Xəbər lenti
15/08/2020 [11:55]:
Ermənilər Kəlbəcərdə qanunsuz olaraq yaşayış məskəni salır - FOTO
15/08/2020 [11:49]:
Mandat daşıyanların susqunluğu — Çingiz Qənizadənin dəyişməyən mövqeyi...
15/08/2020 [11:37]:
Peyvəndin ölkəyə gətirilməsi üçün müzakirələr gedir - TƏBİB
15/08/2020 [11:35]:
“Paşinyanın bu günki çıxışı cəfəngiyyatdır və faktlar tam başqa bir mənzərə yaradır...”
15/08/2020 [11:25]:
Rayonlara gediş-gəliş açılacaq? - Açıqlama
15/08/2020 [11:23]:
Azərbaycan tarixi niyə tədris olunmalıdır?
15/08/2020 [11:16]:
Hindistanda koronavirusa qarşı üç dərmanın sınağı aparılır
15/08/2020 [11:14]:
Məktəblərlə bağlı yekun qərar hələ yoxdur
15/08/2020 [11:09]:
Azərbaycanda koronavirus və karantin rejimi ilə bağlı son vəziyyət açıqlanır - CANLI YAYIM
15/08/2020 [11:02]:
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 817-yə yüksəldi
15/08/2020 [11:00]:
ABŞ İrana qarşı sanksiyaları bərpa edəcək
15/08/2020 [10:55]:
"Dedi ki, sağalmış ayağını gətir, bir də gətirsən, bir cib fındıq gətirərsən...”
15/08/2020 [10:51]:
“Bütün nə xoş arzular varsa, hamısını xalqıma və millətimə arzulayıram...”
15/08/2020 [10:43]:
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
15/08/2020 [10:38]:
“Ərdoğanın dönəmində Qarabağ məsələsi öz həllini tapacaq” - Vahid Əhmədov
15/08/2020 [10:31]:
Kafe və restoranların iş saatı açıqlandı
15/08/2020 [10:29]:
"Barselona" baş məşqçini vəzifəsindən azad edəcək
15/08/2020 [10:19]:
Təyyarəni havada ildırım vurdu, pilotlar yola davam etdi
15/08/2020 [10:16]:
Azərbaycan çay idxalını artırıb
15/08/2020 [10:15]:
"Dövlət ona dəstək olan, sahib çıxan düşüncəli vətəndaşın çiyinlərində güclü olur"
15/08/2020 [10:15]:
Elman Paşayev Yefremovla bağlı məhkəməyə müraciət etdi
15/08/2020 [10:08]:
Azərbaycanda açıq havada fəaliyyət göstərən kafe və restoranların fəaliyyətinə icazə verildi - RƏSMİ
15/08/2020 [10:02]:
"Ən maraqlısı Lukaşenkodan sonra növbədə hansı avtoritar liderin olmasıdır..."
15/08/2020 [09:56]:
"Unudulmamalıdır ki, rusofillərin ideoloji mərkəzi Rusiya da açıq təhdidlərdən çəkinmir"
15/08/2020 [09:52]:
“Sərhədləri aç, Ermənistandan gedək!” - İrəvanda köç tələbi, Qarabağa fürsət...
15/08/2020 [09:30]:
Ermənistan atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
15/08/2020 [09:28]:
Operativ Qərargah brifinq keçirəcək - Mühüm qərar veriləcək
15/08/2020 [09:25]:
Dünyada koronavirusdan sağalanların sayı 14 milyonu keçdi - STATİSTİKA
15/08/2020 [09:24]:
Bakıda gənc qız eyvandan yıxılıb öldü - FOTO
15/08/2020 [09:22]:
Ronaldo və sevgilisi yaxta gəzintisində - FOTO
15/08/2020 [09:16]:
Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 28 il keçir - FOTO
15/08/2020 [00:16]:
General Həşimovu vuran kapitan Milli Qəhrəman adına təqdim olundu...
14/08/2020 [23:23]:
Bakıda 68 yaşlı piyadanı motosiklet vurdu
14/08/2020 [22:49]:
Bəhram Bağırzadə xəstəxanada yatdığı dönəmdən danışdı: “Rəngli filmlər görürdüm”
14/08/2020 [22:48]:
Ər kişininin işidir...
14/08/2020 [22:48]:
Ermənilərin təxribatı bir günün işi deyildi - Adil Əliyev
14/08/2020 [22:11]:
Böyük Britaniyaya ABŞ-dan koronavirus dərmanı gətiriləcək
14/08/2020 [21:52]:
Müəllimlərin işə qəbulunda yüksək nəticə göstərənlər - FOTO
14/08/2020 [21:49]:
Ərdoğan Maduro ilə telefonla danışıb
14/08/2020 [21:14]:
Trampın qardaşı xəstəxanaya yerləşdirilib
14/08/2020 [20:52]:
Putinin illik gəliri açıqlandı
14/08/2020 [20:49]:
Şahin Mustafayev Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi ilə görüşüb
14/08/2020 [20:33]:
Belarusda güc sturukturları etirazçılarla həmrəy oldu - YENİLƏNİB + VİDEO
14/08/2020 [20:30]:
Koronavirus haqqında bildiyiniz hər şeyi unudacaqsınız - 2 metr sosial məsafə virusdan qorumur...
14/08/2020 [20:30]:
Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT
14/08/2020 [20:04]:
Paşinyanın arvadı Kəlbəcərdən növbəti görüntülərini paylaşdı... – FOTO
14/08/2020 [19:56]:
Azərbaycan İnvestisiya Holdinqi Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib
14/08/2020 [19:55]:
Son 6 ayda doğulan körpələrin sayı açıqlanıb
14/08/2020 [19:52]:
Etiraz aksiyası zamanı həbs olunan belaruslu futbolçu azadlığa buraxıldı
14/08/2020 [19:40]:
Çin şirkətləri Hindistanda 5G şəbəkəsinin qurulmasında iştirak etməyəcək
14/08/2020 [19:39]:
"Mənə heç nə olmaz" deyənlər oxusun - 20 yaşlı gənc koronavirusun qurbanı oldu...
14/08/2020 [19:36]:
Cari il doğulan əkiz və üçəmlərin sayı məlum olub
14/08/2020 [19:29]:
"Vəkilin qanunları düzgün izah etmək əvəzinə, məhkəmələr haqqında yolverilməz ifadələrdən istifadə etməsi təəssüf doğurur"
14/08/2020 [19:07]:
Ceyhun Bayramov Yaponiyanın yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul edib
14/08/2020 [19:03]:
Məktəbəhazırlıq qruplarına şagird qəbulu nə vaxt başlayacaq?
14/08/2020 [18:58]:
“O, səsini qoruduğu kimi, sağlamlığını da qorumaq üçün əziyyət çəkir...”
14/08/2020 [18:56]:
Bakı, Sumqayıt və İmişlidə silahlı şəxslərə qarşı xüsusi əməliyyat keçirilib - FOTO
14/08/2020 [18:47]:
MTRŞ bu dəfə “Xəzər”lə ARB-ni cəzalandırdı
14/08/2020 [18:42]:
“İstədilər barışaq, Oqtay razı olmadı” - Aysel Şükür
14/08/2020 [18:35]:
Asiya qitəsinin ən təhlükəli ilanı tapıldı - Bir dəfə dişləməklə öldürür...
14/08/2020 [18:35]:
Bugün Azərbaycanın Xalq artisti Alim Qasımovun doğum günüdür
14/08/2020 [18:27]:
“Müdafiə haqqında qanunda Baş Qərargah rəisinin vəzifə və səlahiyyətləri göstərilməyib”
14/08/2020 [18:18]:
Azərbaycanda qızıl və gümüş hasilatının həcmi açıqlanıb
14/08/2020 [18:15]:
“Qalatasaray” klubunun futbolçuları COVID-19-a yoluxub
14/08/2020 [18:10]:
İsrail mediası yəhudilərin Azərbaycanla həmrəy olmasından bəhs edib
14/08/2020 [18:04]:
Ermənilərin Gəncəni vuracağı hədələri ilə bağlı nazirlikdən SƏRT REAKSİYA
14/08/2020 [17:47]:
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
14/08/2020 [17:35]:
Nazir generalı işdən çıxardı
14/08/2020 [17:31]:
Azərbaycanda son sutkada 221 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 103 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
14/08/2020 [17:25]:
Vahid Əhmədov növbəti qəbulunu onlayn şəkildə keçirdi -FOTOLAR
14/08/2020 [17:18]:
Polisdən vətəndaşlara Məhərrəm ayı və Aşura günü XƏBƏRDARLIĞI
14/08/2020 [17:14]:
“Ümumi ictimai rəyin öyrənilməsinin təhsildə aşkarlıq, şəffaflıq, demokratiklik..."
14/08/2020 [17:08]:
Rusiya 400 ton silah çatdırdı, ermənilər isə yenə Moskvadan narazıdır - FOTO
14/08/2020 [17:02]:
“Azərbaycanla İsrailin münasibətləri möhkəm, dayanıqlı və perspektivlidir” - Mikayıl Cabbarov
14/08/2020 [16:56]:
“Bu hadisə zorlama kimi qəbul olunmalıdır” – Azərbaycanı silkələyən olay…
14/08/2020 [16:53]:
Uşaqpulu qərarı gəlir: məbləği nə qədər olacaq?
14/08/2020 [16:48]:
Belarusda saxlanılan iki min etirazçı azad edildi
14/08/2020 [16:37]:
DİN 15 kq-dan artıq narkotik vasitəni dövriyyədən çıxarıb - FOTO
14/08/2020 [16:35]:
Azərbaycanla Aİ arasında təhsil sahəsində əlaqələrin vəziyyəti müzakirə edilib
14/08/2020 [16:05]:
13 erməni öldü, 300-dən çoxu yaralandı - RƏSMİ
Bütün arxiv bir sırada
02/07/2020 [18:43] - Gündəm - ( 1312 dəfə baxılıb)

