Xəbər lenti
14/08/2020 [23:23]:
Bakıda 68 yaşlı piyadanı motosiklet vurdu
14/08/2020 [22:49]:
Bəhram Bağırzadə xəstəxanada yatdığı dönəmdən danışdı: “Rəngli filmlər görürdüm”
14/08/2020 [22:48]:
Ər kişininin işidir...
14/08/2020 [22:48]:
Ermənilərin təxribatı bir günün işi deyildi - Adil Əliyev
14/08/2020 [22:11]:
Böyük Britaniyaya ABŞ-dan koronavirus dərmanı gətiriləcək
14/08/2020 [21:52]:
Müəllimlərin işə qəbulunda yüksək nəticə göstərənlər - FOTO
14/08/2020 [21:49]:
Ərdoğan Maduro ilə telefonla danışıb
14/08/2020 [21:14]:
Trampın qardaşı xəstəxanaya yerləşdirilib
14/08/2020 [20:52]:
Putinin illik gəliri açıqlandı
14/08/2020 [20:49]:
Şahin Mustafayev Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi ilə görüşüb
14/08/2020 [20:33]:
Belarusda güc sturukturları etirazçılarla həmrəy oldu - YENİLƏNİB + VİDEO
14/08/2020 [20:30]:
Koronavirus haqqında bildiyiniz hər şeyi unudacaqsınız - 2 metr sosial məsafə virusdan qorumur...
14/08/2020 [20:30]:
Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT
14/08/2020 [20:04]:
Paşinyanın arvadı Kəlbəcərdən növbəti görüntülərini paylaşdı... – FOTO
14/08/2020 [19:56]:
Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib
14/08/2020 [19:55]:
Son 6 ayda doğulan körpələrin sayı açıqlanıb
14/08/2020 [19:52]:
Etiraz aksiyası zamanı həbs olunan belaruslu futbolçu azadlığa buraxıldı
14/08/2020 [19:40]:
Çin şirkətləri Hindistanda 5G şəbəkəsinin qurulmasında iştirak etməyəcək
14/08/2020 [19:39]:
"Mənə heç nə olmaz" deyənlər oxusun - 20 yaşlı gənc koronavirusun qurbanı oldu...
14/08/2020 [19:36]:
Cari il doğulan əkiz və üçəmlərin sayı məlum olub
14/08/2020 [19:29]:
"Vəkilin qanunları düzgün izah etmək əvəzinə, məhkəmələr haqqında yolverilməz ifadələrdən istifadə etməsi təəssüf doğurur"
14/08/2020 [19:07]:
Ceyhun Bayramov Yaponiyanın yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
14/08/2020 [19:03]:
Məktəbəhazırlıq qruplarına şagird qəbulu nə vaxt başlayacaq?
14/08/2020 [18:58]:
“O, səsini qoruduğu kimi, sağlamlığını da qorumaq üçün əziyyət çəkir...”
14/08/2020 [18:56]:
Bakı, Sumqayıt və İmişlidə silahlı şəxslərə qarşı xüsusi əməliyyat keçirilib - FOTO
14/08/2020 [18:47]:
MTRŞ bu dəfə “Xəzər”lə ARB-ni cəzalandırdı
14/08/2020 [18:42]:
“İstədilər barışaq, Oqtay razı olmadı” - Aysel Şükür
14/08/2020 [18:35]:
Asiya qitəsinin ən təhlükəli ilanı tapıldı - Bir dəfə dişləməklə öldürür...
