Xəbər lenti
26/09/2020 [01:08]:
Xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən məşhur aktrisa: “Həbsxandan mənə məhbuslar məktub yazırdı...”-FOTOLAR
25/09/2020 [23:35]:
Ən gənc tələbə o oldu - 15 yaşı var
25/09/2020 [23:28]:
40 min pakistanlı Azərbaycana gəlib – RƏSMİ
25/09/2020 [23:08]:
“Korifey sənətkarlarımız bilsəydilər ki, onların yerini bayağı müğənnilər tutacaq..."
25/09/2020 [23:07]:
Ukraynada hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb, ölənlər var - VİDEO
25/09/2020 [22:37]:
Operator aparıcının üzü əvəzinə sinəsini efirə verdi - VİDEO
25/09/2020 [22:15]:
“Biz daha 25 il oturub torpaqların danışıqlar yolu ilə həllini gözləməyəcəyik”
25/09/2020 [22:11]:
ABŞ-dan Azərbaycandakı vətəndaşlarına XƏBƏRDARLIQ - Abşerondan çıxmayın!
25/09/2020 [22:01]:
Türkiyədə son sutkada daha 73 nəfər koronavirusdan ölüb
25/09/2020 [21:58]:
Gədəbəydə qadın keçmiş əri tərəfindən bıçaqlanıb
25/09/2020 [21:54]:
“Qarabağ” məğlubiyyətdən son anda qaçdı
25/09/2020 [21:52]:
Əbülqasım Hüseynzadənin 130 illik yubiley günüdür
25/09/2020 [21:51]:
Milyonlarla insanın həyatını xilas edən siçan qızıl medalla mükafatlandırıldı...
25/09/2020 [21:50]:
Lukaşenko: “Qərb ölkələrindən gələnlər üçün karantin tətbiq edə bilərik”
25/09/2020 [21:47]:
Azərbaycanda xalq-ordu-dövlət birliyi sarsılmazdır
25/09/2020 [21:29]:
Xidmət avtomobilində cinsi əlaqəyə girməyin bədəlini ağır ödədilər - RƏZALƏT...
25/09/2020 [21:16]:
Əməkdar artist Xanlar Haqverdiyevin doğum günüdür
25/09/2020 [21:13]:
Xalq Artisti Alim Məmmədovun 70 yaşı tamam olur
25/09/2020 [21:08]:
Səfərbərlik Xidməti məlumat yaydı
25/09/2020 [20:56]:
Plastik üz qoruyucularının təsirsiz olduğu sübut olundu...
25/09/2020 [20:52]:
"Ermənilər 5 rayon təklif edəcək, Kəlbəcər və Laçın dəhlizini isə öz nəzarətlərində saxlayacaqlar"
25/09/2020 [20:37]:
“5 rayon” məsələsinə ən sərt cavabı Prezident verdi” – Aqil Məmmədov
25/09/2020 [20:21]:
Vəkillər Kollegiyası üç vəkil bürosunu qeydə aldı
25/09/2020 [20:19]:
Elçin Sadıqovun fərdi vəkil fəaliyyəti ləğv edildi
25/09/2020 [20:17]:
"Barselona" "Mançester Siti"nin müdafiəçisini icarəyə götürür
25/09/2020 [20:16]:
Bu il 2000-dək şəxs vaxtından əvvəl cəzadan azad olunub və ya yüngül rejimli müəssisəyə keçirilib
25/09/2020 [20:16]:
Nazir: "Hazırda 3000-ə yaxın məhkum elektron qolbaq daşıyır"
25/09/2020 [20:15]:
Millət vəkili parlament iclasında görün nə etdi - RƏZALƏT...+ VİDEO
25/09/2020 [20:14]:
Pakistan səfiri: "Ermənistanın təxribatları beynəlxalq hüquqa ziddir"
25/09/2020 [20:13]:
"Atletiko" Luis Suareslə müqavilə bağladı
25/09/2020 [20:12]:
Koronavirusla bağlı sürətli test yaradılıb
25/09/2020 [20:11]:
Bugün görkəmli yazıçı-publisistin doğum günüdür
25/09/2020 [19:55]:
Günay Əfəndiyeva “Türkologiyanın bugünü və sabahı” adlı video-konfransda iştirak edib
25/09/2020 [19:51]:
Bu itlər koronavirusu qoxlamaqla müəyyən edir - FOTOLAR
25/09/2020 [19:34]:
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin səlahiyyətləri artırıldı
25/09/2020 [19:31]:
“Osmanlıcadan tərcümə türkə”…nə demək?!
25/09/2020 [19:29]:
Baş Nazirdən təhsillə bağlı daha bir qərar
25/09/2020 [19:26]:
Bu gün məşhur teatr xadiminin doğum günüdür
25/09/2020 [19:23]:
BQXK ölkəmizlə ədliyyə sahəsində səmərəli əməkdaşlıq edir
25/09/2020 [19:20]:
Dövlət hesabına rusdilli təhsil ləğv edilsin!
25/09/2020 [19:19]:
Tibb Universitetinə yeni prorektor təyin olunub
25/09/2020 [19:13]:
Şuranın dəstəyilə 20 ailəyə humanitar yardım təqdim edilib
25/09/2020 [18:49]:
"Azərbaycan hakimiyyəti ləngimdən işğalçı Ermənistana qarşı azadlıq müharibəsinə başlamalıdır"
25/09/2020 [18:47]:
Bugün XX yüzil Azərbaycan şeirinin klassiklərindən olan Mirzə Əli Möcüzün anım günüdür
25/09/2020 [18:37]:
Almaniya azərbaycanlıları ilə videogörüş keçirilib
25/09/2020 [18:33]:
Rusiyada ahıl qadın tatarca danışdığına görə rus kişi tərəfindən döyüldü -RƏZALƏT...
25/09/2020 [18:32]:
İlin sonunadək daha 5 yeni qəsəbə istifadəyə veriləcək - Dövlət Komitəsi
25/09/2020 [18:09]:
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
25/09/2020 [17:57]:
Azərbaycan Texniki Universitetinin sabiq prorektoru vəfat etdi
25/09/2020 [17:54]:
“Türkiyənin Suriya və Liviyada Rusiyanın başına gətirdiyini, Azərbaycan Cənubi Qafqazda gətirəcək”
25/09/2020 [17:53]:
128 mehmanxanada epidemiya əleyhinə qaydalar pozulub
25/09/2020 [17:42]:
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
25/09/2020 [17:33]:
Novxanıdakı milyonluq sarayın sahibi tapıldı - Video
25/09/2020 [17:24]:
Direktor olmaq istəyənlər üçün sənəd qəbulunun vaxtı açıqlanıb
25/09/2020 [17:18]:
AQTA: Mehmanxanaların daha sərt yoxlanması regionlarda həyata keçirilir
25/09/2020 [17:16]:
Məcburi köçkünlər üçün keçirilən ilk yardım təlimləri başa çatıb
25/09/2020 [17:09]:
Bakıda soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb
25/09/2020 [17:06]:
UNEC-in 90 illik yubileyinə töhfə: nəfis tərtibatda kitablar
25/09/2020 [17:01]:
Mühəndis-istehkam bölmələri ilə döyüş hazırlığı üzrə məşğələləri keçirilir - VİDEO
25/09/2020 [16:59]:
“Oktyabrın 20-dən sonra toylar başlayacaq“ - Ədalət Şükürov
25/09/2020 [16:58]:
ETSN-də daha 56 vakant yer müsahibəyə çıxarılacaq
25/09/2020 [16:33]:
“Ya rus olsun, ya yəhudi olsun,  nəsə azərbaycanlı olmasın...”- Keçmiş nazir müavini 
25/09/2020 [16:29]:
"Bu gün BMT TŞ-nin qətnamələrinin reallaşdırılmasında ikili standartlar mövcuddur"
25/09/2020 [16:27]:
Neftçala şəhər şəbəkəsinə içməli suyun verilməsi təmin olunacaq - FOTO
25/09/2020 [16:14]:
AQTA-dan toylara icazə verilməsi ilə bağlı AÇIQLAMA
25/09/2020 [16:12]:
"Nar"ın baş sponsorluğu ilə "Breyn Rinq"in yeni mövsümünə start verilir
25/09/2020 [16:02]:
Azərbaycanda koronavirus səbəbindən daha 2 sinif distant təhsilə keçib
25/09/2020 [16:01]:
ATU-nun kafedra müdiri kəskin respirator virus infeksiyalarının yayılmasından danışdı
25/09/2020 [15:57]:
Məktəblərdə koronavirusla bağlı bugünkü vəziyyət açıqlandı - RƏSMİ
25/09/2020 [15:50]:
Moderator.az yazdı, Milli Qəhraman övladının mənzil problemi həll olundu
25/09/2020 [15:38]:
ABŞ-ın üç ştatında rekord yoluxma qeydə alındı
25/09/2020 [15:36]:
Azərbaycanda indiyədək 1087578 koronavirus testi aparılıb
25/09/2020 [15:35]:
Azərbaycanda son sutkada 101 nəfər COVID-19-a yoluxub, 137 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
25/09/2020 [15:32]:
1000 nəfərlik zala 100 qonaq - Toyda hər kəs maska ilə iştirak etsin - VİDEO
25/09/2020 [15:20]:
Azərbaycanda oğlan keçmiş sevgilisinə hücum etdi - ANBAAN VİDEO
25/09/2020 [15:07]:
"Qapalı şəraitdə toy etmək olar" - ŞƏRTLƏR AÇIQLANDI
25/09/2020 [15:05]:
“Biz bütün çətinliklərə dözüb Qarabağsızlıq ləkəsini üstümüzdən götürməliyik...”
25/09/2020 [15:03]:
İstirahət mərkəzi ərazisində ağacların məhv edilməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb
25/09/2020 [15:02]:
Daha 3 rayonda 19 ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edilib
25/09/2020 [15:00]:
DİM abituriyent və subbakalavrlara müraciət edib
Bütün arxiv bir sırada
15/12/2019 [15:29] - Cəmiyyət - ( 1015 dəfə baxılıb)

