Xəbər lenti
31/05/2020 [20:17]:
ABŞ-da iğtişaşlar davam edir: Qarət, xaos, insanlar qorxu içində - VİDEO
31/05/2020 [20:15]:
Deputatların KİV və sosial şəbəkələrdə fəallığı barədə hesabat hazırlanacaq
31/05/2020 [20:04]:
Haftar ordusu Türkiyə PUA-larını vurdu
31/05/2020 [20:00]:
Məşhur model etirazçılara görə rekord məbləğ ödədi - MARAQLI...+ FOTOLAR
31/05/2020 [19:53]:
Milli Məclisdə xüsusi iş qaydası tətbiq edilib
31/05/2020 [19:51]:
Xalq artisti Röya açıq-saçıq paylaşımı ilə fit bədənini nümayiş etdirdi - VİDEO
31/05/2020 [19:27]:
Pizza sifariş edənlər qapını açdıqları zaman bu mənzərə ilə qarşılaşdı - MARAQLI...+ FOTOLAR
31/05/2020 [19:19]:
Göyçayda 10-cu sinif şagirdi kanalda batıb
31/05/2020 [19:18]:
Milli Məclis sabah tibbi maska taxmamağa görə cərimələri müzakirə edəcək
31/05/2020 [19:16]:
Ünvanlı sosial yardımın verilməsi 1 ilə endirilir
31/05/2020 [19:14]:
Bərdədə yeni üzən nasos stansiya istifadəyə verilib
31/05/2020 [19:10]:
Leyla Bədirbəylinin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb
31/05/2020 [19:07]:
"Ölkədə işsizlərlə bağlı statistikanın dəqiqləşdirilməsinə ehtiyac var"
31/05/2020 [18:59]:
Bakıda ana və azyaşlı oğlunu maşın vurdu
31/05/2020 [18:58]:
Mayk Tayson 25 il öncə nokauta saldığı boksçu ilə qarşılaşa bilər
31/05/2020 [18:40]:
Nazirlik yoxlama apardı - 744 obyektdə nöqsan aşkarlandı
31/05/2020 [18:38]:
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının plenar iclasının gündəliyi açıqlandı
31/05/2020 [18:37]:
Azərbaycanda problemli kreditlər azalıb
31/05/2020 [18:12]:
Paşinyanın beynəlxalq silah qaçaqmalçılığında iştirakına dair faktlar açıqlandı
31/05/2020 [18:06]:
Müxalif lider Minskdə saxlanıldı
31/05/2020 [18:04]:
"AZAL toydan da, vaydan da pul qazanır"
31/05/2020 [17:50]:
İran “qara qutu”nu Ukraynaya təhvil verməkdən imtina etdi
31/05/2020 [17:46]:
İyunda hava necə olacaq?
31/05/2020 [17:43]:
Azərbaycanda hərbi xidmətə növbəti çağırış başa çatdı
31/05/2020 [17:27]:
“Səhərə kimi Neftçalada qız toyunda çıxış edirdim” - VİDEO
31/05/2020 [17:27]:
Özbəkistan - Qırğızıstan sərhədində münaqişə - sakinləri arasında toqquşma olub
31/05/2020 [17:24]:
“İmkanı yoxdur, 30 qəpik verib maska alsın, daha 50 manat cərimə olunmasın”
31/05/2020 [17:21]:
Eldar Mahmudovun uşaqları Londonda 17 milyonluq əmlak alıb
31/05/2020 [17:19]:
Azərbaycanda daha 248 nəfər koronavirusa yoluxub, 2 nəfər ölüb
31/05/2020 [17:16]:
Milli Məclisdə 9 şöbə ləğv olunub - Spiker açıqladı
31/05/2020 [17:15]:
Bərdədə heyvan leşləri su kanalına atıldı - RƏSMİ AÇIQLAMA
31/05/2020 [17:13]:
"Sosial şəbəkələr son zamanlar mənəvi terror platformasına çevrilib" - Vüqar Rəhimzadə
31/05/2020 [17:08]:
Millət vəkili 90 günlük viza sisteminin ləğv olunmasının əhəmiyyətindən danışıb - VİDEO
31/05/2020 [16:55]:
Milli Məclis tibbi maskaya görə cərimələrlə bağlı qərar qəbul etdi
31/05/2020 [16:51]:
82 deputat Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının çağırılmasını istəyib
31/05/2020 [16:51]:
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk plenar iclaslarının vaxtı açıqlanıb
31/05/2020 [16:17]:
Dünyada və Azərbaycanda orta aylıq əmək haqqı – STATİSTİKA
31/05/2020 [16:12]:
Qənirə Paşayevadan Ramil Səfərova dəstək - “Yüz minlərlə soydaşın yanındadır”
31/05/2020 [15:55]:
Mübariz Mənsimovun şirkəti müflis olub? - “Palmali Holding”dən AÇIQLAMA
