Xəbər lenti
17/11/2019 [19:09]:
Qubada iki avtomobil toqquşdu, xəsarət alanlar var
17/11/2019 [19:03]:
İranın 9 əyalətinə güclü qar yağıb - FOTOLAR
17/11/2019 [18:57]:
“Kişi kişi ilə sevişib-yatır, kimə ərə gedim?" - FOTOLAR
17/11/2019 [18:50]:
Cem Yılmaz Miri Yusiflə bağlı fikirlərinə aydınlıq gətirdi - FOTO
17/11/2019 [18:45]:
Məşhur "fəst-fud" zəncirində qalmaqal - Narkotikli çay servis edildi...
17/11/2019 [18:44]:
QAT sədri Yenidən Rifah partiyasının qurultayında iştirak etdi
17/11/2019 [18:31]:
Cem Yılmaz Fəxri Xiyabanı ziyarət etdi - FOTO
17/11/2019 [18:28]:
Gürcüstan müxalifəti parlamenti tam bloklayıb - FOTO
17/11/2019 [18:23]:
İmamoğludan xanımının geyimini tənqid edənlərə cavab
17/11/2019 [18:11]:
80 yaşlı ərindən boşanmaq istəyən gənc aktrisa yenə təəccübləndirdi - VİDEO
17/11/2019 [17:35]:
Avtomobil qəzası 350 abonenti qazsız qoydu - FOTO/VİDEO
17/11/2019 [17:26]:
Səudiyyə Ərəbistanı qara təslim oldu - VİDEO
17/11/2019 [17:24]:
Venesiya yenidən su altında qala bilər
17/11/2019 [17:07]:
Futbolçu qadın jurnalisti nokauta saldı - VİDEO
17/11/2019 [17:04]:
Narkotik satmaq istəyən Şəkiyə gəlsin: Rayon əhalisi də şokda, polis-prokurorluq da...
17/11/2019 [16:55]:
"Heç nədən utanmıram"
17/11/2019 [16:49]:
Gürcüstan müxalifəti aksiyalara başladı
17/11/2019 [16:30]:
ABŞ-dan İrana etiraz: "İnterneti söndürməyin"
17/11/2019 [16:24]:
Mübarizə KİŞİ kimi aparılmalıdır… – KAMİL HƏMZƏOĞLU YAZDI
17/11/2019 [16:03]:
Azərbaycan yığma komandasında növbəti itki
17/11/2019 [16:01]:
Lukaşenko növbəti prezident seçkilərində iştirak etmək niyyətindədir
17/11/2019 [15:56]:
Həkimlər Serbiya Prezidentinin həyatını xilas edib
17/11/2019 [15:53]:
Quranı yandırmaq istədi, polis işə qarışanda müqəddəs kitabı zibilliyə atdı - VİDEO
17/11/2019 [15:46]:
Toyda dostları bəy və gəlinə soğan hədiyyə etdilər - FOTO
17/11/2019 [15:42]:
Yüz minlərlə çexiyalı milyarder baş nazirə qarşı küçələrə çıxdı - FOTO
17/11/2019 [15:37]:
“Azərbaycanca danışmaq 10 manat, türkcə isə 700 manatdır” - Cem Yılmaz Erkinin atmacasına cavab verib
17/11/2019 [15:18]:
Almaniya tarixində ilk dəfə türk əsilli siyasətçi bələdiyyə sədri seçilib - FOTO/VİDEO
17/11/2019 [15:14]:
Xamneyidən benzinin bahalaşmasına reaksiya
17/11/2019 [14:56]:
Natavanla Dadodan yeni fotolar
17/11/2019 [14:49]:
Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında yanğın olub - FOTO
17/11/2019 [14:46]:
20-dən çox futbolçu ilə eşq yaşayan gözəlçə - FOTOLAR
17/11/2019 [14:10]:
"Ölkədə bütün danaları kəssən 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
17/11/2019 [14:04]:
Bakıda ağır qəza olub, 2 ölü, 2 ağır yaralı
17/11/2019 [13:56]:
“Səhiyyənin büdcəsi lap 4 milyard manat olsa da...”
17/11/2019 [13:52]:
Nadir Cem Yılmazı "qıjı" adlandırdı - FOTO
17/11/2019 [13:50]:
Ərdoğan AKP-dəki yerini ona verəcək - İddia
17/11/2019 [13:44]:
"Sevgilim rəqs etsə, ondan ayrılaram"
17/11/2019 [13:32]:
Lukaşenko səs verdi
17/11/2019 [13:30]:
Komanda-qərargah təlimi başa çatdı - VİDEO
17/11/2019 [13:20]:
Gənc müəllim kirayə yaşadığı evdə öldü...
17/11/2019 [13:10]:
Xaçmazda iki avtomobil toqquşdu: ölən var - FOTO
17/11/2019 [13:07]:
İtaliyada baş məşqçi 27:0 hesablı qələbəyə görə qovuldu
