Xəbər lenti
26/09/2020 [19:44]:
Baş Nazirin müavini cəbhəboyu yaşayış məntəqələrində olub
26/09/2020 [19:35]:
Minskdə növbəti etiraz aksiyası, saxlanılanlar var
26/09/2020 [19:11]:
Gürcüstan Müsəlmanları İdarəsinin müftisi istefa verib
26/09/2020 [19:10]:
Maskasız qadın elektroşok cihazı ilə zərərsizləşdirildi - VİDEO
26/09/2020 [19:05]:
“Çörəksiz də, susuz da qala bilərik, amma Qarabağsız əsla!”
26/09/2020 [18:42]:
TƏBİB rəsmisi: "Pandemiya dövründə payız-qış mövsümü problem yarada bilər"
26/09/2020 [18:40]:
“Azərsu” 4 milyon manatlıq tenderlərə yekun vurub
26/09/2020 [18:24]:
Borc pul qarşısılığında bacanağına arvadını verdi, amma pulu ödəsə də xanımı geri qayıtmadı- Qəribə olay...
26/09/2020 [18:23]:
Real TV-də "Tarixi Yaqub Mahmudov danışır" yayımlanacaq - VİDEO
26/09/2020 [18:16]:
Ərdoğandan “Mavi Vətən” mesajı
26/09/2020 [18:06]:
Həsən Ruhani: “Maska taxmayan vətəndaşlara cəza tətbiq olunacaq”
26/09/2020 [18:04]:
Hülva Avşar ada aldı - FOTO
26/09/2020 [17:51]:
Azərbaycanda dəhşətli qəzada maşın dərəyə yuvarlandı: Sürücünün başı qopdu
26/09/2020 [17:49]:
Şeyxülislam işğalçıya qarşı yeni səngərdə - Beynəlxalq Dinlərarası Dialoq Mərkəzində səslənən çağırış
26/09/2020 [17:42]:
Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinə yeni mətbuat katibi təyin olundu - FOTO
26/09/2020 [17:32]:
Bakıda 553 küçə dezinfeksiya edildi - FOTO
26/09/2020 [17:27]:
Ağsuda dəhşətli qəza: sürücünün başı bədənindən ayrıldı
26/09/2020 [17:09]:
“Ya hərbi əməliyyatlar yenidən başlayacaq, ya da...”
26/09/2020 [17:07]:
Goranboyda qəza, ölən var
26/09/2020 [17:05]:
Ukraynada 26 nəfərin ölümünə səbəb olan təyyarənin qəza anı - ANBAAN VİDEO
26/09/2020 [16:50]:
Azərbaycanda indiyədək 1095543 koronavirus testi aparılıb
26/09/2020 [16:49]:
Azərbaycanda daha bir sinif koronavirus səbəbindən distant təhsilə keçirilib
26/09/2020 [16:48]:
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 1 milyona çatır
26/09/2020 [16:44]:
Azərbaycanda daha 10 şagird koronavirusa yoluxub
26/09/2020 [16:42]:
Ali təhsil müəssisələrinin boş qalan yerlərinin və 11 illik bazada kolleclərin ixtisas seçimi başlayıb
26/09/2020 [16:41]:
Azərbaycanda son sutkada 108 nəfər COVID-19-a yoluxub, 131 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
26/09/2020 [16:40]:
“Baş Prokurorun ön xətdəki hərbi hissələrə səfəri bir daha onu göstərir ki...”
26/09/2020 [16:09]:
Xüsusi nümayəndə Aİ-nin Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı mövqeyini açıqladı
26/09/2020 [16:08]:
Çində helikopter qəzaya uğradı, ölənlər var
26/09/2020 [16:07]:
DTX əməliyyat keçirdi, həbs olunanlar var
26/09/2020 [15:41]:
Baş Naziri Əli Əsədov Ukraynanın Baş Nazirinə başsağlığı məktubu göndərib
26/09/2020 [15:34]:
Azərbaycan torpağında Şaumyanın heykəli önünə GÜLLƏR QOYULDU...-FOTOLAR
26/09/2020 [15:29]:
Türkiyədə şəxsiyyət və sürücülük vəsiqələri birləşdirilir
26/09/2020 [15:27]:
Bakıda elektrikli avtobuslar istismara veriləcək
26/09/2020 [15:26]:
“Onlar Avropaya gedən neft-qaz kəmərlərini sıradan çıxarmağa çalışır”
26/09/2020 [15:25]:
Gövhər Baxşəliyeva və Cəmil Əliyevə növbəti etimad -HƏR İKİSİ AMEA-NIN RƏYASƏT HEYƏTİNİN ÜZVÜ SEÇİLDİ…
26/09/2020 [15:03]:
Prezident İlham Əliyev ukraynalı həmkarına başsağlığı verib
26/09/2020 [15:01]:
Rezidenturaya qəbul üçün ixtisas seçimi başa çatıb - YENİLƏNİB
26/09/2020 [14:59]:
“Msta-S” özüyeriyən haubitsalardan döyüş atışları keçirilir - VİDEO
26/09/2020 [14:58]:
“Həqiqətən də ilk dəfə onun verilişinə çıxmışam...”- Oksana Rəhimin onu efirə çıxarmasını etiraf etdi...