31/05/2020 [15:52]:
Məşhur prodüser daha dörd təcavüzdə ittiham olunur
31/05/2020 [15:49]:
"Bakcell" yeni irihəcmli internet paketini təqdim edib
31/05/2020 [15:46]:
“Naxçıvandan xeyli insan Türkiyəyə işləməyə gedir” - Ziyafət Əsgərov
31/05/2020 [15:41]:
"Sosial şəbəkələr şər qüvvələrin əlində şər platformasına çevrilir"
31/05/2020 [15:40]:
Azərbaycana 90 günədək səfər edən Türkiyə vətəndaşları üçün viza ləğv olundu
31/05/2020 [15:36]:
"Ramil Səfərova dil uzadanlar ermənilərin əlinə dəstəvuz verirlər"
31/05/2020 [15:13]:
Uçuşlar bərpa olunur: yoluxmanın qarşısı necə alınacaq? – AÇIQLAMA
31/05/2020 [15:11]:
Nuran Abdullayev: "Karantində 1 həftə qalmaq kifayətdir"
31/05/2020 [15:08]:
İctimai Liderlər Platformasının təmsilçiləri ölkə əhalisinə müraciət ünvanladı
31/05/2020 [14:59]:
Ayının infarktı...
31/05/2020 [14:51]:
Ermənilər arvadlı-kişili Azərbaycanı hədələyirlər...
31/05/2020 [14:28]:
Deputat 190 manatın iyunda da verilməsini TƏKLİF ETDİ
31/05/2020 [14:26]:
Zahid Orucdan “Parlament müxalifəti” haqqında qanun təklifi
31/05/2020 [14:22]:
Azərbaycanla Türkiyə arasında dörd sənəd təsdiq edildi
31/05/2020 [14:16]:
Uşaqlar Günü 36 dərəcə isti olacaq
31/05/2020 [14:07]:
Etirazçılar Ağ Evin qapısında, Tramp orduya əmr verdi - Fotolar
31/05/2020 [14:04]:
“Düşmən bu dəfə böyük itkilər verib tamamilə məğlub olacaq” - MN
31/05/2020 [14:00]:
“Səni noyabrda Prezidentlikdən göndərəcəyik”
31/05/2020 [13:56]:
“Deputatların çoxu başını telefondan qaldırmır...”
31/05/2020 [13:47]:
“Türkiyədəki tələbələrimiz çətinliklə qarşılaşıb”
31/05/2020 [13:25]:
Jurnalistlərin binasında koronavirus həyəcanı
31/05/2020 [13:19]:
Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəisi olmuş general necə ölüb?
31/05/2020 [13:18]:
"Düşmənlə danışmağın yeganə dili silah gücüdür"
31/05/2020 [13:13]:
Koronavirusa qarşı yeni dərman – "Avifavir"
31/05/2020 [12:34]:
“Düşmənin atəşkəsi sərhəd xəttində pozması təsadüfi deyil”
31/05/2020 [12:08]:
Parlamentdə sosial şəbəkələrlə bağlı məsələ qaldırıldı
31/05/2020 [12:03]:
Trampa qarşı niyə söz deyə bilmirlər? - Siyavuş Novruzov
31/05/2020 [11:58]:
Şəkidəki ayı Altıağac milli parkına aparılacaq
31/05/2020 [11:52]:
“Məişət tullantıları Sumqayıtda böyük ekoloji problem yaradır” - Deputat
31/05/2020 [11:48]:
22 yaşlı gəlin kirayə qaldığı evdə ölü tapıldı
31/05/2020 [11:44]:
Deputatlar iclasa maskada gəldilər
31/05/2020 [11:36]:
Hadisə yerindən qaçan sürücü tutuldu - RƏSMİ
31/05/2020 [11:25]:
Həvəsləndirmə yerlərinin tətbiq olunduğu müəllim yerlərinin sayı açıqlandı
31/05/2020 [11:20]:
Jurnalistlər Diaspor Komitəsinin pandemiya dövründəki işini belə QİYMƏTLƏNDİRDİLƏR
31/05/2020 [11:17]:
Azərbaycanda ən çox bu fənlərin müəllimlərinə ehtiyac var - 7539 vakant yer müsabiqəyə çıxarılır
31/05/2020 [11:16]:
Tunis millisi koronavirusa görə üç aydır Bakıda qalıb
31/05/2020 [11:15]:
Braziliyada yeni anti-rekord - bir gündə 30 min yoluxma
31/05/2020 [11:11]:
Həvəsləndirmənin tətbiq olunduğu müəllim yerlərinin sayı açıqlandı
31/05/2020 [10:56]:
Amerikalı alim "toyuq qripi" barədə ciddi düşünməyə çağırır
31/05/2020 [10:55]:
Bakıda Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Mərkəzi yaradılır
31/05/2020 [10:52]:
Milli Məclisin əməkdaşları koronavirus testindən keçirilir
Bütün arxiv bir sırada
07/04/2020 [21:31] - Cəmiyyət - ( 1263 dəfə baxılıb)

