Xəbər lenti
31/03/2020 [23:58]:
Cenevrədə BMT əməkdaşları koronavirusa yoluxdular
31/03/2020 [23:52]:
"Yenidən problemli kreditlər burulğanı yaratmaq istəmirik"
31/03/2020 [23:49]:
“Gündə 4 dənə araq içirəm, virus mənə nə edəcək?” - VİDEO
31/03/2020 [23:47]:
Bu ölkədə "koronavirus" sözünü işlətmək və maska taxmaq qadağan edildi
31/03/2020 [23:44]:
Milli Məclisin vitse-spikeri vətəndaşlara müraciət etdi
31/03/2020 [23:43]:
Mətbuat Şurası və DİN jurnalistlərlə bağlı monitorinq qrupu yaratdı
31/03/2020 [23:30]:
Məşhur aktyor koronavirusdan öldü
31/03/2020 [23:21]:
"Dağlıq Qarabağdakı "ümumi seçkilər"in nəticələri onun hüquqi statusuna təsir kimi qəbul edilmir"
31/03/2020 [23:13]:
Bakı sakini evdə tibbi maska hazırlayır - VİDEO
31/03/2020 [23:07]:
Koronavirus gənclərdə hansı əlamətlə ortaya çıxır? - MARAQLI
31/03/2020 [22:56]:
Koronovirusdan da ağır, sağalmaz xəstəlik siz zavallılarındır - Cəhalət xəstəliyi...
31/03/2020 [22:53]:
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 52,1 min nəfəri ötdü
31/03/2020 [22:30]:
Koronavirusun Çində labaratoriyadan ətrafa sızdığı təsdiqlənir - FOTOLAR
31/03/2020 [22:25]:
Türkiyədə koronavirusdan ölüm sayı 214-ə çatıb
31/03/2020 [21:58]:
Teymur Rəcəbov və Rauf Məmmədov Levon Aronyana başsağlığı veriblər
31/03/2020 [21:30]:
Türkiyədə yüksək vəzifəli şəxs koronavirusa yoluxdu
31/03/2020 [21:24]:
Hicran Hüseynova deputatları onlayn iclasa topladı
31/03/2020 [21:22]:
Energetik içkilərin satışı və saxlanılmasında uşaq əməyindən istifadə qadağan edilir
31/03/2020 [21:21]:
Bu şəxslər 100 manat məbləğində cərimələnə bilər
31/03/2020 [21:03]:
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 40 min nəfəri keçdi
31/03/2020 [20:58]:
Yapon elm adamlarından qorxuducu iddia: "Virus havada qala bilər"
31/03/2020 [20:58]:
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 12 428 nəfərə çatıb
31/03/2020 [20:47]:
"Dünyada yeni bir düzənin qurulması üçün ya böyük bir müharibə olmalıdır, ya da..."
31/03/2020 [19:55]:
Qusardakı “RUS AZERİ SPİRİTS” zavodu tibbi spirt istehsalına başlayıb - FOTOLAR
31/03/2020 [19:47]:
QHT-lərin koronovirusla mübarizəyə həsr olunan ümumrespublika onlayn konfransı keçiriləcək
31/03/2020 [19:42]:
Türkiyədə Prezidentin təşəbbüsü ilə milli həmrəylik kampaniyası başladı - “Biz bizə yetərik Türkiyəm...”
31/03/2020 [19:39]:
Türkiyədə qorxulu koronovirus proqnozu...
31/03/2020 [19:22]:
Sevdiyi qıza dronla nömrə göndərib görüşə şarın içində getdi- MARAQLI...
31/03/2020 [19:10]:
Prezident ödəmələrin bu həftədən verilməsini tapşırdı
31/03/2020 [19:08]:
Prezident xəbərdarlıq etdi: “Vəzifədə olan dostlara arxalanırsa, səhv yoldadır”
31/03/2020 [19:04]:
Azərbaycanda kapital və əmlak amnistiyası elan edilə bilər - Nazirdən AÇIQLAMA
31/03/2020 [19:01]:
Ermənilər Azərbaycan ordusu ilə Qarabağdakı təmas xəttinə yeni silahlar yerləşdirəcək... 
31/03/2020 [18:43]:
“Beynəlxalq təşkilatlar Qarabağdakı qondarma "seçkilərə" münasibət bildirməlidir...”
31/03/2020 [18:34]:
BAXCP Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 3 000 manat köçürdü...
31/03/2020 [18:21]:
Prezident: "Bu gündən etibarən qüvvəyə minmiş qaydalar, əminəm ki, müsbət dinamikanı gücləndirəcək"
31/03/2020 [18:17]:
Ekspertlər: “Hərbi çağırış müddətinin uzadılması orduda problem yaratmayacaq”
31/03/2020 [18:07]:
Dövlət Komitəsinin sədri növbəti videoqəbul keçirib
31/03/2020 [18:04]:
Neftçala bələdiyyəsinin sədrinə cinayət işi açılıb
31/03/2020 [18:02]:
Azərbaycanla Rusiya arasında sərnişin hava uçuşları və dəmir-yol sərnişin daşıması dayandırıldı
