Xəbər lenti
10/08/2020 [00:38]:
“Qarabağ” “Sileks”i keçsə… - Potensial rəqibləri AÇIQLANDI
10/08/2020 [00:31]:
Bu şəxslər rayonlara gedib-gələ biləcək
10/08/2020 [00:30]:
Bir sıra sahələrdə işçi sayı məhdudiyyətləri ləğv olundu
09/08/2020 [23:48]:
Türkiyə ekskavator buraxdı - Ərdoğan sükan arxasında - VİDEO
09/08/2020 [23:40]:
Azərbaycanda zəlzələ oldu
09/08/2020 [23:34]:
Türkiyədə koronavirusa yoluxanların sayı 240,8 mini ötdü
09/08/2020 [23:12]:
Yevlaxda gənc Kür çayında boğulub
09/08/2020 [23:02]:
"Müdafiə Nazirliyində onunla bir yerdə uzun illər çiyin-çiyinə xidmət etdiyimdən qürur duyuram"
09/08/2020 [22:59]:
"Əminik ki, Kəlbəcər adını uca tutduğunuz kimi bizi doğma torpaqlarımıza qovuşduracaqsınız"
09/08/2020 [22:55]:
Ekstrasens Kaşpirovski Putinə müraciət etdi: “Bill Qeytsin planıdır, çox sayda adam öləcək...”
09/08/2020 [22:39]:
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
09/08/2020 [22:34]:
Bu da Sevdanın toy - Fotosessiyası
09/08/2020 [22:18]:
İcra başçısının müavinini avtomobil vurdu
09/08/2020 [22:14]:
"Elçibəy mənə xüsusi tapşırmışdı ki, kontraktdakı payların bölünməsində 2 şirkətin razı qalmasına çalışım"
09/08/2020 [22:04]:
Madəm, vətən xaini idim, nəyə görə bu çirkin iftiranı 4 il sonra əleyhimə irəli sürdülər..?!"
09/08/2020 [21:59]:
Güləşçilərə bəd xəbər: İki Avropa çempionatı ləğv olundu
09/08/2020 [21:55]:
İsraildə Azərbaycana dəstək aksiyası keçirilib - YENİLƏNİB
09/08/2020 [21:12]:
Lukaşenko seçkilərdə qalib gəlib - "Exit poll"
09/08/2020 [20:09]:
Sabahdan Rusiyadan Türkiyənin turizm mərkəzlərinə aviareyslər başlayır
09/08/2020 [20:05]:
Livan üzərində beynəlxalq çəkişmə güclənir - Ölkə proksi müharibənin bir addımlığındadır
09/08/2020 [19:55]:
Belarus seçki məntəqələrində görünməmiş növbələr: “Həbslərə hazırıq, səsimizi oğurlaya bilməyəcəklər”
09/08/2020 [19:50]:
«Dağlıq Qarabağ» problemində istifadə olunmuş beynəlxalq prinsiplər...
09/08/2020 [19:16]:
Zabit Səmədov prezident seçkilərində Lukaşenkonu dəstəkləyir
09/08/2020 [18:46]:
Dənizdə polislərlə gənclər arasında kütləvi dava - VİDEO
09/08/2020 [18:32]:
Bakıda huşsuz vəziyyətdə köməksiz qalan şəxs xilas edildi
09/08/2020 [18:30]:
BŞİH paytaxtdakı bütün çimərliklərə baxış keçirib
09/08/2020 [18:20]:
Livanda daha bir nazir istefa verdi
09/08/2020 [18:03]:
İstanbulda avtobus qəzasında 5 nəfər ölüb, 25 nəfər yaralanıb
09/08/2020 [17:58]:
"Biz bunlara söykənərək İrəvanın və digər ərazilərin Azərbaycana geri qaytarılmasını istəyirik"
09/08/2020 [17:29]:
“Sevgilisini dəfn etmiş bir qadınam”
09/08/2020 [17:08]:
"Bu mənim şəxsi həyatımdır, necə istəyirəm yaşayıram, başqası mənim nə vecimə..."