AY BƏRİ BAX, BƏRİ BAX...



Azərbaycanın qədim mahnılarından biri olan “Ay bəri bax, bəri bax”ın poetik mətni müxtəlif və çoxsaylı bəndlərlə oxunmuşdur. Bayatı formasında olan bu bəndlərin (nəqərat da daxil olmaqla) sayı 9-dur. Bu səbəbdən indiyədək bu mahnı lentə alınarkən ciddi nəzarət olmadığından, mahnını kim necə istəmiş, eləcə də oxumuş, sözlərdə təhriflər, mətndə pərakəndəlik yaranmışdır. Öncə biz mahnının süjet xəttini qorumaqla aşağıdakı bəndlərlə oxunmasını təklif edirik.

Pəncərədən daş gələr, Ay bəri bax, bəri bax
Xumar gözdən yaş gələr, Ay bəri bax, bəri bax,
Səni mənə versələr, Ay bəri bax, bəri bax,
Allaha da xoş gələr, Ay bəri bax, bəri bax.

Nəqərat:

Telləri burma, gözləri xurma,
Uzaqda durma, boynunu burma
Gəl, bəri-bəri, ay can alan bəri bax.
Bəri bax..., ay bəri bax,
Bəri bax..., ay bəri bax,
Bəri bax, ay bəri bax, bəri bax.

Pəncərənin milləri, Ay bəri bax, bəri bax,
Аçıb qızılgülləri, Ay bəri bax, bəri bax,
Oğlanı yoldan eylər, Ay bəri bax, bəri bax,
Qızın şirin dilləri, Ay bəri bax, bəri bax.

Nəqərat:

Pəncərəni bağlama, Ay bəri bax, bəri bax,
Mən gedirəm ağlama, Ay bəri bax, bəri bax,
Gedib yenə gələrəm, Ay bəri bax, bəri bax,
Özgəyə bel bağlama, Ay bəri bax, bəri bax.

Mahnının poetik mətnini “Ay bəri bax, bəri bax” adı ilə 1938-ci ildə ilk dəfə folklorşünas Hümmət Əlizadə (1907–1941) tərtibçisi olduğu “Aşıqlar” adlı kitabda vermişdir (Aşıqlar. Toplayanı Hümmət Əlizadə. İki cilddə, II c. B.: Azərnəşr, 1938, s. 365-366). Üç bəndlik bu mətndə maraq doğuran odur ki, hər bənd “aquşqa” (müasir ifaçılıqda “pəncərə”) sözü ilə başlayır. Sonuncu bənd isə indiki ifaçılıqda unudulmuşdur:

Aquşqada quş mənəm,
Uç desələr, uçmaram,
Yar mənə qaş-göz eylər,
Mən heç başa düşmərəm.

