Xəbər lenti
05/12/2020 [18:48]:
“Bundan sonra heç kim cəsarət edib Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə xor baxa bilməyəcək”
05/12/2020 [18:06]:
“Qışqırığı yadımdan çıxmır, sinəsini qabağa verərək mənfur düşməni məhv edirdi...”- FOTOLAR
05/12/2020 [17:56]:
Qələbəyə həsr olunmuş hərbi paradda düşməndən ələ keçilən hərbi qənimətlərin bir qismi də nümayiş olunacaq
05/12/2020 [17:55]:
İlham Zəkiyev gözlərini itirən qazi ilə görüşüb
05/12/2020 [17:54]:
Vətən müharibəsində qələbəyə həsr olunan parada hazırlıq məşqləri keçirilir - VİDEO
05/12/2020 [17:41]:
Türkiyə Prezidenti: “Qarabağda qazanılan zəfər Azərbaycana ana südü kimi halaldır”
05/12/2020 [17:39]:
“Naxçıvanla Azərbaycan arasında dəmiryolunun bərpasından ən çox faydalanan Qars olacaq"
05/12/2020 [17:39]:
“Ali Baş komandan 250 ilin tarixini yazdı, xalq üçün bundan böyük bayram ola bilməz”
05/12/2020 [17:35]:
Türkiyə daha bir böyük zəlzələ ilə silkələndi
05/12/2020 [17:35]:
“Dəhşətli vəziyyət idi, hər gün hospitala 100-120 əsgər gətirilirdi” - Erməni cərrah...
05/12/2020 [17:34]:
Sarqsyan Paşinyanı təhqir etdi: "Sən alnına satqın yazılan qorxaq rəhbərsən"
05/12/2020 [17:15]:
Rusiya-Türkiyə monitorinq mərkəzi Ağdamda yerləşəcək
05/12/2020 [17:13]:
Şuşada ilk boks məşqi keçmiş qardaşların döyüş yolu - FOTO/VİDEO
05/12/2020 [17:07]:
Kəlbəcərin yeni görüntüləri yayımlanıb - VİDEO
05/12/2020 [17:03]:
Sumqayıtda hazırlıq kursunun direktoru həbs edildi
05/12/2020 [17:02]:
İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri Azərbaycan Prezidentini təbrik edib
05/12/2020 [16:50]:
İranın sabiq vitse-prezidenti həbs edildi
05/12/2020 [16:47]:
Hulusi Akardan Azərbaycanın Vətən Müharibəsi ilə bağlı AÇIQLAMA
05/12/2020 [16:27]:
2 şəhər və 8 rayonda sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadılıb
05/12/2020 [16:13]:
Azərbaycanda ümumilikdə 142323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1593 nəfər vəfat edib
05/12/2020 [16:12]:
Azərbaycanda son sutkada 4323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2180 nəfər sağalıb, 42 nəfər vəfat edib
05/12/2020 [16:07]:
Sülhməramlıların Laçın dəhlizi və Şuşa istiqamətindəki postları - FOTOLAR
05/12/2020 [15:53]:
"Görünən odur ki, Ramiz Mehdiyev və onun komandası Türkiyə ilə Azərbaycan dostluğunu qəbul etmir"
05/12/2020 [15:52]:
Köhnə dünyanı yeni təfəkkürlə qavrayan böyük şair - Cavanşir Feyziyev
05/12/2020 [15:39]:
Azərbaycan və Rusiya XİN başçıları arasında telefon danışığı olub
05/12/2020 [15:35]:
Təhsil nazirindən məktəbdə valideynlərdən pul yığılması ilə bağlı açıqlama
05/12/2020 [15:34]:
Müdafiə Nazirliyi: Qaynar telefon xətləri fasiləsiz fəaliyyət göstərir
05/12/2020 [15:28]:
Keçmiş nazir sabiq icra başçısının oğluna öz holdinqində vəzifə verib
05/12/2020 [15:26]:
“Hacılar modellərə maşın alıb, ev tikdirirlər, adam bilmir sevinsin, ya ölüb yerə girsin..."
05/12/2020 [15:21]:
"Türk dəstələri sonuncu dəfə razılaşma ilə Cənubi Qafqazda 1796-cı ildə yerləşmişdi..."
05/12/2020 [15:15]:
Daha üç koronavirus xəstəsinə cinayət işi açıldı
05/12/2020 [15:15]:
“Paşinyanın istefasını tələb edən qüvvələrin hamısı Ermənistana böyük ziyan vurublar...”
05/12/2020 [15:09]:
Diaspor rəhbəri niderlandlı antropoloqa tarixi faktlara əsaslanan tutarlı cavab verib
05/12/2020 [14:57]:
Bahar Muradovadan qadınlarla bağlı ÇAĞIRIŞ
05/12/2020 [14:50]:
“Onlar uzun müddət cəzasız qaldıqları üçün yeni cinayətlər törətdilər”
05/12/2020 [14:33]:
Dünya şöhrətli fotoqraf Kəlbəcərdə: “Xatirələr geri dönür” - FOTO
05/12/2020 [14:31]:
50 gün idi itkin düşən gənc şəhid kimi qayıtdı - FOTO
05/12/2020 [14:25]:
Dəmir Muxetdinov: “Dağlıq Qarabağda 70 müsəlman məbədinin müdafiə və bərpaya ehtiyacı var”
05/12/2020 [14:24]:
70 nəfəri ölümdən xilas etdi, özü şəhid oldu - VİDEO
05/12/2020 [14:20]:
"İnstitutdan dörd-beş dəfə qovulmuşam, valideynlərimi çağıranda dayımı aparırdım..."
05/12/2020 [14:06]:
"Sözsüz ki, hər iki qətnamə absurddur və "ikili standart"ların təzahürüdür"
05/12/2020 [14:01]:
Ehtiyatda olan DTX polkovnikindən İlham Əliyevlə bağlı Milli Məclis sədrinə MÜRACİƏT
05/12/2020 [13:58]:
“Azərbaycanlılar Ermənistanın vilayətlərinə problemsiz daxil olurlar...” - S.Sarkisyan
05/12/2020 [13:36]:
Daha 6 şəhər və rayonda şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə evlər verilib
05/12/2020 [13:34]:
Paşinyan Azərbaycanla sərhədin demarkasiyasını şərh edib
05/12/2020 [13:33]:
Paşinyandan əsirlərin mübadiləsi ilə bağlı AÇIQLAMA
05/12/2020 [13:32]:
Humay Qədimovanın Vətən həsrəti: “Şuşaya ilk ayaq basanda torpağından dadacam...”
05/12/2020 [13:32]:
Xaçmazda evlərdən oğurluq edən şəxs tutuldu - FOTO
05/12/2020 [13:31]:
"Prezident İlham Əliyevin Zəfər Gününün tarixi ilə bağlı qərarı olduqca təqdirəlayiqdir"
05/12/2020 [13:23]:
II Qarabağ Müharibəsi zamanı döyüşdə məhv edilmiş erməni idmançıların siyahısı - ADLAR
05/12/2020 [13:20]:
“Utanmırlar, millət şəhidlərimizə yas saxlayır, bunlarsa toy edirlər, ayıbdır axı...”
05/12/2020 [13:08]:
Suqovuşanda elektrik stansiyaları gələn il istismara veriləcək
