Xəbər lenti
24/01/2020 [10:45]:
Bu xidmətindən yararlanan şəxslərin 36 faizi boşanmaqdan imtina edib - RƏSMİ
24/01/2020 [10:40]:
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasının yaranmasının 8 ili tamam olur
24/01/2020 [10:37]:
Azərbaycan torpağında  iki erməni işğalçısı yaralandı... 
24/01/2020 [10:22]:
İlham İsmayıla ağır itki üz verdi...
24/01/2020 [10:18]:
Bakı məktəbində qızları oğurlayan qadın peyda olub?- FOTO- RƏSMİAÇIQLAMA
24/01/2020 [10:16]:
AŞ PA müşahidəçiləri Bakıda görüşlərə başladı
24/01/2020 [10:14]:
"Nə 70 illik ömrünün son 15 ilində bu vəzifəni daşıyan səhiyyə naziri, nə də..."
24/01/2020 [10:13]:
Sabirabadda özünü rəisi kimi təqdim edən şəxs həbs olunub
24/01/2020 [10:11]:
Hərbi ekspert: "Azərbaycan ordusunun silah və texnika parkı 80% yenilənib"
24/01/2020 [10:09]:
Nərmin Quliyevanı qətlə yetirən şəxsə qarşı yeni ittiham irəli sürülüb
24/01/2020 [10:06]:
Ermənilərdən növbəti Qarabağ təxribatı - Şuşa qalası erməniləşdirilir...
24/01/2020 [09:55]:
Öldürücü virusun Azərbaycanda yayılma təhlükəsi var - baş infeksionistdən xəbərdarlıq
24/01/2020 [09:51]:
"Erməni Kəlbəcərin ekologiyasından ötrü canını qoyur - biz də Qobuda ev almaqdan ötrü min cildə giririk...”
24/01/2020 [08:03]:
“Dünyanın sonuna 100 saniyə qaldı!..”-  “Qiyamət saatı” irəli çəkildi...
24/01/2020 [07:33]:
"Intihar edən insan Allahın iradəsi əleyhinə gedər və özünü cəhənnəm əhlindən edər..."
24/01/2020 [00:27]:
"Qarabağ cəhənnəmə çevrilməlidir, hər gün Ermənistana əsgər meyiti getməlidir..."
24/01/2020 [00:26]:
Rafiq Əliyevlə bağlı iki möhtəşəm kitab təqdim ediləcək
24/01/2020 [00:24]:
Azərbaycanlıları belə qırdılar: Rus TV-sində şok - Video
24/01/2020 [00:13]:
SDU-da ənənəvi "Açıq qapı" günü keçirilib - FOTOLAR
23/01/2020 [23:56]:
Dəniz Baykal “donuz qripi”nə yoluxdu
23/01/2020 [23:33]:
Məhkəmə-hüquq islahatlarının dərinləşdirilməsinə dair Fərmanın icrası üzrə tədbirlər davam etdirilir
23/01/2020 [23:23]:
Deputatlığa namizəd Biləcəri qəsəbəsində sakinlərlə görüşüb - VİDEO
23/01/2020 [23:12]:
"O, özünün yüksək mədəniyyəti, qayğıkeşliyi və xeyirxahlığı ilə seçilir..."
23/01/2020 [23:03]:
ABŞ İranın vurduğu bazaya “Patriot” yerləşdirir
23/01/2020 [22:44]:
Vaqif Əsədov: “Sürücülər yol polislərinə başqa şey təklif edirlər”
23/01/2020 [22:42]:
Azərbaycan və Türkiyə arasında dostluq əlaqələrinin daha da gücləndirilməsi müzakirə olundu
23/01/2020 [22:39]:
Alt paltarı ilə işə gələn polis məmuruna məhkəmə haqq qazandırdı - MARAQLI... + VİDEO
23/01/2020 [22:36]:
Qənirə Paşayeva seçiciləri ilə fərdi şəkildə görüşdü - FOTOLAR
23/01/2020 [22:24]:
"İranla ABŞ arasında silahlı toqquşma fəlakətlə nəticələnə bilər"
23/01/2020 [22:21]:
ABŞ-ın vitse-prezidenti dünyanı İrana qarşı çağırdı
23/01/2020 [22:19]:
Çində koronavirusa yoluxanların sayı 644-ə, ölənlərin sayı 18 nəfərə çatıb
23/01/2020 [22:17]:
Arvadının rəfiqəsi ilə paylaşdığı sirri öyrənən ər dərhal boşandı
23/01/2020 [22:15]:
İşçilərə verilən "cəza" bütün dünyanın diqqətini çəkdi - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
23/01/2020 [21:49]:
Ziyad Səmədzadənin seçicilərlə qələbəlik görüşlərindən FOTOLAR
23/01/2020 [21:43]:
AzTV-dən müğənninin mənbəsiz iddialarına CAVAB: AzTV-nin bu adda solisti yoxdur
23/01/2020 [21:43]:
Leyla Əliyevadan bacısına təbrik -VİDEO
23/01/2020 [21:40]:
"“Vüsalə" adından iyrənirəm...”
23/01/2020 [21:39]:
Konstitusiya Məhkəməsinin hakiminə ağır itki üz verdi...
23/01/2020 [21:22]:
"Rəsmi Bakı mütləq "Qarabağ seçimi" ilə məşğul olmalıdır..."
23/01/2020 [21:20]:
12 yaşıma çatanda bu barədə ailəmə danışmaq qərarına gəldim, bundan sonra bir daha..."
23/01/2020 [21:01]:
Azay Quliyev İsrafil Haşımov, Üzeyir Hacıbəyli, Svetlana Məmmədova və Ənvər Əlixanlı küçələrinin sakinlərilə görüşdü - FOTOLAR
23/01/2020 [20:54]:
Hacı Salayev namizədliyini geri götürdü: “Deputat olduğuma peşman oldum”
23/01/2020 [20:32]:
“Postdan qaçan əsgər nə cəza alırsa, dərsdən qaçan şagird də o cəzanı almalıdır...”
23/01/2020 [20:22]:
Dəhşətli virus daha iki ölkəyə keçdi, təhlükə getdikcə artır
23/01/2020 [20:19]:
Azərbaycanda bədbəxt hadisə: 3 nəfəri "tok" vurdu
23/01/2020 [20:17]:
Robotlar xəritəsiz hərəkət edəcək: ŞOK ixtira
23/01/2020 [20:15]:
İki nəvəsi olan kişi yeniyetməni meşəyə aparıb zorladı: 16 yaşlı qızın dramı – VİDEO
23/01/2020 [19:50]:
Klassik yaltaqlar gedir – modern yaltaqlar gəlir: nəsə dəyişərmi heç?..
23/01/2020 [19:40]:
26 il sonra nəşi məzardan çıxarılan şəhidin xanımı: “Bir axşam evdə tək idim...” -
23/01/2020 [19:24]:
Ermənistanda hərbi hərəkətlənmə - 100-ə yaxın vertolyot havada...
23/01/2020 [19:23]:
Süleymanini vuran PUA-lar bu ölkədən qalxıb
23/01/2020 [19:17]:
Azərbaycan XİN Yerevanın 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı şərhlərinə cavab verib
23/01/2020 [19:11]:
Azərbaycan ilə Dünya İqtisadi Forumu arasında əlaqələrin yeni səhifəsi başlayır
