Xəbər lenti
27/01/2020 [08:00]:
Gənc müsəlman xanım Hindistan tarixində dönüş etdi...- FOTOLAR
27/01/2020 [07:21]:
"Allah kafirləri yanlış qaydalara kor-koranə təqlid etdikləri üçün qoyunlara bənzədib..."
27/01/2020 [00:29]:
"Əgər epidemiyanın qarşısı alınmasa, Azərbaycanda çin mallarının qıtlığı yarana bilər"
27/01/2020 [00:03]:
“Deputatlıq onlara millətə yuxarıdan aşağı baxmaq üçün lazımdır”
26/01/2020 [23:31]:
DYP İsmayıllıda baş verən ağır yol qəzası ilə bağlı açıqlama yayıb
26/01/2020 [23:21]:
Trampın gizli videosu yayıldı, işlər lap dolaşdı -FOTO/VİDEO
26/01/2020 [23:16]:
Ana yeni doğulmuş uşağını paltaryuyan maşında yudu
26/01/2020 [23:11]:
Azərbaycanlı Rusiya ordusuna məxsus radioaparatı ABŞ-a göndərmək istəyərkən tutulub - FOTO
26/01/2020 [23:05]:
Gəncədə 17 yaşlı qız doğuş etdi, uşaq öldü
26/01/2020 [22:45]:
Hafiz Haciyev seçicilərlə görüş keçirib -FOTOLAR
26/01/2020 [22:32]:
"İrəvan, Zəngəzur, Göyçə kimi Qarabağı da itirmək istəmiriksə hərəkətə keçməliyik..."
26/01/2020 [22:15]:
Mahmud İsmayılov Biləsuvarda məskunlaşan Cəbrayıllı seçicilərlə görüşdü - FOTOLAR
26/01/2020 [22:08]:
Şairlər Akif Nağını dəstəkləmək üçün Seçki Qərargahına gəldilər
26/01/2020 [21:52]:
Qənirə Paşayeva Bozalqanlı kəndindən olan seçicilərlə görüşüb -FOTOLAR
26/01/2020 [21:45]:
ABŞ mediasının diqqətini Moskvadakı mini-tank atraksionu cəlb etdi...-VİDEO
26/01/2020 [21:20]:
Tovuzda qardaş qardaşı bıçaqlayıb
26/01/2020 [21:19]:
Nobel mükafatçısı Olga Tokarçkun mənzili qarət edilib
26/01/2020 [21:03]:
Türkiyədəki zəlzələ zamanı dünyaya gələn körpənin ilk anları görüntüləndi - VİDEO
26/01/2020 [20:20]:
Araz Hüseynov namizədliyini Azay Quliyevin xeyrinə geri götürdü - FOTO
26/01/2020 [19:28]:
Əli Məsimlinin seçiciləri ilə növbəti dəfə izdihamlı görüşü baş tutdu - FOTOLAR
26/01/2020 [19:24]:
Yanğın baş verən binada yaşayan köçkünlər kirayə mənzilə yerləşdirilib - RƏSMİ
26/01/2020 [19:18]:
Azər Quliyev seçicilərlə növbəti görüş keçirib - FOTOLAR
26/01/2020 [19:16]:
Kişi onu döyən gəncləri avtomat atəşinə tutdu - VİDEO
26/01/2020 [18:21]:
Ukrayna prezidenti 2019-cu ildə 97 nəfəri əfv edib
26/01/2020 [18:16]:
Karantin elan edilən şəhərlərdən azərbaycanlıların çıxarılması ilə bağlı Çin hökuməti ilə danışıq aparılır
26/01/2020 [18:08]:
Füzuli Məmmədov erməni fitnəsinin qurbanlarına sahib çıxdı... FOTO/VİDEO
26/01/2020 [17:53]:
Ukraynada Azərbaycan diasporu "Mari Akopyan işi" ilə bağlı mövqeyini açıqladı
