Xəbər lenti
24/09/2020 [14:24]:
Kəlbəcərdə şəhid olan Həsənin qızı TƏLƏBƏ adını qazandı- FOTO
24/09/2020 [14:21]:
Hərbi Hava Qüvvələri gecə təlimləri keçirib - VİDEO
24/09/2020 [14:17]:
Kreml: Putinə Nobel Sülh mükafatının verilməsi yaxşı olardı
24/09/2020 [14:13]:
“Toylara icazə verilməlidir, bunu ləngitməyin adı yoxdur” - Deputat
24/09/2020 [14:09]:
“Zamanında dedim ki, hərbi jurnalistika fakültələri açaq, amma heç kim ciddi yanaşmadı”
24/09/2020 [14:08]:
Şöbə müdiri məktəblərdə koronavirusla bağlı vəziyyətdən danışdı
24/09/2020 [14:04]:
Zaqatalada iribuynuzlu mal-qara güllələnib - FOTO
24/09/2020 [14:01]:
Lukaşenko andiçmə mərasiminin gizli keçirilməsi ilə bağlı ittihamlara cavab verib
24/09/2020 [14:00]:
Putinin Nobel Sülh mükafatına namizədliyi irəli sürülüb
24/09/2020 [13:59]:
"Biz Heydər Əliyevin liderliyi ilə cəmi 150 nəfərlə hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmuşduq..."
24/09/2020 [13:58]:
Ermənistanın təcavüzkar siyasəti  ifşa olundu...
24/09/2020 [13:56]:
Suriyada PKK/YPG terror təşkilatının təlim keçdiyi erməni batalyonu Qarabağa göndərildi
24/09/2020 [13:51]:
Vilayət Eyvazov "Bandotdel"ə yeni şöbə rəisi TƏYİN ETDİ
24/09/2020 [13:50]:
Ali Rada deputatı: “Ermənistanın Azərbaycanla sərhəddə hərbi eskalasiyası qəbuledilməzdir”
24/09/2020 [13:36]:
“Mən yıxılana balta vuran deyiləm”
24/09/2020 [13:32]:
İsveçin Xarici İşlər naziri Azərbaycana səfər edəcək
24/09/2020 [13:28]:
“Barselona”nın heyətində 364 qol vuran möhtəşəm trio - MSN
24/09/2020 [13:26]:
Fərid Mansurov: “Açıq havada məşq etmək mümkün olmayacaq”
24/09/2020 [13:24]:
46 yaşında yenidən tələbə adını qazandı
24/09/2020 [13:19]:
Paytaxtda avtomobil qəzasına düşən sürücü xəstəxanada öldü
24/09/2020 [13:18]:
Nazir: “Bugünkü görüşdə humanitar sahəyə iqtisadi-siyasi blokdan heç də az diqqət ayrılmadı”
24/09/2020 [13:11]:
Xətai rayonunda uzunluğu 7.9 km uzunluğu olan 5 küçə təmir olunub
24/09/2020 [13:04]:
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinə 12.5 mlyon manat ayrılıb
24/09/2020 [12:56]:
Azərbaycan XİN başçısı: “Gürcüstanla sərhədin delimitasiyasının üçdə ikisi başa çatdırılıb”
24/09/2020 [12:52]:
“Ermənistan ciddi-cəhdlə müharibəyə hazırlaşır”
24/09/2020 [12:52]:
Zalkaliani: “Sərhədlərin delimitasiyası üzrə ekspertlərin yeni qərarları qəbul edilib”
24/09/2020 [12:50]:
Ermənilər sosial şəbəkələrdə saxta profillərdən yalan məlumatlar yayır - FOTO
24/09/2020 [12:47]:
Ceyhun Bayramov: “Ermənistan rəhbərliyi regionda vəziyyətin alovlanmasına xidmət edən bəyanatlar verir”
24/09/2020 [12:46]:
Gürcüstan XİN başçısı: “Sərhədlərin delimitasiyası pandemiya ilə əlaqədar bir qədər uzandı”
24/09/2020 [12:43]:
Nazir: “Azərbaycan-Gürcüstan əlaqələri strateji xarakter daşıyır”
24/09/2020 [12:40]:
Rusiyada daha 149 nəfər koronavirusdan öldü
24/09/2020 [12:32]:
Bu il AKİA fermerlərə 51 milyon manatdan çox kredit ayırıb
24/09/2020 [12:29]:
Mikayıl Cabbarov ölkə prezidentinin qarşıya qoyduğu əsas hədəfi açıqladı
24/09/2020 [12:26]:
Bakıda kişi benzin töküb özünü yandırdı
24/09/2020 [12:21]:
İsraildə təkrar karantin əhalini ayağa qaldırdı
24/09/2020 [12:19]:
Rusiyada kişi oğlunu portalda satışa çıxardı
24/09/2020 [12:17]:
İlham Əliyev İsveçin ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO
24/09/2020 [12:16]:
Şəfəq Hüseynli: “Steroidlər Azərbaycana qaçaqmalçılıqla gətirilir”
24/09/2020 [12:13]:
AMADA-dan xəbərdarlıq: Steroidlərdən istifadə qadınlarda tüklənməyə, kişilərdə sonsuzluğa səbəb olur
24/09/2020 [12:12]:
Azərbaycanda şəhidlərin adının əbədiləşdirilməsi üçün təqdirəlayiq addım: Barelyeflər qoyulur - FOTO