09/08/2020 [16:59]:
Əfqanıstanın paytaxtında güclü partlayış
09/08/2020 [16:54]:
Azərbaycan Ordusunda andiçmə mərasimi keçirilib - FOTO
09/08/2020 [16:46]:
“İndi nə edək ki, Prezidentin taleyinə də gəlib bu nimdaş kadrlar düşüb..?”
09/08/2020 [16:34]:
"Hamıya sübut etdim ki, boşanmış rəqqasə də ayaqüstə durar, sınmadan övladını böyüdər..."
09/08/2020 [16:25]:
Belarusda seçki baş tutmuş elan olundu: Lukaşenko iğtişaşlardan danışdı, medianı hədələdi
09/08/2020 [16:21]:
Braziliyada matəm elan edildi
09/08/2020 [16:10]:
Məşhur aktrisa 101 yaşında vəfat etdi
09/08/2020 [16:04]:
"ABŞ hamıdan güclü olması ilə kifayətlənməməlidir, o, dünyanın ən ədalətli dövləti olmalıdır"
09/08/2020 [15:58]:
Al qanımla çiçək bitər, ləçəkləri poladdan... - Musa Yaqubdan Şəhid generalımıza ithaf
09/08/2020 [15:57]:
"Gözəl qadın deyiləm..." - Roza Zərgərli
09/08/2020 [15:52]:
“Sileks”in baş məşqçisi: “Qarabağ” qarşılaşmanın aşkar favoritidir"
09/08/2020 [15:33]:
“TurAZ Qartalı - 2020” təlimləri helikopterlərin iştirakı ilə davam edir - VİDEO
09/08/2020 [15:30]:
Qurban Qurbanov ÇL-də püşkatmanın nəticələrini dəyərləndirdi
09/08/2020 [15:26]:
Belarusda prezident seçkiləri baş tutub - Belarus MSK
09/08/2020 [15:18]:
Abituriyentlər “İmtahana buraxılış vərəqəsi”ni çap edə bilərlər - DİM
09/08/2020 [15:17]:
Qohumları ilə mübahisə edən kişi eyvandan yıxıldı - VİDEO
09/08/2020 [15:03]:
Bill Geyts “TikTok” anlaşmasını “içi zəhər dolu stəkana” bənzətdi
09/08/2020 [14:33]:
Putindən 5 səhifəlik məktub aldım - Lukaşenko
09/08/2020 [14:31]:
Partlayışdan sonra Livanda ilk istefa - Yeni gəlişmə
09/08/2020 [14:28]:
“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasında rəqibi bəlli olub
09/08/2020 [14:23]:
İran-İraq sərhədində zəlzələ oldu
09/08/2020 [14:20]:
Karantinin daha da yumşaldılması yoluxmanı artıra bilərmi?
09/08/2020 [14:00]:
Rasim Balayevin 72 yaşı tamam oldu - FOTOLAR
09/08/2020 [13:56]:
Bill Qeyts koronavirusun bitəcəyi tarixi açıqladı
09/08/2020 [13:51]:
Azərbaycanda bir gündə 308 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 87 nəfər yoluxub, 2 nəfər vəfat edib
09/08/2020 [13:49]:
Belarusda xaos olmayacaq - Lukaşenko
09/08/2020 [13:48]:
“Rusiya Trampın, Çin isə Co Baydenin prezident olmasını istəyir” - ABŞ kəşfiyyatı
09/08/2020 [13:46]:
Düşmən Xankəndidən Qırmızı Bazara gedən  strateji yolu asfaltlamağa başladı...- FOTO
09/08/2020 [13:13]:
Dubayda yaşayan azərbaycanlı model izləyicilərini heyran qoydu - VİDEO
09/08/2020 [13:09]:
Toysuz qalan meyxanaçı dəllallığa girişdi
09/08/2020 [13:07]:
Lukaşenko prezident seçkilərində səs verdi
09/08/2020 [12:42]:
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
09/08/2020 [12:24]:
ABŞ-da prezidentliyə namizədi yarasa dişlədi
09/08/2020 [12:23]:
Azərbaycan-Türkiyə birgə taktiki təlimlərin birinci mərhələsinə xüsusi təyinatlı bölmələr cəlb edilib - VİDEO
09/08/2020 [11:56]:
Ermənistanda koronavirusa yoluxan daha 6 nəfər ölüb
09/08/2020 [11:54]:
Namizədlərin səviyyəsi eyni deyil – Belarus
09/08/2020 [11:39]:
Azərbaycanda ər arvadını amansızlıqla qətlə yetirdi
09/08/2020 [11:24]:
Müdafiə nazirinin keçmiş müavini dünyasını dəyişdi...
