Xəbər lenti
07/12/2019 [01:49]:
Tramp birinci xanımla birlikdə ABŞ-ın baş Milad yolkasının işıqlarını yandırdı- FOTO
06/12/2019 [23:27]:
Sumqayıtın millət vəkili Avronest PA sesiyasında iştirak edəcək
06/12/2019 [23:14]:
Ötən il 140 min insanın həyatına son qoydu...
06/12/2019 [23:12]:
Mourinyunun fanatı bədəninə onun əksi olan 38 döymə etdirib - FOTO
06/12/2019 [23:11]:
Türkiyədə əhali küçələrə axışdı
06/12/2019 [23:07]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şamaxıda - YENİLƏNİB + FOTO
06/12/2019 [22:46]:
Ürəyi altı saat dayanan qadın xilas edildi
06/12/2019 [22:39]:
Tərcümə aparatı işləmədi, Putin almanca danışmağa başladı -VİDEO
06/12/2019 [22:35]:
Hulusi Akar: "Türkiyə terrorla mübarizədə yalnız buraxıldı"
06/12/2019 [22:33]:
"Bizi daha gərgin çempionat gözləyir"
06/12/2019 [22:08]:
TRACECA Hökumətlərarası Komissiyasına sədrlik Azərbaycana keçib
06/12/2019 [22:04]:
Xaçmazda iki avtomobil toqquşub, ölənlər var - YENİLƏNİB
06/12/2019 [21:32]:
Sumqayıtda bina yandı, sakinlər təxliyə edildi
06/12/2019 [21:14]:
Məşhur soydaşımız haqda  yeni kitab nəşr edildi...-FOTO
06/12/2019 [21:10]:
Premyer Liqa: "Qarabağ" ilin son matçında heç-heçə edib
06/12/2019 [21:04]:
Deputat Yevda Abramov vəfat etdi
06/12/2019 [20:56]:
Gülnarə Kərimovanın cinayət işi ilə bağlı istintaq başa çatdı
06/12/2019 [20:54]:
Lotoreyadan 842 min dollar uduş qazanan adam indi də dəfinə tapdı - MARAQLI
06/12/2019 [20:33]:
Cavid Qurbanova İlin Millət Vəkili Fəxri Mükafatı təqdim edildi
06/12/2019 [20:24]:
Eskalatorun tutacağından tutmadığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
06/12/2019 [20:10]:
Nailə İslamzadə: “Güclü qadının gücü ondadır ki, arxasında...”
06/12/2019 [20:06]:
Hər gecə ərinin bara getməyindən bezən qadın baxın nə etdi - MARAQLI
06/12/2019 [19:57]:
Azərbaycan gündəlik neft hasilatını azaldacaq
06/12/2019 [19:41]:
Gənc oğlan onunla ingilis dilində danışan qadını öldürüb beynini yedi - DƏHŞƏT...
06/12/2019 [19:39]:
Yeltsinin SSRİ-ni dağıtmaq üçün ilk cəhdinin təfərrüatları ortaya çıxıb
06/12/2019 [19:28]:
Xaçmazda minik maşını ilə yük maşını toqquşub, ölənlər var
06/12/2019 [19:05]:
Gömrük Akademiyası da ağacəkmə kampaniyasına qoşuldu
06/12/2019 [19:05]:
Rəmişdən ermənilərlə bağlı gözlənilməz ifadə - "Onlar da bizim balalarımızdır"
06/12/2019 [18:58]:
“Fiat” onun yoluna çıxan “Mercedes-Benz”in üstünə çıxdı - FOTO
06/12/2019 [18:50]:
Albaniya ATƏT-ə sədrliyi dövründə prioritetlərini açıqlayıb
06/12/2019 [18:43]:
Xoşqədəm efirdə hönkür-hönkür ağladı: "Özümü bağışlaya bilmirəm" - VİDEO
06/12/2019 [18:40]:
Şəmkirdə beş nəfərin öldüyü qəza ilə bağlı - ŞOK FAKTLAR
06/12/2019 [18:38]:
Bu gün Azərbaycanda 650 mindən çox ağac əkilib
06/12/2019 [18:31]:
Tarix İnstitutunda Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan anım mərasimi keçiriləcək
06/12/2019 [18:27]:
“Rusiya özünə hörmət etməli, bu məsələdə prinsipial mövqe tutmalıdır...”
06/12/2019 [18:09]:
BMU-nun tələbəsi Azərbaycan üzrə birincilik qazanıb
06/12/2019 [18:06]:
Paşinyan Aşotyanı məyus edib - “Azərbaycan mövqeyini daha da tanıtdı”
06/12/2019 [18:04]:
“Alman faşistlərinin törətdiyi cinayətlərə görə utanıram”
06/12/2019 [18:01]:
Toyda rəqs etməyən qadın üzündən güllələndi - VİDEO
06/12/2019 [17:56]:
Qondarma soyqırımının muzdlu havadarları- ELDAR HƏSƏNOV YAZIR
06/12/2019 [17:45]:
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin kollektivi “Bir gündə 650 min ağac əkək” kampaniyasında aktiv iştirak edib - FOTO
