Xəbər lenti
26/05/2020 [06:46]:
Sakinlər yanğınsöndürənlərin qarşısını kəsən avtomobili əlləri ilə qaldırıb kənara çəkdilər - VİDEO
26/05/2020 [06:43]:
Boris Conson koronavirusun səhhətinə vurduğu zərərdən danışdı
26/05/2020 [06:39]:
Rusiyada iyunun 1-dən daxili turizmə qoyulan məhdudiyyətlər tədricən götürüləcək
26/05/2020 [06:37]:
Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya bildirçin yumurtaları göndəriləcək
26/05/2020 [01:10]:
"İran Azərbaycana qarşı səmimidirsə, o zaman Ermənistanı təcavüzkar elan etməlidir..."
26/05/2020 [01:01]:
Vəzirovun tamamlanmış yarımçıq portreti - Bir əsrə bərabər ziddiyyətli ömür yolu...
25/05/2020 [23:51]:
ÜST koronavirusla bağlı sınaqları dayandırdı
25/05/2020 [23:48]:
Gəncədə yol qəzasında yaralananlardan biri ölüb - FOTO - YENİLƏNİB
25/05/2020 [23:43]:
Şəmkirdə qadın sürücü zəncirvari qəza törətdi, xəsarət alan var
25/05/2020 [23:05]:
“Xalam qızı kasıb ərəbə ərə gedib” - Pərvin Abıyeva
25/05/2020 [23:03]:
Repçi anası ilə birgə yanaraq öldü
25/05/2020 [23:00]:
Goranboyda polis intihar etdi
25/05/2020 [22:34]:
Azərbaycanda şimşək çaxıb, dolu yağıb - FAKTİKİ HAVA
25/05/2020 [22:33]:
Bu sakinlərə ŞAD XƏBƏR - Bütün borclar silindi - VİDEO
25/05/2020 [22:29]:
Ermənistan Rusiyanın tərkibinə qatılır, Qarabağ isə...
25/05/2020 [22:13]:
Gəncədə yol qəzasında 2 nəfər ağır yaralanıb - FOTO
25/05/2020 [21:44]:
ABŞ nəhəngi avtomobillər üçün ömürlük batareya hazırladı
25/05/2020 [21:34]:
Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət açıqlandı
25/05/2020 [21:26]:
“Qardaşımın qatilini tapmayana kimi özümü bağışlamayacağam”
25/05/2020 [21:21]:
"Şalvardır da, çılpaq gəzmirəm ki..."
25/05/2020 [21:16]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva nəqliyyat vasitələri ilə tanış oldular - FOTO/VİDEO + YENİLƏNİB
25/05/2020 [20:50]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Pir Ömər Sultan ziyarətgahı ilə tanış olub - FOTO + YENİLƏNİB
25/05/2020 [20:45]:
Gürcüstan Azərbaycandan alacağı təbii qazın həcmini azaldıb
25/05/2020 [20:40]:
“Əri ölən qadına 800 manat təklif etdilər ki, koronavirusdan öldüyü ilə razılaşsın”
25/05/2020 [20:37]:
"Bədənini satılıq əşya kimi nümayiş etdirirsən"
25/05/2020 [20:19]:
Həmkəndlisinin qoyunlarını oğurlayan şəxs saxlanıldı
25/05/2020 [20:12]:
“Bu hansı zehniyyətin məhsuludur ki, ər arvadını zəncirlə itin yerində bağlayır...?”
25/05/2020 [20:09]:
“Tarixdə ilk dəfəydi ki, Məkkədə bayram namazı qılınmadı...”
25/05/2020 [20:04]:
Faiq Əmirli 15 sutkalıq həbs olundu
25/05/2020 [20:02]:
Naxçıvanın daimi nümayəndəliyinin rəhbərindən Operativ Qərargaha MÜRACİƏT...
25/05/2020 [19:52]:
Koronavirusdan sağalan Peskov xəstəxanadan buraxılıb
25/05/2020 [19:45]:
"Türkiyənin Azərbaycana Rusiyanın Ermənistana verdiyi qədər hücum xarakterli dəstək verməsini istərdik"
25/05/2020 [19:16]:
Azərbaycanın arxeoloji materiallar əsasında yazılmış ilk elmi əsəri hansıdır? - VİDEO
25/05/2020 [19:00]:
"İrəvanın bu addımları təkcə beynəlxalq birliyə deyil, erməni xalqına qarşı da provakasiyadır"
25/05/2020 [18:56]:
Bəzi rayonlarda şimşək çaxıb, yağış yağıb - FAKTİKİ HAVA
25/05/2020 [18:41]:
Aleksandr Lukaşenko Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
25/05/2020 [18:40]:
“Roma”nın gənc futbolçusu ürək tutmasından vəfat etdi
25/05/2020 [18:17]:
Ermənistanda uşaq evində 15 nəfər koronavirusa yoluxdu
25/05/2020 [18:12]:
Azərbaycanlı professordan xəbərdarlıq: Belə getsə, pandemiya daha da artacaq!
25/05/2020 [18:06]:
Daşnaklar Qarabağdakı  yeni “hökumət”dən üz döndərdi...
25/05/2020 [18:04]:
Gürcüstanın səhiyyə naziri erməni həmkarından izahat tələb edəcək
