Xəbər lenti
25/09/2020 [15:07]:
"Qapalı şəraitdə toy etmək olar" - ŞƏRTLƏR AÇIQLANDI
25/09/2020 [15:05]:
“Yeri gələndə biz bu çətinliklərə dözüb,  qeyrətsizliyi üstümüzdən götürməliyik...”
25/09/2020 [15:03]:
İstirahət mərkəzi ərazisində ağacların məhv edilməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb
25/09/2020 [15:02]:
Daha 3 rayonda 19 ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edilib
25/09/2020 [15:00]:
DİM abituriyent və subbakalavrlara müraciət edib
25/09/2020 [15:00]:
AzTV “Diriliş Ərtoğrul” serialını yayımlayacaq
25/09/2020 [14:57]:
Ceyhun Bayramov XİN başçıları şurasının iclasında iştirak edib
25/09/2020 [14:57]:
Partiya sədri: “Ramiz Mehdiyev və Əli Həsənov hazırda gizlin işlərlə məşğuldur”
25/09/2020 [14:54]:
“Ənənəvi təhsil virtual təhsildən hər zaman bir addım öndədir”
25/09/2020 [14:52]:
Karantin rejimi qaydalarını pozan ictimai-iaşə obyekti aşkarlanıb
25/09/2020 [14:41]:
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
25/09/2020 [14:36]:
Göygöl Rayon Məhkəməsindən keçmiş kənd təsərrüfatı naziri haqqında QƏRAR
25/09/2020 [14:02]:
Prezident: “İşğaldakı ərazilərdə qondarma hərbi təlimlərin təşkili bizə qarşı daha bir təxribatdır”
25/09/2020 [14:01]:
İlham Əliyev: “Minsk qrupunun həmsədrləri erməniləri dayandırmır”
25/09/2020 [14:00]:
Norveç kralı xəstəxanaya yerləşdirilib
25/09/2020 [13:58]:
Hamilə qadınlardan transplantasiya məqsədilə orqan götürülməsi qadağan ediləcək
25/09/2020 [13:57]:
Transplantasiya obyekti olan orqan və toxumaların siyahısı müəyyənləşir
25/09/2020 [13:56]:
Millət vəkili Qarabağ Qazisinə görə təhsil nazirinə Açıq Məktub yazdı...
25/09/2020 [13:52]:
"Prezident İlham Əliyevin BMT-dəki çıxışı mükəmməl yol xəritəsidir"
25/09/2020 [13:50]:
Dövlət başçısı: “İyulda hücumların məqsədi Azərbaycanın yeni ərazilərini işğal etmək idi”
25/09/2020 [13:46]:
“Rusiya işğalçını silahlandırmaqla Ermənistanın cinayətkar ortağına çevrilir”
25/09/2020 [13:32]:
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”
25/09/2020 [13:28]:
İnam Kərimov Göyçayda videokonfrans keçirdi
25/09/2020 [13:25]:
Tonoyan Rusiyaya getdi
25/09/2020 [13:23]:
Prezident Dövlət Komitəsinə 42,5 milyon manat vəsait ayırdı - SƏRƏNCAM
25/09/2020 [12:47]:
"Azərbaycan həqiqətlərinin olduğu kimi çatdırılmasını bir hüquq müdafiəçisi kimi yüksək dəyərləndirirəm"
25/09/2020 [12:44]:
“Əgər bu təklifi qəbul etsək, Qarabağı əbədi itirəcəyik”
25/09/2020 [12:43]:
“Navalnı 10 dəqiqəyə ölməli idi...” - “Noviçok”un yaradıcısı
25/09/2020 [12:41]:
Oğlu tərəfindən öldürülən Nofəlin dostu: “Qardaşı onunla mənim qədər yaxın deyildi”
25/09/2020 [12:35]:
Direktor rüşvətə görə həbs edildi
25/09/2020 [12:32]:
Azərbaycanda baş həkim koronavirusa YOLUXDU
25/09/2020 [12:31]:
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda “Ən yaxşı ştatdankənar kimya manqası” adı uğrunda yarış keçirilib - VİDEO
25/09/2020 [12:27]:
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinə qəbul olunanların qeydiyyatı başlayıb
25/09/2020 [12:25]:
Stalin dönəmində səfərbərlik kampaniyası – 1941-45-də 34 milyon mülki insan orduya cəlb edilib
25/09/2020 [12:20]:
“Şöhrət” ordenli Xalq artisti Əminə Yusifqızının doğum günüdür
25/09/2020 [12:16]:
Bakı sakinlərinə XƏBƏRDARLIQ
25/09/2020 [12:00]:
Əlcəzairin Azərbaycandakı səfiri Umud Mirzəyevlə görüşdü - FOTOLAR
25/09/2020 [11:51]:
Azərbaycanda ən nəhəng gəmilərdən biri istismara qaytarıldı - FOTO
25/09/2020 [11:50]:
Koronavirusla mübarizə aparan tibb işçiləri və könüllülərə əlavələr ödənildi
25/09/2020 [11:48]:
“Yaxşı olardı ki, o insanlara cəzadan əvvəl, həm də psixoloji yardım olunsun...”