06/12/2019 [17:34]:
1000 manatlıq ayaqqabıyla məscidə girdi- polisə getməli oldu...-FOTO
06/12/2019 [17:33]:
ADU-da “Məni gözəl xatırla” adlı tədbir keçirilib - FOTO
06/12/2019 [17:18]:
Ərdoğan dördtərəfli zirvədə: "Siz bu haqqı haradan almısınız?"
06/12/2019 [17:15]:
MSK-dan növbədənkənar parlament seçkisi AÇIQLAMASI
06/12/2019 [17:13]:
"Kənddə yaşayan ananın əziyyəti başqadır..." - VİDEO
06/12/2019 [17:09]:
Qorxmaz Hüseynov: "Azərbaycanda su ehtiyatları məhduddur..." -FOTOLAR
06/12/2019 [16:56]:
"Atam evə buraxmadığı üçün 15 yaşından tək yaşayıram" - VİDEO
06/12/2019 [16:54]:
Polislərimiz bu gün 11.400 ağac əkdi - FOTO
06/12/2019 [16:48]:
Sergey Lavrov ABŞ-a səfər edəcək
06/12/2019 [16:45]:
Azərbaycanda beynəlxalq və ölkədaxili sərnişin qatarlarının hərəkət cədvəli dəyişdirilir
06/12/2019 [16:45]:
Cəlilabadda bibisinin evindən oğurluq etdirən şəxs tutulub - FOTOLAR
06/12/2019 [16:43]:
“Əgər özümüzü içimizdəki xəyanətkarlardan qoruya bilsək, torpaqlarımızı qısa müddətdə işğaldan azad edəcəyik...”
06/12/2019 [16:42]:
“İcmalar oyununa getməyək” – Eks-nazirdən ÇAĞIRIŞ
06/12/2019 [16:41]:
“Özəl kanallarda islahatlara ehtiyac var, bayağı müğənnilər efirə çox ayaq açıb...”
06/12/2019 [16:39]:
İspanlar Messiyə heykəl ucaldacaq
06/12/2019 [16:36]:
“Bakutel-2019” sərgisində “Ən yaxşı debüt’’ sertifikatına DOST Agentliyi layiq görüldü - FOTO
06/12/2019 [16:22]:
DİQQƏT! Saxta pulu necə müəyyən etməli? - VİDEO
06/12/2019 [16:22]:
“Çelsi”yə tətbiq edilən transfer qadağası ləğv olundu
06/12/2019 [16:20]:
Məşhur müğənni ana olmaq üçün unikal yol seçdi - VİDEO
06/12/2019 [16:16]:
Vüqar Əhmədin yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb
06/12/2019 [16:05]:
BSU-da Xalq yazıçısı Anarla görüş keçirilib - FOTOLAR
06/12/2019 [15:58]:
Baş Prokurorluğun əməkdaşları beynəlxalq konfransda iştirak edib - FOTOLAR
06/12/2019 [15:50]:
Prezident və xanımı Şamaxıda ağac əkdi - FOTOLAR
06/12/2019 [15:45]:
“Misli görünməmiş miqdarda silah almışıq...”
06/12/2019 [15:43]:
NATO-nun ən güclü orduları açıqlandı - SİYAHI
06/12/2019 [15:38]:
Bütöv Azərbaycan Ocaqlarının (BAO) Uyğur türkləri ilə bağlı Türk Konseyinə MÜRACİƏTİ
06/12/2019 [15:18]:
Suriyalı qaçqınlar Türkiyədə xoşbəxtdi, ölkələrinə qayıtmaq istəmirlər- Araşdırma...
06/12/2019 [15:12]:
Sarkisyanın pasportunu əlindən aldılar - Rusiyaya gedə bilmədi
06/12/2019 [15:05]:
Qubada polislər ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər - FOTO
06/12/2019 [14:59]:
Türkiyə Rusiyadan növbəti partiya "S-400" raketləri alır
06/12/2019 [14:56]:
Habil Vəliyev azadlığa buraxılıb
06/12/2019 [14:54]:
Yunis Səfərovun cinayət işi məhkəməyə göndərilib
06/12/2019 [14:52]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şahxəndan türbəsinin ətrafında aparılan abadlıq işləri ilə tanış olublar - FOTOLAR
06/12/2019 [14:48]:
Polisin atdığı qaz kapsulu jurnalisti gözündən yaraladı - FOTO
06/12/2019 [14:45]:
Dünya bu fotodan danışır: Trampın kürəyinə “silah” dirədilər
06/12/2019 [14:30]:
"Xalq artisti sərxoş və yarıçılpaq olan  xalq, ayılacaqsanmı?.."
06/12/2019 [14:25]:
"Beynəlxalq yüklərin ən sərfəli marşurutla və ən münasib tariflərlə daşınması şansları məhz bizdədir"
06/12/2019 [14:21]:
Azərbaycanda hotellərə ulduz verilməsinə start verilir - FOTO
06/12/2019 [14:18]:
ABŞ-ın “Qara Şahin”i qəzaya uğradı, hərbçilər öldü
Bütün arxiv bir sırada
19/11/2019 [00:39] - Cəmiyyət - ( 2976 dəfə baxılıb)