09/08/2020 [11:16]:
Məşhur professordan Qazilərimizlə bağlı I vitse-prezidentə müraciət: "Vətəndən uzaqda olsam da..."
09/08/2020 [11:13]:
48 yaşlı kişi yaşadığı evdə intihar etdi
09/08/2020 [10:54]:
400 minlik toyu ilə gündəmə gələn sabiq azərbaycanlı məmurun qızı BOŞANDI...
09/08/2020 [10:39]:
Koreya hücum planlaşdırır? - 5 müharibə ssenarisi
09/08/2020 [10:35]:
Belarusda kritik seçki başladı - Svetlana Tixanovskaya video-müraciət yaydı: “Necə yəni ölkəni kimsəyə vermərik?”
09/08/2020 [10:31]:
Sumqayıtda Xalq artistinin qardaşı döyülüb - FOTO
09/08/2020 [10:27]:
İqtisadçı professor Azərbaycanı Sinqapurla müqayisə etdi... - ACI REALLIQ
09/08/2020 [10:24]:
Ağalar Vəliyev Goranboyluları rayonun yaradılmasının 90 illiyi münasibətilə təbrik etdi
09/08/2020 [10:19]:
Bakıda sərnişin avtobusları üçün zolaqların təşkili barədə təklif hazırlanıb, 5 əlavə ekspress xətt istifadəyə veriləcək
09/08/2020 [10:17]:
Tovuzdakı qətllə bağlı cinayət işi başladı
09/08/2020 [10:15]:
Gürcüstanda Axalkalaki hadisələri ilə bağlı istintaq başladı
Bütün arxiv bir sırada
10/07/2020 [15:23] - Siyasət - ( 1250 dəfə baxılıb)

Şeyxin elmi platforması nələrə qarşı sipərdir?



QMİ Sədrinin mövqeyindəki ardıcıllıq kənar güclərə fürsət vermir 

Bəşər tarixində dövlətlər mövcud olandan bəri dinə ictimai-siyasi münasibətlərin, insanların yönləndirilməsi  üçün mühüm rıçaq kimi baxılıb. 
Qədim dövrlərdə, orta əsrlərdə inanc bayrağını qaldırıb ərazi müharibələri, işğalçı yürüşlər təşkil edənlər tarixin yaddaşında izini saxlayıb. Səlib müharibələrindən tutmuş müsəlman dünyasındakı məzhəb əsasında aparılan hərbi münqişələrə qədər olan bütöv bir dövran bu faktorun necə hərəkətverici olduğunu dəfələrlə subut edib. 
Çağdaş dövrümüzdə dini faktordan istifadə edib böyük geopolitik davalar aparan qüvvələr daha modern amilə fokuslanıblar: İndi bu siyasətin hədəfində siyasi və iqtisadi maraqları olduğu dövlətin ictimai rəyində söz sahibi olmaq istəyi durur! Bunun üçün insan ruhunun saf və humanist hissini ehtiva edən dini etiqadı imtahan meydanına çeviriblər. Bu platformaya “düzgün ilahi həqiqətlər” iddiası ilə müdaxilələr aktuallaşıb.
