Xəbər lenti
01/04/2020 [08:10]:
Yüzlərlə müsəlman əmək miqrantı Moskva aeroportundan bayıra atıldı- RƏZALƏT!..-VİDEO
01/04/2020 [07:35]:
"Əgər günah etmişiksə, tövbə etməyi bacaraq və Allahdan bağışlanma istəyək..."
31/03/2020 [23:58]:
Cenevrədə BMT əməkdaşları koronavirusa yoluxdular
31/03/2020 [23:52]:
"Yenidən problemli kreditlər burulğanı yaratmaq istəmirik"
31/03/2020 [23:49]:
“Gündə 4 dənə araq içirəm, virus mənə nə edəcək?” - VİDEO
31/03/2020 [23:47]:
Bu ölkədə "koronavirus" sözünü işlətmək və maska taxmaq qadağan edildi
31/03/2020 [23:44]:
Milli Məclisin vitse-spikeri vətəndaşlara müraciət etdi
31/03/2020 [23:43]:
Mətbuat Şurası və DİN jurnalistlərlə bağlı monitorinq qrupu yaratdı
31/03/2020 [23:30]:
Məşhur aktyor koronavirusdan öldü
31/03/2020 [23:21]:
"Dağlıq Qarabağdakı "ümumi seçkilər"in nəticələri onun hüquqi statusuna təsir kimi qəbul edilmir"
31/03/2020 [23:13]:
Bakı sakini evdə tibbi maska hazırlayır - VİDEO
31/03/2020 [23:07]:
Koronavirus gənclərdə hansı əlamətlə ortaya çıxır? - MARAQLI
31/03/2020 [22:56]:
Koronovirusdan da ağır, sağalmaz xəstəlik siz zavallılarındır - Cəhalət xəstəliyi...
31/03/2020 [22:53]:
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 52,1 min nəfəri ötdü
31/03/2020 [22:30]:
Koronavirusun Çində labaratoriyadan ətrafa sızdığı təsdiqlənir - FOTOLAR
31/03/2020 [22:25]:
Türkiyədə koronavirusdan ölüm sayı 214-ə çatıb
31/03/2020 [21:58]:
Teymur Rəcəbov və Rauf Məmmədov Levon Aronyana başsağlığı veriblər
31/03/2020 [21:30]:
Türkiyədə yüksək vəzifəli şəxs koronavirusa yoluxdu
31/03/2020 [21:24]:
Hicran Hüseynova deputatları onlayn iclasa topladı
31/03/2020 [21:22]:
Energetik içkilərin satışı və saxlanılmasında uşaq əməyindən istifadə qadağan edilir
31/03/2020 [21:21]:
Bu şəxslər 100 manat məbləğində cərimələnə bilər
31/03/2020 [21:03]:
Dünyada koronavirusdan ölənlərin sayı 40 min nəfəri keçdi
31/03/2020 [20:58]:
Yapon elm adamlarından qorxuducu iddia: "Virus havada qala bilər"
31/03/2020 [20:58]:
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 12 428 nəfərə çatıb
31/03/2020 [20:47]:
"Dünyada yeni bir düzənin qurulması üçün ya böyük bir müharibə olmalıdır, ya da..."
31/03/2020 [19:55]:
Qusardakı “RUS AZERİ SPİRİTS” zavodu tibbi spirt istehsalına başlayıb - FOTOLAR
31/03/2020 [19:47]:
QHT-lərin koronovirusla mübarizəyə həsr olunan ümumrespublika onlayn konfransı keçiriləcək
31/03/2020 [19:42]:
Türkiyədə Prezidentin təşəbbüsü ilə milli həmrəylik kampaniyası başladı - “Biz bizə yetərik Türkiyəm...”
31/03/2020 [19:39]:
Türkiyədə qorxulu koronovirus proqnozu...
31/03/2020 [19:22]:
Sevdiyi qıza dronla nömrə göndərib görüşə şarın içində getdi- MARAQLI...
31/03/2020 [19:10]:
Prezident ödəmələrin bu həftədən verilməsini tapşırdı
31/03/2020 [19:08]:
Prezident xəbərdarlıq etdi: “Vəzifədə olan dostlara arxalanırsa, səhv yoldadır”
31/03/2020 [19:04]:
Azərbaycanda kapital və əmlak amnistiyası elan edilə bilər - Nazirdən AÇIQLAMA
31/03/2020 [19:01]:
Ermənilər Azərbaycan ordusu ilə Qarabağdakı təmas xəttinə yeni silahlar yerləşdirəcək... 
31/03/2020 [18:43]:
“Beynəlxalq təşkilatlar Qarabağdakı qondarma "seçkilərə" münasibət bildirməlidir...”
31/03/2020 [18:34]:
BAXCP Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 3 000 manat köçürdü...
31/03/2020 [18:21]:
Prezident: "Bu gündən etibarən qüvvəyə minmiş qaydalar, əminəm ki, müsbət dinamikanı gücləndirəcək"
31/03/2020 [18:17]:
Ekspertlər: “Hərbi çağırış müddətinin uzadılması orduda problem yaratmayacaq”
31/03/2020 [18:07]:
Dövlət Komitəsinin sədri növbəti videoqəbul keçirib
31/03/2020 [18:04]:
Neftçala bələdiyyəsinin sədrinə cinayət işi açılıb
31/03/2020 [18:02]:
Azərbaycanla Rusiya arasında sərnişin hava uçuşları və dəmir-yol sərnişin daşıması dayandırıldı
31/03/2020 [18:01]:
"Məsuliyyətimizi dərk etməliyik və xalq olaraq birlikdə güclü olduğumuzu bir daha sübut etməliyik"
31/03/2020 [18:01]:
Koronavirusa görə dəstək proqramlarının məqsədi iş yerlərinin azaldılmamasına yönəlib
31/03/2020 [17:53]:
Koronavirusdan qorxan gənc qadın intihar etdi - DƏHŞƏT...
31/03/2020 [17:33]:
Mikayıl Cabbarov: "Proqnozdan 200 milyon manat çox vergi toplanılıb"
31/03/2020 [17:31]:
"Mənə müxtəlif dövlət qurumları fərqli rəqəmlər təqdim edib"
31/03/2020 [17:24]:
“Koronavirusa yoluxanlar özlərini təcrid etməlidir” - Ruhani
31/03/2020 [17:18]:
Azərbaycanda koronavirusdan daha bir nəfər öldü: 24 yeni yoluxma - RƏSMİ
31/03/2020 [17:15]:
Bakı metrosu bu gün bağlanır
31/03/2020 [17:01]:
Koronaviris təhlükəsi nə vaxt bitəcək? – Mübarizə iki aydan iki ilə qədər uzana bilər...
31/03/2020 [16:57]:
İlham Əliyev: “Bir daha büdcə xərclərinə baxmaq lazımdır”
31/03/2020 [16:17]:
Sobçak da koronavirusa yoluxdu...
31/03/2020 [16:07]:
İlham Əliyev Mikayıl Cabbarovu qəbul etdi - FOTO
31/03/2020 [16:05]:
Amerikalı həkimlər koronavirusa görə diz çöküb ağladılar - VİDEO
31/03/2020 [16:01]:
Bu tarixə qədər maaşlardan icbari tibbi sığorta haqqı tutulmayacaq
31/03/2020 [15:58]:
Karantinin beşinci günündə 45 illik arvadını öldürdü
31/03/2020 [15:52]:
“Dərs vaxtı”nın 1 aprel cədvəli
31/03/2020 [15:48]:
“Cizgi filmi izləyib, evcik-evcik oynayırdım...” -13 yaşında hamilə qalan qız...
31/03/2020 [15:35]:
31 Mart soyqırımından sonra Azərbaycan ziyalıları Osmanlıya boylandılar... – Millət vəkili
31/03/2020 [15:23]:
AY HƏZARAT, AY CAMAAT, AY ELLƏR!
31/03/2020 [15:18]:
Qisası qiyamətə saxlamaq olmaz...
31/03/2020 [15:16]:
"Qarabağda seçki gedir, səsini çıxarma, evdə qal!"
31/03/2020 [15:12]:
“Nəvələrimlə eyvana çıxıb  həkimlərimizə, polislərimizə “alqış” deyirəm...”
31/03/2020 [14:58]:
Tramp: “Koronavirusla mübarizədə qarşıda çətin otuz günümüz var...”
31/03/2020 [14:51]:
Almaniyanın azərbaycanlı tibb elmləri doktorundan POLİSLƏRƏ TƏŞƏKKÜR
31/03/2020 [14:48]:
GUAM Dağlıq Qarabağdakı qondarma "seçkiləri" qınadı
31/03/2020 [14:46]:
İranda pandemiyadan ölənlərin sayı 2 898-ə çatdı
31/03/2020 [14:44]:
Rusiyada pandemiya qurbanlarının sayı 17-yə çatdı
31/03/2020 [14:20]:
Deputatlar təmsil etdikləri bölgələrdə xüsusi karantin rejiminin tətbiqindən danışdılar
31/03/2020 [14:19]:
Milli Məclis sədrinin köməkçisi vəzifəsindən azad edildi
31/03/2020 [14:17]:
DİN evdən çıxmamaqla bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq etdi
31/03/2020 [13:44]:
Azərbaycan bu gündən neft hasilatını artırır - RƏQƏMLƏR
31/03/2020 [13:27]:
“Çinlilər durmadan artırlar” - İlbər Ortaylı: Avropa Birliyi dağılacaq...
31/03/2020 [13:22]:
"Qarabağda qondarma “prezident və parlament” seçkilərinin keçirilməsi siyasi əxlaqsızlığın son həddidir"
31/03/2020 [12:52]:
Karantin rejimində evdə necə vaxt keçirməliyik? - Psixoloq açıqladı...
31/03/2020 [12:50]:
İsraildə koronavirusdan ölənlərin sayı 18-ə çatdı, polis sinaqoqlarda reyd keçirdi
31/03/2020 [12:47]:
“Maaşların azaldılmasını Messi təklif etdi” - “Barselona”nın prezidenti
31/03/2020 [12:45]:
Ünvanlı sosial yardım alanların sayı açıqlandı
31/03/2020 [12:43]:
Bakıda karantin qaydalarını pozan yüzlərlə şəxs cəzalandırıldı
31/03/2020 [12:41]:
Müğənni Damla Moskvadan qayıda bilmir - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
24/02/2020 [13:50] - Araşdırma - ( 5171 dəfə baxılıb)