25/05/2020 [18:02]:
Gömrük Akademiyasında semestr daxili imtahanlar onlayn qaydada keçirilir
25/05/2020 [17:48]:
"Antikorrupsiya ümumxalq işi olunca rüşvətxorlar sıradan çıxacaq"
25/05/2020 [17:45]:
Gömrük Akademiyasının tələbələri üçün sınaq onlayn imtahan keçirilib
25/05/2020 [17:42]:
Ermənistan Tehranı hədələdi: "İran ermənilərə görə ayaq üstə qalıb, "təşəkkür"ümüz bu oldu"
25/05/2020 [17:41]:
"İnstaqram yoldaşım..." -VİDEO
25/05/2020 [17:38]:
Jurnalistlər karantini ləğv etmək istəyən baş naziri hədəfə alıblar
25/05/2020 [17:35]:
Prezident Pir Ömər Sultan ziyarətgahında aparılan işlərə baxdı -FOTOLAR
25/05/2020 [17:31]:
“AXC qurucuları milli mətbuatın şinelindən çıxan ziyalılar olub”
25/05/2020 [17:29]:
Prezident Şamaxıda tikilən yeni bina ilə tanış oldu
25/05/2020 [17:16]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şamaxıda körpələr - evi uşaq bağçasının açılışında
25/05/2020 [17:07]:
"Teleməkanımızın inkişafı üçün həmişəki kimi bu gün də yorulmadan çalışırıq, odur ki..."
25/05/2020 [17:06]:
Azərbaycanda karantinə alınan icra başçısı danışdı: “Heç kimlə təmasda olmamaq...” - VİDEO
25/05/2020 [17:05]:
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Pirsaat Baba ziyarətgahında - FOTO
25/05/2020 [17:03]:
Beynəlxalq Türk Akademiyası bu gün 10 yaşını qeyd edir - FOTO
25/05/2020 [17:00]:
Azərbaycanda icra başçısı koronavirusa görə karantinə alındı - RƏSMİ
25/05/2020 [16:53]:
Türkiyə Azərbaycanla uçuşları bu tarixdən bərpa edir – RƏSMİ AÇIQLAMA
25/05/2020 [16:46]:
İstanbul körpüləri Azərbaycan bayrağının rənglərilə işıqlandırılacaq
25/05/2020 [16:44]:
“Bəzən pul hər şey demək deyil” - Brankadan Messi açıqlaması
25/05/2020 [16:42]:
“Liviyadakı türk dronları rusları və Həftərin digər tərəfdaşlarını utandırdı...” – “Vaşinqton Post"
25/05/2020 [16:34]:
“Ərdoğan başınızı əzəcək” deyən yəmənli aktivist: “ Allahin izni ilə gələcək türklərindir!”
25/05/2020 [16:30]:
Heydər Əliyev Fondu vətənin dəyərli insanlarıyla BAYRAMLAŞDI
25/05/2020 [16:26]:
“Bəzən pul hər şey demək deyil” - Brankadan Messi açıqlaması
25/05/2020 [16:21]:
Bayramı qana bulayacaqlarıdı, son anda qarşısı alındı - FOTO
25/05/2020 [16:19]:
Azərbaycanda koronavirusla bağlı testlərin sayı açıqlandı - RƏSMİ
25/05/2020 [16:17]:
Prezident açıqladı: “Koronavirusa uğurla qalib gəldik”
25/05/2020 [16:09]:
“ABŞ-ın Ayı özəlləşdirməsinə imkan verilməyəcək” - Dmitri Roqozin
25/05/2020 [16:06]:
Azərbaycanda daha 149 nəfər koronavirusa yoluxub, 134 nəfər sağalıb, iki nəfər vəfat edib
25/05/2020 [16:01]:
Prezident İlham Əliyev Şamaxı rayonunda səfərdədir
25/05/2020 [15:59]:
“Azərbaycan bizim üçün yalnız strateji tərəfdaş deyil, həm də dost ölkədir”
25/05/2020 [15:51]:
Koronavirusu fürsətə çevirən yaponlar baxın nə istehsal etdi - MARAQLI
25/05/2020 [15:43]:
Rusiyada iki mindən çox hamilə qadın koronavirusa yoluxub
25/05/2020 [15:37]:
Aysel Əlizadə: “Həyatımda heç kim yoxdur” - VİDEO
25/05/2020 [15:36]:
Bakı-Naxçıvan aviareysinin açılmasına ehtiyac var
25/05/2020 [15:31]:
Məşhur model kilo tənqidlərinə seksual pozları ilə cavab verdi - FOTOLAR
25/05/2020 [15:25]:
Lukaşenko xəbərdarlıq etdi: “Koronavirusun ikinci dalğasına hazırlaşın”
25/05/2020 [15:14]:
Onlayn platformada “Türk Dünyası Muzeylər Həftəsi”nin bağlanış mərasimi keçirildi -FOTOLAR
25/05/2020 [15:11]:
İran ABŞ-a meydan oxudu, Maduroya benzin çatdırmağa başladı
25/05/2020 [15:07]:
Azərbaycanda yüksək vəzifəli məmur koronavirusa yoluxdu - YENİLƏNİB
25/05/2020 [15:05]:
“Dərs vaxtı”nın 26 may cədvəli
Bütün arxiv bir sırada
10/04/2020 [21:05] - Dünya - ( 3031 dəfə baxılıb)