26/01/2020 [17:37]:
“Qarabağla bağlı qəti addımın nə zaman atılacağı qərarını yalnız ali baş komandan verə bilər”
26/01/2020 [17:30]:
Təxliyə edilən tələbələr Bakıya çatdı
26/01/2020 [17:29]:
Oğuzda dağlıq-meşəlik ərazi yanır
26/01/2020 [16:37]:
Deputatlığa namizəd ölkəmizin tanınmış idmançıları ilə görüşdü - FOTOLAR
26/01/2020 [16:31]:
Türkiyə zəlzələ zonasından təxliyyə edilən tələbələr Naxçıvandan təyyarə ilə Bakıya yola salınıb - YENİLƏNİB
26/01/2020 [16:29]:
Messi şəxsi antirekordunu təkrarlayıb
26/01/2020 [16:20]:
Dağıstan rəhbəri Azərbaycana səfərə hazırlaşır
26/01/2020 [16:12]:
Qüdrət Həsənquliyevin seçicilərlə növbəti izdihamlı görüşü keçirilib - FOTOLAR
26/01/2020 [16:06]:
Qudalar qoşulub qaçdı - Toy təxirə düşdü
26/01/2020 [15:44]:
Bazarda hansı maşınlar bahalaşır? - AÇIQLAMA
26/01/2020 [15:35]:
Həftənin ilk gününə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb
26/01/2020 [15:34]:
Qarabağlı siyasətçilər işğal olunmuş rayonların qaytarılmasını istisna edir
26/01/2020 [15:32]:
Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədəki zəlzələ zonasından təxliyəsi başa çatır - YENİLƏNİB
26/01/2020 [15:29]:
Bakıda dəm qazından kütləvi zəhərlənmə iddiaları ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
26/01/2020 [15:27]:
Sabah növbədənkənar parlament seçkilərilə əlaqədar seçki bülletenlərinin çapına başlanacaq
26/01/2020 [14:59]:
İsrail HƏMAS-ın Qəzzadakı obyektlərinə zərbələr endirib
26/01/2020 [14:59]:
Tramp İranla sanksiyaların ləğvi şərti ilə danışıqlar imkanını rədd edib
26/01/2020 [14:57]:
“Boeing” 777X təyyarəsin təqdim edib:Sınaq uçuşu uğurla başa çatıb
26/01/2020 [14:53]:
“Mən hesab edirəm ki, islahatlar davamlı olacaq, heç zaman dayanmayacaq" - VAHİD ƏHMƏDOV
26/01/2020 [14:48]:
Qəbələ yolundakı dəhşətli qəzada bir ailənin üç üzvü ölüb -VİDEO
26/01/2020 [14:46]:
Türkiyədə zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 35 nəfərə çatıb
26/01/2020 [14:44]:
Sosial şəbəkənin təyyarə yalanı: FHN-dən təkzib
26/01/2020 [14:42]:
İsmayıllı-Qəbələ yolundakı dəhşətli qəzanın görüntüləri - VİDEO
26/01/2020 [14:17]:
Günel Səfərova seçicilərlə görüşdü - Xutorda
26/01/2020 [14:09]:
Deputatlığa namizəd Etibar Abdullayev seçicilərinə videomüraciət etdi - VİDEO
26/01/2020 [12:57]:
Məşhurlar Ziyad Səmədzadənin “BÖYÜK İQTİSADİ ENSİKLOPEDİYA”SI HAQDA
26/01/2020 [12:47]:
"Adamla heç türk dunyasında söz güləşdirən tapılmayıb, sən nə karəsən ki..."
