Xəbər lenti
07/12/2019 [01:49]:
Tramp birinci xanımla birlikdə ABŞ-ın baş Milad yolkasının işıqlarını yandırdı- FOTO
06/12/2019 [23:27]:
Sumqayıtın millət vəkili Avronest PA sesiyasında iştirak edəcək
06/12/2019 [23:14]:
Ötən il 140 min insanın həyatına son qoydu...
06/12/2019 [23:12]:
Mourinyunun fanatı bədəninə onun əksi olan 38 döymə etdirib - FOTO
06/12/2019 [23:11]:
Türkiyədə əhali küçələrə axışdı
06/12/2019 [23:07]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şamaxıda - YENİLƏNİB + FOTO
06/12/2019 [22:46]:
Ürəyi altı saat dayanan qadın xilas edildi
06/12/2019 [22:39]:
Tərcümə aparatı işləmədi, Putin almanca danışmağa başladı -VİDEO
06/12/2019 [22:35]:
Hulusi Akar: "Türkiyə terrorla mübarizədə yalnız buraxıldı"
06/12/2019 [22:33]:
"Bizi daha gərgin çempionat gözləyir"
06/12/2019 [22:08]:
TRACECA Hökumətlərarası Komissiyasına sədrlik Azərbaycana keçib
06/12/2019 [22:04]:
Xaçmazda iki avtomobil toqquşub, ölənlər var - YENİLƏNİB
06/12/2019 [21:32]:
Sumqayıtda bina yandı, sakinlər təxliyə edildi
06/12/2019 [21:14]:
Məşhur soydaşımız haqda  yeni kitab nəşr edildi...-FOTO
06/12/2019 [21:10]:
Premyer Liqa: "Qarabağ" ilin son matçında heç-heçə edib
06/12/2019 [21:04]:
Deputat Yevda Abramov vəfat etdi
06/12/2019 [20:56]:
Gülnarə Kərimovanın cinayət işi ilə bağlı istintaq başa çatdı
06/12/2019 [20:54]:
Lotoreyadan 842 min dollar uduş qazanan adam indi də dəfinə tapdı - MARAQLI
06/12/2019 [20:33]:
Cavid Qurbanova İlin Millət Vəkili Fəxri Mükafatı təqdim edildi
06/12/2019 [20:24]:
Eskalatorun tutacağından tutmadığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
06/12/2019 [20:10]:
Nailə İslamzadə: “Güclü qadının gücü ondadır ki, arxasında...”
06/12/2019 [20:06]:
Hər gecə ərinin bara getməyindən bezən qadın baxın nə etdi - MARAQLI
06/12/2019 [19:57]:
Azərbaycan gündəlik neft hasilatını azaldacaq
06/12/2019 [19:41]:
Gənc oğlan onunla ingilis dilində danışan qadını öldürüb beynini yedi - DƏHŞƏT...
06/12/2019 [19:39]:
Yeltsinin SSRİ-ni dağıtmaq üçün ilk cəhdinin təfərrüatları ortaya çıxıb
06/12/2019 [19:28]:
Xaçmazda minik maşını ilə yük maşını toqquşub, ölənlər var
06/12/2019 [19:05]:
Gömrük Akademiyası da ağacəkmə kampaniyasına qoşuldu
06/12/2019 [19:05]:
Rəmişdən ermənilərlə bağlı gözlənilməz ifadə - "Onlar da bizim balalarımızdır"
