Xəbər lenti
18/01/2020 [01:15]:
İlkinin atasından ürək dağlayan sözlər: "Mən Nərminə yanıram"
18/01/2020 [01:01]:
Dəhşətli hadisə - İki məşhur aktyor çəkiliş zamanı öldü (VİDEO)
18/01/2020 [00:51]:
Qarsdakı baş konsulumuz Diyarbəkir vilayətində önəmli görüşlər keçirdi - FOTOLAR
18/01/2020 [00:14]:
“Bir ömür nədir ki? - Bir əsim külək...”
17/01/2020 [23:25]:
Tualetdə uşaq dünyaya gətirən ana qaçdı, körpə öldü
17/01/2020 [23:24]:
Dünyanın ən kiçik adamı vəfat edib - FOTO/VİDEO
17/01/2020 [23:22]:
İranda təyyarə qəzasında həlak olanların cəsədləri yanvarın 19-da Ukraynaya təhvil veriləcək
17/01/2020 [23:22]:
Bakıda həkim əməliyyat etdiyi qadına yumruq vurdu: “Əsəbi idim, hər kəsdə belə ola bilər” - FOTO
17/01/2020 [23:15]:
"Bu xanımın qələbəsi ona səs verib qalib edən seçicilərinin qələbəsi demək olacaq..."
17/01/2020 [22:37]:
"Problemlərinizin həlli üçün əlimdən gələni etməyə çalışdım" - FOTOLAR
17/01/2020 [22:31]:
Azay Quliyevdən möhtəşəm başlanğıc: 1000-dən çox seçici könüllü kimi kampaniyaya qoşuldu
17/01/2020 [22:27]:
DYP polisin rüşvət alması videogörüntüsünə münasibət bildirdi
17/01/2020 [22:21]:
İcra başçısından nümunəvi addım: 147 şəhidin xatirəsinə 147 ağac əkildi...
17/01/2020 [22:21]:
Suriyada 50 silahlı məhv edilib
17/01/2020 [21:57]:
Cənubi Qafqaz: regional əməkdaşlıq üçün imkanlar və problemlər
17/01/2020 [21:15]:
İranda 1 milyondan çox insan etiraza qalxdı
17/01/2020 [21:12]:
Ramiz Mehdiyev Ziya Məmmədovun qardaşına yüksək VƏZİFƏ VERDİ
17/01/2020 [21:09]:
Ceyhun Bayramovdan yeni TƏYİNAT
17/01/2020 [21:01]:
Rafiq Hüseynlinin qızı AzTV-də aparıcılıq edəcək
17/01/2020 [20:24]:
Amerikada yaşıl rəngli it doğuldu - FOTO+VİDEO
17/01/2020 [20:23]:
Gəncədəki dəhşətli qəzanın baş vermə anı - ANBAAN VİDEO
17/01/2020 [20:11]:
“Sovetski”də 8 milyona torpaq satılır - FOTOFAKT
17/01/2020 [20:09]:
Azay Quliyevlə ilk görüşdə böyük izdiham yaşandı- Fotolar
17/01/2020 [20:03]:
Nərgiz Cəlilova: "Allah bu peşəni mənim üçün göndərib”
17/01/2020 [19:58]:
Bakı metrosundan şad xəbər
17/01/2020 [19:56]:
Bakı metrosunda quraşdırılan generatorlar istismara hazırdır
17/01/2020 [19:51]:
Baş nazir müşavirə keçirdi: “Prezidentin siyasi iradəsi belədir ki, bu iş daha da güclənməlidir”
17/01/2020 [19:50]:
BMT Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı sənəd dərc edib
17/01/2020 [19:44]:
Putin özünə yeni köməkçi təyin edir
17/01/2020 [19:24]:
Zeytunun bəşər tarixində yeri...
17/01/2020 [19:21]:
Qeyri-adi bacarığı olduğu iddia edilən pişik inanılmaz qiymətə satışa çıxarıldı - MARAQLI
17/01/2020 [19:20]:
Transxəzər fiber-optik kabel xətləri Avropa-Asiya arasında Azərbaycanı rəqəmsal mərkəzə çevirəcək
17/01/2020 [19:12]:
Fəzail Ağamalı seçicilərlə görüşlərinə start verdi - FOTOLAR
17/01/2020 [18:51]:
Tarixçi alimdən Hikmət Hacıyevin təklifinə dəstək: “Qorbaçov cəzalandırılmalıdır!”
17/01/2020 [18:50]:
Lüks avtomobil ilə oğurluq edən şəxsin cəzası bəlli oldu - FOTO+VİDEO
17/01/2020 [18:07]:
"Tanrıdan mesaj gəldi" deyib 7 nəfəri öldürdülər - AĞLASIĞMAZ...
17/01/2020 [17:59]:
“Nar” 4,5 G baza stansiyalarının sayını 60% artırıb
17/01/2020 [17:58]:
UNEC-də 20 Yanvar şəhidləri anıldı
17/01/2020 [17:53]:
Prezidentdən Cənnət Səlimova ilə bağlı SƏRƏNCAM
17/01/2020 [17:51]:
Qadınların menstruasiya dövründə sürgün edildikləri daxmalar uçuruldu - RƏZALƏT...
17/01/2020 [17:50]:
Moskvadan VACİB MESAJ: “Qarabağ danışıqlarında irəliləyişə nail olunmayıb”
17/01/2020 [17:40]:
AzTV-də 1 il əvvəl başlanan yeni dövr - Ciddi islahatlar, TV tarixində ilklər
17/01/2020 [17:34]:
Çingiz Qənizadə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR
17/01/2020 [17:30]:
Tarix İnstitutunda 20 Yanvar faciəsinə həsr olunan elmi konfrans keçirilib - FOTO
17/01/2020 [17:27]:
Sığınacaqda yaxalanan terrorçu yük maşını ilə aparıldı - MARAQLI...
17/01/2020 [17:09]:
İranın Ali Rəhbəri: “Təyyarənin səhvən vurulması qəlbimizi yandırdı”
17/01/2020 [17:07]:
DYP-nin iki şöbə rəisinə yeni vəzifə verilib
17/01/2020 [16:42]:
Xamenei: “ABŞ-ın təkəbbürünə “şillə vurduq”
17/01/2020 [16:40]:
Ermənistanda etiraz aksiyası keçirilir
17/01/2020 [16:36]:
Başladıq!
17/01/2020 [16:33]:
20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi anılıb - FOTOLAR
17/01/2020 [16:29]:
Seçkilərlə əlaqədar 81 beynəlxalq müşahidəçi akkreditasiyadan keçib
17/01/2020 [16:20]:
“20 Yanvar – yaddaşlarda əbədiləşən tarix və müasir çağırışlar” mövzusunda tədbir keçirilib - FOTO
17/01/2020 [16:08]:
Törətdiyi cinayəti canlı yayımda etiraf etdi- Film kimi hadisə...
17/01/2020 [15:59]:
Angela Merkel Türkiyəyə səfər edəcək
17/01/2020 [15:45]:
İran vurduğu təyyarənin “qara qutu”sunu Ukraynaya verməyə hazırdır
17/01/2020 [15:45]:
“Azərbaycan qadınları ermənilərə qarşı  törədilənlərə görə göz yaşları axıdırdı...” 
17/01/2020 [15:44]:
Türkiyənin 20 Yanvar olayları zamanı xalqımıza verdiyi böyük dəstək: Tarix heç nəyi unutmur!
17/01/2020 [15:42]:
Ermənistanda daha bir eks-nazir müəmmalı şəkildə ÖLDÜ
17/01/2020 [15:36]:
Mirqafar Seyidov Vilayət Eyvazova hesabat verdi
17/01/2020 [15:29]:
Dövlət Komitəsində qanvermə aksiyası keçirilib
17/01/2020 [15:24]:
Samirə açıq-saçıq yataq geyimində - VİDEO
17/01/2020 [15:21]:
Mirqafar Seyidov: "Bakıda törədilən cinayətlərin sayı azalıb"
17/01/2020 [15:21]:
BSU-da payız semestrinin imtahan sessiyası ilə bağlı mediatur keçirilib
17/01/2020 [15:13]:
Məşhur azərbaycanlı idman xadimi Ağsaqqallar Şurasının sədri seçildi
17/01/2020 [15:07]:
“Kimliyindən asılı olmayaraq istənilən halda bu sahədə ciddi nəzarət mexanizmi olmalıdır...”
17/01/2020 [14:22]:
Bakıda maşından polislərə atəş açıldı
17/01/2020 [14:21]:
YAP ödənişsiz efir vaxtından imtina edib
17/01/2020 [14:19]:
Zakir Həsənov Anjey Kaspşik ilə təmas xəttindəki vəziyyəti müzakirə edib
17/01/2020 [14:13]:
Azərbaycanlıları qırıb Qarabağda oturanlar “erməni qırğını” haqqında dinləmələr keçirəcək
17/01/2020 [14:07]:
Ramiz Mehdiyev Sahil Babayevə təşəkkür etdi
17/01/2020 [14:04]:
20 Yanvar əlillərinə birdəfəlik maddi yardım ayrılıb - FOTOLAR
17/01/2020 [13:52]:
Çingiz Qənizadə təbliğat və təşviqat kampaniyasına start verdi - FOTOLAR
17/01/2020 [13:44]:
Bu dəfə Vasif Məhərrəmli efirdə söyüş söydü - VİDEO
17/01/2020 [13:39]:
Qəzaya düşən şagirdlərin vəziyyəti necədir? - Rəsmi açıqlama
17/01/2020 [13:29]:
Gəncədə polisin yaralanması ilə nəticələnən əməliyyatın görüntüsü - VİDEO
17/01/2020 [13:09]:
Sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb
17/01/2020 [13:08]:
Hikmət Hacıyev: “Münaqişə demaqogiya və ya populizm obyekti olmamalıdır”
17/01/2020 [13:06]:
AŞPA-nın müşahidə missiyasının Azərbaycana səfərinin vaxtı açıqlanıb
17/01/2020 [13:06]:
Azərbaycan minimum əməkhaqqının artımına görə dünyada ikincidir
Bütün arxiv bir sırada
08/12/2019 [19:58] - Cəmiyyət - ( 2921 dəfə baxılıb)