24/09/2020 [12:10]:
Ən çox subbakalavr II ixtisas qrupu üzrə ali məktəbə daxil olub
24/09/2020 [12:09]:
Qazaxıstan ölüm cəzasını ləğv etdi
24/09/2020 [11:48]:
Təhsil ekspertindən şagirdlərin Covid-19-dan qorunması üçün Təhsil Naziriliyinə 3 TƏKLİF
24/09/2020 [11:46]:
“Qobu” Elektrik Stansiyasının ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilməsinə dair ictimai dinləmələr keçirilib
24/09/2020 [11:38]:
“Vətən eşqini, torpağa sevgini yaradan amillərdən biri də budur...”
24/09/2020 [11:21]:
Türk ordusu Qəndilin ətrafında bazalar qurdu
24/09/2020 [11:20]:
"İlham Əliyevin bu cəsarətli çıxışı həm Ermənistanın, həm də 30 ildir ki..."
24/09/2020 [11:20]:
Məktəbəhazırlıq qruplarına qeydiyyat yekunlaşır
24/09/2020 [11:18]:
Azərbaycan və Gürcüstan XİN başçılarının görüşü başlayıb
24/09/2020 [11:16]:
Məleykə Abbaszadə ali məktəblərə qəbul olanlara müraciət edib
24/09/2020 [11:15]:
“Ziyalılarımızın prezidentə bu müraciəti alqışalayiqdir, Nuru Paşaya poema yazmışam...”
24/09/2020 [11:07]:
“Hərbi büdcənin artırılması ordumuzla yanaşı, dövlətimizin də güclənməsi deməkdir”
24/09/2020 [10:49]:
“Yoxsa erməni qadınlarının gülləsini gül kimi qəbul etməliyik?!”
24/09/2020 [10:41]:
İlham Əliyev İsveç səfiri ilə görüşdü - FOTO
24/09/2020 [10:39]:
“Məşğulluğa Dəstək Layihəsi” üzrə müraciətlərin qəbuluna başlanılıb
24/09/2020 [10:35]:
Naxçıvanda manqa komandirləri ilə təlim toplantısı keçirilib - FOTO/VİDEO
24/09/2020 [10:33]:
"Jurnalistika sahəsində savadlı və yeniliklərə açıq kadrlar hazırlamaq ali məqsədimizdir"
24/09/2020 [10:32]:
"Rusiya bundan imtina etməsə, Azərbaycanda Türkiyənin hərbi bazaları yaradılmalıdır..."
24/09/2020 [10:28]:
Gənc yazarın şeir kitabı çap olunub
24/09/2020 [10:28]:
Gücümüz Birlikdədir!
24/09/2020 [10:22]:
Dağıstanda həbs olunan azərbaycanlılarla bağlı açıqlama
24/09/2020 [10:22]:
9 dəfə ölüb-dirildi - idmanla məşğul olacağına söz verdi...-FOTO
24/09/2020 [10:19]:
Sentyabrın 26-dan ali məktəblərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi aparılacaq
24/09/2020 [10:17]:
Ana iki azyaşlı uşağının əxlaqsız görüntüsünü çəkib, sosial şəbəkədə paylaşdı - VİDEO
24/09/2020 [10:06]:
Türkiyədən sonra Azərbaycanın yanındakı ölkə - Pakistana nə qədər yaxınlaşaq...
24/09/2020 [09:56]:
Sabahdan ali məktəblərə daxil olan şəxslərin qeydiyyatı başlayır
24/09/2020 [09:39]:
Hafiz Hacıyev partiyanın ehtiyatda olan zabitləri ilə görüşüb
24/09/2020 [09:36]:
Ziyalılardan Nuru Paşaya abidə qoyulması ilə bağlı prezident İlham Əliyevə MÜRACİƏT...
24/09/2020 [09:29]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 32 milyonu keçdi - STATİSTİKA
24/09/2020 [09:27]:
Səməd Vurğun 50 yaşında ölməyibmiş – Filosof yazır...
24/09/2020 [09:19]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
24/09/2020 [09:18]:
Buzlar əridi, 76 il əvvəl qəzaya uğrayan təyyarə üzə çıxdı - FOTO
24/09/2020 [09:14]:
Alimlər koronavirusun Parkinson xəstəliyi ilə bağlılığını aşkarladılar
24/09/2020 [09:12]:
Ceyhun Bayramov Gürcüstana rəsmi səfərə yola düşüb
24/09/2020 [08:47]:
Putinin Lukaşenkonu təbrik edib-etməyəcəyi  bilinmir... -RƏSMİ
24/09/2020 [08:29]:
"Kiməsə trolluq etmək əvəzinə bu istiqamətdə iş aparılmalıdır..."
24/09/2020 [08:09]:
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
24/09/2020 [07:40]:
Peyğəmbər(ə.s.) məscidinin günbəzindəki  mübhəm qapının sirri açıldı...-FOTOLAR
24/09/2020 [07:04]:
"Minnət, riya və digər mənfiliklərlə yaxşı əməllərimizin yanmasına imkan verməyək..."
24/09/2020 [01:11]:
Bakıda qadın əri tərəfindən bıçaqlandı
Bütün arxiv bir sırada
17/02/2020 [13:42] - Cəmiyyət - ( 1040 dəfə baxılıb)