Kosmosun qoxusu necədir? - NASA-dan 2 il əvvəl bunu düşünən azərbaycanlı



NASA-nın qatqısıyla kosmos ətrinin hazırlanmasına başlayıb. "Eu de space" adlanan ətrin necə qoxacağı hələ ki dəqiq deyil. Kosmos, asteroid qoxusu ilə bağlı məsələ yəqin ki, ətriyyatçıları zaman-zaman düşündürüb. Ətriyyatçı, yazar Murad Məsudun 2 il əvvəl bu mövzuda yazdığı "Asteroid B612-nin ətri" essesini təqdim edirik.

- Bir az da sağa yaxınlaşdır,odey odu da, yaşıl dam, yanında da Akifin quşxanası… Bir az da yaxınlaşdırsan, “ağ maya”nı da görərsən…

Maraqlısı odur ki, insanlar “Google map”də adətən öz yaşadıqları ünvanı axtarıb tapmağa daha çox həvəslidirlər, nəinki adını eşidib, amma görmədikləri, fərqli yerləri kəşf etməyə.

Mən də bu yaxınlarda “Google map”də "Bilbao-Guggenhaym" muzeyi ətrafındakı bütün məhəllələri gözdən keçirmişəm.

"Balaca şahzadənin hansı planetdən gəlməsini demək üçün məndə ciddi əsaslar vardı. O, B612-ci asteroiddən gəlmişdi. Bu asteroid indiyə kimi yalnız bircə dəfə teleskopda görünmüşdü, onu 1909-cu ildə bir türk astronomu görmüşdü. Türk astronomu öz kəşfi barədə o zaman Beynəlxalq Astronomiya Qurultayında geniş məlumat vermişdi. Amma Osmanlı geyimində olduğu üçün heç kəs ona inanmamışdı. Böyüklər belədir də! Xoşbəxtlikdən bir türk diktator asteroid B 612-nin gətirəcəyi şöhrəti itirməmək naminə öz xalqını ölüm cəzası ilə hədələməklə avropasayağı geyinməyə məcbur etdi. Həmin astronom öz kəşfini 1920-ci ildə, qəşəng qiyafədə yenidən nümayiş etdirdi. Bu dəfə hamı ona inandı. "

Mən qətiyyən Ekzüperinin şəxsləri bütləşdirən insanların qəlbini qıra biləcəyi Atatürk haqqındakı son cümləsini müzakirə etmək üçün yazmıram, mənim azarım ətirdir.

Ətir sahəsində müxtəlif konseptlər yaranmağa başlayıb, mövzu uzanmasın deyə bu dəfə sadəcə çoxumuza məlum olan ikisini qeyd edim:

Məşhur geyim, avtomobil, şəxslərin və.s adını daşıyan brendlərə məxsus dizayner ətirlər.

Bir də var, niş ətir evləri, hansıların ki, yanaşmaları daha yaradıcı olur, ətriyyatçılığın haqqını daha çox ödəyir, niş ətirlərin müəyyən bir fəlsəfəsi, hekayəsi olur. Hətta ətirlərin hekayəsi ilə yanaşı hekayələrin də ətirləri olur.