Mahnının 1-ci bəndində “aquşqadan daş gəlir” misrasında fikrimizcə, “gəlir” əvəzinə “gələr” oxunmalıdır. Belə olduqda fikir tamamlanır, əks halda həmin bənddə uyğunsuzluq yaranır və mahiyyət itir. Bu səhv müasir ifaçılıqda da davam etməkdədir. 2-ci bənddə isə “Aquşqanın milləri, Açılıb qızılgülləri” – dedikdə 2-ci misrada 8 heca yaranır, bayatılar isə 7 hecalıdır, bu baxımdan “açıb qızılgülləri” olmalıdır. Mahnıdakı “aquşka” da təhrif edilib, sözün kökü “ağuşga”dır. Bu, dilimizin arxaik sözü olub nəfəsgah, nəfəslik, yəni kiçik (50x65sm) ölçülü pəncərə mənasında işlədilib. Olsun ki ağuşga da bir çox türk sözləri kimi (qaradaş – karandaş, vur ha – ura, çaqqal – şakal, qarpız – arbuz və s.), slavyan xalqlarının dilinə keçmiş və akuşka şəklində tələffüz olunmuşdur. Bu söz barədə bəzi türk qaynaqlarında da bilgi verilir.
Tədqiqatçı-jurnalist Maşallah Xudubəyli (1950–2017) də bildirir ki, pəncərə “avışqa”dan çox qədim sözdür (Xudubəyli M. Nəğməli, muğamlı dünyam. B.: Elm və təhsil, 2012, s. 20). Yəni mahnı yarananda öncə pəncərə, sonra ağuşga, nəhayət, yenidən pəncərə sözü işlədilmişdir
Mətndə həmçinin hər misradan sonra “Ay bəri bax, bəri bax” sözləri yazılmayıb. Deyilən iradlara baxmayaraq H.Əlizadənin təqdim etdiyi mətn ilkin qaynaq kimi çox dəyərlidir.
Əlimizdə 1910-cu ildə Tiflidə Pate qardaşlarının 1910-cu il istehsalı olan qrammofon valı da vardır. Burada “Bəri bax” adı ilə mahnını Şuşada yaşayan erməni tarçalan Muxan Ter-Akopov oxumuşdur. Mahnının xronometrajı 2.55 dəqiqədir.
Şuşada oxunan 4 bənddlik mətnin 3-ü digər variantlarla üst-üstə düşmür, yəni tamam fərqlidir. Burada yalnız sonuncu bənd (“Pəncərədən daş gələr”) sonralar da oxunmuşdur. Bu mətndə də hər misradan sonra “Ay bəri bax, bəri bax” sözləri yoxdur, yalnız bəndlərin sonunda 1-ci və 3-cü bəndlərdə “Vay alagöz, bəri bax”, 2-ci və 4-cü bəndlərdə isə “Bir də bəri bax, bəri bax” sözləri nəqərat şəklində oxunur.
“Ay bəri bax, bəri bax” mahnısının süjeti özünü elə başlıqda göstərir. Bəlli olur ki, qızın və oğlanın bir-birinə olan sevgi münasibətindən doğan müraciət mahnıya başlıq kimi seçilib: “Ay bəri bax, bəri bax”.
Şuşa variantı “Bayramınız mübarək, Aquşqadan baxanlar” sözləri ilə başlayır. Çox güman ki, mahnı Novruz bayramlarının birində, bayat elində yaranmışdır. Çünki poetik mətn bayatılardan ibarətdir. Mətndən bəlli olur ki, qız tək deyil, yanında rəfiqələri var və onlar da ağuşqadan boylanırlar.
Mahnı boyu qız him-cimlə, oğlan isə oxumaqla sözünü deyir. Adətən xalq mahnılarımızda ilk olaraq oğlan qıza sevgisini bəyan edir. Bu mahnıda isə əksinədir, qız oğlanı sevdiyini bildirir. 1-ci bənd bu sözlərlə başlayır: “Pəncərədən daş gələr, Xumar gözdən yaş gələr”. Belə ki, şıltaq qız kiçik, fındıqdan da balaca ölçüdə olan daşı pəncərədən sevdiyi oğlana atır. Daş oğlana dəydikdən sonra pəncərəyə sarı boylananda qızı gözüyaşlı görür, yəni oğlanla görüşə bilmədiyi üçün ağlayır. Oğlan da ona görə “Xumar gözdən yaş gələr” sözlərini oxuyur. 3 və 4-cü misralarda oğlan: “Səni mənə versələr, Allaha da xoş gələr” – söyləyərək, qızın him-ciminə müsbət cavab verir. Burada ateistlərin yaşam tərzinə, sovet ideologiyasına uyğun gəlmədiyindən, “Allaha da” əvəzinə “Hər görənə”, “Ellərə də” və ya “Hamıya da” sözləri oxunmuşdur. Təklif edirik ki, həmin misra “Allaha da xoş gələr” kimi ifa olunsun.
2-ci bəndin 1-ci və 2-ci misralarında “Pəncərənin milləri, Аçıb qızılgülləri” – deyilir. Deməli, oğlanın oxuduğunu eşidən qızın rəfiqələri pəncərənin milləri arasından oğlana tərəf boylanırlar. Oğlan da mahnıda qızların hər birini qızılgülə bənzədir. 3-4-cü misralarda deyilir: “Oğlanı yoldan eylər, Qızın şirin dilləri”. Göründüyü kimi, qız “şirin dil” ilə oğlanı yoldan çıxarır. Amma bu “şirin dil” oxumaqla deyil, him-cimlə təqdim olunur. Qızın bu hisslərini oğlan oxumaqla dinləyiciyə çatdırır.
3-cü bənddə eyhamla deyilən, sətiraltı mənalar yoxdur. Hər şey açıq və aydın şəkildə göstərilir. Oğlan, bir növ, sağollaşır, qıza arxayın olmasını, heç kəsə könül verməməsini söyləyir və sevgisinə sadiq qalacağını bildirir. H.Əlizadənin təqdim etdiyi variantda da 3-cü bənd məzmun və mahiyyətcə müasir varianta yaxındır.