26/09/2020 [14:33]:
Ceyhun Bayramov Ukraynaya başsağlığı verdi
26/09/2020 [14:03]:
Monqol yürüşlərinin əsl səbəbləri və Cəlaləddin Ruminin sirri...
26/09/2020 [13:53]:
Ermənistanı ifşa edən və dünya birliyinə yol göstərən nitq
26/09/2020 [13:49]:
Livanın Baş Naziri istefa verdi
26/09/2020 [13:44]:
“ABŞ-ın sanksiyalarına görə xaricdən peyvənd ala bilmirik”
26/09/2020 [13:43]:
Həmidə Ömərova gürcü aktyorun nəyinə gülürdü? – Məşhur filmin gizlinləri
26/09/2020 [13:40]:
Azərbaycan nümayəndəsi BMT-nin iclasında Paşinyana cavab verdi
26/09/2020 [13:37]:
Baş Prokuror və Hərbi Prokuror cəbhəboyu zonada yerləşən hərbi hissələrdə olublar - FOTO
26/09/2020 [13:33]:
DSX əməkdaşları sərhəd pozucularına atəş açıb - FOTO
26/09/2020 [13:29]:
“21 yaşında mən o bağda ilk dəfə...” - Pərvin milyonluq bağın sahibindən danışdı
26/09/2020 [13:28]:
“Kimsə puluna güvənib gizlənməsin, torpağı qorumaq hamının borcudur...”
26/09/2020 [12:53]:
“Hər gün məşq edirəm - müharibəyə  hazırlaşıram”- 61 yaşlı keçmiş alay komandiri...
26/09/2020 [12:25]:
Bakıda karantin rejimini pozan restoran aşkar edildi
26/09/2020 [12:21]:
Ölkədə su mənbələrində məhsuldarlığın artırılması üçün işlərə başlanıldı
26/09/2020 [12:15]:
Hökmü eşidən məhkum məhkəmədən qaçdı – VİDEO
26/09/2020 [12:10]:
"Həmin dövlətlərin amalı Ermənistanın əliylə Azərbaycanı vurmaqdır"
26/09/2020 [12:04]:
Xəlvəti prezident və aşkar həqiqətlər...
26/09/2020 [12:00]:
Ramiz Mehdiyev ağ xalatda - baş onkoloq AMEA-ya gəldi və...
26/09/2020 [11:56]:
Keçmiş əri tərəfindən bıçaqlandı
26/09/2020 [11:51]:
Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edildi
26/09/2020 [11:48]:
“Ağdam alınsın - təbii ki, ilk arzum qardaşımın məzarını ziyarət etməkdir...”
26/09/2020 [11:40]:
“Azərbaycan hərbi təlimlərlə bağlı anons səsləndirən kimi, Ermənistanda sülh “yada düşdü”
26/09/2020 [11:30]:
Azərbaycanda 552 məktəb direktoru vəzifəsi boşdur
26/09/2020 [11:29]:
BDU-nun magistrantları yeni tədris ilinin təşkilindən danışır
26/09/2020 [11:28]:
Arxalı köpək  Azərbaycanı “yenidən sülhə vadar etmək” haqda çərənlədi...
26/09/2020 [11:25]:
İşsizlikdən sığorta ödənişinin təyinatı sahəsində yeniliklər
26/09/2020 [11:23]:
Millət vəkili Emin Hacıyev: "Beynəlxalq qurumlar dərhal hərəkətə keçməlidir"
26/09/2020 [11:20]:
XİN: Ermənistan rəhbərliyi yalançı, saxtakar, riyakar və təxribatçıdır
26/09/2020 [11:18]:
“Sürücü nömrəni saxtalaşdıraraq cərimələrin müğənniyə gəlməsinə səbəb olub”
26/09/2020 [11:17]:
Paşinyan bizi hansı şantajla hədələyir?