26/01/2020 [12:36]:
Zəlzələ zonasından tələbələr necə təxliyə edilib? - Səfirlik rəsmisi Moderator.az-a danışdı
26/01/2020 [12:35]:
Seçicilər öz isti münasibətlərini bu dəfə də Vahid Əhmədovdan əsirgəmədilər -FOTOLAR
26/01/2020 [12:31]:
Naxçıvani küçəsinin seçiciləri Azay Quliyevi hərarətlə qarşıladı - FOTO + VİDEO
26/01/2020 [12:25]:
Yelena Eyvazlı namizədliyini geri götürdüyünü təsdiqləyib
26/01/2020 [12:23]:
Çingiz Qənizadə Beyləqanın Bünyadlı və Gödəklər kəndində görüş keçirib -FOTOLAR
26/01/2020 [11:57]:
Zəlzələ zonasından təxliyə edilən 105 vətəndaşımızdan 42 nəfəri Naxçıvana çatıb
26/01/2020 [11:53]:
Gülməyin, musiqiyə qulaq asmayın: Məscidin, qəbiristanlığın yanından keçəndə niyə belə edirik...
26/01/2020 [11:52]:
Mütəllim Rəhimov: "İcra hakimiyyəti seçkilərə müdaxiləyə başlayıb"
26/01/2020 [11:50]:
Azərbaycanda dəhşətli qəza: Ölənlər və çox sayda yaralı var - FOTO
26/01/2020 [11:47]:
Əfqanıstanda toyda qumbara partladılıb, onlarla insan yaralanıb
26/01/2020 [11:44]:
40 yaşından sonra ana olan azərbaycanlı MƏŞHURLAR - SİYAHI
26/01/2020 [11:42]:
Bu gün Xalq artisti Aygün Kazımovanın doğum günüdür - FOTOLAR
26/01/2020 [11:35]:
Tehranda sərnişin təyyarəsi təcili eniş edib
26/01/2020 [11:25]:
Zəlzələnin qarşısını alacağını düşünüb 13 nəfəri qətlə yetirdi- Şizofreniya xəstəsindən dəhşətli addım+FOTOLAR
26/01/2020 [11:11]:
Peruda sisternin partlaması 14 nəfərin ölümünə səbəb oldu
26/01/2020 [11:03]:
Türkiyədə zəlzələ qurbanlarının sayı 31nəfərə çatıb
26/01/2020 [10:50]:
Xalq artisti qızına toy etdi - FOTOLAR
26/01/2020 [10:47]:
Xəzərdə zəlzələ oldu
26/01/2020 [10:46]:
Azərbaycanlıların Türkiyədəki zəlzələ zonasından təxliyyəsi gecə ərzində davam edib
26/01/2020 [10:10]:
“Zəlzələ bölgəsindən gələn həmyerlilərimiz İqdırda qarşılanıb Azərbaycana yola salındı...”-FOTOLAR
26/01/2020 [10:08]:
Bu gün doktoranturaya və dissertanturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanları keçiriləcək
26/01/2020 [10:03]:
Çində dəhşətli virusdan ölənlərin sayı artır
26/01/2020 [10:02]:
ABŞ 2030-cu ilə qədər “uçan aviadaşıyıcı”dan istifadə edəcək - VİDEO
26/01/2020 [10:01]:
Obama Trampı “faşist” adlandırıb
26/01/2020 [09:51]:
Bütün arzuları reallaşdırmaq mümkündür: Təbii ki, orada Arzu varsa!
26/01/2020 [09:20]:
“Dükan sahibləri Elazığ –zəlzələ bölgəsi üçün  alınan malları pulsuz verirlər...”
Bütün arxiv bir sırada
11/12/2019 [11:37] - Araşdırma - ( 1370 dəfə baxılıb)

Azərbaycan Türk fəlsəfəsinin problemləri və həll yolları...