06/12/2019 [18:58]:
“Fiat” onun yoluna çıxan “Mercedes-Benz”in üstünə çıxdı - FOTO
06/12/2019 [18:50]:
Albaniya ATƏT-ə sədrliyi dövründə prioritetlərini açıqlayıb
06/12/2019 [18:43]:
Xoşqədəm efirdə hönkür-hönkür ağladı: "Özümü bağışlaya bilmirəm" - VİDEO
06/12/2019 [18:40]:
Şəmkirdə beş nəfərin öldüyü qəza ilə bağlı - ŞOK FAKTLAR
06/12/2019 [18:38]:
Bu gün Azərbaycanda 650 mindən çox ağac əkilib
06/12/2019 [18:31]:
Tarix İnstitutunda Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan anım mərasimi keçiriləcək
06/12/2019 [18:27]:
“Rusiya özünə hörmət etməli, bu məsələdə prinsipial mövqe tutmalıdır...”
06/12/2019 [18:09]:
BMU-nun tələbəsi Azərbaycan üzrə birincilik qazanıb
06/12/2019 [18:06]:
Paşinyan Aşotyanı məyus edib - “Azərbaycan mövqeyini daha da tanıtdı”
06/12/2019 [18:04]:
“Alman faşistlərinin törətdiyi cinayətlərə görə utanıram”
06/12/2019 [18:01]:
Toyda rəqs etməyən qadın üzündən güllələndi - VİDEO
06/12/2019 [17:56]:
Qondarma soyqırımının muzdlu havadarları- ELDAR HƏSƏNOV YAZIR
06/12/2019 [17:45]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin kollektivi “Bir gündə 650 min ağac əkək” kampaniyasında aktiv iştirak edib - FOTO
06/12/2019 [17:34]:
1000 manatlıq ayaqqabıyla məscidə girdi- polisə getməli oldu...-FOTO
06/12/2019 [17:33]:
ADU-da “Məni gözəl xatırla” adlı tədbir keçirilib - FOTO
06/12/2019 [17:18]:
Ərdoğan dördtərəfli zirvədə: "Siz bu haqqı haradan almısınız?"
06/12/2019 [17:15]:
MSK-dan növbədənkənar parlament seçkisi AÇIQLAMASI
06/12/2019 [17:13]:
"Kənddə yaşayan ananın əziyyəti başqadır..." - VİDEO
06/12/2019 [17:09]:
Qorxmaz Hüseynov: "Azərbaycanda su ehtiyatları məhduddur..." -FOTOLAR
06/12/2019 [16:56]:
"Atam evə buraxmadığı üçün 15 yaşından tək yaşayıram" - VİDEO
06/12/2019 [16:54]:
Polislərimiz bu gün 11.400 ağac əkdi - FOTO
06/12/2019 [16:48]:
Sergey Lavrov ABŞ-a səfər edəcək
06/12/2019 [16:45]:
Azərbaycanda beynəlxalq və ölkədaxili sərnişin qatarlarının hərəkət cədvəli dəyişdirilir
06/12/2019 [16:45]:
Cəlilabadda bibisinin evindən oğurluq etdirən şəxs tutulub - FOTOLAR
06/12/2019 [16:43]:
“Əgər özümüzü içimizdəki xəyanətkarlardan qoruya bilsək, torpaqlarımızı qısa müddətdə işğaldan azad edəcəyik...”
06/12/2019 [16:42]:
“İcmalar oyununa getməyək” – Eks-nazirdən ÇAĞIRIŞ
06/12/2019 [16:41]:
“Özəl kanallarda islahatlara ehtiyac var, bayağı müğənnilər efirə çox ayaq açıb...”
06/12/2019 [16:39]:
İspanlar Messiyə heykəl ucaldacaq
06/12/2019 [16:36]:
“Bakutel-2019” sərgisində “Ən yaxşı debüt’’ sertifikatına DOST Agentliyi layiq görüldü - FOTO
06/12/2019 [16:22]:
DİQQƏT! Saxta pulu necə müəyyən etməli? - VİDEO
06/12/2019 [16:22]:
“Çelsi”yə tətbiq edilən transfer qadağası ləğv olundu
06/12/2019 [16:20]:
Məşhur müğənni ana olmaq üçün unikal yol seçdi - VİDEO
06/12/2019 [16:16]:
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb
06/12/2019 [16:05]:
BSU-da Xalq yazıçısı Anarla görüş keçirilib - FOTOLAR
06/12/2019 [15:58]:
Baş Prokurorluğun əməkdaşları beynəlxalq konfransda iştirak edib - FOTOLAR
06/12/2019 [15:50]:
Prezident və xanımı Şamaxıda ağac əkdi - FOTOLAR
06/12/2019 [15:45]:
“Misli görünməmiş miqdarda silah almışıq...”
06/12/2019 [15:43]:
NATO-nun ən güclü orduları açıqlandı - SİYAHI
06/12/2019 [15:38]:
Bütöv Azərbaycan Ocaqlarının (BAO) Uyğur türkləri ilə bağlı Türk Konseyinə MÜRACİƏTİ
06/12/2019 [15:18]:
Suriyalı qaçqınlar Türkiyədə xoşbəxtdi, ölkələrinə qayıtmaq istəmirlər- Araşdırma...
06/12/2019 [15:12]:
Sarkisyanın pasportunu əlindən aldılar - Rusiyaya gedə bilmədi
06/12/2019 [15:05]:
Qubada polislər ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər - FOTO
06/12/2019 [14:59]:
Türkiyə Rusiyadan növbəti partiya "S-400" raketləri alır
06/12/2019 [14:56]:
Habil Vəliyev azadlığa buraxılıb
06/12/2019 [14:54]:
Yunis Səfərovun cinayət işi məhkəməyə göndərilib
06/12/2019 [14:52]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şahxəndan türbəsinin ətrafında aparılan abadlıq işləri ilə tanış olublar - FOTOLAR
06/12/2019 [14:48]:
Polisin atdığı qaz kapsulu jurnalisti gözündən yaraladı - FOTO
06/12/2019 [14:45]:
Dünya bu fotodan danışır: Trampın kürəyinə “silah” dirədilər
06/12/2019 [14:30]:
"Xalq artisti sərxoş və yarıçılpaq olan  xalq, ayılacaqsanmı?.."
06/12/2019 [14:25]:
"Beynəlxalq yüklərin ən sərfəli marşurutla və ən münasib tariflərlə daşınması şansları məhz bizdədir"
06/12/2019 [14:21]:
Azərbaycanda hotellərə ulduz verilməsinə start verilir - FOTO
06/12/2019 [14:18]:
ABŞ-ın “Qara Şahin”i qəzaya uğradı, hərbçilər öldü
Bütün arxiv bir sırada
15/11/2019 [12:56] - Gündəm - ( 1330 dəfə baxılıb)