Türkiyənin niş parfüm evi “Nişane”nin Ekzüperinin B612 astreodinin adını daşıdığı ətri kimi. Ətirin qoxusu haqqında onun çox təmiz, sabunsu rahatladıcı eleqant bir fujer olduğunu qeyd edirlər. Çox məşhur bir parfumeriya saytının Instagram hesabında mütəmadi olaraq canlı yayım üzərindən bütün dünyadan olan parfümsevərlər müxtəlif ətirləri müzakirə edirlər. Bu canlı yayımların məni cəlb edən tərəflərindən biri də odur ki, fərqli mədəniyyətdən olan insanların ətir zövqünü anlaya bilirsən, həmçinin hansısa konkret bir ətir haqqında onların fikrini öyrənmək olur. Bir dəfə də mövzu B612 üzərinə gəldi, çox təəsüf ki, hər kəs ətrin qoxusunun hansısa formada astreoidi və ya hər hansı bir kosmik elementi xatırlamadığıını qeyd etdi. Mən isə məsələyə fərqli yanaşıram. Çünkü ətir haqqında ilk dəfə eşitdikdə ağlıma nədənsə qum və metal qoxusu gəlmişdi.

Ətrin tərkibini oxuyanda çox həyəcanlanmışdım, içində həqiqətən metal qoxusunu xatırladacaq element - lavanda var. Bəli, ola bilsin ki marka sahibləri də qeyri ixtiyari olaraq asteroidin adını daşıyan ətri hazırladıqda metalı düşünüb lavandanın orda olmağını istəyiblər, bu haqda heç bir açıqlamaları yoxdur. Məsələ burasındadır ki, lavandanın tərkibində olan “Dihydromyrcenol” və “Allyl amyl glycolate” eyni zamanda metalın da qoxusunda mövcuddur. Buna əlavə olaraq onu deyim ki, qanın da qoxusunda metalı xatırladan molekullar var.

"Asta bir külək dalğası onun frakının ətəyini yüngülcə qaldıraraq, bir zamanlar inkişaf edən sənaye şəhərinin can damarı olan Nervion çayının sahilində yerləşən beton səki boyunca əsib getdi. Hava qeyri adi şəkildə müşk qoxuyurdu".

Bu Den Braunun “Başlanğıc” romanından bir hissədir. Den Braun romanlarını yazarkən maksimum dəqiq məlumatlardan, dəqiq adlardan istifadə edir. Və müşk qoxusu da Bilbaodakı “Guggenheim” muzeyinin ətrafından gəlirmiş.

Təsəvvür edin, “Google map”da muzeyin dörd bir yanında, Nervio çayının hər iki sahilində müşk qoxusunun mənbəyini axtarmışam. Axı çox spesifik və bahalı bu xammalın İspaniyada, böyük ərazidə, açıq havada qoxusu duyulacaq qədər kəskin və ya çox miqdarda müşkün istifadəsi bir az şübhəlidir.

Heç cür rahatlıq tapa bilmirəm belə hallarda, təxminən 40-45 dəqiqə ərzində o qədər incəliyə getdim ki, adından obyektin nə satdığını və ya hansı xidməti təqdim etdiyi anlaşılmayanda üzərinə klikləyərək ətraflı məlumat ala biləcəyim linklərə daxil olurdum. Nə fayda, de, bir nəticə hasil oldu? Xeyr. Müşk qoxusudu e bu, asanlıqla təslim ola bilməzdim.

Sonda mövzunu “Facebook” üzərindən müzakirəyə çıxardıqda kitabın azərbaycan dilinə tərcübəçisinin özündən soruşmaq qismət oldu, belə məlum oldu ki (əslində tam olaraq nə demək istədiyi mənə hələ də məlum deyil) o tərcümənin türk dilinə baxıb və orada yazılan "havadakı bakır kokusu vardı" cümləsini "havada mis qoxusu vardı" kimi tərcümə edib. Sonra da düşünüb ki, misin-metalın qoxusu ola bilməz, yenidən onu türk dilinə tərcümə edərək "misk gibi kokmak" bənzətməsi üzərindən "müşk qoxurdu" ifadəsi ilə uyğunlaşdırıb.

Bakır sözü azərbaycan dilinə çevrilib "mis" olub, amma misin qoxusu olmadığı üçün(!) yenidən türk dilinə çevrilib “misk” olub, sonda isə dilimizə müşk kimi tərcümə edilib. Elə türklər demiş “ne alaka?”.

Tərcümə edilərkən tərcüməçinin bütün bu kimi məsələlərdən nə qədər hali olmalı olduğunu və ya nə qədər dərindən araşdırmalı olduğunu bu sahənin mütəxəsisləri daha yaxşı bilər. İstənilən halda, həmin o yoldaşın da nəzərinə çatdırdım ki, metalın qoxusu var, sadəcə olaraq, o qoxunu duymağımız üçün qeyd etdiyim molekullar hansısa formada uçub havaya qarışmalıdırlar. Və ya nə iləsə başqa bir şeylə təmasa girərək üzə çıxmalıdırlar. Məsələn, insan dərisində olan yağlarla təmasa girən dəmir pullar, sürahilər və.s kimi.