31/03/2020 [18:01]:
"Məsuliyyətimizi dərk etməliyik və xalq olaraq birlikdə güclü olduğumuzu bir daha sübut etməliyik"
31/03/2020 [18:01]:
Koronavirusa görə dəstək proqramlarının məqsədi iş yerlərinin azaldılmamasına yönəlib
31/03/2020 [17:53]:
Koronavirusdan qorxan gənc qadın intihar etdi - DƏHŞƏT...
31/03/2020 [17:33]:
Mikayıl Cabbarov: "Proqnozdan 200 milyon manat çox vergi toplanılıb"
31/03/2020 [17:31]:
"Mənə müxtəlif dövlət qurumları fərqli rəqəmlər təqdim edib"
31/03/2020 [17:24]:
“Koronavirusa yoluxanlar özlərini təcrid etməlidir” - Ruhani
31/03/2020 [17:18]:
Azərbaycanda koronavirusdan daha bir nəfər öldü: 24 yeni yoluxma - RƏSMİ
31/03/2020 [17:15]:
Bakı metrosu bu gün bağlanır
31/03/2020 [17:01]:
Koronaviris təhlükəsi nə vaxt bitəcək? – Mübarizə iki aydan iki ilə qədər uzana bilər...
31/03/2020 [16:57]:
İlham Əliyev: “Bir daha büdcə xərclərinə baxmaq lazımdır”
31/03/2020 [16:17]:
Sobçak da koronavirusa yoluxdu...
31/03/2020 [16:07]:
İlham Əliyev Mikayıl Cabbarovu qəbul etdi - FOTO
31/03/2020 [16:05]:
Amerikalı həkimlər koronavirusa görə diz çöküb ağladılar - VİDEO
31/03/2020 [16:01]:
Bu tarixə qədər maaşlardan icbari tibbi sığorta haqqı tutulmayacaq
31/03/2020 [15:58]:
Karantinin beşinci günündə 45 illik arvadını öldürdü
31/03/2020 [15:52]:
“Dərs vaxtı”nın 1 aprel cədvəli
31/03/2020 [15:48]:
“Cizgi filmi izləyib, evcik-evcik oynayırdım...” -13 yaşında hamilə qalan qız...
31/03/2020 [15:35]:
31 Mart soyqırımından sonra Azərbaycan ziyalıları Osmanlıya boylandılar... – Millət vəkili
31/03/2020 [15:23]:
AY HƏZARAT, AY CAMAAT, AY ELLƏR!
31/03/2020 [15:18]:
Qisası qiyamətə saxlamaq olmaz...
31/03/2020 [15:16]:
"Qarabağda seçki gedir, səsini çıxarma, evdə qal!"
31/03/2020 [15:12]:
“Nəvələrimlə eyvana çıxıb  həkimlərimizə, polislərimizə “alqış” deyirəm...”
31/03/2020 [14:58]:
Tramp: “Koronavirusla mübarizədə qarşıda çətin otuz günümüz var...”
31/03/2020 [14:51]:
Almaniyanın azərbaycanlı tibb elmləri doktorundan POLİSLƏRƏ TƏŞƏKKÜR
31/03/2020 [14:48]:
GUAM Dağlıq Qarabağdakı qondarma "seçkiləri" qınadı
31/03/2020 [14:46]:
İranda pandemiyadan ölənlərin sayı 2 898-ə çatdı
31/03/2020 [14:44]:
Rusiyada pandemiya qurbanlarının sayı 17-yə çatdı
31/03/2020 [14:20]:
Deputatlar təmsil etdikləri bölgələrdə xüsusi karantin rejiminin tətbiqindən danışdılar
31/03/2020 [14:19]:
Milli Məclis sədrinin köməkçisi vəzifəsindən azad edildi
31/03/2020 [14:17]:
DİN evdən çıxmamaqla bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq etdi
31/03/2020 [13:44]:
Azərbaycan bu gündən neft hasilatını artırır - RƏQƏMLƏR
31/03/2020 [13:27]:
“Çinlilər durmadan artırlar” - İlbər Ortaylı: Avropa Birliyi dağılacaq...
31/03/2020 [13:22]:
"Qarabağda qondarma “prezident və parlament” seçkilərinin keçirilməsi siyasi əxlaqsızlığın son həddidir"
31/03/2020 [12:52]:
Karantin rejimində evdə necə vaxt keçirməliyik? - Psixoloq açıqladı...
31/03/2020 [12:50]:
İsraildə koronavirusdan ölənlərin sayı 18-ə çatdı, polis sinaqoqlarda reyd keçirdi
31/03/2020 [12:47]:
“Maaşların azaldılmasını Messi təklif etdi” - “Barselona”nın prezidenti
31/03/2020 [12:45]:
Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı
31/03/2020 [12:43]:
Bakıda karantin qaydalarını pozan yüzlərlə şəxs cəzalandırıldı
31/03/2020 [12:41]:
Müğənni Damla Moskvadan qayıda bilmir - VİDEO
31/03/2020 [12:39]:
Evlərdə repetitorluq xidmətləri qadağan olundu
31/03/2020 [12:38]:
Azərbaycanlı musiqiçi vəfat etdi
Bütün arxiv bir sırada
23/01/2020 [14:56] - Siyasət - ( 1056 dəfə baxılıb)

