Xəbər lenti
11/08/2020 [20:31]:
Tixanovskaya Litvaya qaçdı, Lukaşenko isə hələlik vəziyyətə tam nəzarət edə bilmir...
11/08/2020 [20:27]:
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi Rəhman Cəfərovun ailəsini sosial nəzarətə götürdü
11/08/2020 [20:19]:
“Onlar ölkəmizdəki bu bazanı NATO bazası hesab edəcək və ilk zərbəni ona endirəcəklər”
11/08/2020 [20:11]:
Ailəsi tərəfindən dəfn edilən kişi beş gündən sonra evinə qayıtdı
11/08/2020 [19:59]:
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
11/08/2020 [19:58]:
“Türk bazalarının yerləşdirilməsi  -  Azərbaycanda etnik separatizmin birdəfəlik gömülməsi deməkdir...” 
11/08/2020 [19:55]:
Canel Nəcəfli beynəlxalq müsabiqədə liderliyini qoruyur
11/08/2020 [19:48]:
Rusiya Ermənistanı Azərbaycana qarşı silahlandırır: Kreml Cənubi Qafqazda gərginliyi yüksəldir
11/08/2020 [19:30]:
Serbiya prezidenti hamıdan əvvəl Rusiya peyvəndini vurdurmaq istəyir
11/08/2020 [19:25]:
Slovakiyanın rus diplomatları ölkədən qovan baş naziri: “Biz sizin üçün banan ölkəsi deyilik”
11/08/2020 [19:07]:
Əqli qüsurlu qadının yaxınları axtarılır
11/08/2020 [19:04]:
Son sutkada ABŞ-da COVID-19-dan 653 nəfər ölüb
11/08/2020 [18:59]:
AQTA daha 58 obyektdə qayda pozuntuları aşkarlayıb
11/08/2020 [18:50]:
“Karabakh Is Azerbaijan” platforması erməni yalanları ilə mübarizəyə başladı
11/08/2020 [18:49]:
Çempionlar Liqasında final mərhələsi başlayır
11/08/2020 [18:40]:
DİN: İşgəncəyə məruz qaldığı iddia edilən şəxslərin heç biri Azərbaycan vətəndaşı deyil
11/08/2020 [18:38]:
Baş nazir kafe və restoranlarla bağlı qərara dəyişiklik etdi
11/08/2020 [18:05]:
“Pedaqoji prosesdə bunu etməsən problemlər qaçılmaz olacaq” - Sədr müavinindən təhlil
11/08/2020 [18:03]:
Müdafiə Nazirliyindən Nəcməddin Sadıkovla bağlı AÇIQLAMA
11/08/2020 [17:54]:
Rusiyada istehsal olunmuş ilk koronavirus peyvəndi nümayiş etdirildi - FOTO
11/08/2020 [17:50]:
Azərbaycan domen adlarının milli inzibatçısı müəyyənləşdi
11/08/2020 [17:44]:
"Forbes" jurnalı ən çox qazanan aktyorların siyahısını açıqlayıb
11/08/2020 [17:35]:
“Ay yoldaş deputatlar, dədəniz sizə rus toyu edib?” - Baloğlan Əşrəfov
11/08/2020 [17:32]:
Hamilə qala bilmədiyi üçün həkimə gedən qadın “kişi” çıxdı
11/08/2020 [17:28]:
Beyrutdakı partlayışda ölənlərin sayı 171 nəfərə çatıb
11/08/2020 [17:24]:
Rusiya koronavirus peyvəndini beş ölkədə istehsal edəcək
11/08/2020 [17:22]:
"Bu cür tərbiyyəsiz şeirlər, tərbiyyəsiz adamların tərtib etdiyi kitablarda ola bilər"
11/08/2020 [17:14]:
"İşlədiyim bütün dövrlərdə demişəm, indi də deyirəm ki..." - Ziya Məmmədov
11/08/2020 [17:11]:
"Diplomatik manevrlər etmək lazımdır, lakin..."
11/08/2020 [17:09]:
Neft yenidən ucuzlaşacaq? - Səudiyyə Ərəbistanı alıcılara ucuz neft təklif edir
11/08/2020 [17:06]:
İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişiklik təsdiqləndi
11/08/2020 [17:04]:
Nura Suriyə vəzifə verildi - FOTOLAR
11/08/2020 [17:02]:
"Rusiyaya yaxınlaşmaq, Rusiyadan uzaqlaşmaqdan daha qorxuludur..."
11/08/2020 [17:00]:
ÜST-dən Rusiyada koronavirusa qarşı ilk peyvəndlə bağlı AÇIQLAMA
11/08/2020 [16:58]:
“Iki dövlət arasında səfərlərin pasport əsasında həyata keçirilməsi, bir millət iki dövlət prinsipinə ziddir”
11/08/2020 [16:54]:
Tovuzda erməni təxribatı nəticəsində qəzalı vəziyyətə düşmüş evlərin təmir-bərpasına başlanılıb - FHN
11/08/2020 [16:38]:
Gəncədə maşınla motosiklet toqquşdu: Xəsarət alanlar var
11/08/2020 [16:34]:
Koronavirusla bağlı bu günə olan statistika
11/08/2020 [16:33]:
Sentyabrdan dərslər hansı formada keçiriləcək? - Açıqlama
11/08/2020 [16:32]:
«ERBİ-H» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti iddialara cavab verdi
11/08/2020 [16:30]:
Lukaşenkonun qadınları haqqında filmin müəllifi Minskdə yoxa çıxdı
11/08/2020 [16:26]:
Eşitmə və nitq məhdudiyyəti olan insanlar üçün yeni imkanlar açılır... - FOTOLAR
11/08/2020 [16:24]:
ABŞ Qarabağ məsələsində “demokratik” Paşinyandan necə məyus oldu... - FOTO
11/08/2020 [16:23]:
"ABŞ və AB slavyan xalqlarını Rusiyaya qarşı qaldırmaq niyyətindədir"
11/08/2020 [16:17]:
Azərbaycanda nazir əkin sahələrində - FOTO
11/08/2020 [16:06]:
“Zamanında sənət adamlarını küsdürdülər və onlar gənclərə örnək olub nəsə öyrədə bilmədi”
11/08/2020 [16:04]:
"Real Madrid" dünya çempionu ilə vidalaşdı
11/08/2020 [16:03]:
Bakının mərkəzi küçələrindən daha biri əsaslı şəkildə təmir edilib
11/08/2020 [15:59]:
"Növbəti illərdə “Qarabağ” və digər yataqlar uğurla istismar ediləcək və ölkəmizə böyük fayda gətirəcək"
11/08/2020 [15:58]:
“İtirdiyim xoşbəxtlik” (“Qarabağ hekayələri” silsiləsindən) özbəkcə nəşr olunub
11/08/2020 [15:56]:
“Məmməd Araz bahalı kürkünü çıxarıb səngərdə postda duran əsgərə hədiyyə etdi...”
11/08/2020 [15:33]:
13-14 avqust tarixlərində 35 şəhər və rayonda imtahan keçiriləcək
11/08/2020 [15:31]:
Türkiyə Prezidenti Ceyhun Bayramov və Zakir Həsənovu qəbul edib
11/08/2020 [15:29]:
“Qarabağ” dayaq bloku bir aya dənizə yola salınacaq
11/08/2020 [15:15]:
Qubada toy etmək istəyənlər tutuldu - FOTO
11/08/2020 [15:04]:
“Media lazım gələndə, özünü də tənqid etməyi bacarmalıdır”
11/08/2020 [15:02]:
Bakıda ata 2 yaşlı körpəsini bıçaqladı
11/08/2020 [15:00]:
Prezident Təhsil Nazirliyinə 1,5 milyon manat vəsait ayırdı
11/08/2020 [15:00]:
Ceyhun Bayramov Ankarada Türkiyə ilə birlikdən danışdı
11/08/2020 [14:59]:
Əhmədiyyə Cəbrayılovun 100 illiyi qeyd olunacaq - SƏRƏNCAM
11/08/2020 [14:56]:
"Ermənistanın arxasında böyük güclər dayanır" - Qaiser Navab
11/08/2020 [14:26]:
Ermənilər Xocavənd şəhərində 115 yeni mənzil tikməyə başladı...- FOTOLAR
11/08/2020 [14:19]:
Zeynal Xəlilin anım günüdür
11/08/2020 [14:17]:
Ailə faciəsi: Ana və üç övladı yanaraq öldü
11/08/2020 [14:02]:
“XİN rəhbərinin ilk səfərini Türkiyəyə etməsi bir daha onu göstərir ki...”
11/08/2020 [13:57]:
Çavuşoğlu: "Azərbaycan və Türkiyə arasında pasporta ehtiyac olmamalıdır"
11/08/2020 [13:53]:
İranda son sutka ərzində 184 nəfər COVID-19-dan vəfat edib
11/08/2020 [13:52]:
Türkiyə XİN başçısı “TurAZ Qartalı - 2020” hərbi təlimlərindən danışdı
11/08/2020 [13:51]:
"Qarabağ" yatağının çıxarılabilən neft ehtiyatlarının həcmi açıqlandı
11/08/2020 [13:47]:
Ərdoğan Ceyhun Bayramovu qəbul edəcək
11/08/2020 [13:46]:
Xəzər dənizini çirkləndirən əsas mənbələr bəlli oldu
11/08/2020 [13:44]:
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü...
11/08/2020 [13:41]:
Azərbaycan və Türkiyə XİN başçıları arasında geniş tərkibli görüş keçirilib - YENİLƏNİB
11/08/2020 [13:38]:
Ceyhun Bayramov: “Hər zaman bütün məsələlərdə Türkiyənin haqq işini dəstəkləyirik”
11/08/2020 [13:37]:
Rusiyada dərslər sentyabrın 1-də başlayacaq
11/08/2020 [13:36]:
Nazir: “Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı mövqeyi qətiyyətlidir və dəyişməzdir”
11/08/2020 [13:34]:
Çavuşoğlu: “Həmsədrlər münaqişənin həlli üçün səmimi şəkildə səy göstərmirlər”
11/08/2020 [13:14]:
Abşeron layihəsinin 2023-cü ildə başa çatması planlaşdırılır - FOTO
11/08/2020 [13:10]:
Putin qızının COVID-19-a qarşı peyvənd olunduğunu açıqlayıb
11/08/2020 [13:00]:
Vəkillər Kollegiyası pulsuz hüquqi xidmətlər göstərilməsi üzrə aksiya keçirdi
Bütün arxiv bir sırada
24/05/2020 [00:03] - Köşə - ( 10616 dəfə baxılıb)

