Xəbər lenti
11/07/2020 [07:31]:
İnsanın xoşbəxt, yoxsa bədbəxt olması necə müəyyən edilir?..
11/07/2020 [01:58]:
"Mənə ağıl öyrətmə, Emil, mənim nitqimdə heç kim qüsur tuta bilməz, çünki mən..."
11/07/2020 [01:50]:
"Əxlaqa söykənən güc həmişə qalib gəlir, Türkiyəni dünya güclərindən fərqləndirən budur"
11/07/2020 [00:20]:
"İndi rəhmətlik prezident Əbülfəz bəyin arxasında gizlənməyin, onu rahat buraxın..."
11/07/2020 [00:05]:
Tarix İnstitutunda “Sahilyanı dövlətlərin xarici siyasətində Xəzər problemi” kitabı çap edilib
11/07/2020 [00:02]:
"Postpandemiya dövrünün əsas vəzifələrindən biri tibb təhsilini reanimasiyadan çıxarmaqdır"
10/07/2020 [23:14]:
Kadavr mərkəzində siçanların cəsədləri gəmirdiyi ortaya çıxdı - FOTO
10/07/2020 [22:55]:
Fransada infeksiyadan 30 mindən çox şəxs öldü
10/07/2020 [22:54]:
Binəqədidə velosipedçini avtomobil vurdu
10/07/2020 [22:32]:
Baş prokurora müraciət etdi, Ağır Cinayətlərə Dair İşlər Üzrə İstintaq İdarəsinin rəisi qəbul etdi
10/07/2020 [22:32]:
Yollara səpilən xlor məhlulunun təsiri insanı komaya da sala bilər
10/07/2020 [22:30]:
Vilayət Eyvazov generalı təqaüdə göndərdi
10/07/2020 [22:10]:
"Koronavirusa yoluxmuş həkim Cavid Paşayevin vəziyyəti ağırlaşıb"
10/07/2020 [22:08]:
İsraildə COVID-19-a yoluxanların sayı 36 mini keçdi
10/07/2020 [22:06]:
Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini işdən çıxarıldı
10/07/2020 [21:39]:
“Minsk qrupu ya öz fəaliyyətində dönüş yaratmalı, ya da acizliyini etiraf etməlidir”
10/07/2020 [21:34]:
Aya Sofya məscidə çevrildi - Məscidə xristianlar da girə biləcək...
10/07/2020 [21:29]:
“Belə getsə, Azərbaycanı Rusiya, İran və Ermənistan arasında böləcəklər...”- SOS!!!
10/07/2020 [21:27]:
Virusa yoluxan məhkumlar dərhal təcrid olunaraq ixtisaslaşmış müalicə müəssisəsinə yerləşdirilir
10/07/2020 [21:13]:
BÖYÜK İNSANlığın, ziyalılığın və yazıçılığın böyük vəhdəti - Sabir Əhmədli - 90
10/07/2020 [21:08]:
Cəlilabad Elektrik Şəbəkəsində nə baş verir? - Yeni təyin olunan rəis də işdən çıxarıldı...
10/07/2020 [21:04]:
Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə BMT BA-nın xüsusi sessiyasının keçirilməsinə başlanır
10/07/2020 [21:02]:
İMF: Dünyada dövlət borcları ÜDM-i üstələyir
10/07/2020 [21:00]:
Gürcüstan Ukraynaya nota verdi
10/07/2020 [20:58]:
“Onlar istəsələr də istefa verə bilməzlər, çünki elə qanunsuzluqlara yol veriblər ki...”
10/07/2020 [20:34]:
İlham Əliyev 2 fərman imzaladı
10/07/2020 [20:33]:
Qüdsdəki Müqəddəs Məzar Kilsəsi yenidən bağlandı
10/07/2020 [20:30]:
Ədliyyə sistemində çalışan şəxslərdən və məhkumlardan 13 minədək test nümunələri götürülüb
10/07/2020 [20:28]:
Rusiya beynəlxalq aviauçuşları bərpa etməyə hazırlaşır
10/07/2020 [20:21]:
“1994-cü ilə qədər Azərbaycan düşmən qarşısında yalnız bir üstünlüyə malik olub, o da...”
10/07/2020 [19:36]:
Bəzi rayonlar sərt karantin rejimindən çıxarıla bilər - RƏSMİ AÇIQLAMA
10/07/2020 [19:32]:
Ekspres avtobusların fəaliyyəti dayandırılır
10/07/2020 [19:31]:
“2016-cı ilin aprelində Şoyqunun zənginə fikir verməməliydik” – Elxan Şahinoğlu
10/07/2020 [19:27]:
Ermənistan koronavirusla bağlı bu göstəriciyə görə dünyada ikinci yerdədir
10/07/2020 [19:26]:
“Ümid edirəm ki, pandemiyadan sonra çox fərqli Azərbaycan görəcəyik” - Fazil Mustafa
10/07/2020 [19:25]:
Bakıda istixanada sahibkar və 22 nəfər cərimələndi
10/07/2020 [19:19]:
Ölkəmizin adına şərəf gətirənlər - Vətənlə nəfəs alan soydaşımız...
10/07/2020 [19:10]:
TƏBİB-lə Səhiyyə Nazirliyi arasında səlahiyyət bölgüsü aparılır - Prezidentin köməkçisi
10/07/2020 [19:07]:
"Jurnalistlərinin əməyini xüsusi qiymətləndirirəm, onlar ön cəbhədədirlər...”
10/07/2020 [19:01]:
DTX Xarici İşlər Nazirliyindəki yeni həbslərlə bağlı MƏLUMAT YAYDI
10/07/2020 [19:00]:
Göyçayda 23 yaşlı gənci maşın vurdu