Azərbaycan Respublikasının müasir siyasi sistemində prezidentlik institutu...



Müasir dövrdə dünya dövlətlərinin bir çoxunda respublika idarəçilik forması şəraitində prezidentlik institutu dövlət başçısı forması kimi çıxış edir. Bu zaman dövlət başçısının konstitusiya statusu və müvafiq olaraq onun səlahiyyətləri respublikanın tipindən (prezident, yaxud parlament) asılı olaraq fərqlənir. İlk dəfə ABŞ-da yaranmış prezidentlik institutunun mahiyyəti və xüsusiyyətləri daha tam şəkildə onun dövlət hakimiyyətinin reallaşması mexanizmində yeri və rolunun təhlili yolu ilə açılıb göstərilir. Bu baxımdan prezidentlik institutunun formalaşması və fəaliyyət mexanizminin hakimiyyət bölgüsü sistemində onun qollarının qarşılıqlı əlaqələri məsələlərinə kompleks şəkildə baxılması zəruridir.

Qeyd etmək lazımdır ki, respublikamızda prezidentlik institutu hüquq, politoloqiya, sosiologiya, habelə digər elm sahələrinin alimləri və mütəxəssisləri üçün xüsusi maraq kəsb edir. Bu institutun konstitusiya əsaslarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında təsbit olunmasında, onun formalaşdırılmasında və fəaliyyət mexanizminin təkmilləşdirilməsində ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin xüsusi rolu danılmazdır. Sözü qedən sahədəki islahatlar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Bu baxımdan ölkəmizdə Konstitusiyaya əlavələr və dəyişikliklərin edilməsi ilə bağlı keçirilən referendumlar nəticəsində prezidentlik institutunun da təkmilləşdirilməsinə yönələn müddəalar qəbul olunmuşdur.

Ulu öndərimiz Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra (1993-cü il) Azərbaycanda prezidentlik institutuna böyük ictimai dəstək təmin olundu və bu dəstək davamlı xarakter aldı. Mütəxəssis və alimlərin də Azərbaycanda həm Heydər Əliyev, həm də onun layiqli siyasi varisi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev dövründə prezidentlik praktikasının öyrənilməsinə maraq artır, bu təcrübənin sistemləşdirilməsi və həmin institutun təkamülü istiqamətinin müəyyən ediməsi, onun inkişafı və işləməsi prosesinin siyasi aspektlərinin oyrənilməsi, habelə səmərəliliyi amillərinin araşdırılması zərurətini ortaya qoyur.

Bütün bunlar məhz ulu öndər Heydər Əliyevin uğurlu prezidentlik fəaliyyətinin və onun siyasi kursunun davamçısı olan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin yeni tələbləri nəzərə alaraq, reallaşdırdığı prezidentlik təcrübəsi timsalında Azərbaycanda səmərəli prezidentlik modelinin həyatda realizə edilməsi Azərbaycan siyasi elmi üçün xüsusi aktuallıq kəsb edir.