Repetitorluq ümumi təhsil sahəsində sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirilsə…



Repetitorluq daim cəmiyyəti maraqlandıran, düşündürən, eyni zamanda, birmənalı qarşılanmayan əsas problemlərdən biri olaraq qalır. Təhsil sahəsində müntəzəm aparılan dəyişikliklərə, təkmilləşdirmə tədbirlərinə baxmayaraq, repetitorluq da inkişaf edir, hətta məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə belə nüfuz etməklə, özünə yeni-yeni tərəfdarlar toplayaraq, geniş auditoriya qazanmaqda davam edir. Məsələni bir az da konkretləşdirsək, repetitorluq nə dünənin, nə də bu günün məsələsi olmayıb, gündən-günə cavanlaşma dövrünü yaşayan əlavə peşə sahibi kimi müəllimliyə alternativ fəaliyyət sahəsinə çevrilməkdədir.

Repetitorluğu “Təhsilimizin bəlası”, “Zehni əməyin qara bazarı”, “kölgə təhsilinin atributu” adlandırırlar da var, “təhsilimizin iksiri” hesab edənlər də. Ona “məktəbi və onun nüfuzunu xilasetmə vasitəsi” kimi dəyərləndirənlər da var, “təhsil mühitinin dağıdıcı qüvvəsi” kimi qiymətləndirənlər də. Yeni qəbul modelinin və 12 illik təhsilə keçidin repetitorların fəaliyyətinə son qoyacağı ümidi ilə yaşayanlar da heç də az deyil. Baxmayaraq ki, repetitorluq qeyri-rəsmi fəaliyyət sahəsi kimi müəyyən rəğbət qazanır, rəsmi təhsilin qeyri-rəsmi təhsildən asılı vəziyyətə salınmasına xidmət edir, bununla belə mövcud qanunvericilikdə şəxsin asudə vaxtında repetitorluq fəaliyyəti ilə məşğul olmasına dair hər hansı bir məhduddiyyət də nəzərdə tutulmayıb.

Əgər toplumun müəyyən hissəsi belə bir qənaətdədirsə ki, təhsilimiz repetitorların ümidinə qalıb, bu “repetitorluq xəstəliyi” sürətlə ibtidai sinifləri belə öz ağuşuna alıb, artıq bir çox müəllimlər təkcə dövlət büdcəsindən maaş alan qulluqçu kimi yox, həm də məktəb direktorlarının yaratdığı qeyri-qanuni “repetitor” biznes strukturunun əməkdaşları kimi fəaliyyət göstərirlər, bunun acı nəticələrinə isə toplum olaraq həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən qatlanmaq zorundadırlar, bu artıq təhsilimizin problemidir və onun optimal variantı barədə düşünməyin vaxtıdır.