Gəlişi kimi gedişi də müəmma dolu "qılınc və qələm adamı": Andropovu tanıyırıqmı..?



Moderator.az dünyaca məşhur şəxsiyyətlərin bilinməyən sirlərinin, hobbiləri və şəxsi keyfiyyətlərinin ictimaiyyətdən gizli saxlamağa çalışdıqları tərəflərinin oxuculara təqdimatına başlayır. İlk olaraq haqlı olaraq "Sirr dağarcığı" hesab olunan SSRİ rəhbəri Yuri Vladimiroviç Andropovu oxuculara daha da yaxından tanıtmağa çalışacağıq:

Yuri Andropov XX əsrdə qurulan və dağılan SSRİ-nin tarixində Brejnev hakimiyyətinin dayağı, sərt mövqeyi ilə seçilən radikal “KQB” rəhbəri kimi yadda qalsa da onu diktator Stalinin mənəvi varisi və davamçısı hesab edirlər. Qəribə olsa da bu qapalı, azdanışan, zarafatları sevməyən, “soyuq müharibə” tərəfdarı, hətta Qərb və Amerika ilə uzun illər davam edən siyasi mübarizəni hərbi fazaya, real savaş meydanına keçirməyə hazır olan lider Brejnevdən sonra zamanında haqqında ən çox lətifələr danışılan baş katib olub. “Dəmir əl” sahibini sözün əsl mənasında qılınc və qələm adamı adlandırmaq da olar. Milli kimliyi hələ də mübahisə doğuran Andropovun yunan, yəhudi, hətta alman əsilli rus olduğu da söylənilir.

Yuri Vladimiroviç Andropov 1914-cü ildə Stavropol vilayətinin Kursavsk rayonunda, Naqutskaya stansiyasında doğulub. Gənclik illərində özünü bir çox peşədə sınayıb, müxtəlif işlərdə çalışıb. Voljsk gəmiçiliyinə məxsus gəmilərdə matros və kapitan köməkçisi kimi uzun müddət xidmət edib. Könüllü gəmi xidmətinə gəlmək üçün isə Yuri Andropov teleqraf işçisi olmaqdan imtina etmişdi, üstəlik, ona hörmət edənlərə sayğısızlıq göstərib işindən ərizə yazmadan, xəbərsiz çıxıb getmişdi. 

