Xəbər lenti
01/04/2020 [22:21]:
Avropa Birlyinin çöküşü başladı! - Bayraqları endirildi
01/04/2020 [22:04]:
"İnanırıq ki, Mubariz Mənsimovun FETÖ ilə gizli əlaqələri olmayıb..."
01/04/2020 [21:39]:
Yol polisinin cərimələrdən yığdığı vəsait necə bölünəcək?
01/04/2020 [21:30]:
Özəl tibb müəssisələrinin koronavirusla mübarizəyə cəlb edilən işçilərinə əlavə pul ödəniləcək
01/04/2020 [21:22]:
Koronavirusla mübarizəyə cəlb edilən könüllülərə 250 manat mükafat ödəniləcək
01/04/2020 [21:21]:
Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 277-yə çatdı
01/04/2020 [21:21]:
Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin onlayn iclası keçirilib
01/04/2020 [21:21]:
“Öncə saxta qidalarla immunitetimizi öldürdülər –  Sonra da virusu buraxdılar...”
01/04/2020 [20:48]:
Tanınmış professor koronavirusdan öldü - FOTO
01/04/2020 [20:42]:
Dövlət dili normalarını pozanlar cərimələnəcək - MƏBLƏĞ
01/04/2020 [20:37]:
1 ayda satacağı məhsulu 2 günə satdı - Koronavirusa görə
01/04/2020 [20:36]:
İtaliyada koronavirus qurbanlarının sayı 13 mini ötdü
01/04/2020 [20:26]:
Moldova Dağlıq Qarabağda keçirilən "seçkiləri" tanımır
01/04/2020 [20:19]:
Çində vəhşi heyvan əti yeyənlər cərimələnəcək
01/04/2020 [20:05]:
"Koronavirusdan qorunmaq üçün qoyun və mal ətini çox yeməyin" - XƏBƏRDARLIQ...
01/04/2020 [20:00]:
70 yaşını arzularımızın şəhərində keçirək, sənin davakar gənclik hikkənlə...
01/04/2020 [19:56]:
ÜST Azərbaycan Prezidentinin yürütdüyü siyasəti və atılan addımları təqdir edir
01/04/2020 [19:54]:
Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığına dəyərli töhfələr vermiş insan - Vilayət Hacıyev - 70
01/04/2020 [19:53]:
Səhiyyə Nazirliyi vətəndaşlara çağırış etdi
01/04/2020 [19:47]:
Təzəpirin siyasi tarixində nələr var? - Camal Əbdül Nasirin, Sukarnonun namaz qıldığı, Qorbaçovun lənətləndiyi məscid
01/04/2020 [19:34]:
Ölkəsini virusa yoluxduran qadın diz çökərək yalvardı: "Məni öldürün, ancaq uşaqlarıma toxunmayın"
01/04/2020 [19:34]:
Prezidentdən fərman: Sərhədyanı və dağlıq ərazilərdə yaşayan gənc sahibkarlara güzəştli kreditlər ayrılacaq
01/04/2020 [19:32]:
Koronavirusun yeni simptomları aşkarlanıb
01/04/2020 [19:23]:
Azərbaycanda koronavirusa yoluxan vəzifəli şəxs və oğlu ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
01/04/2020 [19:20]:
İspaniyada koronavirusa yoluxanların sayı 100 mini ötüb, 9053 nəfər ölüb
01/04/2020 [19:10]:
Xırdalan və Sumqayıtda da postlar quruldu - RƏSMİ
01/04/2020 [19:04]:
ABŞ-da koronavirusdan ölənlərin sayı 4 000-i ötdü - YENILƏNIB
01/04/2020 [19:02]:
Vergilər Nazirliyi: Zəncəfilin qiyməti süni olaraq qaldırılır
01/04/2020 [18:55]:
Rəsmi Moskva: Hazırda Səudiyyə Ərəbistanı ilə danışıqlar aparılmır
01/04/2020 [18:49]:
"QARABAĞDA səs Var!..
01/04/2020 [18:11]:
ADP işğaldakı torpaqlarımızda keçirilən qondarma seçkilərlə bağlı bəyanat verdi
01/04/2020 [18:07]:
“Qələbə Gününə həsr olunmuş parad baş tutacaq” - Dmitri Peskov
01/04/2020 [18:05]:
Mehriban Əliyevadan yaz paylaşımı - VİDEO
01/04/2020 [17:57]:
Serbiyada hökumət üzvü koronavirusdan öldü
01/04/2020 [17:57]:
"Azərbaycan heç yüz il sonra da Almaniya ola bilməz"
01/04/2020 [17:54]:
Prezident Şamil Ayrıma orden verdi
01/04/2020 [17:33]:
İş adamı koronavirus infeksiyası ilə mübarizəyə qoşuldu -İBRƏTAMİZ...
01/04/2020 [17:22]:
Taclı bəla, həmdərd dünya, biz...
01/04/2020 [17:22]:
Koronavirusun “at oynatdığı” ABŞ-dan Qarabağdakı ermənilərə tibbi ləvazimat dəstəyi
01/04/2020 [17:18]:
Koronavirus və İslam...
01/04/2020 [17:16]:
"Artıq dövlətlər maraqlarını müdafiə edərkən, beynəlxalq təşkilatlara, o cümlədən BMT-yə ümid bəslənilmir"