23/01/2020 [19:03]:
İrəvan yenə təkrarladı: “Qarabağ Azərbaycana verilməyəcək”
23/01/2020 [19:01]:
Afinaya şok: Türklər muxtariyyət istəyir
23/01/2020 [18:57]:
Putin blokadada ölən qardaşı barədə danışdı
23/01/2020 [18:55]:
Bakıda itkin düşən şəxs qaçaqmalçı olub
23/01/2020 [18:49]:
Ümumrusiya Dövlət Xarici Ədəbiyyat Kitabxanasının nümayəndə heyəti ADU-da olub
23/01/2020 [18:45]:
Dövlət Komitəsi yeni könüllülərin qeydiyyatına BAŞLADI
23/01/2020 [18:45]:
Britaniya kral ailəsi haqda  satirik cizgi filmi çəkildi...-FOTO
23/01/2020 [18:42]:
Məzahir Pənahovdan namizədlərə ÇAĞIRIŞ - “Bunları sizin xoşunuza gəlməkdən ötrü demirəm”
23/01/2020 [18:26]:
MSK seçicilərə ərzaq paylayan namizədlə bağlı araşdırmaya BAŞLADI
23/01/2020 [18:25]:
Bakcell və İNNOLAND gənc developerləri investorlarla tanış edib
23/01/2020 [18:20]:
“Gənclər arasında vətənpərvərliklə bağlı müsabiqələrin keçirilməsi təqdirəlayqidir”
23/01/2020 [18:10]:
Ermənistanda dövlət çevrilişinin qarşısı alınıb
23/01/2020 [18:01]:
Prezident İlham Əliyev Vaqif Şadlinskini təltif edib
23/01/2020 [18:00]:
“Deputat seçilən deyil, toyuqlarımız əldən getdi...”
23/01/2020 [17:57]:
Diaqnostik qiyməntləndirmə ilə sertifikatlaşdırma arasındakı fərqi AÇIQLANDI
23/01/2020 [17:54]:
Məzahir Pənahov siyasi partiyalara müraciət edib
23/01/2020 [17:13]:
İbtidai sinif müəllimlərinin sertifikasiyası doqquzuncu sinif səviyyəsində keçiriləcək? - RƏSMİ
23/01/2020 [17:03]:
Magistraturaya qəbul qaydaları açıqlandı
23/01/2020 [17:02]:
NASA-nın yer kürəsinə gətirməyə çalışdığı qızıl asteroid...- ARAŞDIRMA
23/01/2020 [16:45]:
Nazir müavini vətəndaşlarla görüşdü -FOTOLAR
23/01/2020 [16:35]:
Erməni nazir: “Qohumları Qarabağda saxlanılan Azərbaycan vətəndaşlarını ziyarət edə bilər”
23/01/2020 [16:35]:
Dünyanı qorxuya salan dəhşətli virusun müalicəsi tapıldı
23/01/2020 [16:19]:
"Nazirlik məsuliyyəti Baş Prokurorluğun üzərinə atdı" - Bloklanan saytın baş redaktoru
23/01/2020 [16:19]:
Həkimlərə müjdə - Maaşları artırılır
23/01/2020 [16:17]:
On yaşlı məktəblidən hamilə qalan qızın anası danışdı: “Abort haqqında düşünmürük”
23/01/2020 [16:16]:
“Vücudum istənilən cəsarətli bir geyimi insanlara nümayiş etdirməyə imkan verirsə, niyə də bunu etməyim?”
23/01/2020 [16:06]:
Toy kortejində silahdan atəş açıldı - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
15/12/2019 [19:45] - Dünya - ( 1077 dəfə baxılıb)

