Xəbər lenti
22/02/2020 [20:47]:
Beş aylıq uşaq tarakan dərmanı yedi
22/02/2020 [20:45]:
Vasif Talıbovun oğlu yenidən deputat seçildi
22/02/2020 [20:30]:
Bir-birilərini öldü bilirdilər, ancaq 47 il sonra qovuşdular... - FOTOLAR
22/02/2020 [20:25]:
“Mehman Hüseynova istinad edən müxalifətin boyunu yerə soxum” - Qalmaqallı açıqlama...
22/02/2020 [20:05]:
Damla: “Nə sinəm, nə də belim açıq olacaq” - FOTOLAR
22/02/2020 [20:01]:
İtaliyada daha bir oyun koronavirusa görə təxirə salındı
22/02/2020 [19:32]:
"Bu sənəd Azərbaycanla İtaliya arasında yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır" - VİDEO
22/02/2020 [19:25]:
MSK Elza ilə bağlı qərarını açıqladı
22/02/2020 [19:05]:
Van Dama Vəndamda heykəl qoyulmasının  faydası olmadı - Ermənilərlə məşq edir...-FOTOLAR
22/02/2020 [18:51]:
Naxçıvan Ali Məclisinə seçilən deputatların adları açıqlandı - RƏSMİ
22/02/2020 [18:47]:
Türkiyə və Rusiya İdlibi müzakirə etdi
22/02/2020 [18:46]:
Xocalı soyqırımının 28-ci ildönümü ilə əlaqədar Sarayevo şəhərində silsilə tədbirlər keçirilir - FOTO
22/02/2020 [18:43]:
Hərbçimizin ölümündən əvvəl çəkilən son görüntüsü - FOTO
22/02/2020 [18:31]:
Elman Nəsirovun lider namizəd olması müzakirələrə yol açdı - RƏSMİ
22/02/2020 [18:26]:
Daha bir məntəqənin nəticələri ləğv edildi
22/02/2020 [18:25]:
Gədəbəydə ikimərtəbəli ev yanıb
22/02/2020 [18:23]:
Məhkəmə DTX əməliyyatı ilə tutulan icra başçısı və digər yüksək vəzifəlilərlə bağlı qərar verdi
22/02/2020 [18:07]:
Ərdoğan: “Suriyada yüzlərlə legioneri zərərsizləşdirdik”
22/02/2020 [18:04]:
“Nar” ADA Universitetinin İT üzrə fərqlənən tələbələrinə dəstək olub
22/02/2020 [17:52]:
MSK daha bir DSK-nın qərarını qüvvədə saxladı
22/02/2020 [17:47]:
Azərbaycan paytaxtında  erməniyə məxsus şirkət mükafatlandırıldı...
22/02/2020 [17:46]:
DİN təkzib etdi: Jalə Bayramova barəsində cinayət işi açılmayıb
22/02/2020 [17:42]:
MSK daha bir məntəqənin nəticələrini etibarsız saydı
22/02/2020 [17:40]:
Bu planetdə bir il 18 saatdır
22/02/2020 [17:36]:
Kürdəmirdə ana və körpəsinin ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıldı
22/02/2020 [17:32]:
ADAU-da ağacəkmə aksiyası keçirilib - FOTO
22/02/2020 [17:22]:
Pakistanda mədən uçub, 8 nəfər ölüb, 30-dək fəhlə dağıntılar altında alıb
22/02/2020 [17:10]:
MSK-nın rəsmi təmsilçisi: "Qadınsan, get bozbaşını bişir" - QALMAQAL...
