Xəbər lenti
06/07/2020 [14:03]:
"Mehriban xanımın gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı"
06/07/2020 [13:53]:
Prezident və birinci xanım Bakıda modul tipli hospitalın açılışında iştirak ediblər
06/07/2020 [13:52]:
İnfeksionist Afət Əkbərova: “Virus aqressiv şəkildə mutasiya edir”
06/07/2020 [13:50]:
“Aysberq” hoteli karantin qaydalarını pozub? - RƏSMİ + FOTO
06/07/2020 [13:42]:
“Artıq Qarabağ məsələsində “ağlarla” oynamağın vaxtıdır”
06/07/2020 [13:28]:
"Təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda bu gün də zəif düşüncəli abdal insanlar az deyil"
06/07/2020 [13:26]:
Bakıda "avtoritet"ə yas təşkil edildi - SAXLANILANLAR VAR - FOTO
06/07/2020 [13:18]:
"Bu məlumat şər və böhtandır" - MN
06/07/2020 [13:11]:
Bərdədə karantin rejiminin sətləşdirilməsi ilə əlaqədar onlayn müşavirə keçirilib
06/07/2020 [13:09]:
Baku tv-nin rəhbəri aparıcının işdən çıxarılmasından DANIŞDI
06/07/2020 [13:08]:
Bərdədə sərt karantin rejiminin tələblərini pozanlar barədə tədbirlər görülür
06/07/2020 [13:04]:
Dövlət Komitəsinin yaradılmasının 18-ci ildönümünə həsr olunmuş videokonfrans keçirilib
06/07/2020 [12:58]:
"Dövlət yalnız cərimə etmək, həbs etmək, evlərə polis göndərmək üçün deyil..."
06/07/2020 [12:52]:
"İnsanlarımızı itirməmişdən əvvəl onlara dəyər verməyi, qorumağı bacarmalıyıq..."
06/07/2020 [12:44]:
Qənirə Paşayeva 250 vətəndaşla online şəkildə görüntülü danışıb, qayğılarını dinləyib
06/07/2020 [12:29]:
Mirşahin Ağayev koronavirusa yoluxdu
06/07/2020 [12:27]:
Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində “Gənc istedadlar” Liseyi V siniflərə şagird qəbulu elan edir
06/07/2020 [12:07]:
Çempionlar Liqasında “Qarabağ”ın potensial rəqibləri - SİYAHI
06/07/2020 [12:04]:
ABŞ-da yaşayan azərbaycanlı model yeni paylaşımı ilə göz qamaşdırdı - FOTO
06/07/2020 [12:02]:
“Təəssüf ki, Azərbaycanda yazılmamış qanunlar və bundan sui-istifadə edən məmurlar var”
06/07/2020 [12:00]:
Azərbaycan Ordusu cəbhəboyu zonada təlimlər keçirdi - VİDEO
06/07/2020 [11:59]:
Polisdən növbəti əməliyyat: Bakıda karantin qaydalarını pozan istirahət mərkəzi aşkarlandı - FOTO
06/07/2020 [11:45]:
Qərbi Kaspi Universiteti məzunları ilə onlayn görüş keçirdi
06/07/2020 [11:40]:
"Siyasi leksikonumuzdan “Dağlıq Qarabağ” və “münaqişə” məhfumlarını birdəfəlik çıxarmalıyıq"
06/07/2020 [11:35]:
Dünya şöhrətli bəstəkar vəfat etdi
06/07/2020 [11:32]:
Təcavüzkarlardan qaçan 16 yaşlı qız həkimlərdən kömək istədi
06/07/2020 [11:30]:
Həkim Bəhram Bağırzadənin son vəziyyətindən danışdı
06/07/2020 [11:15]:
Azərbaycan mətbuat tarixində Şəfi bəy Rüstəmbəyli - Mətbuatımızın 145 illiyinə ithaf...
06/07/2020 [11:03]:
Karantin qaydalarını pozan Mələk Heydərova işdən çıxarıldı
06/07/2020 [10:48]:
"Görünür, Fondun da istəyi odur ki, daha sanballı qəzetlər çap olunsun..."
06/07/2020 [10:46]:
Bakı haqqında 52 il əvvəl çəkilmiş və heç vaxt görmədiyiniz film - VİDEO
06/07/2020 [10:43]:
İranın nüvə obyektini  İsrail partladıb...-“New York Times”
06/07/2020 [10:41]:
“Fairmont Baku” otelinin rəhbəri də cərimələnib? - DİN-dən REAKSİYA
06/07/2020 [10:41]:
Bazar günü karantini pozan 4 nəfər həbs edilib
06/07/2020 [10:40]:
Azərbaycanda iki polis zabiti koronavirusdan vəfat etdi
06/07/2020 [10:37]:
Jalə Sabirqızı: “Ailəm mənim yeganə sərvətimdir...” - FOTOLAR
06/07/2020 [10:30]:
“Mossad” rəhbərinin səlahiyyət müddəti uzadılır –NƏTƏNZDƏKİ PARTLAYIŞ DA KOENİN ƏMƏLİYYATIDIR?
06/07/2020 [10:29]:
Bakıda daha bir məşhur hoteldə karantin qaydaları pozuldu - VİDEO
06/07/2020 [10:27]:
Onlarla ABŞ diplomatı Səudiyyəni tərk edir –30 əməkdaş virusa yoluxub
06/07/2020 [10:27]:
Bakıda azyaşlı beşinci mərtəbədən yıxıldı
06/07/2020 [10:24]:
Hindistan koronavirusa yoluxanların sayına görə Rusiyanı ötüb
06/07/2020 [10:23]:
Mahir Emreli “Beşiktaş”a təklif olundu
06/07/2020 [10:17]:
ANS-in keçmiş aparıcısının atası da koronavirusdan öldü
06/07/2020 [10:15]:
"Qar halvası"nın kəşfindən 30 il ötür...
06/07/2020 [10:15]:
Azərbaycanda yeni sığorta brokeri yaradılıb
06/07/2020 [10:14]:
"Bilmirəm nə edim..?" – Pandemiya Tarkanı çətin vəziyyətdə qoyub
06/07/2020 [10:13]:
“Fairmont otel”dən fotolar paylaşan Mələk üzr istədi - VİDEO
06/07/2020 [10:05]:
Bakıda güclü yanğın - FOTO
06/07/2020 [10:05]:
Dünyada koronavirus təhlükəsi artır –STATİSTİKA
06/07/2020 [10:04]:
“Fairmont Baku”nun jurnalistlərə “işverən” deyən “qəhrəmanı” saxlanıldı - YENİLƏNİB
06/07/2020 [09:57]:
Hərbi xidmətdən qayıdan oğluna yığıncaq keçirən ata cərimələndi
06/07/2020 [09:55]:
ABŞ-da iki təyyarə toqquşub, ölənlər var
06/07/2020 [09:53]:
Yəhudi nazir: "Bu əraziləri işğal etsək, Avropa ilə münasibətlər pozular"
06/07/2020 [09:51]:
Rusiyada helikopter qəzası: Ölən və xəsarət alan var - FOTO
06/07/2020 [09:46]:
Suares 3-cülüyə şərik çıxdı – “Barselona” tarixində
06/07/2020 [09:43]:
Qusarda yük maşını yandı
06/07/2020 [09:43]:
Qan və yaxma analizi: COVID-i aşkarlamaq üçün edilən testlərin fərqi nədir?
06/07/2020 [09:41]:
Ermənilər gərginliyi artırmaq məqsədilə atəşkəsi pozdu
06/07/2020 [09:35]:
Ərinin başını qırxan kim, ad günü keçirən kim, rayonları gəzən kim: Şou əhli karantində - Fotolar
06/07/2020 [08:53]:
Bu gündən magistraturaya qəbul olunanların qeydiyyatı başlayır
06/07/2020 [08:50]:
Bakıda ekspress avtobuslar yenidən fəaliyyətə başladı
06/07/2020 [08:49]:
“Sevastopolu vuracağıq” bəyanatına “Ukrayna dövləti olmayacaq” cavabı - Qara dəniz qan qoxuyur...
06/07/2020 [08:45]:
27 yaşlı kişi silahını təmizləyərkən anasını və özünü vurdu
06/07/2020 [08:09]:
Bu dığa bu Azərbaycan şəhərinin meri seçildi...  – MSK-nın əlindən nə gəlir?..
06/07/2020 [07:22]:
"İllərlə oyun qaydaları olmayan toplumların aqibəti belə olar..."
06/07/2020 [07:14]:
"Insan günah etdiyini hiss edən kimi tövbə etməlidir..."
06/07/2020 [01:50]:
Putinin əmisi oğlu partiya sədri seçildi...
06/07/2020 [01:38]:
“Bakının bütün neft komplekslərini vuracağıq” – “Onların hamısına çıxışımız var!”
06/07/2020 [01:19]:
Ermənilər iki yol ayrıcındadırsa, bizim yolumuz niyə Qarabağa olmasın?
05/07/2020 [23:57]:
"Həmin uşaq bağçası Mehdiyevin qızından alınmalı və uşaqların ixtiyarına verilməlidir..."
05/07/2020 [23:52]:
16 şəhər və rayon üzrə 287 min şəxsə birdəfəlik şəkildə 190 manat ödəmə veriləcək...
05/07/2020 [23:41]:
Bu günkü Ay tutulmasının hesablaması Yerdə 29 faiz əhalinin sağ qalacağını göstərir...
05/07/2020 [23:18]:
Şirvanda dördüncü mərtəbədən yıxılan 40 yaşlı sərxoş kişi öldü
05/07/2020 [23:15]:
Nazir 190 manat üçün müraciət edənlərə imtina cavablarının verilməsinə aydınlıq gətirib
05/07/2020 [22:25]:
Bakıda heç vaxt satılmayan koronavirus dərmanı - “Remdesivir” qıtlığı və üç üstünlüyü...
05/07/2020 [22:22]:
Əvvəlki illərin məzunları üçün I-V ixtisas qruplarına və tam təhsil bazasında kolleclərə qəbul imtahanı keçiriləcək
05/07/2020 [22:06]:
ARB24 telekanalının daha bir əməkdaşında koronavirus aşkarlandı
05/07/2020 [22:03]:
Sahil Babayev: “İşsizliklə bağlı müraciət edən şəxslər ictimai iş yerləri ilə təmin edə bilər”
05/07/2020 [20:41]:
“Mayor Platov” daha 12 il Kremldə oturacaq - Rus “çarı”nın qarşısında duran 3 seçim
05/07/2020 [20:35]:
190 manat veriləcək şəxslərin sayı AÇIQLANDI - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
22/05/2020 [22:15] - Cəmiyyət - ( 865 dəfə baxılıb)