10/07/2020 [18:54]:
Karantin rejimi barədə qərarların necə qəbul olunduğu açıqlandı
10/07/2020 [18:47]:
Nazirlik rəsmisindən Oqtay Şirəliyevin vəziyyəti ilə bağlı açıqlama
10/07/2020 [18:44]:
“Hazırda orduda koronavirusa yoluxma yoxdur” - Prezidentin köməkçisi
10/07/2020 [18:41]:
Karantin daha 60 gün uzadılacaq? - AÇIQLAMA
10/07/2020 [18:39]:
Azay Quliyev seçicilərlə videogörüş keçirib - FOTO
10/07/2020 [17:53]:
"Bakıda yaradılan COVİD məntəqələrinə gün ərzində 700-800 müraciət edilir" - Nadir Zeynalov
10/07/2020 [17:48]:
Məhkəmə XİN-in Konsulluq İdarəsinin rəsi barəsində həbs qərarı çıxardı...
10/07/2020 [17:46]:
Azərbaycandakı xəstələrin müalicəsi üçün xaricdən mütəxəssislər cəlb olunub - TƏBİB
10/07/2020 [17:43]:
"İş yerlərinin sayı azaldıldıqdan sonra metro bağlandı" - Yaqut Qarayeva
10/07/2020 [17:42]:
Prezidentin köməkçisi: "Mən də ictimai nəqliyyatdan istifadə edirəm"
10/07/2020 [17:40]:
Virusa yoluxmuş 18 məhkum vaxtından əvvəl azadlığa buraxılıb
10/07/2020 [17:39]:
Elman Rüstəmova vaxt verildi – 1 milyardı qaytarmalıdır
10/07/2020 [17:18]:
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
10/07/2020 [17:17]:
İnsanların rayona getmək arzusu ilə bağlı TƏBİB-dən açıqlama
10/07/2020 [17:16]:
Türkiyə məhkəməsi Ayasofyanın məscid kimi fəaliyyət göstərməsi barədə qərar qəbul edib
10/07/2020 [17:10]:
Geri qaytarılan ƏDV-ni nağdlaşdırmaq mümkün oldu
10/07/2020 [17:08]:
DİN polisin yas mərasiminin keçirilməsi üçün pul tələb etməsi barədə məlumata münasibət bildirib
10/07/2020 [17:07]:
Azərbaycanda 526 nəfər koronavirusa yoluxub, 8 nəfər ölüb
10/07/2020 [17:00]:
Ermənistan prezidenti  növbəti dəfə  Azərbaycanın dövlət sərhədini pozdu..-FOTO
10/07/2020 [16:17]:
ABŞ-da daha 1,3 milyon işçi işsizliyə görə müavinət üçün müraciət edib
10/07/2020 [16:12]:
Azərbaycanda dəhşətli hadisə: Yüngül həyat tərzi keçirməsindən şübhələndiyi qızını zəncirlədi
10/07/2020 [16:09]:
Bugünkü qəbul imtahanında iki nəfərdə telefon aşkarlanıb
10/07/2020 [16:05]:
Ədalət Vəliyev Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyasının sədri ilə görüşdü
10/07/2020 [16:04]:
Vüsal Qasımlı: “Dövlət 1,5 milyard manat kredit portfelinə subsidiya və zəmanət verəcək”
10/07/2020 [16:01]:
“Azərbaycan 90-cı illərdə üstün hərbi qüvvələr şəraitində məğlub olub” – İrəvan “yalan istehsalını” dayandırmır...
10/07/2020 [15:59]:
Azərbaycanda karantin qaydalarına məhəl qoymayan kənd aşkarlandı - FOTO
10/07/2020 [15:34]:
Prezidentin səhiyyə məsələləri üzrə köməkçisi postunun yaradılması təklif edildi
10/07/2020 [15:32]:
“Mənim üçün çox maraqlıdır ki, erməni helikopterini hansı istiqamətdə və necə vurmusan”
10/07/2020 [15:30]:
Bu gün BMT Baş Assambleyasının 31-ci xüsusi sessiyası çağırılacaq
10/07/2020 [15:23]:
Şeyxin elmi platforması nələrə qarşı sipərdir?
10/07/2020 [15:17]:
Kişini toy gecəsi belə aldadırlarmış - Namussuz qızların yeni fırıldağı...
10/07/2020 [15:11]:
Azərbaycandan Rusiyaya daha iki xüsusi reys planlaşdırılıb
10/07/2020 [15:08]:
Vitali Arkov: “Ermənistan razılaşmaları yerinə yetirmir, daim vurnuxur” - MÜSAHİBƏ
10/07/2020 [14:48]:
Sabahdan bütün ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır - RƏSMİ
10/07/2020 [14:38]:
“Valideyn övlad itkisinə hazır deyil, həmişə arzulayır ki, özü övladının çiynində getsin...”
10/07/2020 [14:37]:
"Mən onu olduğu kimi tanıya bilməmişəm..."
10/07/2020 [14:36]:
Elmar Məmmədyarovdan DTX-nın əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA: "İstefa verəcəyimlə bağlı deyilənlər..."
10/07/2020 [14:17]:
Şəhid ailələri və Qaradağ müharibəsi əlillərinin istifadəsinə verildi
10/07/2020 [14:11]:
Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərində COVID-19-a yoluxanların sayı 146-ya çatıb
Bütün arxiv bir sırada
04/06/2020 [13:19] - Cəmiyyət - ( 790 dəfə baxılıb)