Qafqaz Bürosu Dağlıq Qarabağı Ermənistana bir günlük necə vermişdi? - Nikol Paşinyan üçün tarixi arayış



Fevralın 15-də Münxen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı panel müzakirələr keçirildi. Müzakirələr Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın iştirakı ilə baş tutdu. Tərəflər Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı öz mövqelərini əsaslandırmağa çalışarkən daha çox tarixi faktlara, o cümlədən Rusiya Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Qafqaz Bürosunun 1921-ci il iyul Plenumunun qərarlarına müraciət etməyə üstünlük verdilər. Bu zaman həm Azərbaycanın haqlı mövqeyi, həm də tarix elmləri namizədi olması Prezident İlham Əliyevin tutarlı arqumentlərlə Ermənistanın baş nazirini pərt etməsi ilə nəticələndi.

Bəs Qafqaz Bürosunun 1921-ci il iyul Plenumunun qərarlarında nə deyilirdi?

Bu sualın cavabına keçməzdən öncə qeyd etmək lazımdır ki, Sovet Rusiyasının siyasətində Azərbaycanın üç tarixi ərazisi - Naxçıvan, Qarabağ və Zəngəzur kartlarından Ermənistanda və Azərbaycanda sovet hakimiyyətini qurmaq üçün şirnikləndirici amil kimi istifadə olunub. Əvvəlcə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduğundan bolşeviklər bu ərazilərin Azərbaycan torpağı olduğunu təsdiq ediblər. Sonra isə onlar bu ərazilərin “mübahisəli” olduğunu iddia ediblər. Və nəhayət, Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurularkən bolşevik siyasətinin əsl üzü açıldı. 29 noyabr 1920-ci ildə Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra ərazilərin üçünün də ermənilərə verilməsi tələb olundu. Məhz Sovet Rusiyasının ciddi təzyiqi ilə Azərbaycan SSR İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanovun 1 dekabr 1920-ci il tarixli bəyanatı ortaya çıxdı. Bəyanatda Ermənistan zəhmətkeşlərini sovet hakimiyyəti qurulması münasibətilə təbrik edən Nərimanov daha sonra bildirirdi ki, "Zəngəzur və Naxçıvan qəzalarının ərazisi Sovet Ermənistanının bölünməz ərazisidir, Qarabağın dağlıq hissəsində isə referendum nəticəsində ermənilər öz taleyini müəyyən etməlidir". Mustafa Kamal Atatürkün ciddi tapşırığı və Kazım Qarabəkir Paşanın səyləri nəticəsində Naxçıvan Ermənistan SSR-ə birləşdirilmədi, 1921-ci ilin iyulunda isə Nərimanov Qarabağla bağlı bəyanatından imtina etdi. Sonuncu hadisə məhz Rusiya KP MK Qafqaz Bürosunun 1921-ci il iyul Plenumunda baş verdi.