1936-cı ildə texnikumu bitirən, yaşıdları arasında fəallığı ilə seçilən bu komsomol katibi az ötmədən, 1938-ci ildə Yaroslav partiya komitəsində işə göndərilir və vilayətin komsomol komitəsinin rəhbərliyi gənc Andropova tapşırılır. Tarix-filologiya fakültəsinin məzunu Yuri Andropov az keçmir ki, silahlı əsgərə çevrilir. O, iki savaşın - Karel-Fin-SSRİ və Sovet-Alman müharibəsinin iştirakçısı olur. Müharibə illərində onun bacarığı nəzərə alınaraq məxfi xidmətə cəlb edilir. Bir müddət Andropov hərbi sahədə çalışır. Müharibədən sonra isə müxtəlif vəzifələrdə işləyir. Nəhayət, bu enerjili kadr 1951-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitə aparatına gətirilir. Özünü “idealist” kommunist kimi göstərən Yuri Andropov 1953-cü ildən Xarici İşlər Nazirliyində çalışmağa başlayır. 1954-1957-ci illərdə Sovet İttifaqının Macarıstanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olur. Gərgin bir dövrə təsadüf edən bu illərdə Andropovun adı qanlı Macarıstan olayının əsas iştirakçılarından biri kimi həmişə hallandırılıb. Onun Macarıstan qırğınının baş müəllifi hesab edənlər isə sonralar  anladılar ki, qətiyyən yanılmayıblar. 1962-ci ildə Sov.İKP MK-nın katibi olan Andropov 1967-ci ilədək bu vəzifədə çalışıb. 1967-ci ildən Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinə (KQB) sədrlik edib. Və hakimiyyətin zirvəsi: 1982-ci ildə Sov.İKP MK-nın baş katibi seçilib.

Barəsində çoxlu lətifələr və şayiələr gəzən Andropovun ölümü barədə də şübhəli ehtimallar az deyil. Onun sui-qəsd nəticəsində aradan götürüldüyünə inanan bəzi araşdırmaçılar bunun obyektiv və subyektiv səbəblərini də sadalayırlar. Onun ölkə rəhbərliyinə gələndən sonra hərbi üsul-idarə yaratmaq istəyi, korrupsiyaya bulaşan yüksək ranqlı məmurların Kremldən və Mərkəzi Komitə aparatından təmizlənməsi planına start verməsi, rəhbər vəzifələrdə işləyənlərin yaratdığı “aşağıdan yuxarı rüşvət” sistemini, ittifaq boyunca yayılan nəhəng şəbəkəni dağıdıb birdəfəlik yox etmək cəhdi, ciddi ictimai nəzarət əsasında işsiz vətəndaşların kütləvi şəkildə məcburi əməyə cəlb edilməsi üçün tədbirlərə rəvac verməsi saraydaxili narazılıqlara səbəb olmuşdu. Bəzi ekspertlərin fikrincə, bütün bunlar, eyni zamanda başqa super güclərə meydan oxuyan qırmızı imperatorun “müharibə hər gün başlaya bilər” prinsipi ilə ölkədə savaş təbliğatını gücləndirməsi, SSRİ diplomatiyasına hədə pafosu gətirməklə atom bombasından istifadə edə biləcəyinə dair mesajı, ölkənin hərbi arsenalını, nüvə başlıqlı raketləri müharibə hazırlığı vəziyyətinə gətirməsi general Yuri Andropovun siyasi karyerasının faciəvi sonluqla bitməsinə gətirib çıxarıb.

Hər halda rəsmi sənədlərdə onun öz əcəli ilə vəfat etdiyi (həkimlərdən biri Andropovun ölüm kağızına imza atmaqdan imtina edib) qeyd edilir. Yuri Andropov 1984-cü il fevralın 9-da Moskvada dünyasını dəyişib.

***

Həyatı sirlə dolu, dəmir iradəli, hər zaman qəddar, amansız gedişləri ilə həmkarlarından fərqlənən Yuri Andropovun çarəsiz qalan işçilərə məsləhəti ancaq belə olardı: “Tək qalmaq istəmirsənsə, gülləni başına çax”. 
KQB-nin rəhbərlərindən olan Sviqunla Andropov arasındakı hakimiyyət davası da Andropovun Sviqunu intihara məcbur etməsi ilə başa çatmışdı.

Və qəribə bir paradoks: bu adam həm də şairmiş. Öləndən sonra yaxınları onun yazı masasından kağızların arasından bir vərəq tapıblar - üstündə də bu şeir: 

Ay işığında görünən biz adamlar
Dünyanın məhsullarına bənzər, 
Bəlkə də ucuzuna.
Bir həyat ki, an qədər,
Bir həyat ki, əbədiyyətə
Dəyər-dəyməz.
Yer üzü beləcə fırlana-fırlana,
Adamlar  ölür, ömürdən sonra.