“Uzun müddət həqiqət axtarışında yola çıxırsan son məntəqədə anlayırsan ki, bütün axtardıqların elə yolun başında idi. Bütün sualların cavabı o yol uzunu səninlə hərəkət edən, başının üzərində, yarığı olmayan göydə və ya üzərində möhkəm dağlar yerləşdirilmiş yerdə idi”.

Ekzüperinin uşaqlar üçün yazdığı bu hekayəni tam anlamaq üçün bir az da “böyüməliyik” və aşağıdakı ittihamları o qədər isabətlidir ki, bir az ciddiyə aldıqda adi bir müşk qoxusundan Bilbaoya, B612yə, metala, qana və ən ali həqiqətə səyahət edə bilirsən.

"Böyüklər rəqəmləri xoşlayır. Siz onlara yeni bir dostunuz haqqında danışsanız, onlar əsas məsələlər barədə sizi sorğu-suala tutmayacaqlar. Onlar sizdən heç vaxtsoruşmayacaqlar: "Dostunuzun səsinin ahəngi necədir? Hansı oyunları xoşlayır? Kəpənək kolleksiyası edirmi?"

Onlar sizdən soruşurlar: "Neçə yaşı var? Neçə qardaşı var? Çəkisi nəqədərdir? Atası nə qədər qazanır?"

Yalnız bu suallara cavab alandan sonra onu tanıdıqlarını deyəcəklər. Əgər böyüklərə desəniz: "Damında göyərçinlər, pəncərələrində ətirşah çiçəyi olanqırmızı kərpicdən tikilmiş qəşəng bir ev gördüm..." Onlar bu evi təsəvvürlərinə gətirə bilməyəcəklər.

Onlara demək lazımdır: "Yüz min franklıq ev gördüm". Onda böyüklər yerbəyerdən uca səslə deyəcəklər: "Nə qiyamət evdir!"

Siz onlara desəniz ki, "Sübut odur ki, balaca şahzadə yaşayıb, qəşəng oğlan olub, gülürdü, istəyirdi qoyunu olsun. Əgər o, qoyun istəyibsə, deməli yaşayıb". Belə desəniz, böyüklər çiyinlərini çəkəcək və sizinlə uşaq kimi rəftar edəcəklər. Amma onlara desəniz ki: "Balaca şahzadə asteroid B 612-dən gəlib, onda inanacaqlar, sorğu-sualdan sizin canınız qurtaracaq. Böyüklər bax belədir. Onlardan inciməyə dəyməz. Uşaqlar böyüklərə qarşı çox iltifatlı olmalıdır".(kulis.az)

loading...
"Dövlət ona dəstək olan, sahib çıxan düşüncəli vətəndaşın çiyinlərində güclü olur"
Koronavirus haqqında bildiyiniz hər şeyi unudacaqsınız - 2 metr sosial məsafə virusdan qorumur...
"Mənə heç nə olmaz" deyənlər oxusun - 20 yaşlı gənc koronavirusun qurbanı oldu...
Asiya qitəsinin ən təhlükəli ilanı tapıldı - Bir dəfə dişləməklə öldürür...
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
"Dedi ki, sağalmış ayağını gətir, bir də gətirsən, bir cib fındıq gətirərsən...”
Gündəm
“Qondarma rejimin bəzi “strukturları”nın Xankəndindən Şuşaya köçürülməsi ermənilərin növbəti təxribatıdır”
Cəmiyyət
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor...
Maraqlı
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
Cəmiyyət
"Ermənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər görürlər ki, bu xına o xınadan deyil”

Yazar
Seymur Verdizadə
Toyuq oğurlayana 4 il, uşaq zorlayana 1 il...
Seymur Əliyev
Siyasi cəsarət nümunəsi, Heydər Əliyev gedişi və beynəlxalq ifşa!
Sultan Laçın
“Rusiya Qarabağ savaşında birbaşa bizə qarşı olmasa da,  agenturası Ermənistana dəstək verəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
Boşandığı deyilən cütlükdən ilk açıqlama Kənandan gəldi: "Başını ağrıtma... "
Kafe-restoranlar, rayonlara gediş-gəlişlə bağlı qərar qəbul edilir - Operativ Qərargah
Aybəniz Haşımovanın köməkçisi Aynişanla bağlı yayılan söz-söhbətə aydınlıq gətirmədi...
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"
Lukaşenko ailə üzvlərini Türkiyəyə qaçırtdı?..- GƏRGİNLİK ARTIR!..
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247