I Yazı

AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi,
dosent, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli (Qəzənfəroğlu)

XX əsr Quzey Azərbaycan Türk fəlsəfi və ictimai-siyasi fikir tarixini yazmağın asan olduğu qədər çətin tərəfləri də kifayət qədərdir. Çünki Quzey Azərbaycan xalqı bir əsr ərzində siyasi müstəqillik və siyasi ideologiyalar (islamçılıq, türkçülük, azərbaycançılıq, sosial-demokratizm, marksizm-leninizm, liberalizm və b.) baxımından çox ziddiyyətli dövrünü yaşamış, əlifbasından tutmuş dilinin adına qədər ümummilli məsələlərdə çox ciddi dəyişikliklərlə üzbəüz qalmışdır. Minillər boyu əsasən azad, hürr yaşamış Azərbaycan türklərinin bir qisminin (Quzey Azərbaycanın) çar Rusiyasının işğalına məruz qalıb  “müstəmləkə xalq” siyasətinin qurbanına çevrilməsi, onun fəlsəfəsinə, tarixinə, mədəniyyətinə böyük zərbə olmuşdur. İmperiya ideoloqları (Çar Rusiyası, Sovet Rusiyası) Quzey Azərbaycan türklərini, bütövlükdə Qafqaz türklərini daim işğal altında tutmaq üçün onların yalnız torpaqlarını deyil, milli-mənəvi ruhunu da assimilyasiya etmə prosesinə başlamışdır. Bununla da, ən azı son iki əsrdə imperiya ideoloqları Qafqaz türkləri arasında “parçala və höklm sür!” siyasətinə uyğun olaraq Rusiya təfəkkürlü, rusdilli “azad xalqlar” formalaşdır¬mağa çalımışlar və çalışırlar da. 
Son iki əsrdə imperiya ideoloqlarının Rusiya təfəkkürlü, rusdilli görmək istədiyi “azad xalq¬lar”dan biri də Quzey Azərbaycan türkləri olmuşdur. Çünki Quzey Azərbaycan türkləri Qafqaz türkləri arasında xüsusi çəkiyə sahib olub, utancverici Türkmənçay müqaviləsini (1828, 10 fevral) qətiyyən qəbul etməmiş, daima milli azadlıq davası aparmış və özünü Türk dünyasından, o cümlədən Güney Azərbaycan türkləri ilə Türkiyə türklərindən heç bir zaman ayırmamışdır. Məhz Quzey Azərbaycan türklərinin bu təbii hiss və haqqlarını yaxşı bildikləri üçün də, imperiya ideoloqları Qafqazda türklərə və türklüyə qarşı amansız bir savaş açmış, onları qeyri-türklər və qeyri-türklüklə əvəz etməyə çalışmışdır. Şübhəsiz, onlar üçün bu yolda da, ilk növbədə türklüyü vəhşilik, barbarlıq kimi qələmə vermək, islam dininin xurafat və mövhumatdan uzağa getməməsinə çalışmaq, bununla paralel olaraq qeyri-türkləri (xristian ermənilər, gürcülər və b.) onlara qarşı qoymaq və bununla da Azərbaycan türklərinin milli şüurunda assimilyasiya prosesi aparmaq idi. Deməli, Rusiya ideoloqları Avropada olduğu kimi, türklük və islamlığı Qafqazda, o cümlədən Quzey Azərbaycanda (yeri gəlmişkən, burada coğrafi anlamda nəzərdə tutduğumuz Quzey Azərbaycan indiki Azərbaycan Respublikası ilə tamamilə eyniləş-dirilməməlidir. Əslində burada nəzrədə tutulan Quzey Azərbaycan Dərbənddən Naxçıvana, İrəvana, Lənkərandan Tiflisə qədərki bir coğrafiyanı əhatə edir) təhrif olunmuş şəkildə təqdim etməklə, Rusiya təfəkkürlü, rusdilli “azad, mədəni xalq” yaratmaq niyyəti güdmüşdür. 