22/02/2020 [17:08]:
MSK Ləman Ələşrəfqızının şikayətini növbəti iclasa SAXLADI
22/02/2020 [17:04]:
Neftçalanın sabiq icra başçısı və onunla birgə saxlanılan şəxslər məhkəmə qarşısına çıxarılıb
22/02/2020 [17:00]:
İlham Əliyev Yaponiyanın İmperatorunu təbrik etdi
22/02/2020 [16:58]:
İlham Əliyev bir qrup şəxsi təltif etdi - SƏRƏNCAM
22/02/2020 [16:56]:
Yaqub Mahmudov Paşinyana sərt cavab verib - VİDEO
22/02/2020 [16:53]:
Almaniyada Ümumavropa Qarabağ mitinqi - CANLI
22/02/2020 [16:50]:
Pakistanda Azərbaycanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı qətnamə qəbul olundu
22/02/2020 [16:48]:
Prezident onlara fəxri ad verdi - SİYAHI
22/02/2020 [16:47]:
MSK daha 2 məntəqənin nəticələrini etibarsız saydı - YENİLƏNİB
22/02/2020 [16:46]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Vatikanda Müqəddəs Taxt-Tacın dövlət katibi ilə görüşdü
22/02/2020 [16:45]:
Əli Əsədov yeni qərar imzalayıb
22/02/2020 [16:35]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Vatikanda Papa Fransisk ilə görüşdü
22/02/2020 [16:12]:
Tutulan sabiq icra başçısının eşşək ferması üzə çıxdı - FOTOLAR
22/02/2020 [15:59]:
Azərbaycanlıların Berlin yürüşü Türkiyə mətbuatında - VİDEO
22/02/2020 [15:45]:
Sevda Namiq Qaraçuxurludan danışıb etiraf etdi: “Onun yaradıcılığını sevirəm” -VİDEO
22/02/2020 [15:38]:
Türkiyə Suriya ilə sərhədə ağır silah yerləşdirdi
22/02/2020 [15:25]:
Rayon başçısı  koronavirusa yoluxdu...
22/02/2020 [15:19]:
“Nadiri də, Manafı da məhkəməyə verib cəzalandırmaq lazımdır...”- Ekspert...
22/02/2020 [15:09]:
Azərbaycan İranla sərhəddə nəzarəti gücləndirdi
22/02/2020 [15:06]:
Xırdalanda yeni bina tikintisi narazılıq yaradır - VİDEO
22/02/2020 [14:55]:
İranda 28 nəfər koronavirusa yoluxub - Nazirlik
22/02/2020 [14:46]:
73 seçki məntəqəsinin nəticələri ləğv edildi - SİYAHI
22/02/2020 [14:28]:
Nərminin valideynləri Bakıda: Baş Prokurorluq belə məlumatların yayılmasına qarşıdı
22/02/2020 [14:26]:
Baş nazir yeni açılan xəstəxanaya Ərdoğanın adını verdi- FOTOLAR
22/02/2020 [14:25]:
“Bu axmaqlar axşama kimi müğənnilərin səhifəsində yatırlar ki, bir şey tapsınlar...”
22/02/2020 [14:22]:
“Ermənilər bir əsrdə üç dəfə qətliama məruz qalıb”: Faciələrimiz erməni tarixi adı ilə təbliğ edilir...
22/02/2020 [14:21]:
Şəhidimizin dəfn mərasimi başladı - FOTOLAR
22/02/2020 [14:08]:
Lerikdə avtomobil dərəyə aşdı, ata və 2 yaşlı oğlu öldü - YENİLƏNİB
22/02/2020 [14:04]:
Türkiyədə daha bir zəlzələ oldu
22/02/2020 [13:43]:
Azərbaycanda ananın meyiti su quyusunda, körpəninki evdə tapıldı - FOTO
22/02/2020 [13:38]:
Bu kənddə on ildir oğlan uşağı doğulmur-Səbəbini heç kim bilmir - FOTOLAR
22/02/2020 [13:35]:
“Paşinyan Qarabağa səfər etməklə tənqidlərdən yayınmağı, o cümlədən...”