Həcc ziyarəti tarixdə nə zaman və niyə baş tutmayıb? - ARAŞDIRMA



Pandemiya ilə əlaqədar olaraq Azərbaycanda və dünyanın bir sıra ölkələrində məscidlər qapalı qalsa da, bəzi ölkələrdə, o cümlədən İran, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanında ibadət evləri artıq qapılarını dindarların üzünə açıb.

Lakin xəstəlik davam etdiyi üçün müsəlmanların ildə bir dəfə keçirilən Həcc ziyarəti ilə bağlı müəmmalar qalmaqdadır. Hazırda müsəlmanların bir çoxu Həcc ziyarətinin bu il baş tutmayacağından narahatdır. Çünki Həcc ziyarəti İslamın vacib şərtlərindən biridir və il ərzində bir dəfə - Hicri-Qəməri təqvimi ilə Zilhiccə ayının birinci ongünlüyündə Məkkə şəhərindəki müqəddəs məkanların ziyarəti formasında keçirilir. Həcc ziyarətinin zirvə nöqtəsi isə Qurban bayramıdır. Artıq Qurban bayramının tarixi də elan olunub. Bayram iyulun 31-də qeyd olunacaq. Lakin Həcc ziyarətinin keçirilib-keçirilməyəcəyi hələ də məlum deyil.

Məsələ ondadır ki, Səudiyyə Ərəbistanı hökuməti bir neçə ay əvvəl bildirib ki, Həcc ziyarətinin keçirilməsi barədə qərar yalnız bu səfərə az qalmış xəstəliyin yayılma vəziyyətindən asılı olacaq. Krallığın Həcc və Ümrə (il ərzində keçirilən ziyarət, başqa adı “kiçik həcc”dir – red.) naziri Məhəmməd Saleh bin Tahir bildirib ki, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar insanların təhlükəsizliyi mövzusunda narahatdırlar. Bu səbəbdən də, nazir müsəlmanlara bu il Həcc ziyarəti planı qurmadan öncə bir müddət gözləməyi tövsiyə edib. O, krallıq hökumətinin ziyarəti təşkil etməyə hazır olduğunu, ancaq koronavirusun yayılmasının yoluxma riskini artırdığı üçün narahatlıq doğurduğunu əlavə edib.

