Xəbər lenti
10/04/2020 [01:37]:
Azərbaycanda Boris Consonu görüb xəcalət çəkəsi neçə nazir, icra başçısı var..? - VİDEO
10/04/2020 [00:34]:
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 450 min nəfəri ötdü
10/04/2020 [00:30]:
Paşinyan özünü tələyə salıb
10/04/2020 [00:27]:
Türkiyədəki ermənilər geri qayıdırlar
10/04/2020 [00:18]:
“Ordumuzda koronavirus var deyə gücümüzü sınamağa çalışmayın” – “Peşman olarsınız!
10/04/2020 [00:11]:
Amerikalı konqresmen koronavirusa görə Çinin cəzalandırılmasını istəyir...
10/04/2020 [00:10]:
"O boyda şəhərdə xırdaca bir otel tikilməyib, yan-yana kəndlərin birinə qaz verilir, birinə yox"
09/04/2020 [23:47]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı bu günə olan vəziyyət
09/04/2020 [23:43]:
Koronavirus aşkarlanan qonşularına baş çəkməyə getdilər, özləri yoluxdular
09/04/2020 [23:36]:
ABŞ-da pandemiyadan ölənlərin sayı 16 mini keçdi
09/04/2020 [22:56]:
Baş nazir Consona koronavirus xəbərdarlığı edən müsəlman həkim koronavirusdan öldü
09/04/2020 [22:39]:
İşsiz şəxslərə birdəfəlik ödəmənin verilməsinə başlanılıb
09/04/2020 [22:36]:
OPEC+ neft hasilatının azaldılması ilə bağlı qərarını açıqladı
09/04/2020 [22:30]:
Kəndimizə qayıtmışam, evimizdə heç kim yoxdu- Karantin dövrünün şeiri...
09/04/2020 [22:02]:
"Koronavirus yox e, göydən komet də gəlsə, bizim kişi evə yığışan deyil"
09/04/2020 [22:00]:
Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu Abşeronda 20 tənha ailənin 1 aylıq ərzaq təminatını öz üzərinə götürdü
09/04/2020 [21:30]:
“Rusiya Dağlıq Qarabağı müstəqil ölkə kimi tanımır” - Mariya Zaxarova
09/04/2020 [21:28]:
Türkiyədə koronavirusa yoluxan azərbaycanlıların sayı açıqlandı
09/04/2020 [21:25]:
"Bunun yetərli olmadığını və ATƏT PA-nın baş verənləri ayrıca vurğulamasını bildirdim"
09/04/2020 [21:13]:
"Jurnalistika da koronovirus pandemiyasından zərər görən sahədir, ona görə də..."
09/04/2020 [21:02]:
Koronavirus internetlə də yayılırmı? - ELMİ LƏDUN...
09/04/2020 [20:38]:
"Mən o çətin günləri yaşamışam, ona görə də bilirəm bu, nə deməkdir"
09/04/2020 [20:37]:
Qənirə Paşayeva parlamentin bu günki iclasında bir sıra önəmli təkliflərlə çıxış edib - VİDEO
09/04/2020 [20:32]:
Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 900-ü ötdü
09/04/2020 [20:29]:
Mirşahin: "Dövlət sənə niyə pul verməlidir?!" -VİDEO
09/04/2020 [20:26]:
Əfqanıstanda NATO aviabazasına raket zərbələri endirilib
09/04/2020 [20:06]:
Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatının azaldılmasına RAZILAŞDI
09/04/2020 [19:50]:
OPEC+ ölkələrinin virtual iclası başladı
09/04/2020 [19:40]:
Qocalar evində koronavirus karantini – Gözyaşı və həyəcan + VİDEO
09/04/2020 [19:35]:
Yaşları 20 yaşdan aşağı olan bu şəxslər evdən çıxa biləcək - SƏRƏNCAM
09/04/2020 [19:34]:
UNEC brendi Xorvatiyada da tanındı
09/04/2020 [19:29]:
Sahibkarlara maliyyə dəstəyinin göstərilməsi ilə bağlı qaydaların şərhi - VİDEO
09/04/2020 [19:22]:
“Növbəti addım ÜST-nin tövsiyəsi ilə hər kəsin  məcburi peyvəndlənməsi ola bilər...”- Amerika analitiki...