22/02/2020 [13:29]:
Hakan Şükürdən 9 il sonra etiraflar - “Peşmanam...” + Video
22/02/2020 [13:26]:
Qış vaxtı yaz havası - Sabah 18 dərəcə isti olacaq
22/02/2020 [13:24]:
İranda bələdiyyə sədrinə koronavirus diaqnozu qoyuldu
22/02/2020 [13:07]:
Lerikdə avtomobil dərəyə aşıb, biri azyaşlı olmaqla 2 nəfər ölüb
22/02/2020 [12:53]:
"Təhsil Nazirliyi Neftçalada bütün məktəb direktorlarını ƏM-nin 70-ç bəndi ilə işdən azad etməlidir"
22/02/2020 [12:49]:
"Ərdoğanın oynadığı kimi böyük oynamalıyıq: Əks təqdirdə itirəcəyik!”
22/02/2020 [12:46]:
Münhenin ƏKS-SƏDASI: Qarabağla bağlı erməni və azərbaycanlı tarixçilərin debatı mümkündürmü...
22/02/2020 [12:45]:
Məzahir Pənahovu kim əvəz edəcək? - Ad açıqlandı
22/02/2020 [12:44]:
İcra başçısı aksiya keçirən əhali ilə görüşdü: "İnqilab edirsiniz..." (VİDEO)
22/02/2020 [12:39]:
Əməkdar artist ağır durumda: "Məni bu həddə çatdıran..."
22/02/2020 [12:39]:
İndoneziyanın Azərbaycandakı səfiri Mingəçevir Dövlət Universitetində olub
22/02/2020 [12:38]:
"Heç bir müğənniyə göndərilməyəcək, bunu Damlaya qadağan etmişəm...”
22/02/2020 [12:29]:
Azərbaycan 8,4 milyon dollarlıq polietilen ixrac edib
22/02/2020 [12:29]:
Qandallanan icra başçısının bacısı general imiş...
22/02/2020 [12:28]:
Bakıda nəfəs borusunda dərman qalan 3 yaşlı uşaq ölüb
22/02/2020 [12:27]:
Koronavirusun karantin müddəti uzadılır
22/02/2020 [12:26]:
Naxçıvan Ali Məclisinə yeni sədr seçiləcək
22/02/2020 [12:23]:
Vasif Talıbov onu Ali Məclisin Aparat rəhbəri TƏYİN ETDİ
22/02/2020 [12:22]:
Xalq artisti elə görüntüsünü yaydı ki... - FOTO
22/02/2020 [12:20]:
Tofiq Zülfüqarovun iştirakçısı olduğu yol qəzası ilə bağlı sürücüyə bəraət verilib
Bütün arxiv bir sırada
14/02/2020 [11:59] - Cəmiyyət - ( 857 dəfə baxılıb)

Qaraqoyunlu hakimi Cahan şahın qara “kabusu”.



XIV əsrin sonlarında şimal-şərqdə Canik (Samsun), şərqdə Sivas, cənub-şərqdə Karamanadək bütün Anadolu bəylikləri Osmanlı dövlətinin tərkibinə daxil oldu. XV əsrin əvvəllərində Anadoluya özünün çoxsaylı qoşunu ilə Teymur (1402-ci il Ankara döyüşü) I Sultan Bəyazid (1389-1402-ci illərdə hakimiyyətdə olub) məğlubiyyətə uğradı və sultan əsir düşdü. Anadolunun böyük bir hissəsi əvvəlki bəyliklərə bölündü. 
Yalnız Sultan II Murad (1421-1451-ci illərdə hakimiyyətdə olub) 1444 və 1448-ci illərdə xaç yürüşü ordularını əzdi, onun oğlu II Mehmet isə (1451-81-ci illərdə hakimiyyətdə olub) demək olar, iki aylıq mühasirədən sonra Konstantinopolu aldı (29 may 1453-cü il).Bizans imperiyasının mövcudluğuna son qoyuldu, Konstantinopol (İstanbul) isə Osmanlı imperiyasının paytaxtına çevrildi. 