05/12/2020 [13:02]:
“Suqovuşan” elektrik stansiyalarından görüntülər
05/12/2020 [12:57]:
İstirahət gününün havası: Şaxta, qar, duman...
05/12/2020 [12:46]:
Şuşa-Turşsu yolu minalardan təmizlənir - VİDEO
05/12/2020 [12:45]:
“Onların qəbirdəki generalları xortlasaydı belə, yenə heç nə dəyişməyəcəkdi...”
05/12/2020 [12:43]:
Xudavəngin vaizindən ermənilərlə monastırda yaranmış mübahisə ilə bağlı AÇIQLAMA
05/12/2020 [12:40]:
Ədalət Vəliyev dörd siyasi partiya sədri ilə videokonfrans formatında görüş keçirib
05/12/2020 [12:13]:
“Yola salanda dedim ki, qayıtmayacaqsınız, dediyim sözə görə isə indiyə kimi peşmanam”
05/12/2020 [12:09]:
Ermənsitanda son sutkada 32 nəfər koronavirusdan ölüb
05/12/2020 [11:54]:
Çin Aya bayraq sancdı...-FOTOLAR
05/12/2020 [11:46]:
Ermənistanın yeni XİN rəhbəri Ara Ayvazyanın “kokain diplomatiyası”
05/12/2020 [11:43]:
Gələn ilin bayram günləri açıqlandı
05/12/2020 [11:42]:
Erməni terroru nəticəsində həlak olan mülki şəhidlərin ailələrinə ödənişlər təyin edilib
05/12/2020 [11:26]:
Göyçayda yaşadığı ünvanı tərk edən COVID-19 xəstəsi tutuldu
05/12/2020 [11:18]:
“Arsenal” qış transfer dönəmində türkiyəli futbolçu alır
05/12/2020 [11:14]:
Cəbrayıl uğrunda şəhid olan baş leytenant - FOTO
05/12/2020 [11:04]:
"Qafqazın Xirosimasını Qafqazın Dubayına döndərək, Agdam sakinlərini də Xankəndinə köçürək"
05/12/2020 [11:01]:
Zəkanı və yaddaşı artırmağın 15 yolu
05/12/2020 [10:59]:
Qusarda hasara çırpılan maşın od tutub yandı
05/12/2020 [10:57]:
Zərdabda yaşayış yerini tərk edən daha bir koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
05/12/2020 [10:55]:
Mingəçevirdə yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsinin məhkəməsi başlayır
05/12/2020 [10:55]:
Çində 120 qədim türk türbəsi tapıldı...-FOTO
05/12/2020 [10:47]:
Köçəryan Ermənistanın Türkiyə ilə bağlı xain planından danışdı
05/12/2020 [10:46]:
Vəkillər Kollegiyası erməni vandalizmini və haqq səsimizi dünyaya duyurmağa davam edir
05/12/2020 [10:44]:
"Söz vermişdin ki, ağlamayacaqsan, bax ağlama, özünə həyat qur, xoşbəxt yaşa..."
05/12/2020 [10:42]:
Xudavəng monastrının dini varisləri geri qayıtdı - Monastra vaiz təyin olundu
05/12/2020 [10:29]:
"Polad Həşimov Anar haqında “sən mənim səngərdə böyüyən zabitimsən” deyirdi..."
05/12/2020 [10:25]:
Bakıda karantin qaydalarını pozaraq ad günü keçirən model cərimələnib - FOTO
05/12/2020 [10:23]:
Bərdədə yaşayış yerini tərk edən COVID-19 xəstəsinə cinayət işi açılıb
Bütün arxiv bir sırada
27/04/2020 [10:44] - Siyasət - ( 2885 dəfə baxılıb)