09/04/2020 [19:07]:
Türk Şurasının videokonfrans vasitəsilə fövqəladə Zirvə görüşü keçiriləcək
09/04/2020 [18:47]:
Belarus da koronavirusa görə özünütəcrid qərarı verdi
09/04/2020 [18:44]:
Akademik Arif İsmayılzadə vəfat etdi
09/04/2020 [18:43]:
Nazirlər Kabineti illik hesabatın yeni formasını təqdim edir - FOTO
09/04/2020 [18:37]:
Bu ölkə bütün dünyanın ümidini dəfn etdi: Koronavirus isti havada da “ölmədi”
09/04/2020 [18:35]:
Koronavirusdan ölənlərin sayı 90 minə ÇATDI
09/04/2020 [18:29]:
Bu bölgədə koronavirusa yoluxan hər kəs sağaldı - MARAQLI
09/04/2020 [18:17]:
Almaniyada işləyən azərbaycanlı radioloq: “Bir neçə dəfə koronavirus diaqnozu qoymuşam” - MÜSAHİBƏ
09/04/2020 [18:14]:
Türkiyəli professordan PEYVƏND MÜJDƏSİ - 14 gün qaldı
09/04/2020 [18:08]:
ATƏT PA Qarabağdakı “seçkilər”ə etiraz etdi
09/04/2020 [18:03]:
DİN növbəti dəfə vətəndaşlara müraciət etdi
09/04/2020 [18:02]:
Britaniya gözəli həkimliyə başlayacaq: Koronaviruslu xəstələrə… - FOTOLAR
09/04/2020 [18:01]:
Yaşlı koronavirus xəstələri reanimasiyaya yerləşdirilməyəcək - İNANILMAZ...
09/04/2020 [17:51]:
Ermənistanın saxta seçki şousu iflasa uğradı
09/04/2020 [17:50]:
"Gözlənilmədən gələn yaman xəstəlik bütün insanlığa qənim kəsilib..."
09/04/2020 [17:40]:
Moskvada güclü partlayış...
09/04/2020 [17:38]:
Tarantinonun aktyoru koronavirusdan öldü...
09/04/2020 [17:35]:
"Goranboyun 8 kəndinin qazlaşdırılmasına, bir çox yaşayış məntəqələrində isə içməli suya ciddi ehtiyac var"
09/04/2020 [17:35]:
“Koronavirusla mübarizə üçün yeni bir dərman üzərində işləyirik, potenisal var...” -ABŞ dərman şirkəti...
09/04/2020 [17:30]:
“Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı “Evdə qal, cəmiyyəti qoru” adlı aksiya keçirib -FOTOLAR
09/04/2020 [17:25]:
DYP-dən müddəti bitməkdə olan etibarnamələrlə bağlı AÇIQLAMA
09/04/2020 [17:22]:
Karantindən evə buraxılan voleybolçumuz: “Orada fərdi proqramla məşğul olmağa çalışırdım” - FOTO
09/04/2020 [17:17]:
Ötən il Azərbaycanda 21 ana ölümü olub
09/04/2020 [17:16]:
Azərbaycanda icazə SMS-ləri ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
09/04/2020 [17:15]:
477 şəxs Azərbaycan vətəndaşlığına qəbul olunub – RƏSMİ
09/04/2020 [17:12]:
Paşinyan Ərdoğanın təklifinə cavab verməlidir – Erməni ekspertdən çağırış
09/04/2020 [17:08]:
Çindən Ermənistana göndərilən qutularda skandal: Türkiyəyə qarşı... - FOTO
09/04/2020 [17:04]:
“Dünya virusla mücadilədə, biz Qarabağda müharibəyə başlayaq” təklifinə reaksiyalar
09/04/2020 [17:03]:
Gəmi limandakı nəhəng krana çırpıldı - VİDEO
09/04/2020 [16:55]:
İsmayıllı meşəsindən tapılan skelet nələri açıqlayır? - FOTO
09/04/2020 [16:48]:
107 yaşlı qadın koronavirusa qalib gəldi
09/04/2020 [16:46]:
Azərbaycanda polis rəisinin müavini xidməti maşınla qəza törətdi
09/04/2020 [16:42]:
İlham Əliyev İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinə 97 milyon manat ayırdı
09/04/2020 [16:40]:
"Bizim imkanımız var ki daha böyük işlər görək"
09/04/2020 [16:26]:
Qazaxda sərhədçilərin döyüş fəaliyyəti yoxlanılıb
09/04/2020 [16:24]:
Koronavirusa qarşı vaksin hazırlayan azərbaycanlı alim: “Sağalanların sayı artımla davam edir”
09/04/2020 [16:21]:
Qohum dəfninə icazə alaraq başqa məqsəd üçün evdən çıxanlar var
09/04/2020 [16:20]:
Bu ölkədə fermerlər milyonlarla litr südü küçəyə axıdır - VİDEO
09/04/2020 [16:19]:
Azərbaycanda daha 104 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb, bir nəfər ölüb, 39 nəfər sağalıb
09/04/2020 [16:13]:
Qadın və kişilərimizin karantindən sonrakı YENİ STİLLƏRİ
09/04/2020 [16:03]:
"“Uşaq pulu” məsələsinin yaxın zamanlarda mərhələlərlə bərpasını zəruri hesab edirik" - Millət vəkili təkliflər verdi
09/04/2020 [15:59]:
Koronanın gətirəcəyi böyük fəsadlar – 10 milyonlarla insan...