17/11/2019 [12:57]:
Sabah bəzi ərazilərdə yağış, sulu qar yağacaq
17/11/2019 [12:54]:
Cırtdan ölkənin kralı arvadları və uşaqlarına 19 “Rolls-Royce” və 20 BMW aldı - FOTO
17/11/2019 [12:48]:
Aeroport yolunda dəhşətli qəza - ölən və yaralılar var - VİDEO
17/11/2019 [12:48]:
"Ölkənin gələcəyini 100 il bundan öncə düşünən kişilərə Allah Rəhmət eləsin..."
17/11/2019 [12:44]:
“Miss Azərbaycan-2019”: "Keçmiş sevgilim 21 yaşımda məni qaçırmışdı"-FOTOLAR
17/11/2019 [12:35]:
Atatürkün oxşarları mübahisə etdi: “Ən çox mən oxşayıram...”
17/11/2019 [12:18]:
Qalx ayağa, millət, boğmasınlar səsimizi!
17/11/2019 [12:10]:
Ateist üç ildən sonra "MƏN ALLAHAM" avtomobil nömrəsini aldı- FOTO
17/11/2019 [12:07]:
ABŞ-dan İrandakı etirazçılara dəstək: “Həmişə yanınızdayıq…”
17/11/2019 [12:05]:
Azərbaycan millisinin üzvündən baxımlı qol - VİDEO
17/11/2019 [11:47]:
Azərbaycanda qız ərinin sevgilisini küçənin ortasında cəzalandırdı - VİDEO
17/11/2019 [11:40]:
Benzin ikiqat bahalaşdı, İranı etirazlar və iğtişaşlar bürüdü - VİDEO
17/11/2019 [11:38]:
Millinin futbolçusu: “Xaricdən təklif gəlsə mütləq dəyərləndirəcəm”
17/11/2019 [11:33]:
Zaur Baxşəliyev yeni biznesə girişdi - Özünə şirkət açdı
17/11/2019 [11:29]:
Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür
17/11/2019 [11:25]:
Azərbaycanlı millət vəkilinə növbəti ağır itki
17/11/2019 [11:23]:
Ermənilərin erməniləri güldürən xəritəsi – FOTO
17/11/2019 [11:20]:
"İnsanın savadsızlığına da, cahilliyinə də göz yumub birtəhər onunla yanaşı yaşamaq olar, amma..."
17/11/2019 [11:09]:
Ermənistanda xüsusilə ağır cinayətlərin sayı artıb
17/11/2019 [11:05]:
Banqladeşdə yaşayış binasında partlayış olub, ölənlər və xəsarət alanlar var
17/11/2019 [10:53]:
“SİRAB” ASC-nin İdarə Heyətinin sədri "SİRAB"a qarşı qərəzli kampaniyanı QINADI...
17/11/2019 [10:45]:
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
17/11/2019 [10:44]:
Kraliçanın gəlini hersoqinya oldu, vətəndaş ola bilmədi - FOTO
17/11/2019 [10:43]:
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
17/11/2019 [10:31]:
Ermənistandakı Artur Qarabağdakı Arturla görüşdü...- Ortalıqda pul söhbəti var!..
17/11/2019 [10:31]:
Məşhur müğənninin yaşadığı villa fantastik qiymətə satışa çıxarıldı - VİDEO
17/11/2019 [10:30]:
Belarusda parlament seçkiləri keçirilir
17/11/2019 [10:07]:
Bakıda taksi sərxoş piyadanı vurub, vəziyyəti ağırdır
17/11/2019 [09:51]:
Bakıda avtomobil körpüdən aşıb - Sürücü tapılmır -FOTO
17/11/2019 [09:49]:
Trampın tibbi müayinəsinin nəticəsi açıqlandı
17/11/2019 [09:47]:
Ekoloji təyyarələr istehsal olunacaq
17/11/2019 [09:42]:
Mehriban Əliyeva xalqımızı Milli Dirçəliş Günü münasibətilə təbrik edib
17/11/2019 [09:41]:
Boliviyada baş verən toqquşmalarda 23 nəfər həlak olub
17/11/2019 [09:39]:
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub
17/11/2019 [09:27]:
Bakıda xanım sürücü ağır qəza törətdi - VİDEO
17/11/2019 [09:22]:
Doqquz yaşlı qız internetin yeni fenomeni oldu - VİDEO
17/11/2019 [08:46]:
Düyünlü işlərinizin açılması üçün hər gün Allahın bu adını 77 dəfə zikr edin...
17/11/2019 [00:07]:
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Bütün arxiv bir sırada
17/10/2019 [00:01] - Siyasət - ( 2527 dəfə baxılıb)