Rusiya sindromu: Cümhuriyyətə son qoymuş rus-bolşevik işğalının 100 illiyinə həsr olunur...



“Yalama” sənədli povestində müəllif Arif Əliyev 100 il bizdən gizlədilən bir həqiqəti gün işığına çıxarıb. Elə bir həqiqəti tapıb ki, xəbər tutan hər vətənsevərin fərəhdən ürəyi coşur, gözü yaşarır.

Həm də qəlbi sızlayır…

Bilməyənlər üçün deyim ki, Yalama Azərbaycanın Rusiya ilə sərhədində sonuncu stansiyanın adıdır.

Müəllifin tapıntısı bilirsən nəyə bənzəyir?

Təsəvvür elə, uzun illər səni inandırıblar ki, anadangəlmə sağalmaz xəstəliyin var. Sən də ömrün boyu uğursuzluqlarının səbəbini bunda görmüsən. Gün gəlir, sappasağlam olduğunu öyrənirsən.

”Yalama” yaddaşları dirildən kitabdır. Oxuduqca anlayırsan ki, kommunistlər həyasızcasına tariximizə yalan yazıbmışlar, bütöv xalqı ləkələyibmişlər. Sən demə, ən ağır anda xalq şərəf və ləyaqəti naminə ayağa qalxıbmış, onun oğulları Vətən yolunda qorxmadan dirigözlü ölümə gedibmişlər.

Sən demə, biz, Rusiyanın XI Qızıl Ordusunu 1920-ci ilin aprelində gül-çiçəklə, duz-çörəklə qarşılamamışıq. Bizim bu orduyla vuruşanlarımız olub. 350 əsgərimiz Yalama sərhəd məntəqəsində 70 minlik ordunun qabağına çıxıb, ölümün gözünə dik baxıb.

Sən demə, Rusiya Azərbaycanı təzədən işğal edəndə Milli Ordumuzun əsas qüvvələri Qarabağda elə Rusiyanın təhrikiylə başlayan erməni qiyamlarını yatırmaqla məşğul imiş. Ona görə şimal sərhədimizdə cəmi 350 nəfərlik qarnizonumuz qalıbmış.

Deyərsiniz, yenə ermənilərdən yazıram! Bu yerdə ermənilərin rolundan – Rusiyanın Qafqazdakı 200 illik layihəsindən necə yazmayım, axı!

SSRİ dağılandan sonra bilmişik ki, Rusiya 1805-1828-ci illərdə işğal etdiyi Qarabağ, İrəvan xanlıqlarının ərazilərinə erməniləri başqa ölkələrdən köçürürmüş, öz cənub sərhədlərini onların hesabına möhkəmlədirmiş. Çar Rusiyasının bu siyasətini Sovet Rusiyası daha amansız davam etdirirmiş. Etnik təmizləmə siyasətiylə bizi torpaqlarımızdan qovub erməniləri yerləşdirirmiş.

Bu gün Ermənistan mənə dənizdə yaradılan süni adanı xatırladır. Ermənistan Azərbaycanın 20 faiz torpağını işğal edibsə, ermənilər də Rusiyanın tamını zəbt etmiş kimi görünür. İnanmırsınızsa, Baş nazir, xarici işlər naziri postunu tutan, media maqnata çevrilən, ölkənin siyasi, iqtisadi idarəetmə rıçaqlarında kök salan ermənilərə baxın. Yaxın gələcəkdə Rusiyanın cənub torpaqlarında erməni muxtariyyatı tələbi elan olunarsa, təəccüblənməyin.

Amma bu yazıda ermənilərdən yazmıram, Rusiyanın 100 il əvvəlki işğalından yazıram.

Bizim tarixi bəlalarımızın baiskarı Rusiyadır! Tarix öz yerində, məni bu günümüz düşündürür. Müstəqilliyimizin bərpasından 29 il keçib, müstəmləkə boyunduruğu görməyən yeni nəsil də yetişib. Bəs, Rusiyadan necə, azad ola bilmişikmi? Öz xalqının azadlığını boğan, qonşu ölkələri işğal təhdidində saxlayan bir dövlətə bel bağlamaq olarmı? Bir kəndi belə geri almağımıza imkan verməyən Rusiya Qarabağ davamızda bizim haqq sözümüzümü deyəcək? Bu müharibə ocağını alovlandıran Rusiya deyilmi? Bu sualların cavabını bilə-bilə kimi inandırır, kimi aldadırıq?

Bütün ölkələr, kim necə bacarır, Rusiyadan uzaq durmağa can atır, bu dövlətə ”şər yuvası”sı kimi baxır. Bizim siyasət yürüdənlərimiz ondan beləmi qorxur ki, Azərbaycanı az qala rusca danışanlar ölkəsinə çeviriblər. Bu qədər dövlət hesablı rus məktəbləri dünyanın başqa hansı ölkəsində var? Müstəqil Azərbaycanda doğulan uşaqları hansı ”uzaqgörən” siyasətlə ”rusca” böyüdürlər?

