalı, ixracı, dövriyyəsi və istismarı üçün güzəştlər və imtiyazlar müəyyən edilməklə müvafiq normativ hüquqi bazanın formalaşdırılması üçün əsas icraçı qurum isə Nazirlər Kabineti müəyyən olunub.

ETSN-nin məlumatına görə, hazırda ölkədə və paytaxtda atmosfer havasına atılan çirkləndirici maddələrin əksəriyyəti avtonəqliyyat vasitələrinin payına düşür, bu səbəbdən də ölkədə avtoparkın yenilənməsinə ehtiyac var. Ətraf mühitə daha az ziyan vuran elektrik və hibrid avtomobillərin istifadəsinin stimullaşdırılması ətraf mühitin qorunmasında vacib rol oynayır. Nazirlik hesab edir ki, Azərbaycanda da elektrik və hibrid avtomobillərin istifadəsinin tətbiqi və təşviqi nəticəsində ətraf mühitə atılan zərərli maddələrin həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq olar. Çünki bu avtomobillər ekoloji cəhətdən təmiz olmaqla yanaşı, onların yanacaq sərfiyyatı da azdır. 

2021-ci ildə Azərbaycanda “Avro-5” standartına cavab verən avtomobil yanacaqları istehsal olunacaq

2016-cı ildə Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun modernizasiyası və yenidənqurulması işlərinə başlanılıb və bu işlər üzrə bir sıra müqavilələr bağlanılıb. Hazırda davam edən rekonstruksiya və modernizasiya ilə bağlı işlər çərçivəsində müəssisənin illik emal gücünün 7,5 milyon tona qədər artırılması və burada “Avro-5” standartlarına cavab verən daha yüksək keyfiyyətli neft məhsullarının istehsalı nəzərdə tutulur. Bu barədə APA-nın sorğusuna cavab olaraq Energetika Nazirliyindən bildirilib.

Layihənin növbəti mərhələləri üzrə əsas işlərin həcmi Paket A-yeni qurğular, Paket B-mövcud qurğuların və ümumzavod təsərrüfatının yenidən qurulması üzrə iki hissəyə bölünüb. Paket A üzrə tenderin qalibi İtaliyanın Tecnimont/Kinetics Technology alyansı olub. Bu paket çərçivəsində yeni dizel yanacağının hidrotəmizlənməsi, benzinlərin hidrotəmizlənməsi kimi bir sıra qurğuların inşası nəzərdə tutulur. Bu paket üzrə detallı layihələndirmə işlərinin təxminən 90%-i, satınalma işləri 72%-i, tikinti işləri isə 17%-i icra olunub. İşlər plana uyğun olaraq davam etdirilir və ümumi olaraq işlərin 53% icra edilib.

Paket B üzrə isə işlərin icrasına İspaniyanın Tecnicas Reunidas (TR) şirkəti cəlb edilib.

Paralel olaraq, 2021-ci ildə ölkədə “Avro-5” standartına cavab verən avtomobil yanacaqlarının istehsalı, yeni qurğuların istismara verilməsinə qədər mövcud qurğuların növbəti 4-5 il ərzində etibarlı istismarının təmin edilməsi məqsədi ilə adıçəkilən qurğularda müəyyən kiçik yenidənqurma işlərinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Layihənin mərhələli şəkildə icra edilərək 2024-cü ilin sonu - 2025-ci ilə qədər başa çatdırılması planlaşdırılır.

Nazirlikdən bildirilib ki, zavodda yenidənqurma işlərinin 3 mərhələdə həyata keçirilməsi və 14 yeni qurğunun inşası nəzərdə tutulub. I mərhələ üzrə 2018-ci ildə yeni bitum qurğusu və müvafiq ümumi zavod təsərrüfatı qurğuları, eləcə də yeni maye-qaz doldurma məntəqəsi tikilərək artıq istismara verilib. II mərhələdə 2020-ci ilin sonunadək “Avro-5” keyfiyyət standartına cavab verən dizel yanacağının alınması üçün yeni qurğuların inşası və müvafiq yenidənqurma işlərinin icrası davam etdirilir.

Qeyd olunub ki, son mərhələdə isə 2021-ci ilin əvvəlinədək “Avro-5” keyfiyyət standartına cavab verən Aİ-92/95/98 benzin məhsullarının istehsalı üçün müvafiq yeni qurğuların inşası və yenidən qurulması işləri aparılmaqdadır.

Hazırda Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun modernizasiyası və yenidənqurulması layihəsi ilə bağlı Dövlət Komissiyası fəaliyyət göstərir və Energetika Nazirliyi bu Komissiyada təmsil olunur. Energetika Nazirliyinin rəhbərliyi tərəfindən yenidənqurma işlərinin mövcud vəziyyəti və aparılan işlərin qrafikə uyğun icra edilməsi ilə əlaqədar zavoda bir neçə dəfə səfər edilib. Layihənin icra qrafikində nəzərdə tutulan vaxtda tamamlanması nazirlik tərəfindən mütəmadi nəzarətdə saxlanılır. (APA)

loading...
loading...
Siqaret çəkənlər ən çox bu qidaları yeməlidir - Nikotini zərərsizləşdirən 7 ərzaq...
Çində meymun baxıcısının telefonu ilə sifariş verdi - MARAQLI...+ VİDEO
Yaponiya İmperatoru "Günəş Tanrısı" ilə yemək yedi - MARAQLI
Uzun müddət telefona baxan qadın kor oldu - QORXUNC...
Xərçəng xəstələri bu dərmanlardan uzaq dursun - XƏBƏRDARLIQ...
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Qəhrəmanlıq göstərən insanların daim yad edilməsinə böyük ehtiyac var”
Cəmiyyət
“Həyat yoldaşımın harda olduğunu bilirəm, hər dəfə zəng vurub soruşum ki, hardasan?”
Cəmiyyət
“Məhkəməyə müraciət etməliyik ki, həkimlər öz işlərində diqqətli olsunlar, əks halda...”
Cəmiyyət
“Son illər otlaqların pambıq sahələrinə çevrilməsi heyvanların azalmasına gətirib çıxarıb...”
Gündəm
Bu gün Şuşa erməni teatrı Laçında “Tülkü və durna” kukla tamaşasını göstərəcək...
Həftənin ən çox oxunanları
"Hələ 2015-ci ildə getmək istədim, prezident dedi ki, hələ işlə, sonra Rövnəq müəllimə də demişdi ki..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Suriya və Rusiya generalları Ərdoğanın sarayına bomba zərbələrini müzakirə edib - ŞOK
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
PKK-çı kürdlərdən Rusiya-Türkiyə hərbi patrullarına VƏHŞİ HÜCUMUN VİDEOSU...
“Onlar rus ordusunun hücumunu önləməyə qadir deyil”
Talış kəndinə 42 erməni ailəsi qaytarıldı- Düşmən yeni savaşdan ehtiyatlanmır?..
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247