Xəbər lenti
17/02/2020 [08:31]:
Zinanın xərçəng xəstəliyi törətdiyi təsdiqləndi – Avropa alimləri...
17/02/2020 [07:42]:
Bakıda Fatimeyi-Zəhranın (s.ə) mövluduna həsr olunmuş möhtəşəm mövlud törəni keçirildi
17/02/2020 [00:34]:
Daha bir komandamız Avropa ikincisi oldu
17/02/2020 [00:30]:
Sabunçuda ər həyat yoldaşını döydü, vəziyyəti ağırdır
17/02/2020 [00:22]:
Güləşçimiz Ermənistan təmsilçisinə qalib gələrək medal qazandı
17/02/2020 [00:12]:
“Zəlzələlərə görə təşvişə ehtiyac yoxdur” - RSXM
17/02/2020 [00:10]:
“Ekologiya postu” söküləcək...
17/02/2020 [00:10]:
İllər sonra Ayaz Mütəllibov AzTV-yə danışdı: "Paşinyan yalan deyir..." + VİDEO
17/02/2020 [00:09]:
Erməni mətbuatı Əliyevi şahinə, Paşinyanı göyərçinə bənzətdi...
17/02/2020 [00:07]:
Mətbuat Şurası MSK-nın qarşısındakı icazəsiz aksiyada monitorinq aparıb
17/02/2020 [00:04]:
Paşinyana istər zurna çal, istərsə də qaval, xeyri olmayacaq...
16/02/2020 [23:53]:
"Hərə bazarın bir hissəsindən yapışıb, hökumət də elə zənn edir ki, bazar iqtisdiyyatı qurub"
16/02/2020 [23:16]:
Milyarder qızı özünə sevgili axtarır - FOTO
16/02/2020 [23:14]:
Məşhur model dincəlmək üçün getdiyi Meksikada fanatlarını heyran etdi - FOTOLAR
16/02/2020 [23:09]:
Nəzakət Teymurova qızını nişanladı - FOTO + VİDEO
16/02/2020 [22:45]:
Seysmoloji Xidmət Mərkəzi: Təşviş yaratmağa ehtiyac yoxdur
16/02/2020 [22:44]:
Azərbaycanda yenə zəlzələ oldu - YENİLƏNİB
16/02/2020 [22:17]:
“Dünya bir daha Ermənistanın acizliyini gördü” - Hikmət Hacıyev
16/02/2020 [21:52]:
BNA: Heydər Əliyev prospektində qəza sıxlığa səbəb oldu - FOTO
16/02/2020 [21:40]:
Bir “Patsan”nın manifesti - VİDEO
16/02/2020 [21:24]:
"Neftçi" - "Keşlə" oyunundan sonra insident yaşandı
16/02/2020 [21:23]:
"Neftçi" paytaxt derbisində "Keşlə"yə qalib gəldi
16/02/2020 [21:18]:
Mövlud Çavuşoğlu: “İkili standartlara görə Qərbə etibar edənlər azalır”
16/02/2020 [21:15]:
Türkiyənin dəstəklədiyi qüvvələr Əsəd ordusuna hücuma keçdi
16/02/2020 [21:04]:
“Güc birlikdədi” şuarı altında Moldovada yaşayan gənc soydaşlarımızın I Forumu keçirildi
16/02/2020 [20:58]:
Əliyev hamının önündə Paşinyanı əzdi – Rusiyadan baxış
16/02/2020 [20:54]:
İrimiqyaslı hərbi təlimlər başladı: 2 milyon 300 əsgər...
16/02/2020 [18:59]:
““Facebook” müxtəlif ölkələrdə seçkilərə müdaxilə cəhdlərinə qarşı effektiv müdafiə sistemi hazırlayıb...” 
16/02/2020 [18:37]:
"Amerikalıların Türkiyəni dinləyə bilməsi üçün şifrələmə cihazını dəyişdirdik!" - ŞOK İDDİA
16/02/2020 [18:03]:
“İlham Əliyev Münhendə Azərbaycan xarici siyasətinə yenilik gətirdi"
16/02/2020 [17:47]:
"Bakıda, Şəkidə seçki qutularını doldurmağa nə var ki..."
16/02/2020 [17:24]:
İranda zəlzələ!
16/02/2020 [17:02]:
"Regionda 30 ildir yox etdikləri təhlükəsizlikdən danışan Paşinyana inanmaq çətindir"
16/02/2020 [17:00]:
“Güldür güldür”ün konserti zamanı atışma - Ölən var
16/02/2020 [16:48]:
Hərbi təyyarənin raketlə vurulma anı - ANBAAN VİDEO
16/02/2020 [16:16]:
Nə aclıq, nə də susuzluq hiss edir - Qeyri-adi xəstəlikdən əziyyət çəkən adam çarə axtarır...
16/02/2020 [15:41]:
Ermənilərin Qarabağdan imtina etdiyi şok SAZİŞ - AXC-nin 100 il əvvəl Şuşada keçirdiyi sülh konfransı niyə unudulub? (TARİX)
16/02/2020 [15:33]:
Mətanət Əsədova: “Beynim çönsə, uçurdaram onu” - VİDEO
16/02/2020 [15:17]:
“Münhen debatı prezident İlham Əliyevin parlaq siyasi qələbəsidir”
16/02/2020 [15:01]:
Növbəti dəfə İsgəndər Həmidovun ölüm xəbəri yayıldı, amma...
16/02/2020 [14:38]:
DİN İlqar Məmmədov və bir neçə fəalın saxlanılması barədə xəbərləri təkzib etdi: “Reallığı əks etdirmir”
16/02/2020 [14:27]:
"Dünən Münhendə İlham Əliyev Paşinyanı milçək kimi tapdaladı"
16/02/2020 [14:22]:
Tərtərdən deputatlığa namizəd hücuma məruz qalıb
16/02/2020 [13:58]:
Hindistan Kəşmirə görə Türkiyəyə xəbərdarlıq etdi
16/02/2020 [13:38]:
Qəddarlığı ilə “şöhrət” qazanan generalın acınacaqlı sonu… - FOTOLAR
16/02/2020 [13:25]:
İdlibdə 1 milyon 200 min Suriyalı 2.5 ayda evlərindən didərgin düşdü
16/02/2020 [13:00]:
Erməni politoloq: “Əliyev-Paşinyan debatı ağır psixoloji təəssürat yaratdı”
16/02/2020 [12:47]:
Sabaha gözlənilən hava proqnozu açıqlandı
16/02/2020 [12:38]:
Paşinyanın “Qarabağ Azərbaycanın ərazisidir” deməsi Türkiyə mətbuatında - VİDEO
16/02/2020 [12:32]:
Ruhanidən qadınlarla bağlı təklif: Yüksək vəzifə...
16/02/2020 [11:58]:
Türkiyə mətbuatı: İlham Əliyevdən Paşinyana tarixi şillə - VİDEO
16/02/2020 [11:49]:
Gəncədə şəhidimizin vida mərasimi keçirilir - YENİLƏNİR - FOTO
16/02/2020 [10:59]:
İndoneziya sahillərində 5,6 bal gücündə zəlzələ olub
16/02/2020 [10:57]:
44 cinayətin üstü açılıb