“Şiə hilalı”nın aqibəti necə olacaq? - İranın Yaxın Şərqdən qovulma prosesi ekspertlərin gözüylə



Livanın rabitə naziri Camal əl-Cərrah özünün Tvitter hesabında deyib ki, İran istədiyi şəkildə özünü müdafiə edə bilər, ancaq Livan nə başqa ölkələrin istifadəsi üçün açıq bir meydandır, nə də SEPAH-ın poçt qutusu.

Livanın rabitə nazirinin bu açıqlaması nə anlama gəlir? Ümumiyyətlə, son vaxtlar İran İraqda və Suriyada da sıxışdırılır. Bu hadisələr İranın “Şiə hilalı” strategiyasından imtinası ilə nəticələnə bilərmi?


  Ovqat. com-un suallarını cavablandıran politoloq Kamran Sultanlı dedi ki, İran İraq-Suriya-Livan vasitəsilə regionda “Şiə hilalı” formalaşdirıb: "Suriyada Əsədin qalib gəlməsi və İrana bağlı güclərin bu qələbədə rolu, İraqda "Həşdi-Şabi"nin, Livanda isə İran xarici siyasətinin əsas instrumental aləti olan "Hizbullah"ın Suriyada böyük döyüş yolu keçib təcrübə toplaması İsraili narahat edir. Cunki İran məhz bu proksi qüvvələr vasitəsilə rəqibləriylə birbaşa üz-uzə qalmaqdan yayınır.

İraqda baş verən etirazları, Bəsrədə İran konsulluğunun yandırılmasını Tehrana qarşı İraqda sıxışdırılma siyasətinin başlanması hesab edən K. Sultanlının  sözlərinə görə, Həşdi Şabinin SEPAH kimi bir quruma çevrilməsi iraqlıları qane etmir: "Çunki SEPAH İran iqtisadiyyatını tor kimi nəzarətinə alıb. İndi İraqda da bu cür qurumun yaradılmasının yerli əhali istəmir.