Sahibinin taleyini yaşayan heykəl - Xan qızının iki yüz illik HEKAYƏTİ



Səni güllələyirlər, bazarda satırlar, didərgin salırlar, qürbətdə üstünə boya atıb, ləkələməyə, yox etməyə çalışırlar. Dəhşətli taledir, eləmi? Bunlar sadəcə heykələ edilənlərdir. O heykəlin insan, qadın taleyi də asan olmayıb.

Böyük fransız mütəfəkkiri Jan Jak Russonun bioqrafiyasını ifadə edən əsərləri diqqətlə oxusaq, bu kitablarda diqqətimizi çəkən bir məqam olacaq. Russonun yazdıqlarına görə, onun dövründə yüksək cəmiyyəti təmsil edən fransız qadınları evlərində intellektual görüşlər, sənət, ədəbiyyat söhbətləri təşkil edirdilər. Kübar fransız qadınları müasir filosoflar, yazıçılar və bəstəkarlarla sıx ünsiyyət qurur, onları evlərindəki dəvətlərə çağırıb, hörmət göstərirdilər. Zadəgan qadınlar bəzən maddi imkanları məhdud hesab edilən intellektuallara yardım edir, ev, mülk bağışlayırdılar.  Bu hadisələrin baş verdiyi zaman kəsiyində  Avropa yeni düşüncə, yeni dəyərlər partlaması, fransız fikir tarixi isə ən zəngin illərini yaşayırdı.
Azərbaycan isə oxşar dəyərlər, yeni fikir "bum”unu təxminən yüz il sonra yaşanmağa başlayacaqdı. Mirzə Fətəli Axundov, Mirzə Şəfi Vazeh, Abbasqulu Ağa Bakıxanov kimi mütəfəkkirlərin başlatdığı sekulyar, bəşəri, insanmərkəzçi ideologiyanın təsirləri bu görkəmli şəxsiyyətlərin müasirlərindən yan keçməyəcək, Azərbaycanda maarifçilik ideyalarının və intellektual hərəkatın əsasını qoyacaqdı. Viktor Hüqonun Volterin məzarı üstündəki çıxışında dediyi kimi: "on səkkizinci əsr başladacaq, on doqquzuncu əsr davam etdirəcəkdi”.