Britaniyalı alim Qarabağdan yazdı: Şizofrenik Ermənistan



“Armenia and Azerbaijan: Anatomy of a Rivalry” ("Ermənistan və Azərbaycan: Rəqabətin anatomiyası") kitabının müəllifi Laurence Broers alimdir.

20 ildən çoxdur ki, Qafqaz üzrə münaqişələri araşdırır. Adıçəkilən kitab Edinburq Universiteti tərəfindən nəşr edilib. Müəllifin bundan əvvəlki kitabı isə Ermənistanda baş vermiş məxməri inqilabla bağlı olub.

ABŞ-a bağlı “Eurasianet.org” saytı həmin kitabla bağlı yazı hazırlayıb. Azərbaycan üçün xüsusi həssaslığa malik olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ön plana çıxarıldığı həmin yazını diqqətinizə çatdırırıq.

Peşəkar siyasətçilər üçün nəzərdə tutulmuş sayt Ermənistan və Azərbaycan arasında mövcud olan davamlı rəqabətin səbəblərini açıqlayır. Hər iki tərəfin bu çətin bir rəqabətə sürüklənməyə məhkum olduğunu bildirir.

Məqalədə deyilir ki, 2019-cu ildə nəşr olunmuş bu kitab Karneqi Beynəlxalq Sülh Fondunun təhlilçisi, britaniyalı jurnalist Tomas de Vaalən 2003-cü ildə Nyu Yorkda çap olunmuş “Qara bağ: Ermənistan və Azərbaycan sülh və savaş yollarında” kitabı ilə müqayisə oluna bilər. Jurnalist Tomas de Vaaldan fərqli olaraq Laurence Broers alimdir və bundan doğan yanaşma hər iki kitabda aydın şəkildə hiss olunur.

Buradaca kiçik bir haşiyə çıxaraq qeyd edək ki, Tomas de Vaalın Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı yazıları ermənilər tərəfindən xoş qarşılanmır. Azərbaycanda isə ona simpatiya var. Laurence Broerslə bağlı vəziyyət necə olacaq? İndidən nəsə demək çətindir...

Broers iddia edir ki, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin Abxaziya və ya Dnestryanı kimi postsovet məkanının mübahisəli əraziləri ilə, İsrail və ərəb dövlətləri arasındakı qarşıdurma və ya Hindistan və Pakistan arasındakı uzun müddət davam edən rəqabətlərlə müqayisə etmək doğru olmazdı. "Döyüşənlər arasında güc balansı, hərbi qüvvələrin miqyası və real dağıdıcı potensialın dayanıqlığı baxımından 1990-cı ildən başlayan Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi Avrasiyada mövcud olan digər münaqişələrdən ciddi şəkildə fərqlənir", kitabın müəllifi yazır.

Söhbət həm də ondan gedir ki, adətən işğal edən tərəf işğal olunan tərəfdən güclü olur. Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində isə vəziyyət tam fərqlidir. Dostlarımız da, düşmənlərimiz də etiraf edir ki, Azərbaycanın hərbi gücü Ermənistandan müqayisə olunmaz dərəcədə üstündür. Bu üstünlük iqtisadiyyatda da özünü açıq şəkildə göstərir...

Kitabda deyilir ki, hər iki tərəf "geosiyasi mədəniyyət" baxımından demək olar ki, eyni arqumentlərə söykənir. Dövlət sərhədləri bu iki xalqın "həqiqi" evləri kimi qəbul olunmur. Ermənilər yaşadıqları bölgənin böyük bir hissəsinin tarixən onlara məxsus olduğunu iddia edirlər. Azərbaycan tərəfi isə türk kimliyini qabardır. Hazırda Ermənistan kimi tanınan ərazilərin tarixən onlara məxsus olduğunu vurğulayır. Bu kimi düşüncələr isə Ermənistanla Azərbaycan arasındakı münasibətlərə daha da ziyan vurur. Qarşılıqlı şəkildə bir-birini inkar edən tərəflər digərinə daha az yer buraxmağa çalışır.

Aydındır ki, söhbət “Böyük Ermənistan” və “Böyük Azərbaycan” kimi iddialardan gedir. Kitabda Azərbaycanın İranda türklər yaşayan ərazilərə də iddialı olduğu bildirilir.

Müəllif yazır ki, Ermənistanın əsas arqumenti odur ki, xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququ var. Azərbaycan isə beynəlxalq səviyyədə tanınan və ərazi bütövlüyü kimi təsbit edilən hüquqa istinad edir... "Nəticədə, Azərbaycanın geosiyasi mədəniyyəti düşməninin şizofreniyasını mənimsəmişdir", deyə Broers yazır.

Qeyd olunur ki, hər iki tərəfdən qaçqın düşənlərin ümumi sayı 1 milyon nəfərdən çoxdur. Əlbəttə, Azərbaycan tərəfi olaraq bu fikirlə razılaşmaq çətindir. İlk baxışda təhlükəsiz görünən bu fikir reallığı, yumşaq desək, əks etdirmir.