Nəzərə alsaq ki, repetitorluğun qayəsini ali məktəbə hazırlıq təşkil edir, Nüfuzundan və reklamından asılı olaraq şagirdin hansı repetitorun yanına getməsini, vəd olunan hazırlığın nə qədər müddətə başa çatacağını və digər məsələləri araşdırmasaq belə, bunun valideyinə hansı məbləğə başa gələcəyini təxmin etmək o qədər də çətin məsələ deyil. Bununla belə, abituriyentin tələbə olması üçün ailəsinin nə qədər pul xərcləyəcəyi valideynlərinin öhdəsindədir. Başqa sözlə, dövlət və özəl universitetlərdə ödənişli ixtisaslar

istisna olmaqla digər əlavə pullu təhsil xidmətləri valideynin arzu və istəyindən asılı olaraq könüllülük prinsipi əsasında həyata keçirilir. Yəni, hər hansı bir valideynin övladını repetitor yanına göndərməsi, müxtəlif profilli hazırlıq kurslarına, o cümlədən də xaricdə təhsil proqramlarına yönəltməsi onun öz seçimidir.

Ümumiyyətlə götürdükdə repetitorluq nə deməkdir? Bilməyən varsa bilsin ki, təhsilimizdə ciddi fəsadlarla müşayət olunan, kimlərəsə doğmalaşan, kimlərəsə yad görünən bu əcnəbı ifadə latıncadan tərcümədə sadəcə olaraq “təkrarlayıcı”, “təkrar edən”( rus dilində bu daha aydın və səlis səslənir- “ tot, kto povtoryayet “) anlamına gəlir. Əgər bir vaxtlar tədris planı və proqramları ilə nəzərdə tutulmuş hər bölmənın sonunda təkrara dair 1-2 dərs saatı, hər kursun sonunda isə imtahanqabağı yekun təkrara ayrılan 15-20 saatlıq dərs məşğələləri tədbiq olunsaydı bu funksiya elə məktəbdə, elə dərs prosesindəcə, elə həmın məktəbin müəllimi tərəfındən də yerinə yetirilə bilərdi. Bir də ki, 5-ci sinifdən başlayaraq, keçirilən aralıq imtahanlarını ləğv edib, buraxılış siniflərinə birdən-birə 8 fəndən imtahan salıb, sonra onların sayını 2-yə endirib, daha sonra 3-ə qaldırmaqla nə qazandıq? Bir sözlə biz sadəni qoyub, mürəkkəbə doğru getmişik.

Məsələyə hüquqi baxımdan yanaşanlar hesab edirlər ki, insanların öz imkanlarından, qabiliyyətindən və əmlakından sərbəst istifadə edərək təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə azad sahibkarlıq fəaliyyəti və ya qanunla qadağan edilməmiş digər iqtisadi fəaliyyət növü ilə məşğul olmağı onların Konstitusiya ilə təsbit olunmuş hüququdur: “Bu şərtlə ki, qeyd olunan fəaliyyət sahibkarlıq fəaliyyəti hesab edilir və repetitorluqla məşğul olan şəxs sahibkarlıq fəaliyyətinə başlandığı günə qədər yaşayış yeri üzrə vergi orqanına müraciət edərək vergi uçotuna alınmalıdır.

Bir neçə il öncə, Bakıda repetitorluq edən müəllimlərlə müqavilə imzalanacağı barədə xəbərlər gündəmi zəbt etmişdi. Verilən açıqlamalara və yayılan məlumatlara əsasən məktəblərdə hüquqi və fiziki şəxslərlə birgə fəaliyyət müqavilələrinin bağlanmasına dair qərar verilməsi bildirilirdi. Qərara əsasən, Təhsil idarəsi hər hansı fiziki və hüququ şəxslə və üçüncü tərəf olaraq məktəblə birgə fəaliyyət haqqında müqavilə imzalaya bilər. Bakı şəhəri üzrə Təhsil idarəsi rəsmisinin sözlərinə görə valdeynlərin əlavə ödənişləri hesabına şagirdlərə məktəblərdə əlavə xidmətlər göstərilir. Xidmətlərin qiymətlərini idarə müəyyənləşdirir. Xidmət zamanı məktəbin yerləşdiyi ərazi, sahə, müəssisənin ümumi vəziyyəti, fəaliyyətin növü nəzərə alınır. Bunlara əsasən qiymətlərdə fərq olur. Bu müqavilə çərçivəsində təhsil sisteminə uyğun olan fəaliyyətlərin həyata keçirilməsinə icazə verilir. Əgər mövcud durumda repetitorluq bu dərəcədə qaçılmazdırsa, məktəblərin reytinqi hələ ki, ali təhsil müəssisələrinə qəbulun nəticələri ilə ölçülürsə, ən yaxşı məktəb ali təhsil müəssisələrinə qəbulun nəticələrinə əsasən müəyyən olunursa, təhsil elitar və eqelitar xarakter alıbsa, repetitorluğu inzibati yollarla aradan qaldırmaq qeyri-mümkündürsə, bəlkə onu sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirmək barədə düşünək. Bir halda ki, ümumi təhsil sahəsində sahibkarlıq və innovasiva fəaliyyətinə əsasən, ümumi təhsil müəssisəsi əlavə gəlir əldə etmək məqsədilə nizamnaməsində nəzərdə tutulmuş qaydada profilinə və fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olaraq və təhsilin prioritetliyini əsas götürməklə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi sahibkarlıq fəaliyyəti növləri ilə (ödənişli təhsil xidmətləri, yardımçı təsərrüfatlardan əldə olunan məhsulların, şagirdlərin əl işlərinin satışından, əlavə dərnəklər və kursların təşkilindən və icarədən əldə olunan gəlirlər və s.) məşğul ola bilər. Dövlət ümumi təhsil müəssisəsinin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirlər bilavasitə təhsilin inkişafına və işçilərin sosial müdafiəsinə yönəldilir, deməli repetitorluğu da sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirmək olar.