Artıq bu dövrdən  başlayaraq regionun  daimi faktoru  türklər idi.
Bu zaman regionda ikinci böyük bir türk dövləti  Qaraqoyunlu mövcud idi. 
1441-ci ildə, xaç yürüşlərinə dəstək vermiş erməni kilsəsi öz varlığını II Muraddan qorumaq üçün Qaraqoyunlu dövlətinin hakiminin - Cahan şahın qanadının altına sığınır.Erməni kilsə mərkəzinin  Qafqaza köçürmək üçün bütün imkanlardan istifadə edərək (1436-1467) Cahan şahdan icazə almağa müyəssər olur.Bu hadisə barədə erməni salnaməçisi Arakel Davrijetsi(1590-1670) erməni ruhanilərinin rəhbəri, patriarx Zakariyanın Cahan şahla görüşünü belə təsvir edir: “Qaraqoyunlu hökmdarı Cahan şah Qriqorian kilsəsi üçün müasir İrəvanın yaxınlığında-Eçmiədzində torpaq sahəsi ayırır.Hökmdar-Cahan şah və şahbanu Bəyim xatın onu (patriarxı) böyük hörmətlə qarşılyıb şərəfinə ziyafət təşkil etdilər, xələt bağışladılar, müdrik Qriqorun müqəddəs çürüməyən əlini və patriarx titulunu təqdim etdilər. O, Tanrının köməkliyi, müqəddəs Lusaroviçin izni və padşahın əmri ilə müqəddəs Eçmiədzinə, gəlib Tanrının və həvarilərin təsviri olan taxt-taca çıxdı, kainatın bütün guşələrində yaşayan xristian xalqının (ermənilər nəzərdə tutulur-A.M.) patriarxı oldu (R.M.“Qriqorian kilsəsi səfəvilər dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi XVII əsr və  XVIII əsrin birinci rübü”, Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi. Bakı: 2019 - səh. 16)”.
Maraqlı budur ki, patriarx Zakariya nəyin müqabilində bu icazəni Cahan şahdan ala bilir və nədən müsəlman Qaraqoyunlu dövləti erməni kilsəsinin himayəçisi rolunda çıxış edir.Amma nə səbəb gətiriksə  gətirək, realliq odur ki,  Qaraqoyunlu dövlətinin  ölkə içərisindəki yaşanan  dini mühiti və ərsəyə gələn mənəvi irsi bu cür idi. Bu da zəif milli və islami şüuri olan bir dövlətdə digər dini cəryanların sərbəst inkişafına şərait yaradırdı.Ancaq burda bir məqamı da unutmaq lazım deyil ki, XIII-XV əsrlərdə Qara dənizdəki Trabzon limanı erməni tacirlərinin əlində idi və dünya ticarət dövriyyəsində onların xüsusi payı vardı. Bax, Osmanlı sultanlarından özlərini qoruyan bu zəngin ermənilərin Cahan şahı “razı salmaqlarıdır”. Cahan Şahın  erməni kilsəsinə verilən səlahiyyətlər o qədər çox idi ki, bunun nəticəsində  Eçmiədzin dövrün iri torpaq sahibinə çevirilmiş, erməni din xadimlərinin maddi vəziyyətləri yaxşılaşmış, xaricdə yaşayan ermənilərin illik ianələri, xristian missioner təşkilatlarının maddi köməyinə qarşı, istənilən  maneələr aradan qalxmışdı. 
  Eçmiədzin monastırı-Ermənistan patriarxı katolikosun iqamətgahı təkcə vəqflər, yəni müxtəlif vaxtlarda kilsəyə vəsiyyət və hədiyyə edilmiş daşınmaz əmlakla məhdudlaşmırdı. Yeri gəlmişkən, bu əmlakı müsadirə etmək, girov qoymaq və ya şəxsi mala çevirmək mümükün deyildi.