Həmin zaman kəsiyində Avropa mesenantlıq ənənəsindən geri qalmayaraq, intellektual və yaradıcı insanlara qayğını, belə şəfqətli, alicənab işi öz üstünə götürən qadın isə Qarabağın sonuncu şahzadəsi, Xurşidbanu Natəvan olacaqdı. Sarayını dünyavi mövzuların müzakirəsi, sənət, poeziya söhbətləri üçün ocağa çevirən zadəgan Xan qızı, şairə Natəvan "Məclisi-üns” poeziya məclisinə ev sahibəliyi edəcək, dövrünün yaradıcı şəxsiyyətlərindən maddi və mənəvi yardımını əsirgəməyəcəkdi. 

Heykəli barədə danışdığım hadisələr isə Xan qızının öz taleyindən də yan keçməmişdi.

Qarabağ xanlarının yeganə varisi, atası Mehdiqulu xanın sarayının "tək incisi” Natəvan, hələ uşaqlıqdan öz zəkası, dillərə qarşı marağı, şahmat bacarığı ilə hər kəsi heyran edə bilirdi. Rus və fars dillərində sərbəst oxuyub-yazmağı bacaran gənc qız sənət aşiqi, musiqi, poeziya vurğunu idi. Bu, kifayət qədər gözləniləndi, axı Natəvan istedadlı şairə Ağabəyim Ağanın qardaşı qızı idi. Həmin Ağabəyim Ağa ki, Qarabağla münasibətlərin sabitləşməsi üçün İran şahına ərə getməli olmuşdu. Onun qəlbi daima Qarabağ həsrəti ilə döyünmüşdü, şeirlərində, bayatılarında hər zaman Şuşanın, Qarabağın gözəlliyini təsvir etmişdi. Ağabəyim Ağanın poeziyası sayəsində xarı bülbül çiçəyi Şuşanın, Qarabağın simvoluna çevrilmişdi. Natəvanın şeir, sənət vurğunluğu, Şuşa, Qarabağ sevgisi təsadüfi deyildi, mənsub olduğu xan nəslinin ənənəsi idi.  
 
Natəvanın zəkası, istedadı həmin dövrdə Qafqaz səyahətinə çıxan böyük fransız yazıçısı Aleksandr Dümanı da heyran etmişdi. Böyük yazıçı öz xatirələrində yazırdı: "Bir axşam ziyafətində biz iki knyaginya (fransızca zadəgan qadın titulu-red) ilə tanış olduq. Onlardan biri Mehdiqulu xanın arvadı, biri də qızı idi. Anaya qırx, qıza iyirmi yaşdan artıq vermək olmazdı. Qız öz bahalı, milli geyimində çox ecazkar görünürdü…”
Həyat elə gətirdi ki, bu ecazkar qadının taleyi yaşadığı coğrafiyadakı çaxnaşmalar, böyük siyasi proseslərlə üst-üstə düşdü. 1822-ci ildə Qarabağ  xanlığı ləğv edilərək, Rusiyaya birləşdirildi. Atası, sonuncu Qarabağ xanı Mehdiqulu xanın Rusiya Çarı ilə yaşadığı ziddiyyətli münasibətləri də nəticəsiz ötüşmədi. Qafqazda sabitliyi qorumağa çalışan Qafqaz canişini Vorontsov gənc Natəvanı çar generalı, kumık əsilli Xasay xan Usmiyevlə ailə qurmağa məcbur etdi.  Natəvan hələ gənc yaşlarında ikən könülsüz evliliyə məcbur edildi.