Millət özündə qeyrət, şərəf tapıb bu alçaldıcı tarixə son verəcək...

İlham İsmayıl

“Şuşa andiçməsi”  və Nitsşenin sürüsü...

“Yaxınlıqda otlayan sürüyə baxın: sürü dünən nə olduğunu, bu gün nə olduğunu bilmir, gəzir, ot çeyniyir, dincəlir, gövşəyir, yenidən gəzir və beləcə səhərdən axşamadək, hər gün, bir anın  sevincinə və iztirablarına sıx bağlı olur və buna görə də nə hüznü, nə də doymağı bilmir. Bu mənzərə  insan üçün çox üzücüdür, çünki o, heyvan qarşısında insan olduğuna görə qürur duyur və eyni zamanda qısqanc bir baxışla onun xoşbəxtliyinə baxır - çünki o xoşbəxtlik  yalnız heyvana məxsusdur.   Adam bəlkə də heyvandan soruşmaq istəyir: "Niyə sən mənə xoşbəxtliyin barədə bir şey söyləmirsən, ancaq üzümə baxırsan?".  Heyvan cavab vermək və söyləmək istər: "Bu, ona görə belədir ki,  demək istədiyimi dərhal unuduram"- deyir, amma sonra bu cavabı unudur və səssiz olur ki, bu da insanı çox təəccübləndirir. Amma insan özü-özünü  də  təəccübləndirir. Ona görə ki, o unutmağı  öyrənə bilmir və əbədi olaraq  keçmişə  buxovlanıb; o nə qədər  uzağa və nə qədər sürətlə  qaçsa da, keçmiş  zəncir olub onunla birgə qaçır”.  