Dünyanı başına götürmüş qondarma “mədəniyyətlərarası toqquşma”nəzəriyyəsinin ardıcılları dini dözümsüzlük tezislərini geopolitik savaş prioritetlərinə müncər edərək qanlı dava meydanlarını idarə edirlər.  Bu gün dünyada dindən qarşıdurma faktoru kimi istifadə etmək xaos, işğal üçün əsas arqumentə çevilirb. Müqəddəs Quranın “bir-birinizi tanıyasınız deyə sizi qövmlərə ayırdım” mesajını iblisanə niyyətli “din strateqləri” görməzdən gəlməyə üstünlük verirlər.  Süni din savaşları bu gün Yəməndə böyük fəlakətin indikatoruna çevrilib, Fələstində on illərdir davam edən etimadsızlıq və qarşıdurmanı idarə edən mühüm elementə dönüb. 
Ölkələrin daxilində parçalanma salmaq üçün də bu faktordan yararlanırlar. Türkiyədə FETÖ faktoru, Ukrayna və Rusiya arasında kilsə qarşıdurması neo-müstəmləkəçilik siyasətinin davranışları kimi özünü büruzə verir. 
Dünyada geopolitik güclərin MDB məkanına getdikcə artan marağını və diqqətini izləmək mümkündür. Postsovet məkanında nufuz mübarizəsi bir sıra hallarda burada özünün xoşagəlməz siyasi konyukturasını da nümayiş etdirir. Şərqlə Avropa arasında mühüm qovşaq olan Azərbaycanın bölgədə tutduğu yer dünya güclərinin maraqlar mübarizəsinin getdiyi məkandır.  
Yuxarıda qeyd etdiyimiz problemlər Azərbaycanın da xüsusi münasibətini tələb edir. Ölkəmizdə dini harmoniya min illik tarixə söykənir. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi və dövlət siyasəti olaraq yürtütdüyü mulkulturalizm və dini dözümlülük burada yaşayan xalq üçün yad ideyalar deyil. Lakin kənardan bura idxal olunmaq istəyən “yad dini həqiqətlər” bu tolerantlıq mühitinin dağıdılmasına yönəlik siyasi mesajı daşıyır. Bunun qarşısının alınmasında Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin və onun rəhbəri Allahşükür Paşazadənin  fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət daşıyır. 
Qeyd etmək lazımdır ki,  QMİ sədrinin savadlı və geniş dünya görüşünə malik olması bir çox hallarda ölkədə proseslərin böhranlı vəziyyətdən çıxmasına böyük kömək edib. İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, QMİ sədri dünyada islam vəhdətinin yaradılmasının açıq və qızğın tərəfdarı kimi tanınıb. Məzhəb və din qarşıdurmasının qəti əleyhdarı olan A.Paşazadənin bu yöndə fəaliyyəti ardıcıl olub. Şeyxülislam dünyəvi elmin fundamental məsələlərinin dinlə heç bir ziddiyyət təşkil etmədiyini hələ 30 il əvvəl müdafiə etdiyi doktorluq işində və kitablarında əks etdirib.    
Şeyxülislamın elmi fəaliyyətinin əsasını təşkil edən, redaktoru mərhum akademik Ziya Bünyadov olan   “Qafqazda İslam” kitabı bu baxımdan fundamental nəşrlərdən sayılır. Kitabda elmlə dinin vəhdəti məsələsinə xüsusi ilə toxunulur.
Öz əsərində tarix elmləri doktoru olan Allahşükür Paşazadə islam və elmin bir-birini inkar etmədiyini müxtəlif faktlarla və müqəddəs kitabdakı ayələrlə göstərir. Şeyxülislam yazır ki, müasir cəmiyyətin inkişaf meylləri elm ilə dinin “qətiyyən uyuşmazlığı” barədə geniş rəvac tapmış yanlış fikrin əsassızlığını subut edir: “Din ilə elm arasında əzəli və əsla aradan qaldırılması mümkün olmayan ziddiyətlərin mövcudluğu barədə fikirlərlə razılaşmaq olmaz. İnsanı Allaha itaət etməyə çağıran islam eyni zamanda ona düşünməyi, dərk etməyi vacib buyurub”.