"Bu fərmanın fəlsəfəsi dövlətin lüzumsuz borclanmasına yol verməməkdən ibarətdir"



Tanınmış iqtisadçı professor, keçmiş maliyyə naziri Fikrət Yusifov Maliyyə Nazirliyi yanında “Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi”nin yaradılması və bu Agentliyin Əsasnaməsinin təsdiq edilməsinə dair prezident İlham Əliyevin imzaladığı fərmanları Moderator.az-a şərh edib:
"Dövlət borcunun idarə edilməsi kifayət qədər həssas və həssas olduğu qədər də məsuliyyətlidir. Bu idarəçilikdə yol verilən hər bir yanlışlıq dövlətin maliyyə sisteminə ciddi zərbə vura biləcək qədər təhlükəli ola bilər. Son onilliklər ərzində dünyanın bir sıra ölkələrinin dövlət borcunun idarə olunması ilə bağlı atdıqları yanlış adımlar, onları defolt olmaq səviyyəsinə qədər gətirib çıxara bilib. Əgər bir dövlət defolt elan edilə biləcək bir duruma qədər sürüklənə bilibsə - deməli bununla o, müflüs olduğunu boynuna almalıdır. Belə bir durumun son ən bariz nümunəsi Yunanıstandır. Bir neçə il öncə Yunanıstan dövlət borcu ilə bağlı olduqca ağır bir duruma düşdü və defolt elan olunmaq vəziyyətinə çatdı.
 
Bu gün dünya iqtisadiyyatı sürətlə borclanmanın girovuna çevrilməkdədir. Aparılan araşdırmalar göstərir ki, keçən il bütövlükdə dünya üzrə borcların həcmi bütün ölkələrin istehsal etdikləri Ümumi Daxili Məhsuldan 3 dəfədən çox olan bir səviyyəyə gəlib çatıb. Ümumi həcmi 243 trilyon dollar qlobal borca hökumətlərin 65 trilyon dollar dövlət borcu da daxildir ki, bu da 2009-cu il böhranı dövrdə bütün dövlətlərin mövcud olmuş dövlət borclarından 1,5 dəfə çoxdur. Göründüyü kimi, ümumi borcların sürətlə artdığı bir dönəmdə dövlət borclarının da sürətlə artması baş verir. On il ərzində dövlətlərin borclarının belə sürətlə artması ölkələrin maliyyə durumuna və deməli həm də iqtisadi durumuna ciddi bir təhdidin formalaşması deməkdir. 

Əgər bir dövlətin borcu artdığı kimi həm də azala bilirsə, bu normal haldır. Yəni bir dövlət öz iqtisadiyyatını dirçəltmək üçün borclanıb və normal gəlirlər əldə etməklə həmən borcları vaxtında qaytara bilirsə, burada kimisə rahatsız edə biləcək heç nə yoxdur. Ancaq dövlətin borcunun bir qayda olaraq yalnız artması və on illər ərzində bu borcun azaldılması istiqamətində hər hansı ciddi sayıla biləcək addımların atılmaması və ya atılan addımların nəticəsiz qalması artıq bu ölkədə ciddi maliyyə böhranının yetişməsinə gedən yolun dönməzliyindən xəbər verir. Bu gün belə bir vəziyyətin ən bariz nümunəsi dövlət borcu artıq 23 trliyon dollara yaxınlaşan Amerika Birləşmiş Ştatlarıdır. Bu ölkənin borcu hər dəqiqə, hər saat və hər gün hesabı ilə durmadan artır.  Birləşmiş Ştatların 2013-cü ildəki 13,5 trliyon dollar dövlət borcu, 9 ilə yaxın bir vaxtda, 10 trliyon dollar qədər artaraq, əvvəldə dediyimiz kimi 23 trliyon dollar yaxınlaşır. 

Dövlət borcu və onun düzgün idarə edilə bilməməsi səbəbindən yaranan problemlər hər bir ölkənin hökumətini düşünməyə vadar edən ciddi məsələdir.