01/04/2020 [17:15]:
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyi və Bakı Dövlət Universiteti birgə sosial aksiya keçirdi
01/04/2020 [17:09]:
Əhaliyə daha bir güzəşt nəzərdə tutulur – Faiz tutulmaya bilər
01/04/2020 [16:59]:
Harda qalmısınız, kəlbəcərlilər?
01/04/2020 [16:50]:
Koronavirus media sektoruna da təsirsiz ötüşmədi: Dövlət dəstəyi olacaqmı?
01/04/2020 [16:44]:
“Əzrail” İranda əhaliyə səsləndi: “Korona” - VİDEO
01/04/2020 [16:34]:
Komitə sədrindən torpaqları qamarlayan məmurlara MESAJ: “Ya icarəyə ver...”
01/04/2020 [16:31]:
Xüsusi karantin rejimini pozan şəxslər cərimələndi - FOTO
01/04/2020 [16:29]:
Dünya Səhiyyə Təşkilatı: Bu iki ölkədə koronavirus yoxdur
01/04/2020 [16:28]:
Ağdam və Cəbrayıl torpaqlarını talayan, Şuşanın işğalının “iştirakçısı” - Separatçılarının yeni lideri KİMDİR?
01/04/2020 [16:25]:
UNEC əməkdaşının koronovirusa həsr etdiyi karikatura dünyanın ən yaxşı TOP 10-da
01/04/2020 [16:25]:
İtaliya total karantin rejimindən çıxmağın yolunu axtarır...
01/04/2020 [16:23]:
Alimlər koronavirusu məhv etmək üçün “ölümcül silah” hazırladılar
01/04/2020 [16:20]:
Təhsil Nazirliyi vətəndaşlara müraciət edib: Təxribatçıların alətinə çevrilməyin
01/04/2020 [16:19]:
Bakıda karantin rejimini pozan kafenin sahibi həbs edildi, müştəriləri cərimələndi
01/04/2020 [15:56]:
Hökumət əhalinin 3 aylıq kommunal xərcini üzərinə götürdü - İBRƏTAMİZ...
01/04/2020 [15:52]:
"Qarabağ parlamenti"ndə kimlər təmsil olundu?
01/04/2020 [15:47]:
“Onların internetə çıxışları var, amma vicdanlarına çıxışları yoxdur”
01/04/2020 [15:34]:
Neft Fondu martda valyuta satışını 3 dəfədən çox artırıb
01/04/2020 [15:33]:
Ermənilər Qazaxda mülki vətəndaşları atəşə tutub
01/04/2020 [15:32]:
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatları azalıb
01/04/2020 [15:31]:
“Hakim iki azyaşlı uşağımı ərimə verdi” - Qız-qızanın qurbanı olan qadının fəryadı...
01/04/2020 [15:22]:
Qarabağda “prezident” “seçki”si 2-ci tura qaldı- “Moskvanın adamı” kənarlaşdı...
01/04/2020 [15:03]:
Küçəyə səbəbsiz çıxanlar 100 manat cərimə edildi (FOTOLAR)
01/04/2020 [15:01]:
Koronavirusun vaksini hazırlandı - Hər kəs ala biləcək
01/04/2020 [14:56]:
Alimlər: “14 günlük karantin koronavirus üçün kifayət deyil”
01/04/2020 [14:45]:
İranda koronavirus qurbanlarının sayı üç min nəfəri keçdi
01/04/2020 [14:40]:
Koronavirusla bağlı yardım proqramı AÇIQLANDI
01/04/2020 [14:30]:
Uşaqlara koronavirusla bağlı ehtiyac duyulandan artıq informasiya verməyin - Komitə
01/04/2020 [14:24]:
Azərbaycanda koronavirusa görə 35 minə yaxın test edilib - RƏSMİ
01/04/2020 [14:21]:
Azərbaycanda daha 61 nəfərdə koronavirus aşkarlandı - RƏSMİ
01/04/2020 [14:16]:
Elm adamları viruslar qarşısında aciz olduqlarını etiraf etdi: “Cəmi 1%-nə bələdik”
01/04/2020 [14:01]:
Fikrət Yusifov: "COVİD-19 pandemiyasının yaratdığı durum məsuliyyətli davranış tələb edir"
01/04/2020 [13:44]:
“Karantin rejimində hər birimiz özümüzü döyüşdəki kimi hiss etməliyik...”
01/04/2020 [13:43]:
Dünyanın axtardığı dərman koronaviruslu xəstələrin qanı imiş? – Mütəxəssislərdən şok açıqlama...
01/04/2020 [13:41]:
Azərbaycanda 100 mindən çox ticarət işçisinin maaşını dövlət ödəyəcək
01/04/2020 [13:39]:
Azərbaycanda ƏDV müvəqqəti ləğv edilir
01/04/2020 [13:37]:
Təhsil Nazirliyi: Dərslər sentyabrın 15-dək təxirə salınmayıb
01/04/2020 [13:35]:
Azərbaycan səfiri: “Hələ də vətənə qayıtmaq istəyənlər var"
01/04/2020 [13:27]:
10 min təqaüdçü koronavirusla mübarizədə dövlətin köməyinə gəldi
Bütün arxiv bir sırada
28/02/2020 [11:51] - Siyasət - ( 2109 dəfə baxılıb)