Aquşqada quş mənəm,
Uç desələr, uçmaram,
Yar mənə qaş-göz eylər,
Mən heç başa düşmərəm.

Burada da oğlan qızla sağollaşmaq üçün quş kimi ağuşqaya “qonur”, onu hətta qovsalar da, getməyəcəyini söyləyir, yenə yarının onu yoldan çıxartmasından bəhs edir. Hələ bir minnət də qoyur: “Yar mənə qaş-göz eylər, Mən heç başa düşmərəm”.
Bilindiyi kimi, Azərbaycan xalq mahnılarının spesiik quruluşu və xüsusiyyətləri vardır. Mahnılar bir neçə bənddən ibarət olur və hər bənd nəqəratla tamamlanır. Nəqəratın melodiyası və sözləri adətən dəyişmir və hər bəndin sonunda təkrarlanır. Bu mahnının da nəqəratında eyni ifadə – “bəri bax” 7 dəfə təkrarlanır.
Bülbülün ifasındakı “Ay bəri-bəri, bəri bax” mahnısında da 2 bənd başqa variantlarda işlənir, burada nəqərat da daxil olmaqla digər üç bənd isə tamam fərqlidir. Bülbül mahnının instrumental müqəddiməsinə söz qoşmuş və nəqəratda istifadə etmişdir. Bu da mahnıya gözəllik və dinamika gətirmişdir. O, bu yeniliyi 2-ci və 4-cü bəndlərdən sonra nəqəratda ifa etmişdir. Təklif edirik ki, bu, bütün nəqəratlar bu şəkildə oxunsun. Axı xalq mahnılarımızın strukturuna görə nəqərat eyni formada olmalı, nə sözü, nə də melodiyası dəyişilməməlidir...
Möhtərəm oxucu, sonda mahnı ilə bağlı yayılmış bir maraqlı məqamı da diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm. 1908-ci ilin mart-sentyabr aylarında İosif Stalin (1878–1953) Bakıda Bayıl türməsində həbsdə olmuşdur. Stalinlə əlaqə qurmaq üçün mahnının sözlərindən, yəni “Pəncədən daş gəlir” misrasından parol kimi istifadə olunmuşdur (E.Nuri. Stalinin gizli parol kimi istifadə etdiyi Azərbaycan xalq mahnısı. 2018-ci il, 30 oktyabr. Karabakh media.az). Belə ki, Stalinə yazılı informasiyanı ötürmək üçün vərəqləri kiçik daşlara büküb onun saxlandığı otağın pəncərəsindən içəri atırdılar və cavab məktubu da eyni şəkildə qaytarılırdı. Daş atılmazdan əvvəl həbsxananın Stalin saxlanıldığı otağın həndəvərində mahnının “Pəncərədən daş gəlir, Ay bəri bax, bəri bax” sözləri oxunurdu. Stalin də daşı tutmaq üçün hazır vəziyyətdə dayanır və atılan daşı tuturdu. Sonra Stalin türmədən Ulu öndər Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin köməyi ilə qaçır. Stalin haqqında “Ay bəri bax, bəri bax” mahnısını sonrakı illərdə də həvəslə dinləyərərək həbsxana həyatını xatırlayardı.
1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyündə Üzeyir Hacıbəyli (1885–1948) “Böyük Teatr”da “Koroğlu” operasını tamaşaya qoyarkən şəxsən Stalini də dəvət edir. Stalin söyləyir ki, əgər
orada “Pəncərədən daş gəlir” oxunacaqsa, mütləq gələrəm. Üzeyir bəy də “əlbəttə həmin mahnı ifa olunacaq” – söyləyir. Deyilənə görə, Üzeyir bəy tamaşanın uyğun bir məqamında, xorun ifasında Stalinin sevdiyi mahnını səsləndirir, o da musiqiçiləri ayaqüstə alqışlayır.