09/04/2020 [15:55]:
İranda sel 26 nəfərin həyatına son qoydu
09/04/2020 [15:53]:
Dünya fövqəladə halları məşq edir: Mavi planet özü nəhəngliyində təlim meydançasına çevrilir...
09/04/2020 [15:52]:
Bred Pitt və Ancelina Coli uşaqları ilə bağlı razılığa gəldilər
09/04/2020 [15:24]:
Sarkisyanın ifadə verəcəyi tarix AÇIQLANDI
09/04/2020 [15:22]:
Ramazan ayında məscidlərdə bayram namazı qılınacaqmı? - AÇIQLAMA
Bütün arxiv bir sırada
25/03/2020 [11:03] - Şou-biznes - ( 2152 dəfə baxılıb)

Karantin...



Bəşər tarixi boyunca insanlar müxtəlif epidemiya, pandemiyalarla mübarizə aparıblar. Əlbəttə, bu proseslər böyük insan təlafatları, iqtisadi böhranlar, aclıqlarla nəticələnmişdir, lakin epidemiyaların faciəvi nəticələri olduğu kimi bəzən onlar tərəqqiyə də yol açmışlar. Məsələn, XIV əsrdə Avropanı bürüyən “Qara ölüm”  feodal quruluşu parçalamağa başladı. Həmçinin, XIX əsrdə Amerikada yayılan “Sarıhumma” epidemiyasına görə Napoleon Bonapartın göndərdiyi 50 min nəfərlik ordudan geriyə sadəcə üç minlik nəfərin sağ qaldığı düşünülür. Bundan sonra Napoleon Bonapart Şimali Amerikadakı hədəflərindən imtina etdi və bunun ardından Amerika böyüməyə və güclənməyə başladı.
Marsda yeni dünya yaradılmağa çalışılan, sənayedə insanları robotların əvəz etdiyi texnologiya dövründə təəsüflər olsun ki, birdən-birə özümüzü kitablardan oxuduğumuz, yaşlılardan dinlədiyimiz zaman nağıl olaraq düşündüyümüz vəziyyətin içində tapdıq. Elə bu səbəbdən də bu günlərdə ən çox müzakirə edilən məsələlərdən biri də “Karantin rejimi”dir.
Miladdan öncəki əsrlərdə taun, vəba, cüzzam kimi epidemiyaların müalicəsi demək olar ki, yox idi və yüz minlərlə insan bu xəstəliklərin qurbanına çevrilirdi. Tibbin atası sayılan Hippokrat, həmçinin miladdan sonra da  həkim  Pergamonlu Galen müalicəsini tapmaq mümkün olmadığına görə bu xəstəliklər yayıldığı təqdirdə ən düzgün qorunma üsulunun “dərhal uzaqlaşma” olduğunu bildirirdilər, amma bu dövrdə “karantin” kəliməsi işlədilməmişdir.
İstər Hippokratın, istər Galenin dövründən min ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq XIV əsrdə helə də insanlar bu xəstəliklərdən qorunmağın yolun tapa bilməmişdilər. Müasir karantin anlayışının yaranması da məhz bu dövrə təsadüf edir. Belə ki , 1347-1351-ci illərdə Avropanı “Qara ölüm” adlandırılan vəba epidemiyası bürümüşdü. Epidemiyadan  yalnız Avropada 40-50 milyon, dünya üzrə isə 75-200 milyon insanın öldüyü qeyd edilir.  Epidemiyadan sonra görülən tədbirlər əsaslı nəticə vermədiyindən, daha ciddi addımlar atılmağa başlanır. 1377-ci ildə İtaliyada  “Terentino” tətbiq edilməsi ilə bağlı qərar qəbul edildi. Bu qanuna görə vəba olan bölgədən gəlirsinizsə 30 gün boyunca şəhərdən uzaqda qalmalı , xəstəlik yoxdusa şəhərə buraxılmalısınız. Bu qanun uzun illər tətbiq edilməsinə baxmayaraq artıq XV əsrdə Venesiyada yayılmağa başlayan vəbaya qarşı bu qadağa işə yaramırdı.  Venesiya Qərblə Şərq rasında ticarətin əsas təminatçısı idi. Bu da xəstəliniyin daha sürətli yayılmasına səbəb olurdu.  Artıq Venesiya yeni tədbir olaraq “Lazzaretto Vecchio” adı verilən adada tarixdə ilk dəfə izolyasiya edilmiş xəstəxana yaradır. Xəstəlik göstəriciləri olan şəxslər həmin adaya göndərilir, bir növ ölümə tərkedilirdi. Vəba xəstələrinin evi sarı rənglə işarələnirdi. Həmçinin, liman və gəmilərdə vəba epidemiyası olduğunu bildirmək üçün sarı və ya qara rəngli bayraqlardan istifadə olunurdu. Nəticədə sarı rəng dənizçilikdə vəba və bu kimi xəstəliklərin simvolu oldu. Bu gün isə tam əksi olaraq sarı rəng dənizçilikdə  gəminin təmiz olduğu mənasına gəlir.