25/09/2020 [11:32]:
Prezidentin dünənki çıxışı BMT-nin rəsmi saytında
25/09/2020 [11:19]:
Moskvada 65 yaşdan yuxarı şəxslərdən evdə qalmaları istənildi
25/09/2020 [11:16]:
Tank bölmələri artilleriya ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə təlim-döyüş tapşırıqlarını icra edir - VİDEO/FOTO
25/09/2020 [11:06]:
Prezidentin qardaşı qızı onu məhkəməyə verdi -DƏLƏDUZLUQ İTTİHAMI...
25/09/2020 [11:06]:
"Bizim müasir gəncliyin müəyyən mənada Vurğun Əyyuba borcu var, çünki..."
25/09/2020 [10:59]:
“İkinci dalğa gəlir“ - Prezident xəbərdarlıq etdi
25/09/2020 [10:58]:
“Qanuni oğru” döyülərək öldürüldü
25/09/2020 [10:57]:
Azərbaycan daha bir ölkədə səfirlik açır
25/09/2020 [10:48]:
Peyvənd Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun maliyyəsi ilə alınacaq
25/09/2020 [10:47]:
Ermənilər Qarabağda yeni qəbiristanlıq salır - MÜHARİBƏ HAZIRLIĞI
25/09/2020 [10:43]:
Anabolik steroidlər təhlükəsi - süni yolla şişirdilən bədənlər, qazanılan qara milyonlar
25/09/2020 [10:40]:
Gürcüstanın dizel yanacağı idxalının 20%-dən çoxu Azərbaycanın payına düşüb
25/09/2020 [10:39]:
Rüstəm Behrudi əməliyyat olunub
25/09/2020 [10:38]:
İş adamını arvadı öldürübmüş - Etiraf etdi
25/09/2020 [10:35]:
Rezidenturaya qəbul olmaq üçün ixtisas seçimi başa çatır
25/09/2020 [10:34]:
Yaşa görə pensiyaların 88 faizi e-qaydada təyin olunub
25/09/2020 [10:31]:
Tramp söz verdi: Vaksin 24 saat ərzində ölkənin bütün ərazilərinə çatdırılacaq
25/09/2020 [10:29]:
Emin Hacıyev: “Azərbaycan-Türkiyə dostluğu sarsılmazdır”
25/09/2020 [10:28]:
Tələbələrin ali məktəblərə qeydiyyatı başlayıb
25/09/2020 [10:26]:
Fəxrəddin Manafov xəstəxanaya aparıldı
25/09/2020 [10:24]:
Bakı Slavyan Universitetində tələbələrin qeydiyyatı onlayn formada həyata keçirilir
25/09/2020 [10:08]:
Bu ilin sonunadək əfv olacaq? - Komissiya üzvündən AÇIQLAMA
25/09/2020 [10:05]:
Milli Məclisin payız sessiyasının ilk iclasının gündəliyinə 22 məsələ daxil edilib
25/09/2020 [09:59]:
Separatçı rejim ermənilərin Qarabağdan təcili təxliyyəsi  haqda qərar verdi?..- FOTO-SƏNƏD
25/09/2020 [09:57]:
ABŞ-da 17 ildən sonra ilk dəfə qaradərili cinayətkar edam edildi
25/09/2020 [09:53]:
Müharibə üçün 25 ilin fürsəti - xalq “VUR!” əmri gözləyir
25/09/2020 [09:46]:
Koronavirusla bağlı SON STATİSTİKA
25/09/2020 [09:44]:
İri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətinin bərpası ilə bağlı AÇIQLAMA
25/09/2020 [09:42]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
25/09/2020 [09:41]:
Türkandakı böyük cinayətə Zeynəb Xanlarovanın bacısı oğlunun adı qarışıb...
25/09/2020 [09:38]:
Bakıda nənəsi və bibisini qətlə yetirən şəxs saxlanılıb
25/09/2020 [09:37]:
"İki ölkənin iqtisadi əlaqələri bütövlükdə Avropa üçün ciddi əhəmiyyət daşıyır"
25/09/2020 [09:26]:
“Torpağımıza, bayrağımıza sahib çıxmalı olduğumuz kimi, dilimizə də sahib çıxmalıyıq”
25/09/2020 [09:20]:
“Haber Global”: İlham Əliyevdən Ermənistana tarixi xəbərdarlıq - VİDEO
25/09/2020 [08:36]:
82 yaşlı müsəlman xanım  2020-ci ilin ən nüfuzlu 100 adamından biri oldu...-FOTOLAR
25/09/2020 [07:40]:
Qiyamət günü insanlar neçə qrupa bölünəcəklər?..
25/09/2020 [01:03]:
Ərdoğan Təhlükəsizlik Şurasını topladı
25/09/2020 [01:02]:
“Qarabağ”ın pley-off mərhələsindəki rəqibi bu komanda oldu
25/09/2020 [00:56]:
İlham Əliyev BMT-dəki çıxışında koronavirusla mübarizə üçün təkliflər irəli sürdü
25/09/2020 [00:55]:
Azərbaycan Prezidenti: “İşğalçı dövlət olan Ermənistana qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır”
Bütün arxiv bir sırada
08/12/2019 [19:58] - Cəmiyyət - ( 3142 dəfə baxılıb)