 Bax bu abı –havada  erməni kilsəsin hamisi Qaraqoyunlu hökmdarı Cahan şahla  yeni formalaşan Səfəviyyə dini xəttinin nümayəndəsi Şeyx Cüneyd arasında ziddiyət yaranır. Erməni kilsələrinə qayğı ilə yanaşan Cahan şah Şeyx Cüneydin müridləri tərəfindən qınaq atəşinə tutulur. Ermənilərin hamisi roluna keçən Çahan Şaha nifrət edənlər Şeyx Cüneydin ətrafına yığışırlar.  Cahan şah üçün təhlükə mənbəyinə çevrilmiş Şeyx Cuneydi müridləri ilə Qaraqoyunlu dövlətinin sənədlərindən kənara çıxardılır. Şeyx Cüneyd Ağqoyunlu hökmdarı Həsən şaha (Uzun Həsən) üz tutur və onun hifsinə sığınır. Uzun Həsən Şeyx Cüneydin təlimlərinin türkmən tayfalaraına təsirini başa düşərək gələcəkdə də onun taxt-tacına təhlükə törənməsin deyə Şeyx Cüneydə bacısını verərək onunla qohum olur. əslində bu Şeyx Cüneyd üçün də əlverişli bir izdivac idi. Onun dini ideyalarına siyasi güc verirdi. Şeyx Cüneyd oğlu Şeyx Heydəri də Uzun Həsənin qızı ilə evləndirir. Bu baxımda  alman alimi Dr. Wolter Hanz istər türk, istərsə də İran tarixşünaslığına məlum olmayan səhih mənbələrdən istifadə edərək o dövrü əhatə edən mükəmməl tarixi əsəri qələmə almışdı. Onun bu kitabından aydın oludu ki, heç də Şeyx Cüneydi Şirvanşah II İbrahim deyil, onunla düşmənçilik edən öz doğma əmisi Şeyx Cəfərin adamları oxla öldürmüşdülər. 1488-ci il 9 iyul tarixində Elbrus dağının ətəyində Dartanat kəndinin yaxınlığında Şirvanşahlar və Türkmənlərdən ibarət Ağqoyunlu ordusu ilə Şeyx Heydərin başçılıq etdiyi Səfəvi Qızılbaşlarla şiddətli döyüş baş verir. Bu döyüşdə Şeyx Heydər Şirvanşahlara dəstək üçün gəlmiş Ağqoyunlu ordusunun başında duran Süleyman bəyi bir mizrab vuruşu ilə öldürmədən yaralayır. Bu həmin Süleyman bəy idi ki, Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin zamanında Kürd qalası Bitlisin fatehi olaraq şöhrət qazanmışdı. Süleyman bəyin yerə düşməsini görən türkmənlər Şeyx Heydəri ox atəşinə tutmağa başladılar. Şeyx Heydər təsadüfi oxların birinə tuş gəlir və atın da səndəlləyir. Bunu görən Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqubun şəxsi yavəri Əli Ağa sivri qılıncı ilə Şeyx Heydərin başını kəsir. Bu hadisə Qızılbaşların arasında böyük qəzəbə və ümidsizliyə səbəb olaraq döyüşün taleyini həll edir. Qızılbaşların faciəvi məğlubiyyəti barədə Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaquba xəbər verildikdə,o, Şeyx Heydərin başını paytaxt Təbrizə gətirilməsini əmr edir. Ağqoyunlu paytaxtı Təbrizdə Şeyx Heydərin başını bütün küçələrdə göstərməlik dolaşdırdıqdan sonra şəhərin hündür bir yerindən asırlar(sonradan Təbriz sakinlərindən biri Şeyx Heydərin kəlləsinin bu hündür yerdən gecə ikən aşıraraq götürüb mumyalamış və evində qorumuşdu, yalnız 1502-ci ildə Səfəviyyə dövlətinin banisi Şah İsmayıla təqdim etmişdi. Bunun qarşılığında o Təbriz sakininə öz ağırlığı qədər qızıl verilmişdi-A.M.). Bu baxımda yaxın  günlərdə  Azərbaycan oxucusuna təqdim edəcəyim Dr. Wolter Hanzın sözü gedən tədqiqat əsərini “Şirvanşahların qürubu Alman tarixçisinin gözü ilə” (kitabın azərbaycan versiyasında adı belə olacaq-A.M.) inanıram ki, uydurma tarixi tezləri alt-üst edəcək səviyyədə unikal tədqiqat əsəri olacaqdır.