26/09/2020 [10:42]:
Ali məktəblərdə boş qalan yerlərin siyahısı dərc olunub
26/09/2020 [10:38]:
Bağlanmış 4 bankın əmanətçilərinə ödənilən məbləğ açıqlandı
26/09/2020 [10:34]:
Ermənilər atəşkəsi 48 dəfə pozub
26/09/2020 [10:32]:
Qarabağ üçün müharibə başlayır... müxalifət, QHT-lər və media nə etməli? - İlginc rəylər
26/09/2020 [10:12]:
Məktəblərdə COVİD -19 təhlükəsi - Xroniki xəstəliyi olan şagirdlərə həkim tövsiyələri
26/09/2020 [10:10]:
Yaşlı insanlar səhərlər  bu qida və içkilərdən UZAQ OLMALIDIR ...-İSRAİL MEDİASI
26/09/2020 [09:42]:
Eldar Namazov: “Türkiyə Qarabağ məsələsində Rusiya amilini neytrallaşdıracaq gücdədir”
26/09/2020 [09:40]:
Yağsız məhsulların insan orqanizmi üçün fəsadları ortaya çıxdı
26/09/2020 [09:38]:
Ağciyər xəstəliklərinin ilkin əlamətləri açıqlandı
26/09/2020 [09:37]:
İcra nümayəndəsinin “öldürdüyü” qadınlar prokurorluq binası önündə aksiya keçirdilər
Bütün arxiv bir sırada
14/02/2020 [11:59] - Cəmiyyət - ( 1219 dəfə baxılıb)

Qaraqoyunlu hakimi Cahan şahın qara “kabusu”.



XIV əsrin sonlarında şimal-şərqdə Canik (Samsun), şərqdə Sivas, cənub-şərqdə Karamanadək bütün Anadolu bəylikləri Osmanlı dövlətinin tərkibinə daxil oldu. XV əsrin əvvəllərində Anadoluya özünün çoxsaylı qoşunu ilə Teymur (1402-ci il Ankara döyüşü) I Sultan Bəyazid (1389-1402-ci illərdə hakimiyyətdə olub) məğlubiyyətə uğradı və sultan əsir düşdü. Anadolunun böyük bir hissəsi əvvəlki bəyliklərə bölündü. 
Yalnız Sultan II Murad (1421-1451-ci illərdə hakimiyyətdə olub) 1444 və 1448-ci illərdə xaç yürüşü ordularını əzdi, onun oğlu II Mehmet isə (1451-81-ci illərdə hakimiyyətdə olub) demək olar, iki aylıq mühasirədən sonra Konstantinopolu aldı (29 may 1453-cü il).Bizans imperiyasının mövcudluğuna son qoyuldu, Konstantinopol (İstanbul) isə Osmanlı imperiyasının paytaxtına çevrildi. 
Artıq bu dövrdən  başlayaraq regionun  daimi faktoru  türklər idi.
Bu zaman regionda ikinci böyük bir türk dövləti  Qaraqoyunlu mövcud idi. 
1441-ci ildə, xaç yürüşlərinə dəstək vermiş erməni kilsəsi öz varlığını II Muraddan qorumaq üçün Qaraqoyunlu dövlətinin hakiminin - Cahan şahın qanadının altına sığınır.Erməni kilsə mərkəzinin  Qafqaza köçürmək üçün bütün imkanlardan istifadə edərək (1436-1467) Cahan şahdan icazə almağa müyəssər olur.Bu hadisə barədə erməni salnaməçisi Arakel Davrijetsi(1590-1670) erməni ruhanilərinin rəhbəri, patriarx Zakariyanın Cahan şahla görüşünü belə təsvir edir: “Qaraqoyunlu hökmdarı Cahan şah Qriqorian kilsəsi üçün müasir İrəvanın yaxınlığında-Eçmiədzində torpaq sahəsi ayırır.Hökmdar-Cahan şah və şahbanu Bəyim xatın onu (patriarxı) böyük hörmətlə qarşılyıb şərəfinə ziyafət təşkil etdilər, xələt bağışladılar, müdrik Qriqorun müqəddəs çürüməyən əlini və patriarx titulunu təqdim etdilər. O, Tanrının köməkliyi, müqəddəs Lusaroviçin izni və padşahın əmri ilə müqəddəs Eçmiədzinə, gəlib Tanrının və həvarilərin təsviri olan taxt-taca çıxdı, kainatın bütün guşələrində yaşayan xristian xalqının (ermənilər nəzərdə tutulur-A.M.) patriarxı oldu (R.M.“Qriqorian kilsəsi səfəvilər dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi XVII əsr və  XVIII əsrin birinci rübü”, Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi. Bakı: 2019 - səh. 16)”.