14/08/2020 [18:35]:
Bugün Azərbaycanın Xalq artisti Alim Qasımovun doğum günüdür
14/08/2020 [18:27]:
“Müdafiə haqqında qanunda Baş Qərargah rəisinin vəzifə və səlahiyyətləri göstərilməyib”
14/08/2020 [18:18]:
Azərbaycanda qızıl və gümüş hasilatının həcmi açıqlanıb
14/08/2020 [18:15]:
“Qalatasaray” klubunun futbolçuları COVID-19-a yoluxub
14/08/2020 [18:10]:
İsrail mediası yəhudilərin Azərbaycanla həmrəy olmasından bəhs edib
14/08/2020 [18:04]:
Ermənilərin Gəncəni vuracağı hədələri ilə bağlı nazirlikdən SƏRT REAKSİYA
14/08/2020 [17:47]:
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
14/08/2020 [17:35]:
Nazir generalı işdən çıxardı
14/08/2020 [17:31]:
Azərbaycanda son sutkada 221 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 103 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
14/08/2020 [17:25]:
Vahid Əhmədov növbəti qəbulunu onlayn şəkildə keçirdi -FOTOLAR
14/08/2020 [17:18]:
Polisdən vətəndaşlara Məhərrəm ayı və Aşura günü XƏBƏRDARLIĞI
14/08/2020 [17:14]:
“Ümumi ictimai rəyin öyrənilməsinin təhsildə aşkarlıq, şəffaflıq, demokratiklik..."
14/08/2020 [17:08]:
Rusiya 400 ton silah çatdırdı, ermənilər isə yenə Moskvadan narazıdır - FOTO
14/08/2020 [17:02]:
“Azərbaycanla İsrailin münasibətləri möhkəm, dayanıqlı və perspektivlidir” - Mikayıl Cabbarov
14/08/2020 [16:56]:
“Bu hadisə zorlama kimi qəbul olunmalıdır” – Azərbaycanı silkələyən olay…
14/08/2020 [16:53]:
Uşaqpulu qərarı gəlir: məbləği nə qədər olacaq?
14/08/2020 [16:48]:
Belarusda saxlanılan iki min etirazçı azad edildi
14/08/2020 [16:37]:
DİN 15 kq-dan artıq narkotik vasitəni dövriyyədən çıxarıb - FOTO
14/08/2020 [16:35]:
Azərbaycanla Aİ arasında təhsil sahəsində əlaqələrin vəziyyəti müzakirə edilib
14/08/2020 [16:05]:
13 erməni öldü, 300-dən çoxu yaralandı - RƏSMİ
14/08/2020 [16:03]:
Tələbələrin bir ali məktəbdən digərinə köçürülmə qaydası açıqlanıb
14/08/2020 [15:59]:
Kafe-restoranlar, rayonlara gediş-gəlişlə bağlı qərar qəbul edilir - Operativ Qərargah
14/08/2020 [15:56]:
“BƏƏ-dəki səfirimiz geri çağırıla bilər” - Ərdoğan
14/08/2020 [15:54]:
Avqustun 17-dən tələbələrin köçürülməsinə başlanılır
14/08/2020 [15:52]:
"Bu cür həssas məqamlara aydınlıq gətirilməsinə təşəbbüs göstərmək Azərbaycanın haqqı, hüququdur"
14/08/2020 [15:49]:
"Xalqın rəyini nəzərə almayan liderin nə ilə üzləşəcəyini hər kəs görür"