Tale öz ziddiyyətləri ilə Natəvanı təəccübləndirməyə davam edirdi. Onun könülsüz ailə qurduğu Xasay xan sadə adam deyildi. General Usmiyev öz dövrünün həm azərbaycanlı, həm də rus mütəfəkkirləri (Mirzə Fətəli Axundov, Mirzə Şəfi Vazeh, Bestujev-Marlinski və s.)  şəxsən tanış idi, bu adamlarla məktublaşır, ziyafətlərinə dəvət edirdi. Əri ilə Tiflisi, Dağıstanı gəzən Natəvan bu ədəbi-mədəni görüşlərin, müzakirələrdə iştirak edir, dövrünün görkəmli şəxsiyyətləri ilə fikir mübadiləsi aparmaq imkanına malik olurdu. Xüsusilə, Mirzə Fətəli Axundovun ideyaları ona doğma, yaxın gəlirdi.
Ərinin vəzifəsinin, əlaqələrinin verdiyi bu imkanlara baxmayaraq, həssas qəlbli şairə Natəvan Xasay xanı sevə bilmədi. Usmiyevdən boşanıb, birdəfəlik Şuşaya qayıtdıqdan sonra, Natəvan ikinci dəfə ailə qursa da, onun həyatının bu dövrü daha çox Qarabağa, doğulduğu və sevdiyi Şuşaya aid oldu.
Şuşa şəhəri on səkkizinci əsrin ortalarında, Natəvanın ulu babası Pənahəli xan tərəfindən Qarabağ əyalətinin ən hündür hissəsində salınmışdı. Şəhər böyüyərək, bölgə əhəmiyyətli, siyasi-iqtisadi-mədəni mərkəzə çevrilmişdi. Bu şəhər dahi azərbaycanlı şairlərin, yazıçıların, musiqiçilərin, aktyor və ziyalıların evi idi. Şuşa vokal məktəbi öz fərqli xüsusiyyətlərinə görə, "Qafqaz Konservatoriyası" kimi təsvir olunurdu.
Natəvan, mədəniyyət beşiyi hesab edilən bu şəhərin inkişafında, müasirləşməsində əvəzsiz rol oynamışdı. Onun işi Şuşada məktəblər, sənət ocaqları, su təsisatı qurmaqla bitmədi. O özünün azad, müstəqil, sənətsevər həyatı, davranışları ilə yaşadığı Qarabağın qadınlarına nümunə, mənəvi güc vermiş oldu. Şeirlərində öz qadın taleyini sorğulayan, ədalət tələb edən Xurşidbanu, bir qadına imkan verilərsə, dövrünün ziyalısı, ictimai xadimi olmaqla yanaşı, həm də yaradıcı insanı kimi heç də kişilərdən geri qalmayacağını göstərdi. 

Oğlunu gənc yaşda itirən şairə, bu faciədən sonra şeirlərində kədərə daha çox yer verdi. Amma şəxsi həyatındakı heç bir sarsılma onu xeyriyyəçilikdən, doğma şəhərinə qayğıdan uzaqlaşdırmadı. Maraqlıdır ki, Natəvanın ev sahibliyi etdiyi "Məclisi-üns” ədəbi məclisi də yalnız şairənin ölümünə qədər mövcud ola bildi.
Adətən insan, şəxsiyyət dünyasını dəyişəndə, onun hekayəti də bu ölümlə sona çatır. Ölüm belə, Xan qızının hekayətinə son qoya bilmədi.
Natəvanın ölümündən sonra onun doğma yurdu yenə böyük siyasi proseslərin içində çapalamağa başladı. 1917-ci il Oktyabr İnqilabından, Rusiya çarı devriləndən sonra, Natəvanın ölkəsi əvvəl Cümhuriyyət illərini yaşadı, sonra da Sovetlər Birliyində öz ömrünü davam etdi. Bu böyük qadının həyatı, yaradıcılığı ölümündən təxminən yarım əsr sonra detallı öyrənilməyə başladı. Ölümündən yarım əsr sonra Natəvanın şeirlər kitabı işıq üzü gördü, heykəlləri ucaldıldı.
Nəhayət, 1988-ci ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında Qarabağa görə başlayan savaş yenə də, Natəvanın heykəlinin taleyi ilə çarpazlaşdı.