Bu proses çar Rusiyası dövründə başlamış və Sovet Rusiyası dövründə isə “uğurla” davam etdirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan türklərini əvvəlcə “tatar” adlandırıb onun dilinin, ədəbiyyatının, tarixinin “yaranma”sının “qayğısı”na qalan rus ideoloqlar Çarlıq dövründə “Rus-tatar məktəb¬ləri”ndə xeyli dərəcədə rusdilli kütlənin formalaşmasına nail ola bilmişdir. Artıq 19-cu əsrin ikinci yarısından başlayaraq “Rus-tatar məktəb¬ləri”nin, Çarlıq universitetlərinin məzunları¬nın böyük bir qismi özünü və təmsil olunduğu cəmiyyətin gələcəyini “Böyük Rusiya”dan kənarda görə bilmirdi. “Böyük Rusiya” mədəniyyətinin, dövlətçiliyinin, tarixinin, fəlsəfəsinin rusdilli, rus təfəkkürlü ziyalıları üçün milli və dini ortaqlığa baxmayaraq, artıq Qacar Türk dövləti, ya da Osmanlı Türk dövləti ilə eyniyyət fərqə, özü də əsaslı fərqə çevrildiyi halda, Rusiyaya münasibətdəki ziddiyyətlər (xüsusilə də din ayrılığı) isə aradan qalxaraq “doğmalıq” hissləri artırdı. Məhz bu “doğmalıq” hisslərinin nəticəsi olmalı idi ki, XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində az da olsa, Azərbaycan türkləri və onun ziyalıları (M.Əzizbəyov, S.M.Əfən¬di¬yev, N.Nərimanov, Ə.Qarayev və b.) arasında nə olursa olsun “Böyük Rusiya”dan ayrılmamaq ideyası var idi.
Doğrudur, çar Rusiyası dövründə bu proses imperiyanı bürüyən inqilablarla, onun dağlması ilə (1917) yarımçıq qaldı və Qafqaz türk¬ləri, o cümlədən Quzey Azərbaycan türkləri Qacarlarla Osmanlı¬lara olan təbii hisslərini əsasən saxlaya bilmişdilər. Hər halda 19-cu əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində Quzey Azərbaycan türklərinin, onun ziyalılarının çoxunun (Ə.Hüseynzadə, Ə.Ağaoğlu, M.Ə.Rəsulzadə, H.Cavid, M.Hadi və b.) əsas fəaliyyət dairəsi və dünyagörüşü Bakı, Gəncədən sonra ya Tehran və Təbriz, ya da İstanbulla bağlı olmuşdur. Cəmi iki ilə yaxın ömür sürən Azərbaycan Cümhuriyyəti də milli dünyagörüşün məhsulu idi. Bu o qədər təbii idi ki, Rəsulzadənin təbrincə desək, Qacarlardan sonra yenidən “istiqlal”ın dadını görmüş Quzey Azərbaycan türklərinin geri addım atmaq yolu yox idi. Əslində Sovet Rusiyasının 71 illik müstəmləkəçilik dövründə aparılan milli az¬ad¬lıq hərəkatında, o iki illik müstəqilliyin ayrıca dəyəri və yeri var idi. 
Ancaq onu da unutmaq olmaz ki, Sovet Rusiyası¬nın 71 illik müstəmləkəçiliyi çar Rusiyasının müstəmləkə-çiliyindən daha ağırlı və sərt oldu. Doğrudur, Sovet-Rus ideoloqları Quzey Azərbaycan türkləri ilə bağlı çar Rusiyasının yarımçıq qoymağa məcbur olduğu rusdilli, rus təfəkkürlü “azad xalq” siyasətini bir qədər gec, yəni 27 aprel faciəsindən dərhal sonra deyil, əsasən 1930-cu illərin ortalarından etibarən başladı. Buna səbəb də aşağıda daha geniş şəkildə qeyd etdiyimiz kimi, marksist-leniniçi Stalin prinsiplərinin tam formalaşmaması və nisbi müstəqilliyin fəlsəfə sahəsində də hökm sürməsi idi. Əslində bu “nisbi müstəqillik” daha çox marksizm-leninizmin təbliğində “sağ və sol opportinistlər”in olması, sovet proletariatının mahiyyətinin tam dəqiqiləşməməsi, milli mədəniyyətlə sosialist mədəniyyət arasındakı ziddiyyətlərin hələ də qalması idi. Ona görə də, represiyayaqədərki dövrdə (1920-1936) “nisbi müstəqil¬lik”dən istifadə edən fəlsəfəçilər də fəlsəfənin əsas problemlərinə, eyni zamanda sosial fəlsəfəyə (cəmiyyət, millət, şəxsiyyət, etnos və s.) aid məsələlərdə istər-istəməz fərqli mülahizələrlə çıxış edirdilər. Represiyayaqədərki dövrdə  kosmopolitizmə yuvarlanma da, “köhnə” və “yeni” nəsil arasında gedən mübarizə də məhz “nisbi müstəqillik” dövrünün məhsulları idi. Bizcə, Sovet Rusiyasında, o cümlədən Quzey Azərbaycanda az-çox fəlsəfi mülahizə¬lərin 1920-1936-cı illər arasında ortaya çıxmasının kökünü də məhz “nisbi müstəqillik”lə izah etmək olar. Ancaq repressiyanın dərinləş¬məsi və Stalin prinsiplərinin gerçəkləşməsi ilə bütün imperiyada, o cümlədən Sovet Azərbay¬canında da fəlsəfi ehkamlar qətiləşdi.