Bu münaqişədə xarici amillərin də ciddi rol oynadığı vurğulanır. Ancaq məqalədə bu önəmli məsələnin üstündən sükutla keçilir. Düşünürəm ki, yalnız bu kitabı oxuduqdan sonra müəllifin mövqeyi barədə daha dəqiq məlumat əldə edə bilərdik. Təəssüf ki, hazırda bu imkana malik deyilik. Yalnız resenziya xarakterli məqaləyə əsasən fikir yürütmək zorundayıq.

Müəllif vurğulayır ki, həm Ermənistan, həm də Azərbaycan bu münaqişədən “canını qurtaran” məsələ kimi istifadə edir. Təhlükəsizlik naminə demokratiyaya qurban verilir. Ermənistan və Azərbaycan liderləri rəqiblərin siyasi arenaya çıxmasına mane olmaq üçün Qarabağ münaqişəsindən istifadə edirlər. Di gəl ki, kifayət qədər avtoritar olan rejimlər qarşılıqlı güzəştlərə getməklə problemin çözülməsində avtoritarlıq nümayiş etdirmirlər.

Müəllif daha sonra yazır ki, indi Ermənistanda demokratiyaya həqiqi iddiası olan bir hökumət var. Ancaq “məxməri inqilab”dan sonra iqtidara gələnlər də Qarabağ münaqişəsinin həllində elə bir iradə nümayiş etdirmirlər. Ermənistanda mövcud olan demokratiya da Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yanaşmada elə bir dəyişikliyə səbəb olmayıb.(Musavat.com)

Alt paltarı ilə işə gələn polis məmuruna məhkəmə haqq qazandırdı - MARAQLI... + VİDEO
İşçilərə verilən "cəza" bütün dünyanın diqqətini çəkdi - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
Əli Məsimlinin Oxud kəndində seçicilərlə görüşü keçirildi - FOTOLAR
Deputatlığa namizəd Mehdiabadda məskunlaşmış cəbrayıllılarla görüşdü - FOTOLAR
“Xamenei şiələr tərəfindən lənətlənəcək” – Hizbullahın keçmiş liderindən şok açıqlamalar
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
"Rəsmi Bakı mütləq "Qarabağ seçimi" ilə məşğul olmalıdır..."
Maraqlı
Britaniya kral ailəsi haqda  satirik cizgi filmi çəkildi...-FOTO
Köşə
“Deputat seçilən deyil, toyuqlarımız əldən getdi...”
Dünya
NASA-nın yer kürəsinə gətirməyə çalışdığı qızıl asteroid...- ARAŞDIRMA
Siyasət
Döyüş dinamikası və gələcək nəticələrin proqnozlaşdırılması... - ANALİTİKA
Həftənin ən çox oxunanları
Aldadılan qadının qisası dəhşət saçdı - Ərinin cinsi orqanına... + FOTOLAR
İranlı general Elçin Quliyevin barmağına niyə üzük taxdı? – Üzüyün hərbi-siyasi anlamı...
Dünya bu fahişə qayınanadan danışır - Kürəkənindən hamilə qaldı...
“O qızları da, əxlaqsızlıqla məşğul olan ərəbləri də güllələmək lazımdır...”
Rəqqasə Aygünün kişi həmkarı ilə açıq-saçıq rəqsi səs-küy yaratdı - VİDEO
Məşhur meyxanaçanın bacısı oğlunun intiharının təfərrüatı- Bütün gecəni dayısı ilə nələrdən danışıb?
Bu dəfə Vasif Məhərrəmli efirdə söyüş söydü - VİDEO
İsrail sərnişin təyyarələrini raketlərdən belə qoruyur- Analoqu olmayan təhlükəsizlik sistemi (FOTOLAR)
Gürcülər Ermənistana gedən  dövlət yolunu bağladı...-FOTO
Gəncədəki dəhşətli qəzanın baş vermə anı - ANBAAN VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247