Dəyərlər: sosial şəbəkələr, söz azadlığı və etika kontekstində



Mədəniyyətlər tarixni 4 yerə ayırırlar: 1.Şifahi mədəniyyət dövrü. 2. Yazılı mədəniyyət dövrü. 3. Mətbəə  mədəniyyəti dövrü. 4. Elektron mədəniyyət dövrü. Bəziləri buna beşinci dövr kimi internet dövrünü də əlavə edirlər.

 

İnformasiya vasitələri bu günə qədər böyük təkamül yolu keçmişlər. Miladdan əvvəl 3000-ci ildə Misirdə heroqliflər adlanan yazı sistemi yarandı və onlar simvol və şəkillərdən ibarət idi. Daha sonralar Mesopatamiyada ilk əlifba ortaya çıxdı. 1045-ci ildə çinlilər kağızı icad etdilər. 1645-ci ildə isə Almaniyada Quttenberq çap dəzgahını qurdu. Ardıcıllıqla fotoaparat, teleqraf, telefon, radio, faks, televiziya, kompüter və s. kəşf olundu.

 

Son bir neçə əsrdə informasiya vasitələrinin sürətli inkişafı medianı böyük gücə çevirdi. Media siyasi, sosial, iqtisadi, mədəni və s. sahələrə ciddi təsir etməyə başladı və qlobal dünyada bu güc hər keçən gün daha da artmaqdadır. Yeni əsrdə isə sosial media çox ön plana çıxmağa başladı. Sosial media insanlar arasında virtual internet alətləri vasitəsilə ünsiyyət yaratmaq və məlumatları paylaşmaq deməkdir. Xəbər saytları, sosial şəbəkələr (facebook, twitter, google və s.), ani ünsiyyət vasitələri (msn, skype, google talk və s.) və bloqlar sosial medianı təşkil edir. 

We Are Social  tərəfindən hər il dünyada internet, sosial media və mobil telefonlardan istifadə ilə bağlı statistik məlumatlar paylaşılır. 2019-cu ilin oktyabr ayının məlumatına görə 8 milyarda yaxınlaşan dünya əhalisinin 4.5 milyarda yaxını internetdən, 3.5 milyardı sosial mediadan, 5.2 milyard insan mobil telefonlardan, 3.3 milyard insan isə mobil sosial mediadan istifadə edir. Ən çox istifadəçisi olan sosial media platforması Facebook-dur. Hal-hazırda dünyada təqribən 2.5 milyard insan facebook istifadəçisidir. WhatsApp və Youtube istifadəçilərinin sayı 2 isə milyarda yaxınlaşır.

 

Sosial medianın 7 əsas sütünu var:

Kimlik: ad, yaş, cinsiyyət, məslək, yaşayış yeri, maraq dairəsi, foto və s. kimliyi meydana gətirir.

Söhbətləşmək.

Paylaşmaq: Sosial media istifadəçisi bildiyi və öyrəndiyi bir məlumatı burada paylaşır.

Məkan.

Münasibətlər.

Etimad.

Qruplar.

 

Sosial media vasitələri arasında sosial şəbəkələr ön plana çıxır. Sosial şəbəkələrin fayda və zərərləri, üstünlük və mənfilikləri barədə bir çox fikirlər səslənir, yazılır və müzakirə olunur. Bütün yazılan və deyilənlərə baxmayaraq sosial şəbəkələrin cəmiyyətin həyatındakı rolu danılmazdır. Ona görə də onu inkar etmək mümkün deyildir.  Hətta mütəxəssislər qeyd edirlər ki, “sosial şəbəkələrin zərərləri” ifadəsi yanlışdır. Onun əvəzinə “təhlükələri” sözü işlədilsə daha uyğun olar. Belə ki,  təhlükəli olan bir şeyin istifadəsi zərurət halını gəlmişsə, onu ən təhlükəsiz şəkildə istifadə etməyi öyrənməliyik. Bunun üçün ən yaxşı vasitə sosial media şüuurudur. Sosial şəbəkələrin təsirlərindən qaça bilmiriksə, ən yaxşı yol onu şüuurlu şəkildə işlətməkdir.

 

Sosial media, daha konkret desək sosial şəbəkələr və dəyərlər məsələsinə gəldikdə, hər şeydən əvvəl qeyd etmək lazımdır ki, dəyərlər dəyişməz deyildir. Dünyada baş verən proseslər nəticəsində dəyərlər də dəyişir. Sürətli  elmi-texniki tərəqqi, sənayeləşmə, urbanizasiya və son olaraq qloballaşma dəyərlərə təsir etdi. 10 əsr əvvəl cəsarətli olmaq daha dəyərli idisə, bu gün təhsil daha önəmlidir. Dəyərlərə baxış da dəyişir. Əvvəlki nəsillə sonrakı nəslin dəyərlərə baxışı eyni ola bilməz.