Prezidentlik institutunun müxtəlif aspektləri Qərb, postsovet və Azərbaycan tədqiqatçıları tərəfindən araşdırılmaqdadır. İlk növbədə Azərbaycan siyasi elmi üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən əsərlər akademik Ramiz Mehdiyev tərəfindən yazılmışdır. Onun əsərlərində Azərbaycan Respublikasında prezidentlik institutunun formalaşması və işləməsi, ulu öndər Heydər Əliyevin səmərəli prezidentlik fəaliyyətinin uğurları, eləcə də Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin prezidentlik dövrünün ətraflı təhlili əsasında bu modelin üstün cəhətləri açılıb göstərilir.

Prezidentlik institutunun təşəkkülü və inkişafı prosesi, onun müasir siyasi sistemlərdə mövcüd olan modelləri, predmetini isə bu modellərin xüsusiyyətləri, prezident hakimiyyətinin reallaşması mexanizmi təşkil edir.

Müasir siyasi sistemlərdə prezidentlik modellərinin müqayisəli təhlilinin aparılması və Azərbaycan Respublikasında toplanmış təcrübənin öyrənilməsi əsasında prezidentlik institutu modelinin xüsusiyyətlərinin araşdırılmasından ibarətdir.

Bu məqsədə nail olmaq üçün konkret vəzifələr müəyyənləşdirilməli və onların yerinə yetirilməsi təmin edilməlidir.

Daha konkret desək bu sahənin elmi yeniliyini aşağıdakı müddəalarla ifadə etmək olar. Müxtəlif tipli siyasi sistemlərdə prezidentlik institutunun dövlət idarəçilik forması kimi nəzəri aspektlərinin təhlili, Qərb siyasi təcrübəsində prezidentlik institutunun təşəkkülü və inkişafı xüsusiyyətlərinin göstərilməsi, ABŞ siyasi sistemində prezidentlik modelinin xüsusiyyətləri, onun Latın Amerikası ölkələrində tətbiqi və bu ölkələrdəki modellərin müqayisəli öyrənilməsi, Avropa və postsovet ölkələrində prezidentliyin xüsusiyyətlərinin müqayisəli təhlilinin aparılması əhəmiyyətlidir. Prezident və parlamentli respublikalarda prezidentliyin xüsusiyyətləri, onların fərqli cəhətlərinin müəyyən edilməsi, Azərbaycan və dünya ölkələri təcrübəsinin təhlili əsasında səmərəli prezidentlik institutu modelinin dövlət başçısının həm obyektiv, həm də subyektiv keyfiyyətlərindən asılı olduğunun göstərilməsi ən vacib məsələlərdən biridir. Bu kontekstdə postsovet ölkələrindəki prezidentlik modellərinin müqayisəli nəzərdən keçirilməsi, Azərbaycan təcrübəsində prezidentin siyasi hakimiyyətin legitimləşdirilməsində, siyasi sistemin sabitləşdirilməsində, çoxpartiyalı sistemin formalaşdırılması və inkişafında rolunun göstərilməsi, müasir mərhələdə Azərbaycanda prezidentlik institutunun hakimiyyətlərin bölgüsü mexanizmində rolunun və inkişaf perspektivlərinin acılıb göstərilməsi, innovativ inkişaf şəraitində onun modifikasiyası və perspektivlərinin araşdırılması politoloq və sosioloqların əsas vəzifəsinə çevrilməlidir.

Nurəddin İBRAHİMOV

Politoloq, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının “Dövlət qulluğu və kadr siyasəti kafedrası”nın müəllimi

Koronavirus gənclərdə hansı əlamətlə ortaya çıxır? - MARAQLI
Yapon elm adamlarından qorxuducu iddia: "Virus havada qala bilər"
Qusardakı “RUS AZERİ SPİRİTS” zavodu tibbi spirt istehsalına başlayıb - FOTOLAR
Koronavirusdan qorxan gənc qadın intihar etdi - DƏHŞƏT...
Qisası qiyamətə saxlamaq olmaz...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Nəvələrimlə eyvana çıxıb  həkimlərimizə, polislərimizə “alqış” deyirəm...”
Dünya
Tramp: “Koronavirusla mübarizədə qarşıda çətin otuz günümüz var...”
Gündəm
“Çinlilər durmadan artırlar” - İlbər Ortaylı: Avropa Birliyi dağılacaq...
Cəmiyyət
"Bir vaxtlar etdiyim haqsızlığa görə başda Elçin Quliyev olmaqla bütün haqqı olan generallardan üzr istəyirəm"
Dünya
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
Yazar
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247