Abbasqulu NƏCƏFZADƏ,
sənətşünaslıq elmləri doktoru, professor

Məşhur model etirazçılara görə rekord məbləğ ödədi - MARAQLI...+ FOTOLAR
Pizza sifariş edənlər qapını açdıqları zaman bu mənzərə ilə qarşılaşdı - MARAQLI...+ FOTOLAR
Koronavirus peyvəndi insanlar üzərində sınanacaq - MARAQLI
Məşhur qəssabın qardaşı görənləri çaşqına çevirdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
16 santimetrlik kəpənək görənləri çaşqına çevirdi - MARAQLI...+ FOTOLAR
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Amerikalı alim "toyuq qripi" barədə ciddi düşünməyə çağırır
Dünya
ABŞ-ın 25 böyük şəhərində komendant saatı tətbiq olunub
Dünya
Paşinyan hakimiyyətinin sonu necə olacaq?
Dünya
Amerikanı qarışdıran polisə bir zərbə də xanımından gəldi - Boşanmaq istəyir...
Hadisə
Rahib koronavirusun sona çatması üçün adamı tanrıya “qurban” kəsdi - İNANILMAZ...
Yazar
Seymur Verdizadə
"Donuza güllə atan adamın başını donuz kimi kola soxub, şalvarını əynindən çıxarırdılar..."
Sultan Laçın
"Bəlkə fiziki məsafə və sosial yaxınlıq?...  -Hə, cənab oliqarx vətəndaşlar?.."
Həftənin ən çox oxunanları
İranda pulun üzərinə Azərbaycan haqda görün nə yazıldı - FOTO
"Koçaryanı da axtarırdım ki, tikə-tikə etdirim, amma Pənah kimilər qoymadı..." - VİDEO
Ermənistan Rusiyanın tərkibinə qatılır, Qarabağ isə...
Türkiyə Azərbaycanla uçuşları bu tarixdən bərpa edir – RƏSMİ AÇIQLAMA
Ermənistan Tehranı hədələdi: "İran ermənilərə görə ayaq üstə qalıb, "təşəkkür"ümüz bu oldu"
Azərbaycan Respublikasıının 20 faizində  təhlükəsizlik atası azərbaycanlı olan generala tapşırıldı... 
Valentina Tereşkova ilə Vilyam Hacıyevi nə bağlayır?
“Əri ölən qadına 800 manat təklif etdilər ki, koronavirusdan öldüyü ilə razılaşsın”
Ramil Səfərov kimin əmisi oğlunu öldürüb?
Rusiyanın yalanı üzə çıxdı...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247