Nəriman Nərimanov irsinin görkəmli araşdırıcısı, məşhur rusiyalı tarixçi Rudolf İvanovun "Smertelnaya sxvatka" əsərində (səh. 88-89) bir çox sənədlərlə yanaşı, Qafqaz Bürosunun sözügedən Plenumunun da sənədləri yer alıb. Belə ki, Qarabağ məsələsi ilk olaraq Plenumun 4 iyul 1921-ci il tarixli iclasında müzakirəyə çıxarılıb. İclasın 11 saylı protokolundan oxuyuruq:

"İştirak etdilər: Rusiya KP MK-nın üzvü Stalin, Qafqaz Bürosunun üzvləri - Orconikidze, Maxaradze, Nərimanov, Myasnikov, Kirov, Nazaretyan, Oraxelaşvili və Fiqatner, Qafqaz Bürosunun komsomol katibi Breyman, Gürcüstan KP MK-nın üzvləri Tsinsadze, Mdivani, Svanidze.

Qarabağ məsələsi

Bu məsələnin müzakirəsi zamanı iki fikir ortaya çıxdı və aşağıdakı məsələlər səsverməyə çıxarıldı:

EŞİDİLDİ:

A) Qarabağı Azərbaycan sərhədləri daxilində saxlamaq.

Lehinə - Nərimanov, Maxaradze, Nazaretyan; Əleyhinə - Orconikidze, Myasnikov, Kirov, Fiqatner.

B) Qarabağda bütün erməni və müsəlman əhalisinin iştirakı ilə plebissit keçirmək.

Lehinə - Nərimanov, Maxaradze.

V) Qarabağın dağlıq hissəsini Ermənistanın tərkibinə daxil etmək.

Lehinə - Orconikidze, Myasnikov, Kirov, Fiqatner.

Q) Dağlıq Qarabağda yalnız erməni əhalisi arasında plebissit keçirmək.

Lehinə - Orconikidze, Myasnikov, Kirov, Fiqatner, Nazaretyan.

QƏRARA ALINDI: Dağlıq Qarabağ Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilsin. Plebissit yalnız Dağlıq Qarabağda keçirilsin.

YOLDAŞ NƏRİMANOVUN BƏYANATI: Qarabağ məsələsinin Azərbaycan üçün əhəmiyyətli olduğunu nəzərə alaraq, bu məsələnin Rusiya KP MK-nın yekun qərarına verilməsini zəruri hesab edirəm.

QƏRARA ALINDI: Qarabağ məsələsinin ciddi fikir ayrılığı doğurduğunu nəzərə alaraq, Rusiya KP MK-nın Qafqaz Bürosu məsələnin Rusiya KP MK-nın yekun qərarına verilməsini zəruri hesab edir.

Qarabağ məsələsi ilə bağlı səsvermə zamanı yoldaş Oraxelaşvili iştirak etməyib.

Qafqaz Bürosunun katibi Fiqatner. (imza)"

Beləliklə, Qarabağ məsələsi ilə bağlı Qafqaz Bürosunun növbəti iclasının keçirilməsi qərara alınır. Həmin iclas isə cəmi bir gün sonra - 5 iyul 1921-ci ildə baş tutur. İclasın 12 saylı protokolunda oxuyuruq:

"İştirak etdilər: Rusiya KP MK-nın üzvü Stalin, Qafqaz Bürosunun üzvləri - Orconikidze, Maxaradze, Nərimanov, Myasnikov, Kirov, Nazaretyan, Oraxelaşvili və Fiqatner, Azərbaycan SSR-in xalq xarici işlər komissarı Hüseynov.

EŞİDİLDİ: Yoldaş Orconikidze və yoldaş Nazaretyan bundan əvvəlki Plenumun qərarına yenidən baxılması məsələsini qaldırdılar.