Maraqlı budur ki, patriarx Zakariya nəyin müqabilində bu icazəni Cahan şahdan ala bilir və nədən müsəlman Qaraqoyunlu dövləti erməni kilsəsinin himayəçisi rolunda çıxış edir.Amma nə səbəb gətiriksə  gətirək, realliq odur ki,  Qaraqoyunlu dövlətinin  ölkə içərisindəki yaşanan  dini mühiti və ərsəyə gələn mənəvi irsi bu cür idi. Bu da zəif milli və islami şüuri olan bir dövlətdə digər dini cəryanların sərbəst inkişafına şərait yaradırdı.Ancaq burda bir məqamı da unutmaq lazım deyil ki, XIII-XV əsrlərdə Qara dənizdəki Trabzon limanı erməni tacirlərinin əlində idi və dünya ticarət dövriyyəsində onların xüsusi payı vardı. Bax, Osmanlı sultanlarından özlərini qoruyan bu zəngin ermənilərin Cahan şahı “razı salmaqlarıdır”. Cahan Şahın  erməni kilsəsinə verilən səlahiyyətlər o qədər çox idi ki, bunun nəticəsində  Eçmiədzin dövrün iri torpaq sahibinə çevirilmiş, erməni din xadimlərinin maddi vəziyyətləri yaxşılaşmış, xaricdə yaşayan ermənilərin illik ianələri, xristian missioner təşkilatlarının maddi köməyinə qarşı, istənilən  maneələr aradan qalxmışdı. 
  Eçmiədzin monastırı-Ermənistan patriarxı katolikosun iqamətgahı təkcə vəqflər, yəni müxtəlif vaxtlarda kilsəyə vəsiyyət və hədiyyə edilmiş daşınmaz əmlakla məhdudlaşmırdı. Yeri gəlmişkən, bu əmlakı müsadirə etmək, girov qoymaq və ya şəxsi mala çevirmək mümükün deyildi.
 Bax bu abı –havada  erməni kilsəsin hamisi Qaraqoyunlu hökmdarı Cahan şahla  yeni formalaşan Səfəviyyə dini xəttinin nümayəndəsi Şeyx Cüneyd arasında ziddiyət yaranır. Erməni kilsələrinə qayğı ilə yanaşan Cahan şah Şeyx Cüneydin müridləri tərəfindən qınaq atəşinə tutulur. Ermənilərin hamisi roluna keçən Çahan Şaha nifrət edənlər Şeyx Cüneydin ətrafına yığışırlar.  Cahan şah üçün təhlükə mənbəyinə çevrilmiş Şeyx Cuneydi müridləri ilə Qaraqoyunlu dövlətinin sənədlərindən kənara çıxardılır. Şeyx Cüneyd Ağqoyunlu hökmdarı Həsən şaha (Uzun Həsən) üz tutur və onun hifsinə sığınır. Uzun Həsən Şeyx Cüneydin təlimlərinin türkmən tayfalaraına təsirini başa düşərək gələcəkdə də onun taxt-tacına təhlükə törənməsin deyə Şeyx Cüneydə bacısını verərək onunla qohum olur. əslində bu Şeyx Cüneyd üçün də əlverişli bir izdivac idi. Onun dini ideyalarına siyasi güc verirdi. Şeyx Cüneyd oğlu Şeyx Heydəri də Uzun Həsənin qızı ilə evləndirir. Bu baxımda  alman alimi Dr. Wolter Hanz istər türk, istərsə də İran tarixşünaslığına məlum olmayan səhih mənbələrdən istifadə edərək o dövrü əhatə edən mükəmməl tarixi əsəri qələmə almışdı. Onun bu kitabından aydın oludu ki, heç də Şeyx Cüneydi Şirvanşah II İbrahim deyil, onunla düşmənçilik edən öz doğma əmisi Şeyx Cəfərin adamları oxla öldürmüşdülər. 