Andropov şeirlərini çox az adama oxuyurmuş. Şeirləri barəsində deyilənlər isə onu heç zaman maraqlandırmazmış. Yaradıcılığına ciddi yanaşsa da, publika üçün deyil, sadəcə “sandıq ədəbiyyatı” yaratdığını etiraf edən bu DTK generalı həm də “Lubyankalı romantik” adlı şeirlər toplusunun -  “samizdat”ın müəllifidir. Gənclik illərindən yazdığı bu şeirləri Andropov hələ Petrozavodskda yaşayıb işləyərkən toplamışdı və dostları onu həmişə zarafatla “Lubyankalı romantik” çağırdığından toplusuna da həmin adı seçmişdi. Budapeştdə olduğu müddətdə onunla birlikdə işləyən DTK  rütbəlisi Vladimir Kryuçkov baş katib haqqında xatirələrində onun şairliyindən belə söz açır: “İnfarktdan sonra yazdığı şeiri mənə oxudu. Şeir belə idi:

İnfarktdan sonra yazılan şeir
Kuntseva xəstəxanasından yazılan məktub

Bu da xəstəxana, məni sıxan yer,
Hər dəqiqəmə burada qiymət verirlər,
“Hə!“ deməliyəm, deyim əladı!
Tikanlı kirpinin tərkinə minim mən,
“Hə!“ - hər şey əladı!
 Rahat gəzirəm mən.

Çalışdım onunla yumşaq danışım ki, xətrinə dəyməyim, bir kəlmə söylədim, sadəcə sonuncu misranın dəyişdirilməsini istədim. Sanki kəndli kimi köntöylüyü sevən bu adamı yazdığı kobud misralar da xoşallandırırdı.  Cavabı ləngimədi: “Mənim yazdığım qəlbimin  harayıdı, şeirlərimi böyük oxucu kütləsi üçün yazmıram, qəlbim necə deyirsə elə də köçürürəm kağıza, söyüş olsa belə... ”

Və onun yazdıqlarına həmkarı Kryuçkovun daha bir izahı. Yerində, səlist, aydın: “Andropovun yazdığı şeirləri dinləyəndə məndə belə təsəvvür yaranırdı ki, o, söhbət edir, söhbətcil mujik isə danışır, gülür, söyür. Onun bir ana obrazı var, bənzərsizdi, amma bu ananı da çoxları tanıya bilməyəcək, çünki Yuri Andropovun şeirləri o qədər ölçüsüzdü ki, onları nə vaxtsa seçib çap etmək lazım gəlsə, əslində bu şeirlər demək olar ki, itəcək. Ərköyün müəllif isə inad edir, o şeirində lazım olduğu yerdə kobud sözü əvəzləmək fikrindən uzaq bir şairdir. Andropovun vətənpərvərlik ruhunda, üstəlik, qəzəblə yazılmış siyasi şeirləri də az deyil. Məgər belə misraları qələmə alan adamın məmur, həm də sovet dövlətinin başçısı olduğuna kimsə inanardımı?”   

Hakimiyyəti korlamayın

Burulğan burulur əjdaha kimi,
Burulğan cənginə alır bu xalqı,
Xalq qalxır üstünə hakimiyyətin,
Gəlin bu hakimiyyəti korlamayın.
Hər an devirməyə gücü də yetər,
Hər an cummağa haqqı var xalqın.
Yaman təhlükədi hücum dalğası,
Gəlin bu hakimiyyəti korlamayın.

Oraq və çəkic
(şeirdən parça)

Əcəl gələnədək diz çökməyək biz,
Gəlin arxalanaq bir-birimizə.
Dünyaya boylanıb fəxrlə baxaq,
Dumanlı Vislanın sahilindən.

Bizik səma savaşçıları, biz müqəddəsik,
Dünyanın içinə boylanan bizik,
Vətənin əlində sınmaz qalxanıq,
Ağların, qırmızıların tarixi də bizik.

Biz ayaq üstəyik, biz çökmərik,
Rus imperiyasının adı var orda.
Dünyada böyük bir tarix qurmuşuq,
Əcəl gələnədək biz gələcəyik.
 
Oqtay QORÇU

Koronavirus gənclərdə hansı əlamətlə ortaya çıxır? - MARAQLI
Yapon elm adamlarından qorxuducu iddia: "Virus havada qala bilər"
Qusardakı “RUS AZERİ SPİRİTS” zavodu tibbi spirt istehsalına başlayıb - FOTOLAR
Koronavirusdan qorxan gənc qadın intihar etdi - DƏHŞƏT...
Qisası qiyamətə saxlamaq olmaz...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Nəvələrimlə eyvana çıxıb  həkimlərimizə, polislərimizə “alqış” deyirəm...”
Dünya
Tramp: “Koronavirusla mübarizədə qarşıda çətin otuz günümüz var...”
Gündəm
“Çinlilər durmadan artırlar” - İlbər Ortaylı: Avropa Birliyi dağılacaq...
Cəmiyyət
"Bir vaxtlar etdiyim haqsızlığa görə başda Elçin Quliyev olmaqla bütün haqqı olan generallardan üzr istəyirəm"
Dünya
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
Yazar
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247