 Görkəmli alim, akademik Ziya Bünyadov “Qafqazda İslam” əsəri barədə yazdığı rəyində qeyd edib ki, hər şeydən əvvəl fəlsəfi ümumiləşdirmələr aparılıb: “Şeyx sübut edib ki, İslam Qafqazda və başqa regionlarda hərbi-iqtisadi işğal nəticəsində deyil, öz mədəni qüdrəti, mənəviyyat yaratma imkanları sayəsində yayılıb”.
Tarix elmləri doktoru mərhum Seyidağa Onullahinin “Qafqazda İslam” kitabına yazdığı opponent rəyində Şeyxülislamın təhrifə yol vermədən İslam dininin mahiyyətini olduğu kimi açdığını qeyd edib: “Şərh və təhlil etmək üçün tədqiqatçıdan İslam dinini dərindən bilmək, dünyəvi elmlərə yiyələnmək, təbiət və cəmiyyətdə baş vermiş hadisələr və bu hadisələrə İslam dininin qüvvətli təsirini dərindən dərk etmək bacarığı və məharəti tələb olunur. Həmin tələb olunan şərtlər, bütövlükdə, görkəmli din və ictimai xadimi Hacı Allahşükür Paşazadənin bu əsərində mövcuddur” –deyə S.Onullahi yazıb. 

Göründüyü kimi QMİ sədrinin elmi yanaşama metodu ənənəvi qaraguruh və “saf din” yaymağa cəhd edənlərə qarşı güclü platformadır. Bu bazaya söykənərək QMİ sədrinin apardığı ardıcıl fəaliyyət ölkəmizə qarşı aparılan ən müxtəlif avantura və məzhəb “səlibçiləri”nin mövqelərini sarsıdır. 
Belə mövqe zaman-zaman A.Paşazadənin ictimai xadim kimi din və dövlət siyasətinin ayırıcı və birləşdirici xətlərini müəyyən etməyə, ən müxtəlif təxribatların qarşısının alınmasında kömək edib. 
1990-cı ilin yanvarında sovet rəhbərliyinin Şeyxülislama siyasi böhran girdabına düşmüş Azərbaycanda hakimiyyəti götürəcəyi təqdirdə ordunun şəhərə girməyəcəyi barədə avantürist təklifinə QMİ sədrinin sərt davranışı bu ardıcıllığın bariz nümunəsi sayıla bilər. Ermənistanın Qarabağa olan ərazi iddialarına “dini müharibə” donu geydirmək cəhdini darmadağın edən A.Paşazadə bu dava üçün xristian həmrəyliyini əldə etməyə çalışan erməni hiyləgərliyini yerindəcə faş etdi. 
QMİ sədri bütün fəaliyyətində dinin siyasətə alət edilməsinin qəti əleyhdarı olub. 

Azərbaycanda digər dini konfessiya rəhbərlərinin 1990-cı ildə Şəhidlərin dəfnində birgə iştirakı buna bariz numunə oldu.
Onun bu mövqeyi müsəlman dövlətləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və A.Paşazadə nufuzulu din xadimi olaraq etimad gətirib. 
Ötən il Bakıda səfərdə olan Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Şura Məclisinin deputatı nufuzlu “Ər Riyad” qəzetində səfər təəssüratlarını danışarkən Azərbaycandakı dini tolerantlığdan təəccübünü gizlətməmişdi: "Bakının məscidlərində sünnü və şiə məzhəblərinin mənsubları heyrət doğuracaq şəkildə bir yerdə namaz qılırdılar”-deyə qəzet yazmışdı.
QMİ sədrinin müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyə və vəhdətə çağırışı Səudiyyə Ərəbistanı, İran, Misir kimi dini hövzə sayılan dövlətlərin rəhbərləri tərəfindən müsbət qarşılanıb. 