Tarixdə dəfələrlə Rusiya ilə qarşı-qarşıya gəlmiş türk dövlət ağlının Rusiyanı hələ də yaxşı tanıya bilməməsi...



Bu qədər dövlətçilik təcrübəsi olan, tarixdə dəfələrlə Rusiya ilə qarşı-qarşıya gəlmiş türk dövlət ağlının Rusiyanı hələ də yaxşı tanıya bilməməsini son illər heyrətlər içərisində izlədik...

... Rusiya imperiyası Bizansın süqutundan bir müddət sonra özünü onun varisi - "Üçüncü Roma" kimi mövqeləndirib, siyasi-dini mirasını sahibləndi. Pravoslavlığın xilaskarı, "Mehdisi" qismində Konstantinopolu geri almaq və onu yenidən pravoslav xristianlığın mərkəzinə çevirmək əsas hədəf kimi qoyuldu.
II Yekaterina nəvəsinə Konstantin adını verdi ki, gələcəkdə şəhər alındıqdan sonra onu Bizans taxt-tacına çıxarsınlar.

Krım savaşında (1853-56) I Nikolayın məqsədi o idi ki, "Avropanın xəstə adamı" adlandırdığı Osmanlını məhv edərək Konstantinopolu ələ keçirsin. Britaniya və Fransa rus imperiyasının isti dənizlərə enməsini və talassokratik gücə çevrilməsini istəmədikləri üçün Osmanlıya dəstək verib, birlikdə Rusiyanı sarsıdıcı məğlubiyyətə uğratdılar. Təkcə Sevastopolda 100 minlik rus qarnizonu məhv edildi. Nikolay qəhrindən öldü.