"Səhər çinli alimlərin öyrətdiyi dərs axşam Tehranda insanların həyatını xilas edə bilər"



İsrail tarixçisi, "Heyvanlardan Tanrılara: İnsan növünün qısa tarixi" kitabının müəllifi Yuval Noah Harari “Covid-19” ilə mübarizədə bugünkü seçimlərin gələcəkdə dünyanı formalaşdırmağa davam edəcəyini açıqlayıb.

Bu pandemiyadan sonra hansı cəmiyyət yaranacaq? Ölkələr yenə də birlik içində hərəkət edəcəklər və ya təcridə dönəcəklər? Vətəndaşları qorumaq və ya sıxışdırmaq üçün polis və nəzarət cihazlarından istifadə ediləcəkmi?

Moderator.az xəbər verir ki, BBC radiosunun suallarını cavablandıran İsrail tarixçisi pandemiyadan sonrakı dövrdə baş verəcək hadisələrdən, koronavirusun dünyaya təsirindən ətraflı bəhs edib. Harari bildirib ki, bu böhran bizi tez bir zamanda böyük qərarlar qəbul etməyə məcbur edir. Ancaq variantlarımız var. 

Alim deyib ki, bəlkə də ən vacib iki variant var: “Biz bu böhranı millətçi təcrid, yaxud beynəlxalq əməkdaşlıq,  həmrəyliklə aradan qaldıracağıq? Bundan başqa, ayrı-ayrı ölkələr, bütövlükdə, mərkəzləşdirilmiş idarəetmə və nəzarət yolu ilə və ya sosial həmrəylik və vətəndaşların gücləndirilməsi yolu ilə böhranı aradan qaldıracağıq?"