Bu halda həm məktəb qazanar, həm müəllim, həm şagird və valideyn. Şagird əlavə hazırlıq üçün, artıq məsafə qət etməyib, öz məktəbində, öz müəllimləri ilə məşğul olar. Bir məkandan digər məkana gediş-gəlişlərə son qoyular. Dəsdən yayınma halları nəzərə çarpacaq dərəcədə azalar. Valideynin öz övladının məktəbdə olması barəsində arxayınçılığı tam təmin olunar, onun etdiyi ödənişi kənar mənbəələrə deyil, məhz müəllimin, təhsil aldığı məktəbin ehtiyaclarına hesablanar. Müəllim-şagird-valideyn münasibətləri tənzimlənər. Repetitorluğun leqallaşdırılması nəticəsində habelə aşkarlıq və şəffaflıq prinsiplərinin işlək mexanizmləri yaradılmış olar. Ən başlıcası isə uzun müddətdən bəri mübahisə və polemika obyekti olan bu taleyüklü məsələyə nöqtə qoyulmasa belə, prosesin daha da təkmilləşdirilməsi istiqamətində yeni və daha optimal təkliflərin hazırlanmasına zəmin yaranar...

Nadir İsrafilov, təhsil eksperti

Qarsdakı baş konsulumuz Diyarbəkir vilayətində önəmli görüşlər keçirdi - FOTOLAR
Nərgiz Cəlilova: "Allah bu peşəni mənim üçün göndərib”
Zeytunun bəşər tarixində yeri...
Qeyri-adi bacarığı olduğu iddia edilən pişik inanılmaz qiymətə satışa çıxarıldı - MARAQLI
Lüks avtomobil ilə oğurluq edən şəxsin cəzası bəlli oldu - FOTO+VİDEO
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Törətdiyi cinayəti canlı yayımda etiraf etdi- Film kimi hadisə...
Gündəm
Türkiyənin 20 Yanvar olayları zamanı xalqımıza verdiyi böyük dəstək: Tarix heç nəyi unutmur!
Maraqlı
Dünyanın yaşamaq üçün ən yaxşı ölkəsinin adı məlum oldu- FOTOLAR
Cəmiyyət
“Yəqin ki, 20 yanvarla bağlı fundamental əsərlər bundan sonra yazılacaq...”
Köşə
Xalqımızı azadlıq və işığa qovuşduran Böyük Gün! – 20 Yanvar!
Həftənin ən çox oxunanları
Zelenski İran qarşısında 5 tələb qoydu - Tehran tarixinin ən çıxılmaz durumuna düşüb...
Altı yaşlı uşağa təcavüz etdiyi üçün kəndlilər onu benzinlə yandırdı- FOTOLAR
"Süleymaninin hələ qırxı çıxmayıb, ancaq xalq ona nifrətini nümayiş etdirir, çünki..."
“DİN-ə qəribə bir əmr gəldi:  “Hər kəs silahını təhvil verib binadan bayıra çıxmasın…”
“Kişilər kişilərlə, qızlar qızlarla münasibətdə olur, batsın belə dünya...”
Nərminin qətlinə görə tutulan İlkinin ailəsindən sensasion AÇIQLAMA: "Xətt onun deyil"
"İlkin Nərmini oxutmaq üçün qaçırıb, sözünə baxmadığı üçün..." - NƏNƏSİ DANIŞDI
Mişustin kabinetinə girməmiş Paşinyanın bircə “ara, hayes?” deməsi qaldı...
Ramzan Kadırov Çeçenistanın rəhbəri vəzifəsini tərk etdi
İsrail həkimləri qan təzyiqini normallaşdırmağın  ən sadə yollarını göstərdi...
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247