 

Dəyərlər və sosial şəbəkələr məsələsində  əsasən üç məfhum üzərində durmaq lazımdır:

1. Etika. 2.Söz azadlığı (ifadə hürriyəti) 3. İctimai sfera. Bu üçü arasında tarazlıq qurulmalıdır.   Mənim söz azadlığım var və mən bundan istədiyim şəkildə istifadə edə bilərəm düşüncəsi ilə hərəkət edə bilmərik. Söz azadlığının tam ön plana çıxarılması və ictimai sferanın, yəni cəmiyyətin fikrinin  tam arxa plana atılması, və ya əksinə ictimai sferanın  önə çəkilib söz azadlığına az yer verilməsi özü ilə problemlər gətirir. Söz azadlığı ilə cəmiyyətin görüşü arasında balans qorunmalıdır. Yəni, mənim ifadə hürriyətimin sərhəddi başqasının ifadə hürriyətinin sərhəddinə qədərdir. Eyni zamanda vurtual aləmin verdiyi rahatlıq ilə etikadan kənara çıxmaq olmaz.

 

Bu mövzuyla bağlı insanın daxili və xarici aləmi məsələsinə də toxunmalıyıq.  Psixoloqlar daxili aləmi şəxsi kimlik, xarici aləmi isə ictimai kimlik adlandırırlar. Şəxsi kimlik bir şəxsin dəyərləri, məqsədi, həyata baxışı və sairdir. İctimai kimlik isə şəxsin cəmiyyətdəki yeri, cəmiyyətin həmin şəxsə baxışıdır. İnternetin kəşfindən sonra isə üçüncü kimlik ortaya çıxdı. Bu virtual kimlikdir. Virtual kimliklə şəxs şəxsi və ictimai kimlikdən fərqli olaraq daha geniş kütlə ilə münasibət qura bilir, özünü ifadə etmək, öz fikir və düşüncələrini paylaşmaq üçün daha geniş imkanlara sahib olur. Bir sözlə sosiallaşma üçün böyük fürsətlər əldə edir. Digər tərəfdən isə diqqət çəkmək, özünü göstərmək, alqış toplamaq və s. kimi niyyətlərlə çıxış etmə şansı qazanır. Bütün bunlar göz önündə tutulmalı, bu üç kimlik də düzgün tənzimlənməlidir.

 

Mehman Ismayılov

 

Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun icraçı direktoru

loading...
loading...
Lotoreyadan 842 min dollar uduş qazanan adam indi də dəfinə tapdı - MARAQLI
Eskalatorun tutacağından tutmadığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
Hər gecə ərinin bara getməyindən bezən qadın baxın nə etdi - MARAQLI
Gənc oğlan onunla ingilis dilində danışan qadını öldürüb beynini yedi - DƏHŞƏT...
Sərxoş qadın kişi sərnişinlərin yanına gedib... - RƏZALƏT...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Cavid Qurbanova İlin Millət Vəkili Fəxri Mükafatı təqdim edildi
Dünya
Suriyalı qaçqınlar Türkiyədə xoşbəxtdi, ölkələrinə qayıtmaq istəmirlər- Araşdırma...
Dünya
Polisin atdığı qaz kapsulu jurnalisti gözündən yaraladı - FOTO
Cəmiyyət
"Beynəlxalq yüklərin ən sərfəli marşurutla və ən münasib tariflərlə daşınması şansları məhz bizdədir"
Cəmiyyət
“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-də Dünya Bankının missiyası ilə müzakirələr aparılıb - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
TANAP-ın açılış mərasimində qalmaqal: Ərdoğanın çıxışı nazirin etirazına səbəb olub...
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
Putin az qala təyyarə qəzasında həlak olacaqdı...
Prezident daha bir məmuru işdən çıxardı
Viaqra yerinə sadəcə aspirin için - Türkiyəli həkimlərdən maraqlı araşdırma...
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
"Rüfət Aslanlı kimi cılız tamahkir, Cahangir Hacıyev kimi yırtıcı onunla şahmat oyununda mat oldular"
“Qarabağ mitinqini Ramiz Mehdiyev açıb onu aparmağı Nüsrət Kəsəmənliyə həvalə etdi...”
“A.Akopyanın Mehriban Əliyevanı Qarabağa dəvət etməsi hesablanmamış bir addımdır...”-Erməni ekspert
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247