14/08/2020 [15:21]:
“Qondarma rejimin bəzi “strukturları”nın Xankəndindən Şuşaya köçürülməsi ermənilərin növbəti təxribatıdır”
14/08/2020 [15:21]:
Böyük Britaniya 90 milyon doza həcmində COVID-19 peyvəndi sifariş etdi
14/08/2020 [15:20]:
Elmar Məmmədyarovdan ölkədən çıxışı ilə bağlı açıqlama -"Getməyə yerim yoxdur"
14/08/2020 [15:18]:
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor...
14/08/2020 [15:12]:
Koronavirusun qeyri-standart simptomları açıqlandı
14/08/2020 [15:11]:
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
14/08/2020 [15:10]:
Elmar Məmmədyarovun ölkədən çıxışına “stop” qoyulub?
14/08/2020 [14:35]:
"Hazırkı Türkiyənin “Kızıl ordunu karşıma alamam” deyən Dəmirəl Türkiyəsindən fərqi budur"
14/08/2020 [14:24]:
Putin Livandakı səfiri dəyişdirdi
14/08/2020 [14:22]:
1 nəfərin hərarəti yüksək olduğuna görə imtahana buraxılmayıb - DİM
14/08/2020 [14:21]:
"Ermənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər görürlər ki, bu xına o xınadan deyil”
14/08/2020 [14:19]:
Növbəti qəbul imtahanlarının cədvəli açıqlandı
14/08/2020 [14:16]:
“Azərbaycanın etirazı Rusiyanın Ermənistanla bağlı siyasətini çətin ki, dəyişsin, amma...”
14/08/2020 [14:06]:
Vasitəçi işğalçını silahlandırmalıdırmı?
14/08/2020 [14:04]:
"Azərbaycan artıq Rusiya ilə münasibətlərdə yaranmış problemləri gizlətmək istəmir"
14/08/2020 [14:02]:
Nikol Paşinyan Tovuz döyüşləri və Xocalı soyqırımı barədə danışdı
14/08/2020 [13:51]:
"Bandotdel"dən əməliyyat: Silahlar ələ keçirildi
14/08/2020 [13:49]:
Vətəndaşların ədliyyə fəaliyyəti ilə bağlı videoqəbulu keçirilib
14/08/2020 [13:48]:
Azərbaycanda təhsil haqqı artırıldı - SİYAHI
14/08/2020 [13:33]:
Alimlər aqressiyanın öhdəsindən gəlməyin yollarını müəyyənləşdiriblər
14/08/2020 [13:32]:
"Neftçi"nin legioneri: "Meydanda can qoymağa hazıram"
14/08/2020 [13:32]:
Belarus hərbi təyyarəsi Moskva və Novosibirskə uçub geri döndü...- MÜƏMMA
14/08/2020 [13:31]:
"Bu gün dünyanın ən xoşbəxt insanı mənəm" - Naqelsmann
14/08/2020 [13:29]:
Biletsiz sərnişini təyyarədən yerə atdılar - VİDEO
14/08/2020 [13:25]:
Fransa sərt karantinə qayıdır: Paris “qırmızı zona” elan edildi
14/08/2020 [13:23]:
25 yaşlı proqramın ilk aparıcısı: "Birinci verilişin həyəcanı hələ də yadımdadır”
Bütün arxiv bir sırada
15/11/2019 [12:56] - Gündəm - ( 1622 dəfə baxılıb)