Azərbaycanda bəzi xəstəliklər barədə niyə danışılmır? - "Tərbiyəli qız hepatit olmaz...."



Əli Məmmədli (ad dəyişdirilib) yeddi ildən çoxdur ki, QİÇS xəstəliyindən əziyyət çəkir, amma hazırda birlikdə yaşadığı ikinci həyat yoldaşı bunu hələ də bilmir.

29 yaşlı gənc deyir ki, ilk dəfə 22 yaşında evlənib, amma o vaxt xəstəliyi barədə heç nə bilməyib.

Onun sözlərinə görə, diaqnozu barədə təsadüfən məlumat alıb və bunun üçün məqsədli müayinədən keçməyib.

"O vaxt çoxlu siqaret çəkirdim deyə mədəmdə və boğazımda problemlər var idi. Mədə həkiminə gedəndə nəyəsə görə məni çoxlu analizlərə göndərmişdi. Mən də hələ etiraz etmişdim ki, mədəm ağrıyır, bu analizlərə niyə göndərirsiniz. Nəticələri görəndə isə çox pis olmuşdum", - o deyir.

Müsahibimiz söyləyir ki, bunu həyat yoldaşına bir neçə ay sonra deyə bilib, bundan sonra isə ailədə problemlər yaranıb və övlad planlayan ailə bundan imtina etməli olub.

"Yoldaşım birinci uşaq doğmaqdan qorxdu, sonra da mənimlə yaşamaq istəmədi. Gördüm ki, ailəsi öyrədir ki, məndən boşansın. O vaxt yoxlama yox idi ki, toydan əvvəl bilim, bilsəydim bəlkə indi belə olmazdı", - o söyləyir.

Hazırda ikinci həyat yoldaşı ilə vətəndaş nikahı ilə yaşayan Əli deyir ki, həm evlilikdən, həm də xəstəliyini xanımına deməkdən çəkinir.

O düşünür ki, nikah bağlasa ondan sağlamlıq haqda arayış istəyəcəklər, bu halda isə xəstəliyi barədə xanımına deməli olacaq. Əli söyləyir ki, xanımının onu tərk etməsi qorxusu "ona xəstəlik keçirmək qorxusunu üstələyir, ona görə də həyat yoldaşının toy arzusunu gecikdirməli olur".

Azərbaycanda xəstəliklər barədə niyə danışılmır?

Moderator.az BBC Azərbaycana istinadən cinsi infeksiyalar və QİÇS kimi xəstəliklərin hələ də Azərbaycanda gizlədilməsinin səbəblərini təqdim edir.

Bəzi hallarda ən ağır xəstəliklərdən belə illərdir əziyyət çəkənlər bu haqda nə dostlarına, nə iş yoldaşlarına, nə də qohumlarına danışırlar. Xəstəliklərin daşıyıcıları düşünür ki, insanlar bu halda onlardan uzaq gəzəcək və onlarla danışmaqdan imtina edəcəklər.