Bu məsələnin müzakirəsi zamanı iki fikir ortaya çıxdı və ikisi də səsverməyə çıxarıldı:

A) Qarabağı Azərbaycanın tərkibində saxlamaq.

Lehinə - Nərimanov, Maxaradze, Nazaretyan; Əleyhinə - Orconikidze, Myasnikov, Kirov, Fiqatner.

B) Qarabağda bütün erməni və müsəlman əhalinin iştirakı ilə plebissit keçirmək.

Lehinə - Nərimanov, Maxaradze.

QƏRARA ALINDI:

A) Müsəlmanlar və ermənilər arasında milli sülhün zəruriliyindən və Yuxarı və Aşağı Qarabağın Azərbaycanla daimi iqtisadi əlaqələrindən çıxış edərək, Dağlıq Qarabağ Azərbaycan SSR-in sərhədləri daxilində saxlanılsın. Şuşa inzibatı mərkəz olmaqla ona geniş vilayət muxtariyyəti verilsin.

B) Azərbaycan KP MK-ya muxtar vilayətin sərhədlərini müəyyənləşdirmək və Rusiya KP MK Qafqaz Bürosunun təsdiqinə vermək tapşırılsın.

Rusiya KP MK Qafqaz Bürosunun katibi Fiqatner. (imza)"

Yuxarıdakı sənədlərin təhlili göstərir ki, əslində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Münxen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində baş tutan panel müzakirələrində Rusiya KP MK Qafqaz Bürosunun 1921-ci il iyul Plenumunun qərarlarını təkzib etməyə çalışmaqla diplomatik səhvə yol verib. Çünki Plenumun istər birinci qərarındakı "Dağlıq Qarabağ Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilsin", istərsə də ikinci qərarındakı "Dağlıq Qarabağ Azərbaycan SSR-in sərhədləri daxilində saxlanılsın" cümlələri Dağlıq Qarabağın əsl sahibinin kim olduğunu ortaya qoyur. Bunu panel müzakirələrində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də xüsusi vurğulayıb: "1921-ci ildə Bolşevik Partiyasının Qafqaz Bürosu Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibində saxlanılması barədə qərar qəbul etdi. Saxlanılması barədə qərar, bəzi erməni tarixçilərinin yazdığı kimi, verilməsi barədə yox".

Nikol Paşinyanın bu fikri təkzib etməyə çalışarkən söylədiyi "Qarabağ heç vaxt müstəqil Azərbaycan dövlətinin tərkib hissəsi olmayıb. Qarabağ Sovet İttifaqının formalaşması prosesi zamanı Azərbaycana verilib" ifadəsi isə əslində onun elementar tarixi bilgilərinin nəinki aşağı olduğunu, ümumiyyətlə, olmadığını göstərir. Çünki orta məktəb şagirdləri də bu həqiqəti bilir ki, Qafqaz Bürosunun məlum qərarı qəbul olunarkən Sovet İttifaqı və ya SSRİ deyilən dövlət yox idi. SSRİ 30 dekabr 1922-ci ildə yaradılacaqdı, cənab Paşinyan! (apa)

loading...
"Onlar "Qarabağ"ın əvəzinə "Arsax" sözü işlədir və anlamırlar ki, bu söz də türk mənşəlidir"
İki filin dueli ölümlə nəticələndi - VİDEO
Özünü İsa Peyğəmbər elan edən şarlatanın 30 illik səltənəti bitdi - FOTO
Sahilə çıxan balina sayı həyəcanverici həddə çatdı - 300-ü öldü...
Moderator.az ermənilərin azərbaycan və rus dillərində saxta xəbərlərini ifşa edir...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Vətən eşqini, torpağa sevgini yaradan amillərdən biri də budur...”
Cəmiyyət
“Ziyalılarımızın prezidentə bu müraciəti alqışalayiqdir, Nuru Paşaya poema yazmışam...”
Siyasət
“Yoxsa erməni qadınlarının gülləsini gül kimi qəbul etməliyik?!”
Cəmiyyət
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
Maraqlı
"Nə yaxşı ki, o rolu Fəxrəddin oynayıb, o, həqiqətən də bir Zaurdur...”

Yazar
İlham İsmayıl
Xalqın səsini alan qorxaqcasına gizli andiçmə keçirərmi?
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Ermənistana Gəncə mesajı: “Başınıza od yağdıracağıq!”
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247