16/02/2020 [10:55]:
15104 abituriyent qəbul imtahanının ikinci mərhələsi üzrə sınaq imtahanında iştirak edəcək
16/02/2020 [10:45]:
“Qarabağ leksikonumuzdan “münaqişə” və “müzakirə” sözlərini çoxdan çıxarmalıydıq!..”
16/02/2020 [10:44]:
Mehriban Əliyeva Münhen Təhlükəsizlik Konfransından yazdı - FOTO
16/02/2020 [10:44]:
"İlham Əliyev Paşinyandan daha hazırlıqlı və səviyyəli görsənirdi..." - VİDEO
16/02/2020 [10:25]:
Taleyinə gözəl bir ömür düşüb, Allah ondan heç nəyi əsirgəməyib...
16/02/2020 [10:22]:
Bağırsağın işini bərpa edən məhsulların siyahısı hazırlandı
16/02/2020 [10:21]:
Xıdır Nəbi bayramı qeyd edildi - FOTOLAR
16/02/2020 [10:18]:
"Eşq sevdiyin üçün bir az da susmaq deməkdir, Allahın səsini duyan oldumu heç..."
16/02/2020 [10:17]:
Qarabağ savaşının Münhen cəbhəsi: Siyasi darmadağın və psixoloji tar-mar!
16/02/2020 [10:09]:
Gəncədə 86 yaşlı kişi faciəli şəkildə öldü
16/02/2020 [10:06]:
“Onlar Qarabağa o qədər kapital qoyur ki...”
16/02/2020 [10:04]:
Qan təzyiqini dərmansız azaltmağın asan yolu açıqlandı
16/02/2020 [10:03]:
Ukrayna Rusiyadan 63 milyard dollar tələb edir: “Donbas məsələsi”nə görə...
16/02/2020 [09:59]:
Güləşçilərimizdən 1 gümüş və 2 bürünc medal -FOTOLAR
16/02/2020 [09:57]:
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri atəşkəsi 22 dəfə pozdu
16/02/2020 [09:55]:
Erməni yazıçısı Paşinyanı rüsvay etdi: “Ayıb olsun!”
16/02/2020 [09:54]:
Robotlar xərçəng müalicəsində inqilab edəcəklər
16/02/2020 [09:52]:
ABŞ Milli Kəşfiyyatının sabiq rəhbərinin qızı qətldə şübhəli bilinir
16/02/2020 [09:44]:
Azərbaycanda dövlət qulluğuna qəbul üzrə test imtahanı keçirilir
16/02/2020 [09:28]:
Dövlət başçısı: "Xocalıda soyqırımı törədənlərin adları hamıya məlumdur"
16/02/2020 [09:06]:
Üç postsovet ölkəsi Avropa İttifaqından pul istəyib
16/02/2020 [09:02]:
Dövlət başçısı: "Ərazi bütövlüyümüz bərpa edilməlidir"
16/02/2020 [08:58]:
Çində koronavirus qurbanlarının sayı 1665-ə yüksəlib
16/02/2020 [08:56]:
“SpaceX” internet peyklərini yenə kosmosa yollamadı
16/02/2020 [08:54]:
Bu gün ilk peşə-ixtisas təhsili imtahanları keçiriləcək
16/02/2020 [08:12]:
"Boş və yersiz danışan, vaxtını mənasız keçirən insanı qəbir əzabı gözləyir..."
Bütün arxiv bir sırada
23/01/2020 [14:56] - Siyasət - ( 1023 dəfə baxılıb)