Ən son olaraq rəsmi Ər-Riyad Kəbənin hələ bir müddət qapalı olacağını elan edib. Baxmayaraq ki, Krallğın digər məscidləri, o cümlədən Mədinə şəhərində yerləşən Peyğəmbər Məscidi artıq açılıb. Lakin məscidlər xüsusi qaydalar əsasında fəaliyyət göstərir, gün ərzində yalnız namaz vaxtlarında və məscidin tutumunun 40 faizi həcmində şəxsin daxil olmasına icazə verilir.

Koronavirusun davam etməsi səbəbindən artıq bəzi ölkələr Həcc ziyarəti ilə bağlı qərar verib. Məsələn, ən böyük müsəlman ölkəsi olan İndoneziyanın hökuməti bu il vətəndaşlarını Həcc ziyarətinə göndərməyəcək. Həcc ziyarətində hər il rəsmi rəqəmlərə görə, müxtəlif ölkələrdən gəlmiş 3 milyondan çox insan iştirak edir və ziyarət əsnasında böyük izdiham yaşanır. Hətta bəzi illərdə bu izdiham kütləvi ölümlərə belə səbəb olur. Koronavirusun yayıldığı bir zamanda Həcc ziyarətində insanların kütləvi yoluxması riski yüksəkdir. 

Xatırladaq ki, Səudiyyə Ərəbistanı hakimiyyəti koronavirusun yayılması ilə əlaqədar bu il martın 5-dən etibarən müsəlmanların qibləsi olan Kəbənin qapısını ibadətə bağlayıb. İndi isə insanlar 2020-ci ildə Həcc ziyarətinin olmayacağından narahatdır. Yeri gəlmişkən, Azərbaycanda son illərdə müəyyən qədər azalma olsa da, ildə 1 500-ə yaxın şəxs Həcc ziyarətinə gedir. 

Bu il xəstəlik səbəbindən Həcc ziyarəti qadağan olunarsa, tarixdə ziyarətin baş tutmadığı yeganə il olmayacaq. Məsələ ondadır ki, İslamın mövcud olduğu 14 əsr ərzində bir neçə dəfə müxtəlif səbəblərdən Həcc ziyarətləri keçirilməyib. 

Qeyd etmək lazımdır ki, Kəbə İslamdan əvvəl də ərəblərin ziyarətgahı olub və müsəlman olmayan ərəblər qədim dövrdə Adəm peyğəmbər tərəfindən inşa olunduğu, İbrahim Peyğəmbərin bərpa etdiyi deyilən Kəbəni ziyarət ediblər. İslam dini isə Həcc ziyarətini vacib ibadətlər sırasında, xüsusi qaydaları olan bir mərasim kimi qəbul edir. Maddi, fiziki və digər vacib şərtləri yerində olan müsəlmanın ömründə ən azı bir dəfə Məkkədəki Kəbəni ziyarət etməsi vacib əməldir. Ancaq tarixdə bir sıra hadisələr baş verib ki, bu səbəbdən müsəlmanlar Kəbəyə yollana bilməyiblər.

İlk belə hadisə 865-ci ildə olub. Safiq ləqəbli İsmail ibn Yusif adlı şəxs Məkkədə Həcc mövsümündə Abbasi xilafətinə qarşı üsyan qaldırır. Üsyançılar hacıların çoxunu Ərəfat dağında qətlə yetirir, qalanları isə Həcc mərasimini tamamlaya bilmir.

İkinci hadisə isə 10-cu əsrdə baş verib. Fatimilər (Misir) xilafətindən ayrılan Qərmatilərin 930-940-cı illərdə Məkkə şəhərini işğal etməsi səbəbindən Həcc ziyarəti 10 il həyata keçirilmir. Bu hücum nəticəsində 30 min insan qətlə yetirilib. Məkkədə əmin-amanlıq olmamasını əsas gətirərək, Həcc ziyarəti dayandırılır və bu, düz on il davam edir. Eyni zamanda, Qərmatilər Həcc ziyarətini bütə sitayiş adlandıraraq, qadağan edir və Kəbədəki müqəddəs qara daşı yerindən çıxararaq Ərəbistanın şərqindəki Qətifə (o zamankı adı ilə Həcərə – red.) aparırlar. Yalnız 20 ildən sonra qara daşı geri qaytarmaq mümkün olur. 

Həcc ziyarətinin baş tutmadığı növbəti dövr 968-ci ildə Məkkədə epidemiyanın yayılması olur. Xəstəlik səbəbindən ziyarət dayandırılır.