1488-ci il 9 iyul tarixində Elbrus dağının ətəyində Dartanat kəndinin yaxınlığında Şirvanşahlar və Türkmənlərdən ibarət Ağqoyunlu ordusu ilə Şeyx Heydərin başçılıq etdiyi Səfəvi Qızılbaşlarla şiddətli döyüş baş verir. Bu döyüşdə Şeyx Heydər Şirvanşahlara dəstək üçün gəlmiş Ağqoyunlu ordusunun başında duran Süleyman bəyi bir mizrab vuruşu ilə öldürmədən yaralayır. Bu həmin Süleyman bəy idi ki, Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin zamanında Kürd qalası Bitlisin fatehi olaraq şöhrət qazanmışdı. Süleyman bəyin yerə düşməsini görən türkmənlər Şeyx Heydəri ox atəşinə tutmağa başladılar. Şeyx Heydər təsadüfi oxların birinə tuş gəlir və atın da səndəlləyir. Bunu görən Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqubun şəxsi yavəri Əli Ağa sivri qılıncı ilə Şeyx Heydərin başını kəsir. Bu hadisə Qızılbaşların arasında böyük qəzəbə və ümidsizliyə səbəb olaraq döyüşün taleyini həll edir. Qızılbaşların faciəvi məğlubiyyəti barədə Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaquba xəbər verildikdə,o, Şeyx Heydərin başını paytaxt Təbrizə gətirilməsini əmr edir. Ağqoyunlu paytaxtı Təbrizdə Şeyx Heydərin başını bütün küçələrdə göstərməlik dolaşdırdıqdan sonra şəhərin hündür bir yerindən asırlar(sonradan Təbriz sakinlərindən biri Şeyx Heydərin kəlləsinin bu hündür yerdən gecə ikən aşıraraq götürüb mumyalamış və evində qorumuşdu, yalnız 1502-ci ildə Səfəviyyə dövlətinin banisi Şah İsmayıla təqdim etmişdi. Bunun qarşılığında o Təbriz sakininə öz ağırlığı qədər qızıl verilmişdi-A.M.). Bu baxımda yaxın  günlərdə  Azərbaycan oxucusuna təqdim edəcəyim Dr. Wolter Hanzın sözü gedən tədqiqat əsərini “Şirvanşahların qürubu Alman tarixçisinin gözü ilə” (kitabın azərbaycan versiyasında adı belə olacaq-A.M.) inanıram ki, uydurma tarixi tezləri alt-üst edəcək səviyyədə unikal tədqiqat əsəri olacaqdır.

Adıgözəl Məmmədov 
Slavyan Türk Birliyi Hərəkatının rəhbəri, Avrasiya İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı İnstitutunun ekspertləri şurasının üzvü



loading...
Maskasız qadın elektroşok cihazı ilə zərərsizləşdirildi - VİDEO
"Naməlum ölkə" Azərbaycan almalarına Rusiya bazarında "meydan oxuyur"...
Xidmət avtomobilində cinsi əlaqəyə girməyin bədəlini ağır ödədilər - RƏZALƏT...
Plastik üz qoruyucularının təsirsiz olduğu sübut olundu...
Bu itlər koronavirusu qoxlamaqla müəyyən edir - FOTOLAR
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Şeyxülislam işğalçıya qarşı yeni səngərdə - Beynəlxalq Dinlərarası Dialoq Mərkəzində səslənən çağırış
Cəmiyyət
“Həqiqətən də ilk dəfə onun verilişinə çıxmışam...”- Oksana Rəhimin onu efirə çıxarmasını etiraf etdi...
Şou-biznes
“Kimsə puluna güvənib gizlənməsin, torpağı qorumaq hamının borcudur...”
Cəmiyyət
Eldar Namazov: “Türkiyə Qarabağ məsələsində Rusiya amilini neytrallaşdıracaq gücdədir”
Siyasət
Seçkilərdə Putinin namizədinə qalib gəlmiş süpürgəçi yoxa çıxdı...-FOTOLAR+VİDEO

Yazar
İlham İsmayıl
Bəyanatı silmək mümkündür, uduzulmuş savaşın itkilərini silmək olmur...
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Həftənin ən çox oxunanları
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
Azərbaycanda nazir erməni gözəlçəsinin gecə təklifini rədd edib kabinetindən qovdu...
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Maksim Musayev Siyavuş Novruzov haqda NƏ DEDİ?..
Şəbnəm Tovuzlunun erotik dərdi...
Zərurət yaransa, bu maşınları sizdən ala bilərlər: Bilməli olduğumuz müharibə qanunları...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247