Dəyərlər: sosial şəbəkələr, söz azadlığı və etika kontekstində



Mədəniyyətlər tarixni 4 yerə ayırırlar: 1.Şifahi mədəniyyət dövrü. 2. Yazılı mədəniyyət dövrü. 3. Mətbəə  mədəniyyəti dövrü. 4. Elektron mədəniyyət dövrü. Bəziləri buna beşinci dövr kimi internet dövrünü də əlavə edirlər.

 

İnformasiya vasitələri bu günə qədər böyük təkamül yolu keçmişlər. Miladdan əvvəl 3000-ci ildə Misirdə heroqliflər adlanan yazı sistemi yarandı və onlar simvol və şəkillərdən ibarət idi. Daha sonralar Mesopatamiyada ilk əlifba ortaya çıxdı. 1045-ci ildə çinlilər kağızı icad etdilər. 1645-ci ildə isə Almaniyada Quttenberq çap dəzgahını qurdu. Ardıcıllıqla fotoaparat, teleqraf, telefon, radio, faks, televiziya, kompüter və s. kəşf olundu.

 

Son bir neçə əsrdə informasiya vasitələrinin sürətli inkişafı medianı böyük gücə çevirdi. Media siyasi, sosial, iqtisadi, mədəni və s. sahələrə ciddi təsir etməyə başladı və qlobal dünyada bu güc hər keçən gün daha da artmaqdadır. Yeni əsrdə isə sosial media çox ön plana çıxmağa başladı. Sosial media insanlar arasında virtual internet alətləri vasitəsilə ünsiyyət yaratmaq və məlumatları paylaşmaq deməkdir. Xəbər saytları, sosial şəbəkələr (facebook, twitter, google və s.), ani ünsiyyət vasitələri (msn, skype, google talk və s.) və bloqlar sosial medianı təşkil edir. 

We Are Social  tərəfindən hər il dünyada internet, sosial media və mobil telefonlardan istifadə ilə bağlı statistik məlumatlar paylaşılır. 2019-cu ilin oktyabr ayının məlumatına görə 8 milyarda yaxınlaşan dünya əhalisinin 4.5 milyarda yaxını internetdən, 3.5 milyardı sosial mediadan, 5.2 milyard insan mobil telefonlardan, 3.3 milyard insan isə mobil sosial mediadan istifadə edir. Ən çox istifadəçisi olan sosial media platforması Facebook-dur. Hal-hazırda dünyada təqribən 2.5 milyard insan facebook istifadəçisidir. WhatsApp və Youtube istifadəçilərinin sayı 2 isə milyarda yaxınlaşır.

 

Sosial medianın 7 əsas sütünu var:

Kimlik: ad, yaş, cinsiyyət, məslək, yaşayış yeri, maraq dairəsi, foto və s. kimliyi meydana gətirir.

Söhbətləşmək.

Paylaşmaq: Sosial media istifadəçisi bildiyi və öyrəndiyi bir məlumatı burada paylaşır.

Məkan.

Münasibətlər.

Etimad.

Qruplar.

 

Sosial media vasitələri arasında sosial şəbəkələr ön plana çıxır. Sosial şəbəkələrin fayda və zərərləri, üstünlük və mənfilikləri barədə bir çox fikirlər səslənir, yazılır və müzakirə olunur. Bütün yazılan və deyilənlərə baxmayaraq sosial şəbəkələrin cəmiyyətin həyatındakı rolu danılmazdır. Ona görə də onu inkar etmək mümkün deyildir.  Hətta mütəxəssislər qeyd edirlər ki, “sosial şəbəkələrin zərərləri” ifadəsi yanlışdır. Onun əvəzinə “təhlükələri” sözü işlədilsə daha uyğun olar. Belə ki,  təhlükəli olan bir şeyin istifadəsi zərurət halını gəlmişsə, onu ən təhlükəsiz şəkildə istifadə etməyi öyrənməliyik. Bunun üçün ən yaxşı vasitə sosial media şüuurudur. Sosial şəbəkələrin təsirlərindən qaça bilmiriksə, ən yaxşı yol onu şüuurlu şəkildə işlətməkdir.

 

Sosial media, daha konkret desək sosial şəbəkələr və dəyərlər məsələsinə gəldikdə, hər şeydən əvvəl qeyd etmək lazımdır ki, dəyərlər dəyişməz deyildir. Dünyada baş verən proseslər nəticəsində dəyərlər də dəyişir. Sürətli  elmi-texniki tərəqqi, sənayeləşmə, urbanizasiya və son olaraq qloballaşma dəyərlərə təsir etdi. 10 əsr əvvəl cəsarətli olmaq daha dəyərli idisə, bu gün təhsil daha önəmlidir. Dəyərlərə baxış da dəyişir. Əvvəlki nəsillə sonrakı nəslin dəyərlərə baxışı eyni ola bilməz.