Repetitorluq ümumi təhsil sahəsində sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirilsə…



Repetitorluq daim cəmiyyəti maraqlandıran, düşündürən, eyni zamanda, birmənalı qarşılanmayan əsas problemlərdən biri olaraq qalır. Təhsil sahəsində müntəzəm aparılan dəyişikliklərə, təkmilləşdirmə tədbirlərinə baxmayaraq, repetitorluq da inkişaf edir, hətta məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə belə nüfuz etməklə, özünə yeni-yeni tərəfdarlar toplayaraq, geniş auditoriya qazanmaqda davam edir. Məsələni bir az da konkretləşdirsək, repetitorluq nə dünənin, nə də bu günün məsələsi olmayıb, gündən-günə cavanlaşma dövrünü yaşayan əlavə peşə sahibi kimi müəllimliyə alternativ fəaliyyət sahəsinə çevrilməkdədir.

Repetitorluğu “Təhsilimizin bəlası”, “Zehni əməyin qara bazarı”, “kölgə təhsilinin atributu” adlandırırlar da var, “təhsilimizin iksiri” hesab edənlər də. Ona “məktəbi və onun nüfuzunu xilasetmə vasitəsi” kimi dəyərləndirənlər da var, “təhsil mühitinin dağıdıcı qüvvəsi” kimi qiymətləndirənlər də. Yeni qəbul modelinin və 12 illik təhsilə keçidin repetitorların fəaliyyətinə son qoyacağı ümidi ilə yaşayanlar da heç də az deyil. Baxmayaraq ki, repetitorluq qeyri-rəsmi fəaliyyət sahəsi kimi müəyyən rəğbət qazanır, rəsmi təhsilin qeyri-rəsmi təhsildən asılı vəziyyətə salınmasına xidmət edir, bununla belə mövcud qanunvericilikdə şəxsin asudə vaxtında repetitorluq fəaliyyəti ilə məşğul olmasına dair hər hansı bir məhduddiyyət də nəzərdə tutulmayıb.

Əgər toplumun müəyyən hissəsi belə bir qənaətdədirsə ki, təhsilimiz repetitorların ümidinə qalıb, bu “repetitorluq xəstəliyi” sürətlə ibtidai sinifləri belə öz ağuşuna alıb, artıq bir çox müəllimlər təkcə dövlət büdcəsindən maaş alan qulluqçu kimi yox, həm də məktəb direktorlarının yaratdığı qeyri-qanuni “repetitor” biznes strukturunun əməkdaşları kimi fəaliyyət göstərirlər, bunun acı nəticələrinə isə toplum olaraq həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən qatlanmaq zorundadırlar, bu artıq təhsilimizin problemidir və onun optimal variantı barədə düşünməyin vaxtıdır.