Bundan sonra uzun müddət Həcc ziyarətində hər hansı məhdudiyyət olmayıb. Yalnız 1260-1265-ci illərdə monqol yürüşləri zamanı baş verən müharibə və dağıntılar səbəbindən Ərəbistan yarımadası (Hicaz) istisna olmaqla, əksər müsəlman ölkələrindən həcc ziyarətinə gedən olmur. Bir neçə il Məkkəni yalnız yerli sakinlər ziyarət edir.

Daha sonra uzun illər sabitlik dövrü başlayır. 19-cu əsrin əvvəllərində Məkkə və Mədinənin yerləşdiyi Hicaz vilayətində yoluxucu xəstəliklərin yayılması Həcc ziyarətinin keçirilməsinə mane olur. 

İlk dəfə 1814-cü ildə Ərəbistanda baş verən vəba xəstəliyi səbəbindən 8 min nəfər ölür və buna görə də, həmin il Həcc ziyarəti təxirə salınır. Daha sonra 1831, 1837, 1858, 1864, 1871, 1892 və 1895-ci illərdə Ərəbistan yarımadasında müəyyən fasilələrlə taun, vəba, dizenteriya və s. epidemiyalar yayılıb. Həmin xəstəliklərə görə bəzi illərdə Həcc ya əvvəldən təxirə salınıb, ya da onun tamamlanmasına icazə verilməyib. Ümumilikdə, bu dövrdə 1000-dən çox zəvvar dünyasını dəyişib.

Bundan başqa, 20-ci əsrdə Həcc ziyarəti zamanı bir neçə texniki qəza, terror hücumu (1979-cu il) və izdiham nəticəsində minlərlə zəvvar dünyasını dəyişib. Ancaq ötən dövrdə Həcc səfərləri dayandırılmayıb.

loading...
"Əxlaqa söykənən güc həmişə qalib gəlir, Türkiyəni dünya güclərindən fərqləndirən budur"
"İndi rəhmətlik prezident Əbülfəz bəyin arxasında gizlənməyin, onu rahat buraxın..."
Kadavr mərkəzində siçanların cəsədləri gəmirdiyi ortaya çıxdı - FOTO
Aya Sofya məscidə çevrildi - Məscidə xristianlar da girə biləcək...
BÖYÜK İNSANlığın, ziyalılığın və yazıçılığın böyük vəhdəti - Sabir Əhmədli - 90
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Minsk qrupu ya öz fəaliyyətində dönüş yaratmalı, ya da acizliyini etiraf etməlidir”
Cəmiyyət
Prezidentin səhiyyə məsələləri üzrə köməkçisi postunun yaradılması təklif edildi
Cəmiyyət
“Yalan arayış cinayət məsuliyyətidir...” -XƏBƏRDARLIQ
Gündəm
“Əgər hansısa məmur vəzifəsindən sui-istifadə edərək karantin qaydasını pozubsa, o zaman...”
Araşdırma
Azərbaycan mətbuatı tarixində Üzeyir Hacıbəyli - NƏSİMAN YAQUBLUNUN ARAŞDIRMASI
Yazar
İlham İsmayıl
Hansı qüvvələr Azərbaycanla İran arasında gərginlik yaratmaq istəyir?
Seymur Verdizadə
Artıq hamı anlayır ki, jurnalist göy alçanı da, şirin əriyi də öz puluyla alıb yeməlidir...
Sultan Laçın
“Günah keçi”ləri diktatorların ömrünü uzadır  – Onlara çox aludə olmayın..."
Həftənin ən çox oxunanları
"82 yaşınız var, ömrünüz boyu nə Heydər Əliyevi, nə də İlham Əliyevi gözünüz götürüb"
HƏKİM FƏRYAD ETDİ: "Sağ qalsam, heç bir azərbaycanlıya pulsuz xidmət etməyəcəyəm"
COVİD-19 mutasiyaya uğrayır və yox olacaq- ŞAD XƏBƏR
ÜST-dən dünyanı ayağa qaldıracaq ETİRAF
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: Sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə...
"Onun gəlişi ilə həmin şəbəkələşmiş korrupsiya piramidası da sökülməyə başladı..."
"Bakının 12 rayonunun icra başçılarından 5-i Şərurdandır, 5-i (Qarakilsə) Sisyandan..."
Fəzail Ağamalı Siyavuş Novruzovun Həzrət Əli ilə müqayisə etdiyi oğlundan danışdı...
"Elmar Məmmədyarovun erməni lobbisi tərəfindən ələ alınmasını istisna etmirəm..."
“Koronavirusa yoluxmuşam, ölüm ayağındayam, Qənirə Paşayeva xəstəxanaya yerləşdirdi”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247