Təsadüfi deyil ki, ötən il  Misirin paytaxtı Qahirədə keçirilmiş İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının konfransıda İslam dünyasına xüsusi töhfələri vermiş beş görkəmli müsəlmanın siyahısında Allahşükür Paşazadənin də adı var idi.

A.Paşazadənin digər səmavi dinlərə olan hörməti və əməkdaşlığı bir müsəlman din rəhbəri üçün ciddi mesajı sayıla bilər. Rusiya Pravoslav Kilsəsinin rəhbəri, Patriarx Kiril, Roma Papası Fransisik, və digər konfessiya liderləri ilə xoş və etimada söykənən dostluq münasibətləri çoxkonfessiyalı Azərbaycanda dini dözümlülük və harmoniyanın saxlanmasında öz böyük töhfələrini verib. 
Bu mövqe eyni zamanda heç bir tərəfə ölkəmizdə üstün olmağa imkan verməyib.
Belə etimad QMİ-yə xarici ölkələrdə - İspaniyada, Almaniyada, Avstriyada, Maltada tolerantlıq prinsiplərini müdafiə edən uğurlu beynəlxalq konfranslarını keçirməyə imkan verib. Bunların içində ötən il Bakıda keçirilmiş Dini liderlərin sammiti xüsusi yaddaqalan oldu. 
Dini dözümsüzlük zəmnində zorakılıqların qarşısının alımmasında dini liderlərin rolu danılmazdır. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi və onun rəhbəri Azərbaycanda  cəmiyyət arasında harmoniyanın qorunmasında, siyasi proseslərin böhranlı vaxtlarında  mənəvi dəstəyi və bəzən proseslərin önünə çıxması ilə ictimai- siyasi sabitliyi qoruyan ciddi amil kimi çıxış edib.  
Vaxtaşırı ona olan hucumların kökündə də tutduğu belə ardıcıl mövqeyi dayanır.
Bu baxımdan şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Azərbaycan dövlətinin prioritetlərini dünya trendlərinə bağlayan nufuzulu din xadimi olmaqla bu prosesə öz böyük töhfələrini verir.  

“Analitik” Təhlil Mərkəzi 

loading...
"Bir icra başçısının məhkəmə qərarını saymaması Azərbaycan dövlətinə qarşı hörmətsizlikdir"
Beyrutdakı partlayışın daha bir görüntüsü yayıldı - VİDEO
Romantik evlilik təklifi evi kül etdi - FOTOLAR
Maskasız müştəri ona xəbərdarlıq edən qadına yumruq atdı - VİDEO
Burunsuz doğulan oğlağı "Tanrı" olaraq qəbul etdilər - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Müsahibə
"Elçibəy mənə xüsusi tapşırmışdı ki, kontraktdakı payların bölünməsində 2 şirkətin razı qalmasına çalışım"
Cəmiyyət
"Biz bunlara söykənərək İrəvanın və digər ərazilərin Azərbaycana geri qaytarılmasını istəyirik"
Cəmiyyət
Al qanımla çiçək bitər, ləçəkləri poladdan... - Musa Yaqubdan Şəhid generalımıza ithaf
Cəmiyyət
Səngərdə Vaqifin şeirlərini oxudu, məşhur filmə onun əvəzinə erməni aktyoru çəkdilər...
Cəmiyyət
“Lənkəranskini o biri dünyaya göndərdim” deyən “qanuni oğru” 8 il tez azadlığa buraxıldı - FOTO

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Həftənin ən çox oxunanları
Gürcüstan Rusiyadan Ermənistana göndərilən partlayıcı dolu yük maşınlarını saxladı...
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
İranda haqqında deyirlər: "Professor İsmayılovu Rusiyadan bizə Allah göndərib..."
“Onlar burunlarını hər yerə soxurlar – Qafqaza da, Orta Asiyaya da, Ukraynaya da...”
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
Bakıda özəl klinikada dəhşət: Qarabağ əlilini səhv müalicə ilə bu hala saldılar və...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247