Bütün bunlardan əlavə Venesiyada limana gələcək olan gəmilər 40 gün müddətinə başqa bir adada gözlətilirdi. Gəminin heyəti endirilir, gəmidəki mallar boşaldılır və dezinfeksiya edilirdi. Bununla da, 30 günlük izolyasiya müddəti 40 gün olaraq təyin edildiyi üçün “Terentino” adı “Quarantino” ilə dəyişdirildi. Beləliklə, ilk karantin rejimini Venesiya Respublikası tətbiq etmiş oldu. “Quarantino” sözü isə dilimizə “Karantin” olaraq keçmişdir.
Otuz günlük izolyasiyanın qırx günlə əvəz edilməsinin səbəbini isə bəziləri Tövrat və İncildəki qırx rəqəmilə, bəziləri isə Pifaqor teoremi ilə izah edirlər.
Günümüzdə sadəcə Azərbaycan  deyil, bütün dövlətlər dünyanı cənginə alan “Coronavirus” pandemiyası ilə mübarizə aparır. Çalışaq və ümid edək ki, bu mübarizə insanlıq tarixindəki faciələrdən birinə çevrilmədən başa çatsın. 

Bahar  Camal

Koronavirus internetlə də yayılırmı? - ELMİ LƏDUN...
Qənirə Paşayeva parlamentin bu günki iclasında bir sıra önəmli təkliflərlə çıxış edib - VİDEO
Qocalar evində koronavirus karantini – Gözyaşı və həyəcan + VİDEO
Yaşları 20 yaşdan aşağı olan bu şəxslər evdən çıxa biləcək - SƏRƏNCAM
Bu bölgədə koronavirusa yoluxan hər kəs sağaldı - MARAQLI
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Hadisə
Yaşlı koronavirus xəstələri reanimasiyaya yerləşdirilməyəcək - İNANILMAZ...
Cəmiyyət
Koronanın gətirəcəyi böyük fəsadlar – 10 milyonlarla insan...
Dünya
Şimali Koreya koronavirus əleyhinə maska hazırladı...
Gündəm
Laçın İcra Hakimiyyəti Bakı, Sumqayıt və Abşeronda  200 aztəminatlı köçkün ailəyə yardım göstərdi -FOTOLAR 
Cəmiyyət
Google ölkələrin karantin rejiminə necə əməl etdiyini açıqladı - Hesabat
Yazar
Seymur Əliyev
Bizi nəinki koronavirus, hətta cəhənnəm belə dəyişə bilməz
İlham İsmayıl
Dünya dəyişəcək, Qarabağ siyasəti necə?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası - Dördüncü yazı...
Şahin Quliyev
Koronavirus bizə nəyi sübut etdi?
Bəsti İsmayıl
"Kəlbəcərə borcum var, bacardığım şəkildə qaytarmağa çalışıram..."
Sultan Laçın
Allahın bu vədini unutmayaq: “HƏR ÇƏTİNLİKDƏN SONRA BİR ASANLIQ GƏLƏR!..”
Həftənin ən çox oxunanları
Türkün Çini kövrəldən, İtaliyanı göz yaşlarına boğan insanlıq dərsi
48 saat içində "COVID-19"-un "atasını yandıran" dərman tapıldı - İVERMECTİN...
Kişi arvadını həyətdə yad adamla tutdu, cinsiyyət orqanın kəsdi - 18+VİDEO
Mütəxəssislər koronavirusun zəif nöqtəsini tapdı...
Sabahdan bu şəxslərin küçəyə çıxma icazəsi ləğv edilir
Putinin kurs yoldaşı onu koronavirusu dünyaya yaymaqda suçladı - ŞOK İTTİHAM...
Tibb bacıları koronavirusa görə soyunub, etiraz etdilər - FOTOLAR
“Böyük aclıq dalğası gəlir, tez olun...” – Lukaşenkodan şok sözlər
Koronavirusu ilk dəfə aşkarlayan həkim hər şeyi açıqladı və yoxa çıxdı - FOTOLAR
İradə Zeynalova hər kəsi şoka saldı: “Rusiyada 40 min nəfər koronavirusdan ölüb” - VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247