II Aleksandr dövründə Konstantinopolun və boğazların ələ keçirilməsi üçün hərbi əməliyyat planı hazırlandı. 1877-78-ci il savaşında (türklərin "93 Harbi" dediyi) rus ordusu Osmanlını bütün cəbhələrdə məğlub edərək Yeşilköyə - hazırda fəaliyyəti dayandırılmış Atatürk hava limanının yerləşdiyi əraziyə qədər gəldi, lakin Britaniyanın ultimatumundan sonra geri çəkildi və şəhər türklərdə qaldı.

II Nikolay taxta çıxdıqdan sonra ilk qərarlarından biri Konstantinopol uğrunda Osmanlı ilə müharibəyə başlamaq oldu. Lakin maliyyə naziri, alman Vitte bu avantüranın dövlətin iqtisadi əsaslarını sarsıdacağı fikrini irəli sürüb, çarın əmisi, Qvardiyanın və Peterburq hərbi dairəsinin komandanı, knyaz Vladimir ilə birlikdə bu qərarı təxirə saldıra bildi...

İkinci dünya savaşından sonra Stalin Türkiyəyə ultimatum ünvanladı ki, boğazlarda hərbi baza yaratmağımıza icazə verməlisiniz. Eyni zamanda, Stalin Türkiyədən bəzi şərq vilayətlərini də SSRİ-yə (Ermənistana və Gürcüstana) verməyi tələb etdi. Dünya müharibəsindən qalib çıxmış 10 milyonluq sovet ordusu qısa müddətdə Türkiyəni diz çökdürə bilərdi. Ankara təcili ABŞ-la yaxınlaşdı, NATO yarananda isə üzvlük üçün 3 dəfə müraciət etdikdən və Koreya savaşında ABŞ-ın tərəfində döyüşə girib, 700-dən çox şəhid verdikdən sonra ittifaqa daxil olaraq təhlükəni sovuşdurdu...

Çox uzatmadan müasir tarixə gəlirəm.

Vəziyyətin bu yerə çatması təkcə Ərdoğanın məsuliyyəti deyil. Atatürkün adı ilə hərəkət edən, onu özünə sipər etmiş ulusalcı-avrasiyaçı klikin mövcud durumun yaranmasında böyük rolu var. Dərinə varmadan qeyd edim ki, "Ne ABD, ne AB, tam bağımsız Türkiye" mottosu ilə hərəkət edən bu qruplaşmanın məqsədi Türkiyənin yönünü Qərbdən Avrasiyaya çevirib, Rusiya və Çinə yaxınlaşdırmaqdır. ABŞ ordusunun İraqa hücumda Türkiyə ərazisindən istifadəsinə icazə verən 2003-cü ilin 1 mart tezkeresinin TBMM-də rədd edilməsi bu istiqamətdə atılmış çox önəmli addım oldu. Ərdoğan bu klikdən qurtulub, dövlət gücünü öz əlində cəmləşdirmək üçün dövlət aparatında yuvalanmış başqa bir bürokratik güc - Gülən icması ilə ittifaqa girərək repressiv tədbirlərə (Ergenekon, Balyoz və s.) başladı. Siyasi motivli olduğundan, ittihamlar saxta idi, qurunun oduna xeyli yaş da yandı və türk ordusu bu əməliyyat-istintaq tədbirlərindən böyük zərər gördü. ABŞ və Avropa avrasiyaçı kamalist elitanın zərərsizləşdirilməsində maraqlı olduğu üçün kobud insan haqları pozuntularına, NATO generallarının kütləvi həbsinə səs çıxarmadı.

Ərdoğan və Gülən arasında qənimətə şəriksiz sahiblik uğrunda mübarizə başladıqdan, xüsusən 15 temmuz olayından sonra isə dövlət içərisində ulusalcı qüvvələr yenidən dirçəldi və Ərdoğanın da onlara ehtiyacı yarandı. Nəticədə Türkiyənin xarici siyasətində avrasiyaçı xətt önə çıxmağa başladı...