 

Digər tərəfdən İraqda son illər panərəbizm şiəliyi üstələyir. Bu da öz növbəsində İrana qarşı sərt ritorikanı gücləndirir. Hətta şiə lider olan Sairun hərəkatının lideri Muqteda Sədr son illər Səudiyyə Ərəbistanı ilə yaxınlaşır. Səudiyyə Ərəbistanı kilit nöqtə olan İraqda İranı sıxışdırmağa çalışır. ABŞ da arxa fonda bu prosesi dəstəkləyir.

"Hizbullah" döyüş təcrübəsi və əlində olan silahlara görə hardasa təhdid formalaşdırir. İraq Suriya ilə kommunikasiya baxımından, Suriya isə Livanla hilalı tamamlamaq, "Hizbullah" birbaşa logistik dəstək vermək və Aralıq dənizinə çıxmaq baxımından əhəmiyyətli regional lahiyədir. İranın burada müəyyən uğurları var, amma artıq iqtisadi cəhətdən küncə sıxısan İrana qarşı Livan, İraq və Suriyada ciddi həmlələr edilir. Unutmuyaq ki, İraqda olan şiə lider Sistani də İranın vilayəti-fəqih sistemini qəbul etmir və dünyəviliyin tərəfdarıdır".

 

Livanda "Hizbullah"a qarşı müəyyən quvvələr olduğunu qeyd edən Sultanlının fikrincə, həmin qüvvələr İranın təsirini azaltmaq üçün hər şey edirlər: "Bu baxımdan indi regionda olan Səudiyyə Ərəbistanı və İsrail, habelə onların əsas dəstəkçisi ABŞ İranı regiondan çıxartmağa çalışır. Burada onlar daxili proseslərə ümid edirlər, amma İran "Hizbullah"dan istənilən halda vaz keçməyəcək. Bu, İran sisteminin ayaqda qalması üçün önəmli bir təşkilatdır, lakin bu cür iqtisadi vəziyyətdə proksi qüvvələrə ayrılan xərclər daxildə gərginliyi artıra bilər". 

İranın hələlik şiə hilalını formalaşdırdığını və regionda önəmli aktyora çevrildiyini vurğulayan Sultanlı qeyd etdi  ki, ABŞ-ın İraqa müdaxiləsindən sonra məhv edilən sünni elita İraqda İran təsirini artırdı: "Lakin İran tətbiq olunan sanksiyalar nəticəsində həm proksi qüvvələrinə dəstək ola, həm də daxildə olan böhranı həll edə biləcəkmi, bunu zaman göstərəcək. Çünki artıq insanlar buna və onların pullarının xarici əməliyyatlara xərclənməsinə kəskin etiraz edir. Hələlik rejim tab gətirir, lakin nə qədər tab gətirəcək, bu, proseslərdən asılı olacaq".

 

İranın Yaxın Şərqdə önəmli bir təsirə malik güclu ölkə olduğunu vurğulayan politoloq Turan Rzayevin sözlərinə görə isə İranın güclü olması və Yaxın Şərqin digər ölkələri kimi inqilablara, dağıntılara məruz qalmamasının bir çox səbəbi var:

­­

"1. Bunlardan ən önəmlisi ölkədə hakim şiə ideologiyasının olması;

2. Regiona təsir edəcək bu ideologiya əsasında formalasan radikal qruplasmaları maliyyələşdirməsi.

  

İran Yaxın Şərqdə bir çox şiə ideologiyasına sahib radikal silahlı qruplaşmaları maliyyələşdirir. Məsələn, İraqda "Həsdi-Şabi" Yəməndə "Husi", Fələstində "Həmas" və nəhayət, Livanda "Hizbullah". Bu səbəbdən İsrail başda olmaqla, bir cox ölkə İranla birbasa konfliktdən cəkinir. Lakin hazırda Yaxın Şərq regionunda vəziyyət heç də İranın istədiyi kimi getmir. İranın regionda ən əsas vuran əli "Hizbullah"ın Livanda mövqeyi ciddi şəkildə zəifləməkdədir. Bu səbəbdən Livan İranın bu cür bəyanatlarına sərt reaksiya verir.