Adıgözəl Məmmədov 
Slavyan Türk Birliyi Hərəkatının rəhbəri, Avrasiya İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı İnstitutunun ekspertləri şurasının üzvü



"Sözümüz Akademiyanın və digər əlaqədar qurumların rəhbərlərinədir" - Professor iradı...
"Jaləyə təcavüz edən Azadə Kərimova seçki məntəqəsinə xüsusi təyinatla gətirilib"
"Onların yardımından imtina etdik, yalnız 2-3 nəfər siyasətçi gəlib atamla maraqlanıb" - VİDEO
Türkiyədə “Xocalı həftəsi” çərçivəsində silsilə tədbirlər keçiriləcək - FOTOLAR
Çinli elm adamından qorxuducu koronavirus xəbərdarlığı - QALICI OLA BİLƏR...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Maraqlı
Bir-birilərini öldü bilirdilər, ancaq 47 il sonra qovuşdular... - FOTOLAR
Dünya
Van Dama Vəndamda heykəl qoyulmasının  faydası olmadı - Ermənilərlə məşq edir...-FOTOLAR
Cəmiyyət
Baş nazir yeni açılan xəstəxanaya Ərdoğanın adını verdi- FOTOLAR
Dünya
Bu kənddə on ildir oğlan uşağı doğulmur-Səbəbini heç kim bilmir - FOTOLAR
Dünya
David Tonoyan Hərbi Polis İdarəsinin bir neçə rəhbərini işdən çıxardı- SƏBƏB...
Yazar
Seymur Əliyev
Dostlarını da, düşmənlərini də haqlı çıxaran general...
İlham İsmayıl
Növbədənkənar məğlubiyyət...
Sultan Laçın
“Qarabağ leksikonumuzdan “münaqişə” və “müzakirə” sözlərini çoxdan çıxarmalıydıq!..”
Seymur Verdizadə
Ana-bacı söyüşləri havada uçuşur...
Həftənin ən çox oxunanları
“Türkiyə ilə oynamaq yanlış idi” – “Bütün rus diplomatlarını qovun!”
İcra hakimiyyəti başçıları "Qara siyahı"ya düşən rayonlar: PA rəsmisi açıqladı...
Viaqranı qadına içirdikdə nə baş verir? - Uroloqdan fəsadlarla bağlı xəbərdarlıq...
DTX-dən şok əməliyyat: Azərbaycanda icra başçısı rüşvət alarkən tutuldu - FOTO
Qorbaçovun tarixi müraciəti: Qarabağ Azərbaycanındır! – Video
İran islam inqilabı rəhbərinin xəstəxanada ölüm anını göstərən nadir kadrlar... - VİDEO
"Torpaqlar qaytarılır, Bakı ilə razılıq var" - Tarasov
“Suriyanın Qabbar Sinqxi”nin ölüm xofu: Türklər gəldi, ruslar “əkildi”
“Məni “küftəbaş” adlandıran aktrisa özü “xaş”dı, hansısa inəyin ayağıdı...”- Əməkdar artist əsəbiləşdi...
“Hamı bizim məhvimizi istəyir: İlk addımı yenə də çeçenlər və inquşlar atacaq”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247