Azərbaycan Respublikasının müasir siyasi sistemində prezidentlik institutu...



Müasir dövrdə dünya dövlətlərinin bir çoxunda respublika idarəçilik forması şəraitində prezidentlik institutu dövlət başçısı forması kimi çıxış edir. Bu zaman dövlət başçısının konstitusiya statusu və müvafiq olaraq onun səlahiyyətləri respublikanın tipindən (prezident, yaxud parlament) asılı olaraq fərqlənir. İlk dəfə ABŞ-da yaranmış prezidentlik institutunun mahiyyəti və xüsusiyyətləri daha tam şəkildə onun dövlət hakimiyyətinin reallaşması mexanizmində yeri və rolunun təhlili yolu ilə açılıb göstərilir. Bu baxımdan prezidentlik institutunun formalaşması və fəaliyyət mexanizminin hakimiyyət bölgüsü sistemində onun qollarının qarşılıqlı əlaqələri məsələlərinə kompleks şəkildə baxılması zəruridir.

Qeyd etmək lazımdır ki, respublikamızda prezidentlik institutu hüquq, politoloqiya, sosiologiya, habelə digər elm sahələrinin alimləri və mütəxəssisləri üçün xüsusi maraq kəsb edir. Bu institutun konstitusiya əsaslarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında təsbit olunmasında, onun formalaşdırılmasında və fəaliyyət mexanizminin təkmilləşdirilməsində ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin xüsusi rolu danılmazdır. Sözü qedən sahədəki islahatlar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Bu baxımdan ölkəmizdə Konstitusiyaya əlavələr və dəyişikliklərin edilməsi ilə bağlı keçirilən referendumlar nəticəsində prezidentlik institutunun da təkmilləşdirilməsinə yönələn müddəalar qəbul olunmuşdur.

Ulu öndərimiz Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra (1993-cü il) Azərbaycanda prezidentlik institutuna böyük ictimai dəstək təmin olundu və bu dəstək davamlı xarakter aldı. Mütəxəssis və alimlərin də Azərbaycanda həm Heydər Əliyev, həm də onun layiqli siyasi varisi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev dövründə prezidentlik praktikasının öyrənilməsinə maraq artır, bu təcrübənin sistemləşdirilməsi və həmin institutun təkamülü istiqamətinin müəyyən ediməsi, onun inkişafı və işləməsi prosesinin siyasi aspektlərinin oyrənilməsi, habelə səmərəliliyi amillərinin araşdırılması zərurətini ortaya qoyur.

Bütün bunlar məhz ulu öndər Heydər Əliyevin uğurlu prezidentlik fəaliyyətinin və onun siyasi kursunun davamçısı olan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin yeni tələbləri nəzərə alaraq, reallaşdırdığı prezidentlik təcrübəsi timsalında Azərbaycanda səmərəli prezidentlik modelinin həyatda realizə edilməsi Azərbaycan siyasi elmi üçün xüsusi aktuallıq kəsb edir.

Prezidentlik institutunun müxtəlif aspektləri Qərb, postsovet və Azərbaycan tədqiqatçıları tərəfindən araşdırılmaqdadır. İlk növbədə Azərbaycan siyasi elmi üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən əsərlər akademik Ramiz Mehdiyev tərəfindən yazılmışdır. Onun əsərlərində Azərbaycan Respublikasında prezidentlik institutunun formalaşması və işləməsi, ulu öndər Heydər Əliyevin səmərəli prezidentlik fəaliyyətinin uğurları, eləcə də Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin prezidentlik dövrünün ətraflı təhlili əsasında bu modelin üstün cəhətləri açılıb göstərilir.

Prezidentlik institutunun təşəkkülü və inkişafı prosesi, onun müasir siyasi sistemlərdə mövcüd olan modelləri, predmetini isə bu modellərin xüsusiyyətləri, prezident hakimiyyətinin reallaşması mexanizmi təşkil edir.

Müasir siyasi sistemlərdə prezidentlik modellərinin müqayisəli təhlilinin aparılması və Azərbaycan Respublikasında toplanmış təcrübənin öyrənilməsi əsasında prezidentlik institutu modelinin xüsusiyyətlərinin araşdırılmasından ibarətdir.

Bu məqsədə nail olmaq üçün konkret vəzifələr müəyyənləşdirilməli və onların yerinə yetirilməsi təmin edilməlidir.