Nəzərə alsaq ki, repetitorluğun qayəsini ali məktəbə hazırlıq təşkil edir, Nüfuzundan və reklamından asılı olaraq şagirdin hansı repetitorun yanına getməsini, vəd olunan hazırlığın nə qədər müddətə başa çatacağını və digər məsələləri araşdırmasaq belə, bunun valideyinə hansı məbləğə başa gələcəyini təxmin etmək o qədər də çətin məsələ deyil. Bununla belə, abituriyentin tələbə olması üçün ailəsinin nə qədər pul xərcləyəcəyi valideynlərinin öhdəsindədir. Başqa sözlə, dövlət və özəl universitetlərdə ödənişli ixtisaslar

istisna olmaqla digər əlavə pullu təhsil xidmətləri valideynin arzu və istəyindən asılı olaraq könüllülük prinsipi əsasında həyata keçirilir. Yəni, hər hansı bir valideynin övladını repetitor yanına göndərməsi, müxtəlif profilli hazırlıq kurslarına, o cümlədən də xaricdə təhsil proqramlarına yönəltməsi onun öz seçimidir.

Ümumiyyətlə götürdükdə repetitorluq nə deməkdir? Bilməyən varsa bilsin ki, təhsilimizdə ciddi fəsadlarla müşayət olunan, kimlərəsə doğmalaşan, kimlərəsə yad görünən bu əcnəbı ifadə latıncadan tərcümədə sadəcə olaraq “təkrarlayıcı”, “təkrar edən”( rus dilində bu daha aydın və səlis səslənir- “ tot, kto povtoryayet “) anlamına gəlir. Əgər bir vaxtlar tədris planı və proqramları ilə nəzərdə tutulmuş hər bölmənın sonunda təkrara dair 1-2 dərs saatı, hər kursun sonunda isə imtahanqabağı yekun təkrara ayrılan 15-20 saatlıq dərs məşğələləri tədbiq olunsaydı bu funksiya elə məktəbdə, elə dərs prosesindəcə, elə həmın məktəbin müəllimi tərəfındən də yerinə yetirilə bilərdi. Bir də ki, 5-ci sinifdən başlayaraq, keçirilən aralıq imtahanlarını ləğv edib, buraxılış siniflərinə birdən-birə 8 fəndən imtahan salıb, sonra onların sayını 2-yə endirib, daha sonra 3-ə qaldırmaqla nə qazandıq? Bir sözlə biz sadəni qoyub, mürəkkəbə doğru getmişik.

Məsələyə hüquqi baxımdan yanaşanlar hesab edirlər ki, insanların öz imkanlarından, qabiliyyətindən və əmlakından sərbəst istifadə edərək təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə azad sahibkarlıq fəaliyyəti və ya qanunla qadağan edilməmiş digər iqtisadi fəaliyyət növü ilə məşğul olmağı onların Konstitusiya ilə təsbit olunmuş hüququdur: “Bu şərtlə ki, qeyd olunan fəaliyyət sahibkarlıq fəaliyyəti hesab edilir və repetitorluqla məşğul olan şəxs sahibkarlıq fəaliyyətinə başlandığı günə qədər yaşayış yeri üzrə vergi orqanına müraciət edərək vergi uçotuna alınmalıdır.