Ərdoğan dönəmində Türkiyə-Rusiya münasibətlərində baş verənləri bilirsiniz:

- Avropaya böyük həcmdə əlavə Rusiya təbii qazını çıxaracaq "Cənub axını" layihəsi baş tutmadı, "Şimal axını-2" layihəsi isə ABŞ-ın sanksiya təhdidi altında idi. (Artıq sanksiya tətbiq olunub.) Bu vaxt Ərdoğan köməyə yetişərək Moskvanın "Türk axını" (marketinq hiyləsi) adını verdiyi layihəni gerçəkləşdirməsinə şərait yaratdı;

- Ərdoğan Putinlə birlikdə AES layihəsi həyata keçirməyə qərar verdi və Aralıq dənizi sahilindəki Mersində Rusiyaya böyük ərazi ayırdı;

- "Ruslar texnoloji sirlərini bizə verəcək, birgə istehsal da olacaq" kimi boş iddialarla Rusiyadan S-400 ZRK alındı, hətta bunun üçün Türkiyə ən müasir, beşinci nəsil F-35 təyyarələrindən məhrum olmağı da gözə aldı. (Bu dəqiqə hava-su kimi lazımdır.) Halbuki Türkiyə istehsalçı qismində bu strateji layihənin içində yer alan azsaylı NATO ölkələrindən biridir. İndi ən lazımlı anda S-400 işləmir, işləsə belə bu qurğunu Rusiya və onun müttəfiqlərinə qarşı istifadə etmək mümkün deyil;

- Suriya da daxil olmaqla, bütün regional məsələlər üzrə maraqları toqquşduğu, rəqib olduqları, xüsusən Krımın ilhaqından sonra Türkiyənin təhlükəsizliyinə Rusiya təhdidi artdığı halda, Ərdoğan Moskva və Tehranla ortaqlıq qurub, Qərbə və İsrailə meydan oxumağa çalışdı;

- Ərdoğan Türkiyəsi NATO-nun Rusiyaya qarşı strategiyasının həyata keçirilməsindən mümkün olduğu qədər yayındı və çox passiv rol aldı...

... İndi isə başına gələnlərdən şikayət edib, NATO-dan dəstək istəyir. (Suriyada Türkiyə ordusuna hücum 5-ci maddənin əhatə dairəsinə aid deyil.) Belə xarici siyasət olmur.

Türkiyə ənənəvi xarici siyasətinə qayıtmalıdır. Amma ölkənin radikal siyasi dəyişikliyə ehtiyacı var, bunsuz heç nə mümkün olmayacaq. İndi qorxuram ki, Ərdoğan ölkəni savaşa daxil edib, azadlıqları daha da məhdudlaşdırsın və mövcud durumdan öz zəifləmiş iqtidarını möhkəmlətmək üçün yararlansın.

Şahin Cəfərli, Politoloq

Tanınmış professor koronavirusdan öldü - FOTO
1 ayda satacağı məhsulu 2 günə satdı - Koronavirusa görə
"Koronavirusdan qorunmaq üçün qoyun və mal ətini çox yeməyin" - XƏBƏRDARLIQ...
Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığına dəyərli töhfələr vermiş insan - Vilayət Hacıyev - 70
Təzəpirin siyasi tarixində nələr var? - Camal Əbdül Nasirin, Sukarnonun namaz qıldığı, Qorbaçovun lənətləndiyi məscid
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
"Qarabağ parlamenti"ndə kimlər təmsil olundu?
Gündəm
“Onların internetə çıxışları var, amma vicdanlarına çıxışları yoxdur”
Maraqlı
101 yaşlı qadın koronavirusa qalib gəldi...
Şou-biznes
"Tezliklə haqq-ədalət yerini tutacaq..."
Maraqlı
Xəbərdarlıq: Koronavirus haqqında 1 Aprel zarafatı həbslə bitə bilər...
Yazar
Bəsti İsmayıl
"QARABAĞDA səs Var!..
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Hökumət əhalinin 3 aylıq kommunal xərcini üzərinə götürdü - İBRƏTAMİZ...
“Pulunu al – evdə qal!."
Azərbaycanda vəzifəli şəxsdə koronavirus aşkarlandı
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247