***

Psixologiyada ”Stokholm sindromu” deyilən termin var. Zora məruz qalıb şok yaşamış adamlar onlara zülm edənə duyğusal hisslər bəsləyirlər. Bu termin həbsdən qaçmış bir soyğunçunun 1973-cü ildə Stokholmda ”Kreditbank”ın dörd içşisini altı gün girov saxlaması olayından sonra yaranıb. Azad olunanlar onları girov götürmüş adamı məhkəmədə müdafiə edirlər. Deyilənə görə, girov qadınlar sonra həbsxanaya məktublar da göndərirmişlər. Bir qadın hətta sevgilisini atıb, türmədən çıxanacan onun yolunu gözləyibmiş.

Qəribə haldı insanın ona zülm edənə pərəstişi!

Bizim Rusiyaya münasibətimiz də bu sindroma bənzəyir. Bizimkinin adı ”Rusiya sindromu” olsun gərək – xilas ola bilmirik!

***

Rusiyadan qurtulmağın yolu Rusiyanın demokratikləşməsindən keçir!

Bu, belədirmi? İnanmaq istəyirəm. Amma ha fikirləşirəm, demokratik Rusiyanı göz önünə gətirə bilmirəm. Sonacan demokrat qalan bir rusiyalı siyasətçi tapmaq çətindir, bəlkə də mümkünsüzdür. Hansısa anda ya imperialist, ya da şovinist düşüncələrinə rast gələcəksiniz.

Rusiyalı siyasətçilər içində hörmət bəslədiyim Boris Nemtsovun Kreml yaxınlığında qətlinin səhəri günü isveçli bir tanışım rus xalqının xarakteri barədə məni söhbətə tutdu. Xeyli sual verdi. Keçmiş sovet ölkəsindən olduğumu bildiyindən elə zənn eləyirdi ki, bu mövzuda xeyli bilgim var. Ürəyimdə deyindim: “Rəhmətliyin qızı, neçə yüz ildi bütün dünya “загадочная русская душа” mifindən baş aça bilmir, mən sənə bu dar macalda onu necə izah edim!”

Rus şairi Tyutçevin məşhur “Rusiya ağılla dərk olunmaz!” misrasını ona söyləyib dedim ki, mənim fikirlərim səndə tam təsəvvür yaratmaya bilər, gəl sənə bir məsləhət verim. Ona Karlskrona şəhər kitabxanasının rus bölməsindən Aleksey İvanovun ötən il oxuduğum “Coğrafiya müəllimi qlobusu gillətdi” («Географ глобус пропил») romanını götürüb oxumağı, sonra da “Durak” və “Levifian” adlı rus filmlərinə baxmağı tövsiyyə elədim. “Kitab rus insanını duymağa, filmlər də Rusiyanı dərk eləməyə kömək edər”, dedim. Danışıq ruscası sən deyən yaxşı olmasa da, rus ədəbiyyatını rus dilində oxuya bilirdi tanışım.

Bir müddət sonra onunla rastlaşanda kitabı oxuduğunu, filmlərə də baxdığını söylədi. “Doğrudan da Rusiya ağılla dərk olunmazdır!” sözlərinə belə cavab verdim: “Hər halda öz klassikləri anlayıbmışlar. Saltıkov-Şedrininmi, ya Zoşşenkanın sözüdür: “Yatsam, bir də yüz il sonra oyansam və məndən soruşsalar ki, Rusiyada nə baş verir, deyərdim: İçirlər və talan edirlər”.