İlk dövrlərdə Quzey Azərbaycanda türklüyü tamamilə inkar edə bilməyən Sovet-Rus ideoloqlarının çox keçmədən Çarlıqdan da sərt formada türksüzləşdirmə siyasətinə baş¬la¬masının milli faciədən başqa bir adı ola bilməzdi. Özü də, onlar bu zaman artıq “tatar” deyil “azərbaycanlı”, “Azərbaycan milləti”, “Azərbaycan dili” anla¬yış¬ları altında assimilyasiya siyasətini həyata keçirməyə başlamışdı¬lar. Sovet-Rus ideoloqlarının türksüzləşdirmə siyasətinin əsasında minillər boyu türklük fəlsəfəsinin daşıyıcısı olan, üstəlik əsas nüvədən zorla ayrı yaşamağa məcbur edilən Quzey Azərbaycan türklərinin milli varlığının üstündən xətt çəkilib yeni, rusdilli, rus təfəkkürlü “xalq” yaratmaq idi. Guya, çar Rusiyasının işğalından sonra, xüsusilə də 19-cu əsrin ikinci yarısında formalaşan “Azərbaycanlı” adlı “xalq” türk dilində danışsa da türk deyilmiş, sadəcə türkdilli imiş, üstəlik bu “türkdilli xalq” yarı Qafqazdillidən, yarı İrandillidən ibarət olub türk¬lər¬in-səlcuqların Azərbaycana gəlməsi ilə zorla türkləşiblərmiş! Sovet-Rus ideoloqları iddia edirdilər ki, Cümhuriyyətə qədər və Cümhuriy¬yət dövründə türklükdən və islamlıqdan yazanlar da, ya siyasi cəhət¬dən zəif olanlar, ya da Türkiyənin cacusları, agentləri rolunda çıxış edənlər imişlər. 
Ancaq bütün bunlarla yanaşı “rusdilli, rus təfəkkürlü xalq”ın tar¬ixi¬nin, ədəbiyyatının, fəlsəfəsinin yazılması da lazım idi ki, o zaman mümkün olduğu qədər onu türklükdən uzaq tutan Sovet-Rus ideoloqları ağılasığmaz, reallığa qətiyyən uyğun gəlməyən mülahizə¬ləri, uydur¬ma¬¬ları həmin məsələlərə aid kitablarda gerçəklik kimi qələmə verir¬dilər. Məsələn, Sovetlər Birliyi dövründə yazılmış 3 cildlik “Azərbaycan tarixi”ndə Babək, Şah İsmayıl, Füzuli, Nəsimi “azər¬bay¬canlı”, dilləri “azərbaycan dili” kimi təqdim olunur, eyni zamanda Şah Abbas, Nadir şah, Ağa Məhəmməd Şah iranlı adlandırılır və düşmən elan edilir, Cümhuriyyətin qurucu və digər liderlərinə hər cürə böhtan atırdılar.