1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağı işğal edərkən, Natəvanın ev muzeyi, onun tapşırığı ilə qurulmuş bulaq çeşmələri və bütün başqa abidələr dağıdıldı. Şuşa qalasının içərisindəki, çoxəsrlik sivilizasiyanı təmsil edən heç bir mədəni irs nümunəsini xilas etmək mümkün olmadı. Ermənistan Silahlı Qüvvələri Pənahəli xan qalasını və onun kitabxanasını, on doqquzuncu əsr Gövhər Ağa məscidini, Karvansarayı və 5000 eksponatın olduğu Şuşa Muzeyini vandallıqla məhv etdi.

 
Bu qorxunc akt Natəvanın abidəsindən də yan ötmədi. Şuşanın işğalı zamanı böyük Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyov, ecazkar səsli Bülbülün heykəlləri ilə yanaşı, Natəvanın da abidəsi gülləbarana tutuldu. Ermənistan tərəfi bu heykəlləri sökərək, qara bazarda satmaq üçün qonşu Gürcüstana apardılar. Xoşbəxtlikdən, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi bürünc heykəlləri qurtararaq, Bakıya gətirə bildi. Hazırda bu heykəllər Milli İncəsənət Muzeyinin həyətində, Qarabağın "yandırılmış mədəniyyəti” nin lal şahidləri kimi nümayiş olunur.

Bu vandallıq, heykəllərin kədərli taleyi Tom de Vaalın "Qara Bağ” kitabında da öz əksini tapdı:

"Şəhəri ələ keçirdikdən sonra ermənilər qisas aktına başladılar. Onlar Qarabağın görkəmli şəxsiyyətləri, bəstəkar və şairlərinin bürünc büstlərini sökərək, satdılar. Tiflisə aparılan heykəllər möcüzəli bir şəkildə oradan satın alınaraq, xilas edildi. Bürünc büstləri gözlərimlə görmüşdüm. Heykəllər Qırmızı Xaç cəmiyyətinin Bakıdakı qərargahının həyətində idi. Onlara baxanda, adamın ürəyi ağrıyırdı: başı yaylıqlı şairə Natəvan əlində güllələnmiş baş barmağı ilə sıxdığı kitabı tutmuşdu, bəstəkar Hacıbəyovun ikitaylı pencəyi güllədən deşik-deşik olmuş, eynəyi qırılmışdı, mütəfəkkirə oxşayan Bülbülün alnı qabağa çıxmışdı…”.

Natəvanın doğma yurdundan didərgin salınan, satılan, güllələnən heykəlinin taleyi bununla bitmədi.

 
2016-cı ildə Belçika krallığının Vaterloo şəhərində şairə Xurşidbanu Natəvanın heykəli ucaldıldı. Azərbaycanlı şairənin Avropada ucaldılmış heykəli olduqca simvolik idi. Abidə, təxminən iki yüz il əvvəl doğulmuş görkəmli şairənin sərhəd tanımayan, bəşəri ideyaları, yaradıcılığının simgəsi idi. Ona baxanda anlamaq olurdu ki, Natəvan indi heykəl şəklində dünyanın hər yerini gəzə bilər. Bir il əvvəl, dekabr ayında mən şairənin bürünc büstünü Belçikada, Vaterloo kitabxanası yanında görəndə, qürur hissi keçirmişdim. Doğma şəhərindən minlərlə kilometr uzaqda, irəliyə baxan bu intellektual qadına qucaq açan bəşəri dəyərlər gözlərimi yaşartmışdı. Kədər hissi ilə bunu da başa düşürdüm ki, bürünc heykəl şəklində belə, o, evindən başqa hər yerə səyahət edə bilir.