Daha konkret desək bu sahənin elmi yeniliyini aşağıdakı müddəalarla ifadə etmək olar. Müxtəlif tipli siyasi sistemlərdə prezidentlik institutunun dövlət idarəçilik forması kimi nəzəri aspektlərinin təhlili, Qərb siyasi təcrübəsində prezidentlik institutunun təşəkkülü və inkişafı xüsusiyyətlərinin göstərilməsi, ABŞ siyasi sistemində prezidentlik modelinin xüsusiyyətləri, onun Latın Amerikası ölkələrində tətbiqi və bu ölkələrdəki modellərin müqayisəli öyrənilməsi, Avropa və postsovet ölkələrində prezidentliyin xüsusiyyətlərinin müqayisəli təhlilinin aparılması əhəmiyyətlidir. Prezident və parlamentli respublikalarda prezidentliyin xüsusiyyətləri, onların fərqli cəhətlərinin müəyyən edilməsi, Azərbaycan və dünya ölkələri təcrübəsinin təhlili əsasında səmərəli prezidentlik institutu modelinin dövlət başçısının həm obyektiv, həm də subyektiv keyfiyyətlərindən asılı olduğunun göstərilməsi ən vacib məsələlərdən biridir. Bu kontekstdə postsovet ölkələrindəki prezidentlik modellərinin müqayisəli nəzərdən keçirilməsi, Azərbaycan təcrübəsində prezidentin siyasi hakimiyyətin legitimləşdirilməsində, siyasi sistemin sabitləşdirilməsində, çoxpartiyalı sistemin formalaşdırılması və inkişafında rolunun göstərilməsi, müasir mərhələdə Azərbaycanda prezidentlik institutunun hakimiyyətlərin bölgüsü mexanizmində rolunun və inkişaf perspektivlərinin acılıb göstərilməsi, innovativ inkişaf şəraitində onun modifikasiyası və perspektivlərinin araşdırılması politoloq və sosioloqların əsas vəzifəsinə çevrilməlidir.

Nurəddin İBRAHİMOV

Politoloq, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının “Dövlət qulluğu və kadr siyasəti kafedrası”nın müəllimi

Müəllimini məğlub edən 3 yaşlı qız gündəmə çevrildi - MARAQLI... + VİDEO
Elm dünyası şokda - Hava temperaturu ilk dəfə bu qədər artdı...
Azyaşlı qıza təcavüz edən şəxsi bu cür cəzalandırdılar - MARAQLI... + VİDEO
Məşhur repçi tamaşaçılara hücum etdi - RƏZALƏT... + VİDEO
Ağcabədidə deputatlığa namizədi ölümlə hədələdilər - ŞOK SƏS YAZISI + VİDEO
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Siyasət
Paşinyana istər zurna çal, istərsə də qaval, xeyri olmayacaq...
Dünya
"Amerikalıların Türkiyəni dinləyə bilməsi üçün şifrələmə cihazını dəyişdirdik!" - ŞOK İDDİA
Cəmiyyət
Nə aclıq, nə də susuzluq hiss edir - Qeyri-adi xəstəlikdən əziyyət çəkən adam çarə axtarır...
Dünya
Hindistan Kəşmirə görə Türkiyəyə xəbərdarlıq etdi
Dünya
İdlibdə 1 milyon 200 min Suriyalı 2.5 ayda evlərindən didərgin düşdü
Həftənin ən çox oxunanları
Qalmaqal: Müəllimin şagirdi ilə sevgi münasibəti lentə alındı -VİDEO
“Türklər müttəfiqlərimizi qırır: Biz olmadan Əsədin davam gətirməsi mümkünsüzdür”
Türkiyənin təyyarələrlə bağlı xəbərdarlığı Rusiyanı qoxuya saldı: Yada düşər xatirələr...
Hədəfi 640 km uzaqlıqda haqlayan ölümcül güc: Ən qüdrətlilər belə onun qarşısında acizdir!
"İllərlə xalqdan nə çaldınız, FETÖ-ya nə qədər para yedirdiniz, hamısı deşifrə olacaq..."
Ərdoğandan dünyanı SİLKƏLƏYƏCƏK SÖZLƏR - "Əsədi darmadağın edəcəyik"
“Türkiyə bizim qərargahımızdır: Moskvanı bu qərargahla hesablaşmağa məcbur etməliyik!”
Seçildiyi dairənin nəticələri ləğv edilən Hadi Rəcəbli: “Qurtardı”
“Rusiya türk ordusu ilə üz-üzə gəlməyəcək: Buna cürəti yoxdur!”
"25 il bundan qabaq kişilikdən istefa vermişəm..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247