Ən əsas məqsəd o idi ki, Quzey Azərbaycan xalqında, onun ictimai-fəlsəfi fikrində türklük şüurunu tamamilə sıradan çıxarıb, onun yerinə Sovet Rusiyası imperiyasının maraqlarına cavab verən rusdilli, rus təfəkkürlü “Azərbaycan milləti” formalaşdırmaq idi. Sovet-Rus ideo¬loq¬ları Cümhriyyət liderlərinin, xüsusilə də onun qurucusu M.Ə.Rəsul¬zadə¬nin Türk Cümhuriyyətinə verdiyi “Azərbaycan” adını tamamilə fərqli bir qəlibə salıb bir tərəfdən türklükdən, Türk dünyasın¬dan ayrırır, digər tərəfdən isə onu Rusiyaya daha yaxınlaşdırb daimi bir aslılıq, müstəmləkəçilik halına gətirməyə çalışırdılar. Bunun üçün də yalnız türk təfəkkürlü insanları repressiya etməklə, ya da ölkədən qaçırmağa nail olmaqla kifayətlənmir, eyni zamanda rusdilli orta məktəblərin (ali məktəblərdə də eynilə), ya da bölmələrin sayını sürətlə çoxaldırdılar. Sovet-Rus ideoloqları elə bir şərait yaradırdılar ki, Quzey Azərbaycan xalqının, onun qabaqcıl insanlarının dünyagörüşü ancaq Rusiyayla, Rus mədəniyyəti ilə bağlı olsun və öz varlıqlarına görə ruslara, Moskvaya daima borclu hiss etsinlər.

"Qocaların əlini öpməkdənsə bir kəndin mağazaya olan borclarını sildirəydiniz..."
Qüdrət Həsənquliyev qəzalı binanın sakinləri ilə görüşüb - FOTOLAR
Bunu əsla etməyin -XƏBƏRDARLIQ...
Zəlzələdən sonra etdikləri şok yaratdı - AĞLASIĞMAZ... + VİDEO
Dağıntılar altından çıxarılan ananın fəryadı ürəkləri parçaladı - DƏHŞƏT...+ VIDEO
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Dünya
Trampın gizli videosu yayıldı, işlər lap dolaşdı -FOTO/VİDEO
Cəmiyyət
Qüdrət Həsənquliyevin seçicilərlə növbəti izdihamlı görüşü keçirilib - FOTOLAR
Cəmiyyət
Zəlzələnin qarşısını alacağını düşünüb 13 nəfəri qətlə yetirdi- Şizofreniya xəstəsindən dəhşətli addım+FOTOLAR
Maraqlı
Müəllim şagirdin çəkdiyi rəsmə müdaxilə etdi: Ölkə ayağa qalxdı!
Gündəm
Ermənistan Xarici İşlər naziri deputatlarla qapalı görüş keçirdi -  Qarabağdakı 31 mart “seçkiləri” ilə bağlı...
Həftənin ən çox oxunanları
Aldadılan qadının qisası dəhşət saçdı - Ərinin cinsi orqanına... + FOTOLAR
İranlı general Elçin Quliyevin barmağına niyə üzük taxdı? – Üzüyün hərbi-siyasi anlamı...
“O qızları da, əxlaqsızlıqla məşğul olan ərəbləri də güllələmək lazımdır...”
Gürcülər Ermənistana gedən  dövlət yolunu bağladı...-FOTO
Paşinyan 7 rayonun qaytarılmasından danışdı: "Onlar razılaşsa, dərhal masaya qoyulacaq..."
"Qarabağ cəhənnəmə çevrilməlidir, hər gün Ermənistana əsgər meyiti getməlidir..."
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular...”
ABŞ-ın yeni nəsil dronları Rusiya və Çini qorxuya saldı: Onları vurmaq mümkün deyil, çünki...
Erməni helikopterini vuran MAXE Saleh Məmmədova səsləndi: "Bir şey fikirləşmirlər..."
İki nəvəsi olan kişi yeniyetməni meşəyə aparıb zorladı: 16 yaşlı qızın dramı – VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247