 

Dəyərlər və sosial şəbəkələr məsələsində  əsasən üç məfhum üzərində durmaq lazımdır:

1. Etika. 2.Söz azadlığı (ifadə hürriyəti) 3. İctimai sfera. Bu üçü arasında tarazlıq qurulmalıdır.   Mənim söz azadlığım var və mən bundan istədiyim şəkildə istifadə edə bilərəm düşüncəsi ilə hərəkət edə bilmərik. Söz azadlığının tam ön plana çıxarılması və ictimai sferanın, yəni cəmiyyətin fikrinin  tam arxa plana atılması, və ya əksinə ictimai sferanın  önə çəkilib söz azadlığına az yer verilməsi özü ilə problemlər gətirir. Söz azadlığı ilə cəmiyyətin görüşü arasında balans qorunmalıdır. Yəni, mənim ifadə hürriyətimin sərhəddi başqasının ifadə hürriyətinin sərhəddinə qədərdir. Eyni zamanda vurtual aləmin verdiyi rahatlıq ilə etikadan kənara çıxmaq olmaz.

 

Bu mövzuyla bağlı insanın daxili və xarici aləmi məsələsinə də toxunmalıyıq.  Psixoloqlar daxili aləmi şəxsi kimlik, xarici aləmi isə ictimai kimlik adlandırırlar. Şəxsi kimlik bir şəxsin dəyərləri, məqsədi, həyata baxışı və sairdir. İctimai kimlik isə şəxsin cəmiyyətdəki yeri, cəmiyyətin həmin şəxsə baxışıdır. İnternetin kəşfindən sonra isə üçüncü kimlik ortaya çıxdı. Bu virtual kimlikdir. Virtual kimliklə şəxs şəxsi və ictimai kimlikdən fərqli olaraq daha geniş kütlə ilə münasibət qura bilir, özünü ifadə etmək, öz fikir və düşüncələrini paylaşmaq üçün daha geniş imkanlara sahib olur. Bir sözlə sosiallaşma üçün böyük fürsətlər əldə edir. Digər tərəfdən isə diqqət çəkmək, özünü göstərmək, alqış toplamaq və s. kimi niyyətlərlə çıxış etmə şansı qazanır. Bütün bunlar göz önündə tutulmalı, bu üç kimlik də düzgün tənzimlənməlidir.

 

Mehman Ismayılov

 

Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun icraçı direktoru

loading...
Koronavirus haqqında bildiyiniz hər şeyi unudacaqsınız - 2 metr sosial məsafə virusdan qorumur...
"Mənə heç nə olmaz" deyənlər oxusun - 20 yaşlı gənc koronavirusun qurbanı oldu...
Asiya qitəsinin ən təhlükəli ilanı tapıldı - Bir dəfə dişləməklə öldürür...
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
Nazir generalı işdən çıxardı
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Qondarma rejimin bəzi “strukturları”nın Xankəndindən Şuşaya köçürülməsi ermənilərin növbəti təxribatıdır”
Cəmiyyət
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor...
Maraqlı
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
Cəmiyyət
"Ermənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər görürlər ki, bu xına o xınadan deyil”
Gündəm
“Rusiyanı Minsk qrupundan uzaqlaşdırmağa gücümüz çatmaz, odur ki...”

Yazar
Seymur Verdizadə
Toyuq oğurlayana 4 il, uşaq zorlayana 1 il...
Seymur Əliyev
Siyasi cəsarət nümunəsi, Heydər Əliyev gedişi və beynəlxalq ifşa!
Sultan Laçın
“Rusiya Qarabağ savaşında birbaşa bizə qarşı olmasa da,  agenturası Ermənistana dəstək verəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
Boşandığı deyilən cütlükdən ilk açıqlama Kənandan gəldi: "Başını ağrıtma... "
Aybəniz Haşımovanın köməkçisi Aynişanla bağlı yayılan söz-söhbətə aydınlıq gətirmədi...
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"
Lukaşenko ailə üzvlərini Türkiyəyə qaçırtdı?..- GƏRGİNLİK ARTIR!..
İrəvan Qarabağı qaytarmalıdır, yoxsa... - Daniyelyan
Polşada Qarabağ münaqişəsinin həllinə mane olan əsas səbəbi tapdılar...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247