Bir neçə il öncə, Bakıda repetitorluq edən müəllimlərlə müqavilə imzalanacağı barədə xəbərlər gündəmi zəbt etmişdi. Verilən açıqlamalara və yayılan məlumatlara əsasən məktəblərdə hüquqi və fiziki şəxslərlə birgə fəaliyyət müqavilələrinin bağlanmasına dair qərar verilməsi bildirilirdi. Qərara əsasən, Təhsil idarəsi hər hansı fiziki və hüququ şəxslə və üçüncü tərəf olaraq məktəblə birgə fəaliyyət haqqında müqavilə imzalaya bilər. Bakı şəhəri üzrə Təhsil idarəsi rəsmisinin sözlərinə görə valdeynlərin əlavə ödənişləri hesabına şagirdlərə məktəblərdə əlavə xidmətlər göstərilir. Xidmətlərin qiymətlərini idarə müəyyənləşdirir. Xidmət zamanı məktəbin yerləşdiyi ərazi, sahə, müəssisənin ümumi vəziyyəti, fəaliyyətin növü nəzərə alınır. Bunlara əsasən qiymətlərdə fərq olur. Bu müqavilə çərçivəsində təhsil sisteminə uyğun olan fəaliyyətlərin həyata keçirilməsinə icazə verilir. Əgər mövcud durumda repetitorluq bu dərəcədə qaçılmazdırsa, məktəblərin reytinqi hələ ki, ali təhsil müəssisələrinə qəbulun nəticələri ilə ölçülürsə, ən yaxşı məktəb ali təhsil müəssisələrinə qəbulun nəticələrinə əsasən müəyyən olunursa, təhsil elitar və eqelitar xarakter alıbsa, repetitorluğu inzibati yollarla aradan qaldırmaq qeyri-mümkündürsə, bəlkə onu sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirmək barədə düşünək. Bir halda ki, ümumi təhsil sahəsində sahibkarlıq və innovasiva fəaliyyətinə əsasən, ümumi təhsil müəssisəsi əlavə gəlir əldə etmək məqsədilə nizamnaməsində nəzərdə tutulmuş qaydada profilinə və fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olaraq və təhsilin prioritetliyini əsas götürməklə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi sahibkarlıq fəaliyyəti növləri ilə (ödənişli təhsil xidmətləri, yardımçı təsərrüfatlardan əldə olunan məhsulların, şagirdlərin əl işlərinin satışından, əlavə dərnəklər və kursların təşkilindən və icarədən əldə olunan gəlirlər və s.) məşğul ola bilər. Dövlət ümumi təhsil müəssisəsinin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirlər bilavasitə təhsilin inkişafına və işçilərin sosial müdafiəsinə yönəldilir, deməli repetitorluğu da sahibkarlıq fəaliyyətinin bir növü kimi rəsmiləşdirmək olar.

Bu halda həm məktəb qazanar, həm müəllim, həm şagird və valideyn. Şagird əlavə hazırlıq üçün, artıq məsafə qət etməyib, öz məktəbində, öz müəllimləri ilə məşğul olar. Bir məkandan digər məkana gediş-gəlişlərə son qoyular. Dəsdən yayınma halları nəzərə çarpacaq dərəcədə azalar. Valideynin öz övladının məktəbdə olması barəsində arxayınçılığı tam təmin olunar, onun etdiyi ödənişi kənar mənbəələrə deyil, məhz müəllimin, təhsil aldığı məktəbin ehtiyaclarına hesablanar. Müəllim-şagird-valideyn münasibətləri tənzimlənər. Repetitorluğun leqallaşdırılması nəticəsində habelə aşkarlıq və şəffaflıq prinsiplərinin işlək mexanizmləri yaradılmış olar. Ən başlıcası isə uzun müddətdən bəri mübahisə və polemika obyekti olan bu taleyüklü məsələyə nöqtə qoyulmasa belə, prosesin daha da təkmilləşdirilməsi istiqamətində yeni və daha optimal təkliflərin hazırlanmasına zəmin yaranar...

Nadir İsrafilov, təhsil eksperti

loading...
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
Buradakı qayalar, kiçik evlər, güllər bu məkanı nağıllar aləminə bənzədir... - FOTOLAR
"Ermənistan və onun hüquqtanımazlığına göz yuman havadarları bilməlidir ki..."
"Ramiz Mehdiyevin göstərişi olmadan Elşad Abdullayevin bioqrafiyası Azərbaycan Milli Ensiklopediyasına salına bilərdimi?"
Rusiya Qarabağı işğal etdiyini etiraf etdi...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”
Cəmiyyət
"Bizim müasir gəncliyin müəyyən mənada Vurğun Əyyuba borcu var, çünki..."
Gündəm
Separatçı rejim ermənilərin Qarabağdan təcili təxliyyəsi  haqda qərar verdi?..- FOTO-SƏNƏD
Dünya
“İrəvan məhkəməsi Paşinyana qarşı cinayət işi qaldıracaq...”
Cəmiyyət
“Vətən eşqini, torpağa sevgini yaradan amillərdən biri də budur...”

Yazar
İlham İsmayıl
Bəyanatı silmək mümkündür, uduzulmuş savaşın itkilərini silmək olmur...
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247