İsveçli tanışıma söylədiklərimi üzünü hələ də Rusiyaya tutan soydaşlarıma da demək istərdim…

Son iki əsrin cəmi 3 ilini Rusiyasız ötüşmüşük. 1918-1920, bir də 1992-1993-illərdə. Bu gün Azərbaycan tarixi növbəti ”rusiyalı” dönəmini yaşayır. Cəmiyyətin bunu dərk və dərd edən kəsimi mətbuatda, sosial şəbəkələrdə müzakirələr açır. Rus dilinin qeyri-rəsmi dominanta çevrilməsindən, xarici və daxili siyasətimizdə Rusiya vektorunun aydın sezilməsindən narahatlığını dilə gətirir. Bu kəslər bilirlər ki, biz hətta rus dilini dövlət dili eləsək belə, Rusiya bizə Qarabağı qaytarmağa imkan verməz, sivil dünyaya inteqrasiya etməyimizlə barışmaz!

***

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan 100 il keçir. Müsəlman Şərqinin ilk dünyəvi respublikasına bolşevik Rusiyası son qoydu. Amma AXC-ni tarix səhnəsindən silə bilmədi. Biz onu bərpa elədik.

Tarix təkərini geri fırlatmaq mümkün deyil. Mən inanıram ki, Azərbaycan azad, demokratik, Qarabağı xilas etmiş bir dövlətə çevriləcək. Bunu ”Rusiya sindromu”na yoluxmayan insanlarımız edəcəklər.

Vahid Qazi

Aprel, 2020

Helsinqborq, İsveç

loading...
"Türk dəstələri sonuncu dəfə razılaşma ilə Cənubi Qafqazda 1796-cı ildə yerləşmişdi..."
"İnstitutdan dörd-beş dəfə qovulmuşam, valideynlərimi çağıranda dayımı aparırdım..."
"Qarabağı azad edən xalq nədən korrupsiyanın qarşısında aciz qalmalıdır ki...?"
Naxçıvan dəhlizi Cənubi Qafqazda dəngələri necə dəyişə bilər?
Soyuqda bikini ilə velosiped sürən qadının əsl məqsədi baxın nə imiş...+ FOTOLAR
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Bundan sonra heç kim cəsarət edib Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə xor baxa bilməyəcək”
Cəmiyyət
“Qışqırığı yadımdan çıxmır, sinəsini qabağa verərək mənfur düşməni məhv edirdi...”- FOTOLAR
Cəmiyyət
“Ali Baş komandan 250 ilin tarixini yazdı, xalq üçün bundan böyük bayram ola bilməz”
Hadisə
“Dəhşətli vəziyyət idi, hər gün hospitala 100-120 əsgər gətirilirdi” - Erməni cərrah...
Cəmiyyət
“Utanmırlar, millət şəhidlərimizə yas saxlayır, bunlarsa toy edirlər, ayıbdır axı...”

Həftənin ən çox oxunanları
Balasanyanın “Artsax Ordusu” planı, sülhməramlılar və bizim limitimiz haqqında...
"Onların gəlişi sanki ölüm mələyinin gəlişi kimiydi, gecələr ova çıxmış ac canavara bənzədirdik biz onları"
“Anarı biabır elədim ki, əgər qisasın var idisə, heç dəfn mərasiminə də gəlməyəydin...”
“Ermənilər Xankəndi və Xocalıda Azərbaycan vəsiqəsi ilə yaşamayacaqlar, çıxıb gedəcəklər”
"Putinə dedim ki, Hadrutla razılaşsam da, Şuşanın təslim olma ehtimalını təsəvvür edə bilmirəm"
Ruslardan həyəcan təbili: ”Ermənilər tezliklə muxtariyyət istəyəcək...” + VİDEO
"Ermənilər Türkiyə və Azərbaycan bayraqlarının, üstəlik latın hərfləri ilə yazılmış “Şuşa” sözünün...”
İsti su ilə limon virusu ağciyərə çatmadan öldürür... - HƏKİM MƏSLƏHƏTİ
Rusiyadan dünyanı ayağa qaldıran qalmaqallı paylaşım: "Böyük bir müharibə başlaya bilər...
“Kəlbəcərdə qızıl tapılanda Ermənistan hökumət sədrinə dedim ki, bura Azərbaycana aiddir”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247