Ermənistan Respublikasının Baş Naziri bu ilin mart ayında Brüsselə səfər etdiyi gün, Natəvanın Vaterloo yaxınlığındakı abidəsi vandalizm aktına məruz qaldı. Bəli, Natəvanın heykəli, dəyərləri, ideyaları bura qədər gəlib çıxmışdı, amma heykəlinin doğma yurdunda məruz qaldığı vandallıq aktı da bura qədər gəlib çıxa bilmişdi. Bu akt, sanki Xeyirin də, Şərin də heç vaxt tam ölməməyi, daim yaşayacağı gerçəyinin vizual nümayişi idi.
Bəli, Şər hələ yox olmayıb. Ədalət hələ bərqərar olmayıb. Artıq 30 ildir ki, didərgin düşən təkcə Natəvan heykəli, ruhu deyil.  Azərbaycan Respublikasının Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı sakinləri də doğma torpaqlarından qovulublar. 1992-ci il mayın 8-də Şuşa şəhəri işğal ediləndə, Ermənistan Silahlı Qüvvələri 200 nəfəri vəhşicəsinə qətlə yetirib, yüzdən çox dinc sakini girov götürüb və 22000-dən çox azərbaycanlını doğma yurdundan didərgin salıblar.
Beynəlxalq ictimaiyyət Qarabağın işğal olunmuş torpaqlarını Azərbaycan Respublikasının ərazisi kimi tanıyır. 30 ildir azərbaycanlılar təməl hüquqlarından istifadə edərək, öz evlərinə qayıda bilmirlər. Buna baxmayaraq, Azərbaycanın hər tərəfinə yayılmış məcburi köçkünlər, erməni qonşuları ilə barışmağa və əvvəlki kimi, birlikdə yaşamağa ümid edirlər.
Dünyada fiziki, maddi olan hər şeyi məhv etmək mümkündür. Abidələri, tikililəri, heykəlləri, bulaqları…amma mənəvi olanı məhv etmək mümkün deyil. Natəvanın izi Qarabağda, Şuşada təkcə tikdikləri, qurduqları ilə qalmayıb. Böyük şairə o gözəl diyarın tarixində həm də öz maarifçilik ideyaları və poeziyası ilə iz qoyub.  
Sənətə, ədəbiyyata qarşı açılan bütün savaşlar isə uğursuzluğa məhkumdur. O, mütləq evinə qayədacaq.

Aybəniz İsmayılova,
Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının
Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsinin müdiri

loading...
"Görünür, Fondun da istəyi odur ki, daha sanballı qəzetlər çap olunsun..."
"İrəvan xanlığının bayrağı döyüş bayrağı olduğuna görə ondan imtina etdik..."
"Öz-özümə düşünürdüm ki, Xudu Məmmədov hara, "Bakı" restoranı hara..."
İclas zamanı çılpaq görüntülənən bələdiyyə üzvü istefa verdi - VİDEO
Hamilə qadın sel fəlakəti zamanı uşaq dünyaya gətirdi - VİDEO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Müsahibə
"Mehriban xanımın gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı"
Dünya
"Bilmirəm nə edim..?" – Pandemiya Tarkanı çətin vəziyyətdə qoyub
Gündəm
Bu dığa bu Azərbaycan şəhərinin meri seçildi...  – MSK-nın əlindən nə gəlir?..
Siyasət
Ermənilər iki yol ayrıcındadırsa, bizim yolumuz niyə Qarabağa olmasın?
Cəmiyyət
“Forbes”dən ilginc proqnoz: “Qafqazda dron müharibəsi olacaq”
Yazar
İlham İsmayıl
Ermənilər bizdən niyə razılıq edirlər?!
Sultan Laçın
"Siyasi leksikonumuzdan “Dağlıq Qarabağ” və “münaqişə” məhfumlarını birdəfəlik çıxarmalıyıq"
Həftənin ən çox oxunanları
HƏKİM FƏRYAD ETDİ: "Sağ qalsam, heç bir azərbaycanlıya pulsuz xidmət etməyəcəyəm"
COVİD-19 mutasiyaya uğrayır və yox olacaq- ŞAD XƏBƏR
Şadlıq saraylarının işçiləri Maliyyə Nazirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirdi...- FOTO
4 dəfə evlənən, erməni qayınanasına görə ailəsi dağılan, namus üstündə ölkədən gedən Xalq artisti
“Azərbaycanın üçdə ikisini su altında qoyacağıq” – Düşmən yenə Mingəçeviri vurmaqla hədələdi...
"Elmar Məmmədyarovun erməni lobbisi tərəfindən ələ alınmasını istisna etmirəm..."
Maksim Musayev "boz kardinal"ın paxırını açdı: "Ramizi Elyanora Petrosova tapıb gətirmişdi"
“Koronavirusa yoluxmuşam, ölüm ayağındayam, Qənirə Paşayeva xəstəxanaya yerləşdirdi”
"Vəfa Quluzadəni Rəsulzadənin portretini çıxarıb yerinə Heydər Əliyevinkini asan yerdə tutdum..."
Zirəddin koronavirusun yox olacağı dəqiq tarixi AÇIQLADI
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247