Ötən müstəqillik illərində Azərbaycanda dövlət borclanması sahəsində  kifayət qədər ciddi problemlərin yaşandığı dönəmlər olub. Bu ilk növbədə borclanma sahəsində mövcud olmuş pərakəndəliyin yaratdığı problemlər idi. İri dövlət qurumlarının sahənin problemlərini həll etmək üçün bəzən az qala özbaşına xarici banklarla borc danışıqlarına getməsi kimi hallar təbii ki, sonda əsaslandırılmayan və nəticə etibarilə lüzumsuz borclanmalara səbəb olurdu. Buna “Azal”, “Azərenerji” “Beynəlxalq Bank” kimi dövlətə məxsus qurumların xarici banklardan vaxtı ilə götürdükləri və sonradan qaytara bilmədikləri kreditlərin yükünün dövlət büdcəsinin üzərinə gətirilməsi kimi halları misal gətirmək olar. Beynəlxalq Bank olaylarından sonra bu sahədə yaranmış vəziyyətin belə davam etməsi artıq mümkün deyildi. Daha doğrusu, vəziyyətin kökündən dəyişməsi zamanı yetişmişdi. Elə bu səbəbdən də ölkə Prezidenti bu məsələ ilə bağlı kardinal islahatların aparılmasına start verdi. İlk öncə ölkə başçısı 2018-ci ilin 18 dekabr tarixində imzaladığı fərmanla “Azərbaycan Respublikası adından borc alınması və zəmanət verilməsi Qaydası”nı təsdiq etdi. Qaydalara əsasən dövlət zəmanəti əsasında layihələrə kreditlərin cəlb edilməsi işində Maliyyə Nazirliyinin əsas kordinator rolu tam təsbitləndi. Bu o demək idi ki, indi dövlət zəmanəti ilə kredit almaq kimi peşəkar maliyyəçi baxışları tələb edən danışıqları “enerji” və “aviasiya” sahəsinin mütəxəsisləri deyil, peşəkar maliyyəçilər apracaq və bu zaman onlar sahə maraqları ilə dövlət maraqlarını bir araya gətirəcəklər. Digər tərəfdən, kreditlərin idarə olunması sahəsində Maliyyə Nazirliyinin səlahiyyətlərinin artırılması hökumət və Prezident qarşısında bir təşkilatın – Maliyyə Nazirliyinin hesabatçı rolunu müəyyən etdi.  

Oktyabr ayının 16-da Prezident Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi yanında “Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi”nin yaradılması və bu Agentliyin Əsasnaməsinin təsdiq edilməsinə dair iki fərman imzalayaraq bu sahədə işlərin idarə olunmasının daha yüksək statusunu müəyyən etdi. Əslində bu fərmanlar imzalanana qədər Respublika Maliyyə Nazirliyinin struktur vahidi kimi fəaliyyət göstərən “Dövlət Borcunun İdarə Edilməsi Agentliyi” mövcud idi. Yəni buna qədər dövlət borclarının idarəçiliyi Nazirliyin adı çəkilən strukturu vasitəsilə həyata keçirilirdi. Prezidentin yeni Fərmanı ilə Dövlət borcunun və maliyyə öhdəliklərinin idarə edəcək və Maliyyə Nazirliyinin nəzdində olacaq daha geniş səlahiyyətlər sahibi olan bir qurumun yaradılması isə dövlət borcu ilə bağlı dövlət başçısının müəyyən etdiyi strategiyanın dolğun bir şəkildə reallaşdırılması imkanlarının formalaşdırılması deməkdir. Bu strategiyanın fəlsəfəsi dövlətin lüzumsuz borclanmasına yol verməməkdən ibarətdir".

loading...
loading...
Məşhur "fəst-fud" zəncirində qalmaqal - Narkotikli çay servis edildi...
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Çox yemək ölüm, ac qalmaq şəfadır - Yapon aliminin kəşfi AUTOFAGİYA...
“Sevgisiz həyat mənə mənasız gəlir”
"Ümid edirik ki, dünyadakı yəhudi icmaları Ermənistanı bu abidəni sökməyə məcbur edəcəklər”
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Atatürkün oxşarları mübahisə etdi: “Ən çox mən oxşayıram...”
Dünya
ABŞ-dan İrandakı etirazçılara dəstək: “Həmişə yanınızdayıq…”
Cəmiyyət
Viski gənclik mənbəyi olmasa da onkoloji xəstəlikdən qoruyur - Alimlərdən araşdırma...
Dünya
İdman salonunda əlbəyaxa dava - MARAQLI...+ VİDEO
Dünya
Rusiyada oğrular bankomatı havaya uçurdular - İNANILMAZ...+ VİDEO
Həftənin ən çox oxunanları
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
Taksi sürücüsü Əli Həsən 70 min avronu sahiblərinə qaytardı-İbrətamiz...-FOTO
“Onlar rus ordusunun hücumunu önləməyə qadir deyil”
“Heç bir lider Ərdoğan qədər istədiyini əldə edə bilmədi...”
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247