Yuval Noah Harariyə görə, koronavirusun yayılması həm elmi, həm də siyasi müzakirələrə səbəb olub. Bəzi elmi problemlərin həllini tapmağa meyilliyik, ancaq siyasi problemlərə necə cavab verəcəyimiz barədə çox düşünmürük.

İsrailli alimin sözlərinə görə, bu, sağlamlıq böhranından daha çox siyasi bir böhrandır: 

"Bəşəriyyətin bu pandemiyanı aradan qaldırmaq üçün ehtiyacı olan hər şeyi var. Biz orta əsrlərdə yaşamırıq.  İnsanlar ölür, amma səbəbini və nə edəcəyimizi bilmirik. “Covid-19” hələ müalicə olunmasa da, tədqiqatçılar  yeni ixtiralarla vaksinlərin inkişafı üçün vacib addımlar atırlar. Əl yuma və sosial məsafə kimi metodların virusdan qorunmağa və yayılmasının qarşısını almağa kömək edəcəyini bilirik. Bu xəstəliyin öhdəsindən gəlmək üçün texnologiyaya və iqtisadi gücə sahibik. Problem bu gücdən necə istifadə etməkdir. Bu, əslində siyasi problemdir".

“Financial Times” qəzetinə yazdığı məqalədə Harari bildirib ki, fövqəladə vəziyyətlərdə tarixi proses sürətlə davam edir və illərlə düşünülən qərarlar bir gecədə verilir. Sürətlə inkişaf etmiş nəzarət texnologiyaları lazımi tədqiqatlar və ictimai müzakirələr olmadan istifadəyə verilə bilər.
Alim qyed edib ki, İsraildə hökumət təkcə səhiyyə işçilərinin deyil, həm də xüsusi xidmət orqanları işçilərinin yer məlumatlarına girmə gücünü artırıb. Harari bunun Cənubi Koreyada pilot layihə olaraq həyata keçirildiyini, lakin daha şəffaf addımların atıldığını bildirib: 

“Dünyanın ən inkişaf etmiş nəzarət funksiyalarına sahib olan Çində karantini pozan vətəndaşları aşkar etmək və cəzalandırmaq üçün üztanıma sistemi tətbiq olunur. Həm sağlamlıq sahəsində, həm də iqtisadi baxımdan güclü və bəzən radikal təcrübələr tətbiq edən hökumətlərin tərəfdarıyam. Ancaq bu, ilk növbədə bütün ictimaiyyəti təmsil edən hökumətlər tərəfindən edilməlidir. Normal dövrlərdə əhalinin 51 faizinin dəstəyi ilə bir ölkəni idarə edə bilərsiniz. Ancaq belə vaxtlarda hər kəsi təmsil etmək məcburiyyətindəsən”.

Hararinin məqaləsində bildirilib ki, son zamanlarda kökumətlərin millətçilik və populizmə qapılması cəmiyyətləri iki düşmən düşərgəyə ayırıb, xaricilərə və digər millətlərə qarşı nifrət oyandırıb. Lakin qlobal səhiyyə problemi bu pandemiyanın sosial qruplar və ya ölkələr arasında fərq qoymadığını göstərdi.

Belə çətinliklərlə qarşılaşanda əməkdaşlıq və münaqişə arasında seçim etməliyik: “Bir çox ölkə özəl olaraq pandemiyaya qarşı tədbir görməyə, tibbi ləvazimatları özəl şirkətlər vasitəsi ilə istehsal etməyə çalışdı. ABŞ maskalar, kimyəvi maddələr və respirator əldə etmək üçün digər ölkələri keçməyə çalışdığına görə xüsusilə tənqid edildi. Zəngin ölkələrin laboratoriyalarında hazırlanmış vaksinlərin yoxsul və inkişaf etməkdə olan ölkələrə lazımi şəkildə verilməməsi ilə bağlı narahatlıqlar var”.

Hararinin sözlərinə görə, əməkdaşlıq hər kəsə imkanlar təqdim edir. Səhər çinli alimlərin öyrətdiyi dərs axşam Tehranda insanların həyatını xilas edə bilər.