Azərbaycanda insanı xəstəliyi barədə məlumatları ictimailəşdirməyə məcbur edən hər hansı bir qanun yoxdur.

Təkcə bəzi sahələrdə çalışan və insanlarla birbaşa ünsiyyətdə olan işçilərdən müəyyən müddətdən bir QİÇS, hepatit kimi bir neçə yoluxucu xəstəlikdən analiz vermək tələb olunur.

2015-ci ildən Azərbaycanda nikaha daxil olmaq istəyən şəxslərin tibbi müayinədən keçməsi qaydası tətbiq olunur. Nikaha daxil olmaq istəyən şəxslər yaşadıqları ərazi üzrə qeydiyyatda olduqları poliklinikalara və ya ASAN xidmətə müraciət edərək müayinədən keçməlidirlər.

Onlar üç xəstəlikdən - talassemiya daşıyıcılığı, QİÇS və sifilis xəstəlikləri üzrə yoxlanılırlar.

Cütlüklərə müraciət yerlərindən asılı olaraq 5-15 iş günü müddətində 30 gün etibarlılıq müddəti olan arayış verilir. Bu müayinələr ASAN xidmətdə 9 manata, poliklinikalarda isə ödənişsiz aparılır.

Milli Məclis son illərdə hepatit B və C-nin də bu siyahıya aid edilməsini təklif etsə də, bu, hələlik qəbul edilməyib.

"Cəmi 7-8 cütlük ayrılmaq qərarı alıb"

Bahadur Eyvazov adına Elmi Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunun Talassemiyanın profilaktikası şöbəsinin müdiri Aysel Erdoğan BBC News Azərbaycancaya bildirib ki, qanunun qəbul edildiyi dörd il ərzində respublika üzrə 555 min 100 nəfər nikahdan əvvəl icbari tibbi müayinədən keçib.

20 minə yaxın şəxsdə talassemiya daşıyıcılığı, 1800-ə yaxınında sifilis, 500 nəfərdə isə QİÇS aşkar edilib.

Aysel Erdoğan deyir ki, indiyədək cəmi 7-8 cütlük nəticələrə görə ayrılmaq qərarı alıb.

Mütəxəssisin fikrincə hepatit B və C kimi bir sıra xəstəliklər də yoxlanış siyahısına əlavə edilməlidir, lakin hesab edir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə hazırda vəziyyət daha yaxşıdır.

"Əvvəlki bəzi cütlüklər deyirdi ki, bizim belə analizlərdən keçməyə ehtiyacımız yoxdur, onsuz da ailə quracağıq. İndi isə heç ailə qurmadan, bir-birində hansısa tibbi problemin olub-olmadığını bilmək üçün əvvəlcədən müayinə keçirlər. Bu dörd il ərzində insanların maariflənməsi yaxşı gedib ki, əvvəlcədən müayinədən keçmək istəyən cütlüklər çoxalıb".

Aysel Erdoğan söyləyir ki, analiz nəticələrində xəstəliyin çıxması cütlüklərin evlənməsinə qanuni maneə törətmir, lakin onlara qarşıda yarana biləcək xəstəliklər barədə məlumatlar verilir.

O əlavə edir ki, nəticələr barədə məlumatlar cütlüklərə birlikdə deyil, ayrı-ayrılıqda təqdim olunur və məlumatların qarşı tərəfə bildirilməsi onların öz öhdələrinə buraxılır.

"Maarifləndirici dövlət proqramı olmalıdır"

Sosioloq Nərmin Məmmədli deyir ki, "insanları xəstəlikləri barədə danışmağa qoymayan cəmiyyətin özüdür".

"İnsanlar o qədər başqalarının dediklərinə fikir verirlər ki, bəzən öz fikirlərini də unudurlar. Elə adam var ki, öz seçiminə qalsa QİÇS xəstələri ilə də, hepatit xəstələri ilə də qorxmadan, çəkinmədən dostluq edərlər, amma o nə deyər, bu nə deyərdən əl çəkə bilmirlər. Bu da savadsızlıqdan irəli gəlir. Elə bilirlər onlarla dostlaşan kimi ya xəstəlik keçəcək, ya da hamı fikirləşəcək ki, onlarda da xəstəlik var".