Məsələ ondadır ki, regionun bir cox ərəb ölkələri daha İsraillə münaqişə istəmirlər, əksinə, qarşılıqlı əlaqələrə daha çox meyillidirlər; məsələn, Misir, İordaniya və elə Livanın özü.

 

Livan İsraillə qarşılıqlı razılaşma nəticəsində ilk növbədə ölkədəki siyasi iqtisadi vəziyyəti ciddi ölcüdə nəzarət altına alıb.

Digər tərəfdən, İsrail hərbi birləşmələri ilə birgə "Hizbullah"ın bir cox önəmli məntəqələri zərərsizləşdirilib. Butun bu səbəblərdən İranın Livandan öz forpostu kimi bəhs etməsini Livan tərəfi belə aqressiv qarsılayır. Düzdür, bundan 5-6 il öncə Livan belə bəyanat verə bilməzdi. Çünki ölkədə ciddi mənada "Hizbullah" qorxusu və təsiri vardı. "Hizbullah"ı əsas maliyyələşdirən ölkə isə İrandır".

Son zamanlar İranın regiondan sıxısdırıldığını və regionda təsirinin ciddi ölcüdə azaldığını qeyd edən T. Rzayev deyib ki, bunun bir çox səbəbləri var:

 

"Birincisi, İrandaki sabit daxili siyasi vəziyyət son ildə pozulmaqdadır. Düzdür, ölkə nə Suriya, nə də İraqın vəziyyətinə düşməsə də, İran son bir neçə ildə 2 böyük etiraz dalğasıyla silkələndi. Bu da istər- istəməz ölkə rəhbəriliyini daxili sabitliyə yonəlik addımlar atmaga vadar etdi ki, bunun məntiqi sonluğu olaraq ölkə xaricindəki radikal silahlı qruplaşmaların maliyə yardımı azaldı.

İkincisi, İran maliyyəsi ciddi ölcüdə Qərbin və ABŞ-ın sanksiyaları ilə zərər görməkdədir. İstər-istəməz ölkə maliyyəsinin zəifləməsi İranda işsizlik və etirazlara yol açır ki, ölkə yuxarda qeyd etdiyim nəticələrlə üzləşməli olur.

Üçüncüsü, İranın dəstəyi ilə maliyələşən radikal silahlı qruplaşmalar son zamanlar fəaliyyət göstərdikləri ölkələrdə heç də yaxşı prestijə malik deyillər. Bu da yerli əhalinin onlardan üz döndərməsinə, hətta sıralarını tərk etməsinə gətirib cıxarır. Bütün bu səbəblər İranın regionda təsirinin azalmasını bir daha sübut edir".

loading...
Xidmət avtomobilində cinsi əlaqəyə girməyin bədəlini ağır ödədilər - RƏZALƏT...
Plastik üz qoruyucularının təsirsiz olduğu sübut olundu...
Bu itlər koronavirusu qoxlamaqla müəyyən edir - FOTOLAR
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
Buradakı qayalar, kiçik evlər, güllər bu məkanı nağıllar aləminə bənzədir... - FOTOLAR
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Şou-biznes
Xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən məşhur aktrisa: “Həbsxandan mənə məhbuslar məktub yazırdı...”-FOTOLAR
Dünya
Milyonlarla insanın həyatını xilas edən siçan qızıl medalla mükafatlandırıldı...
Gündəm
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
Cəmiyyət
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
Cəmiyyət
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”

Yazar
İlham İsmayıl
Bəyanatı silmək mümkündür, uduzulmuş savaşın itkilərini silmək olmur...
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Azərbaycanda nazir erməni gözəlçəsinin gecə təklifini rədd edib kabinetindən qovdu...
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247