Qlobal əməkdaşlığın gücləndirilməsinin "daha rasional" olduğunu vurğulayan Harari bunun məlumat mübadiləsi və xəstəliyə məruz qalan bütün ölkələr arasında insan və maddi qaynaqların ədalətli şəkildə paylanması ilə mümkün olduğunu yazır.

O bildirib ki, təcrid yolu ilə özlərini müdafiə edən insanların son nümunəsini görmək üçün Daş dövrünə yenidən baxmaq lazımdır. Orta əsrlərdə, 14-cü əsrdə vəba epidemiyası. Beləliklə, orta əsrlər sistemi bizi qoruya bilməz.

Harari üstünlüklərimizdən asılı olmayaraq, "sosial heyvanlar" olmağa davam edəcəyimizi və bu xüsusiyyətin dəyişməyəcəyini vurğulayıb: “Virus "insan təbiətinin ən yaxşı xüsusiyyətlərindən istifadə edir".

Hariri bu xüsusiyyətləri "xəstələrə şəfqət hissimiz və onlara yaxın olmaq instinktimiz" olaraq ifadə edir: 

“Virus bundan bizi yoluxdurmaq üçün istifadə edir. İndi sosial cəhətdən həssas olmalı, emosional olmamalı və sosial təcrid olunmalıyıq. Ancaq sosial heyvanlar olaraq bunu etmək bizim üçün çox çətindir. İnanıram ki, böhran başa çatdıqda insanlar daha çox sosial bağlantılara ehtiyac duyacaqlar. Düşünmürəm ki, bu böhran insan təbiətini kökündən dəyişəcək."

"Teleməkanımızın inkişafı üçün həmişəki kimi bu gün də yorulmadan çalışırıq, odur ki..."
Bayramı qana bulayacaqlarıdı, son anda qarşısı alındı - FOTO
Koronavirusu fürsətə çevirən yaponlar baxın nə istehsal etdi - MARAQLI
Məşhur model kilo tənqidlərinə seksual pozları ilə cavab verdi - FOTOLAR
İçəri maskasız girən qadın baxın nə etdi - VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Bu hansı zehniyyətin məhsuludur ki, ər arvadını zəncirlə itin yerində bağlayır...?”
Dünya
Məşhur iqtisadçıdan dünyanı narahat edəcək xəbərdarlıq: "Ən az 10 il davam edəcək"
Dünya
Bu dəfəki Ramazan bayramı "qar sovqatı" ilə gəldi...
Dünya
Türk partiya liderindən Tramp haqqında sərt sözlər: “Əxlaqsız insandır!”
Cəmiyyət
“Ölkədə işbazlar antikoronaviruslu çörək istehsalına başlayıblar...”
Yazar
İlham İsmayıl
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzərinə: Ermənilər yeni paytaxtlarını elan edəcəklər...
Sultan Laçın
"Qeyrəti olan hər vətəndaş bu gün Ali Baş Komandanın Şuşa ilə bağlı əmrini gözləyir…"
Həftənin ən çox oxunanları
Meşədə 50-yə yaxın təzə “Toyota Camry” tapıldı...- FOTO
Emin Ağalarov üçüncü dəfə evlənir - FOTO
Qənirə Paşayeva Əbülfəs Qarayevi quru yuyub yaş sərdi: "Sən demə, çirkin əməllərlə məşğul olurmuş..."
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzərinə: Ermənilər yeni paytaxtlarını elan edəcəklər...
“Əminliklə demək olar ki, müharibə olacaq, ancaq...” 
"Flora xanım cinsiyyəti bəlli olmayan tulalarına, küçə uşaqlarına desin ki..."
"Qeyrəti olan hər vətəndaş bu gün Ali Baş Komandanın Şuşa ilə bağlı əmrini gözləyir…"
Rusiya Dağlıq Qarabağı mavi örtüklü sinidə Azərbaycana təqdim etməyəcək...
Şuşada erməni “prezident”in andiçməsi başlandı- Hanı bizim raketlərimiz?..-VİDEO-CANLI
Millət özündə qeyrət, şərəf tapıb bu alçaldıcı tarixə son verəcək...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247