Nərmin Məmmədli hesab edir ki, insanların xəstəlikləri barədə məlumatları istədikləri vaxt başqalarına rahat deyə bilmələri üçün uyğun şərait yaradılmalı və bunun üçün maarifləndirici dövlət proqramı olmalıdır.


"Xarici telekanallarda tez-tez sosial çarxlar görürük. Həmin çarxlarda həm bu xəstəliklər, həm də bu insanlarla necə davranmaq, onlarla risksiz təmas qaydaları haqda, onları təcrid etməmək barədə məlumatlar verilir. Bizdə də gərək məktəblərdən maarifləndirici proqramlar aparılsın ki, insanlar özləri problemləri barədə danışmağa açıq olsunlar".

"...deyəcəklər ki, tərbiyəli qız hepatit olmaz"

26 yaşlı Aynur Həsənova deyir ki, altı aydan çoxdur ki, hepatit xəstəsi olduğunu öyrənib, amma nə xəstəliyin necə keçdiyini, nə də nə bundan sonra nə edəcəyini bilmir.

Bir ildir ki, nişanlı olan Aynurun bu ilin sonunda toyu olacaq, amma nişanlısı onun xəstəliyi haqda heç nə bilmir, ailəsindən isə təkcə anasının xəbəri var.

"Anam deməyə icazə vermir. Bizim rayonda buna çox pis baxırlar. Nişanlımın özü bəlkə də başa düşər, amma ailəsi evlənməyimizə heç vaxt icazə verməz. Sonra da rayonda deyəcəklər ki, tərbiyəli qız hepatit olmaz. Nə edəcəyimi, necə evlənəcəyimi bilmirəm".

Aynurun anası onu həkimlərə aparsa da, müalicənin nəticəsi hələlik bəlli deyil. Aynur isə deyir ki, əgər müalicə oluna bilməsə, nişanlısına bu haqda deməyəcək, təkcə toyu təxirə salacaq.
 
 

loading...
loading...
Lotoreyadan 842 min dollar uduş qazanan adam indi də dəfinə tapdı - MARAQLI
Eskalatorun tutacağından tutmadığı üçün cəzalandırıldı - MARAQLI
Hər gecə ərinin bara getməyindən bezən qadın baxın nə etdi - MARAQLI
Gənc oğlan onunla ingilis dilində danışan qadını öldürüb beynini yedi - DƏHŞƏT...
Sərxoş qadın kişi sərnişinlərin yanına gedib... - RƏZALƏT...+ VİDEO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Cavid Qurbanova İlin Millət Vəkili Fəxri Mükafatı təqdim edildi
Dünya
Suriyalı qaçqınlar Türkiyədə xoşbəxtdi, ölkələrinə qayıtmaq istəmirlər- Araşdırma...
Dünya
Polisin atdığı qaz kapsulu jurnalisti gözündən yaraladı - FOTO
Cəmiyyət
"Beynəlxalq yüklərin ən sərfəli marşurutla və ən münasib tariflərlə daşınması şansları məhz bizdədir"
Cəmiyyət
“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-də Dünya Bankının missiyası ilə müzakirələr aparılıb - FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
"Əndamın yansın, Roza" - Aparıcı efirdə özünü saxlaya bilmədi - FOTO
TANAP-ın açılış mərasimində qalmaqal: Ərdoğanın çıxışı nazirin etirazına səbəb olub...
Vaqif Əsədovdan təcili yardıma yol verməyən xanım sürücüyə: "Könüllü gəlsəniz..." - VİDEO
Putin az qala təyyarə qəzasında həlak olacaqdı...
Prezident daha bir məmuru işdən çıxardı
Viaqra yerinə sadəcə aspirin için - Türkiyəli həkimlərdən maraqlı araşdırma...
"Azərbaycan elə bilməsin ki, Njdenin heykəli ilə erməniləri Rusiyanın gözündən salacaqlar...”
"Rüfət Aslanlı kimi cılız tamahkir, Cahangir Hacıyev kimi yırtıcı onunla şahmat oyununda mat oldular"
“Qarabağ mitinqini Ramiz Mehdiyev açıb onu aparmağı Nüsrət Kəsəmənliyə həvalə etdi...”
“A.Akopyanın Mehriban Əliyevanı Qarabağa dəvət etməsi hesablanmamış bir addımdır...”-Erməni ekspert
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247