Oxuduğnuz bu  sətirlər Fridirix Nitseşenin ”Tarixin insana xeyri və zərəri” əsərindəndir.  İnsanın unutmamaq kimi bir hissə malik olması bəzən ona əzab verir.  İnsanın həyatında  bəzən xəcalətli,  əzabverici, şəxsiyyəti alçaldan hərəkət və hadisələr  olur ki, onu bütün ömrü boyu müşayət edir və rahatlıq vermir. Əgər unudulması mümkün olmayan əzabverici hadisə bir fərdə bağlıdırsa, o rüsvayçılığın ömrü o şəxsin dünyaya göz yumacağına qədərdir. Yox, əgər bu xəcalət, bu alçaldıcı hadisə, rüsvayçılıq bütöv  millətin  tarixinə yazılıbsa, o zaman bu əzab, xəcalət millətin ya əbədi olaraq bütün nəsillərinnin yaddaşına Nitsşenin dediyi kimi zəncirlə bağlanıb onu daim müşayət edəcək, ya da millət özündə qeyrət, şərəf tapıb bu alçaldıcı tarixə son verəcəkdir. 
  
“Şuşa andiçməsi” bitdi. Mahiyyətə bir qədər uzaqdan başlamamın səbəbi var. Yəqin sizlər də söhbət zamanı tez-tez:“ biz unutqan millətik” ifadəsini  zaman-zaman eşidirsiniz.  Bu giley,  yaddaşdan çox, tarixin dərslərindən nəticə çıxarmamağımız  haqqındadır.  21 may 2020 –ci il “ Şuşa andiçməsi” tarixə bu adla düşdü. Yəni, mərasim bitdi, amma düşmənin tarixinə qızıl həriflərlə yazılan bu andiçmə, bizim tariximizə qara ləkə kimi düşdü və Şuşa azad edilənədək bu ləkə  millətin yaddaşına  zəncirlənəcək . Ondan  qaçmaq istəyəcəyik, qaça bilməyəcəyik, çünki Allah insan övladına  unutmamaq  kimi bir hiss verib. Bilirsiniz kimlər unutmaycaq? Düşmənin Şuşada andiçmə keçirməsi  xəbəri məlum olan andan,  bunu millətinin, dövlətinin, şəxsən özünün qüruruna, şərəfinə, ləyaqətinə vurulan tərs şillə olduğunu hiss edənlər, bu rüsvayçılığı qəbul etməyənlər.  Və bu hissi yaşayanlar  gördülər ki, əksəriyyət bu hadisəyə tam biganədir, fərqində deyil .  Bu adamlar  on milyonluq ölkənin  heç bir faizini də təşkil etmir. Bu, çox acı həqiqətdir və bu təsadüfi deyil. Bu, bir nəticədir. İllərdir  Azərbaycan insanını  azadfikirlilikdən və müstəqillikdən tamamilə məhrum edən stereotiplər sisteminin psixoloji cəhətdən onu idarə olunan bioloji  robota ( Nitsşenin sürüsünə) çevirməyin nəticəsidir. 

Bu ölkənin ziyalı adlanan hissəsi susdu, bu ölkənin titullu şəxsləri susdu. 

Ölkədəki 57 siyasi partiya rəhbərlərinə: Qarabağ xanlığını yaradan, quran, qoruyan Pənahəli xan Cavanşir Sarıcalıya hörmət qoyub, niyə sərt bəyanatlar vermədiniz və bu işin üstünə dönə-dönə qayıtmırsınız? 

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə: Qasım bəy Zakirin, Natəvanın, Nəcəf bəy Vəzirovun, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin və neçə-neçə şuşalı yazıçı və şairin ruhu qarşısında bir məsuliyyət hiss edib, niyə düşmənə belə etiraz etmədiniz? 

Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqına: Üzeyir bəyin, Niyazinin, Bülbülün, Soltan Hacıbəyovun, Fikrət Əmirovun, Rəşid Behbudovun və başqa  dünya miqyaslı şuşalı sənətkarların  xatirinə“Şuşa andiçməsi”nə  etiraz olaraq niyə səsinizi ucaltmadınız? Şuşalı Əhməd bəy Ağaoğlu yazırdı ki, “ziyalı isti nəfəsi ilə soyuq kütləni isitməsə millət qaranlıqda boğulacaq”.  Sizlərin bu soyuqluğunu görüb:  “soyuq kütlə” kimdir sualını verməmək olmur.  Siz andiçməni dayandıra bilməyəcəkdiniz, amma  xalqda bir ümid yaranacaqdi ki, millət yalnız soyuq rəsmilərdən ibarət deyil.
  
Millət - “soyuq kütlə” dövlət, dövlətçilik kimi anlayışları bir o qədər yaxına buraxmır, baş verənlərə etiraz etmir, amma seyrçi də olasa  vəziyyəti  içində dəyərləndirir. Görür ki, rəsmilər boğazdan yuxarı danışırlar. Görür ki, rəsmi təbliğat “Şuşa andiçməsi”ni  “şou” adlandırır, tez-tez “dırnaqarası” sözlərini işlədir və bunu dünya tanımır deyib özünə təsəlli verir və bəraət qazanmaq istəyir. Amma, vəziyyətə də soyuq reallıqla yanaşır və sual verir: 30 il də şou olar?;  4 dəfə prezident seçkiləri keçirənə bizim “dırnaqarası” sözümüz təsir edəcək?; günün birində dünya tanısa nə edəssən ki? İndi tanımır, heç nə edə bilmirsən, tanıyanda dünya ilə vuruşacaqsan?  Bu, suallara cavab axtara-axtara soyuq kütlə qorxur: sabahından qorxur, müdafiəsiz olduğunu şüuraltı hiss edir, bu ölkənin hansı küncündə yaşamasından asılı olmayaraq  onun təhlükəsizliyinə zəmanət verəcək heç nə görmür. Bu qorxunu daha çox  elə rəsmi təbliğatı aparanlar hiss edir, axı onlar vəziyyətin necə olduğunu başqalarından daha yaxşı görür və soyuq kütlədən də çox vahimələnirlər. “ Şuşa andiçməsi”  çox məsələləri çılpaqladı. 
 
Sözardı: İmperatorların tacqoyma mərasimilərini nəzərə almasaq,  dünya tarixində ilk andiçmə mərasimi 30 aprel 1789-cu ildə Nyu-Yorkda federal salonda  olub. Həmin gün ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqton and içərək, cəmi 135 sözdən ibarət nitq söyləmiş və “Allah, mənə kömək ol” sözləri ilə nitqini bitirmişdir.  “Şuşa andiçməsi”,  ölkənin onsuz da acınacaqlı olan vəziyyətinin perspektivi  adamı vahimələndirir və Corc Vaşinqton  kimi ”Allah, bizə kömək ol” demək istəyir...

İlham İsmayıl

loading...
"Rusiyaya yaxınlaşmaq, Rusiyadan uzaqlaşmaqdan daha qorxuludur..."
Anası ölən danaya it sahib çıxdı - VİDEO
Məşhur matador buğanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
“Serbiyanın daxili işlər nazirinin ölkəmizə səfəri Azərbaycanın diplomatik uğurudur”
Rusiyanın ən böyük rəngli almazı tapıldı - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
"Diplomatik manevrlər etmək lazımdır, lakin..."
Dünya
ABŞ Qarabağ məsələsində “demokratik” Paşinyandan necə məyus oldu... - FOTO
Gündəm
Ermənilər Xocavənd şəhərində 115 yeni mənzil tikməyə başladı...- FOTOLAR
Maraqlı
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü...
Cəmiyyət
“Müalicə xərclərim 5 minə çatıb, sənədləri saxlamışam, zəhmət çəkib pulumu qaytarsınlar”

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Sultan Laçın
“Rusiya Qarabağ savaşında birbaşa bizə qarşı olmasa da,  agenturası Ermənistana dəstək verəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"
İranda haqqında deyirlər: "Professor İsmayılovu Rusiyadan bizə Allah göndərib..."
Aybəniz Haşımovanın köməkçisi Aynişanla bağlı yayılan söz-söhbətə aydınlıq gətirmədi...
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247