Xəbər lenti
14/08/2020 [18:27]:
“Müdafiə haqqında qanunda Baş Qərargah rəisinin vəzifə və səlahiyyətləri göstərilməyib...”
14/08/2020 [18:18]:
Azərbaycanda qızıl və gümüş hasilatının həcmi açıqlanıb
14/08/2020 [18:15]:
“Qalatasaray” klubunun futbolçuları COVID-19-a yoluxub
14/08/2020 [18:10]:
İsrail mediası yəhudilərin Azərbaycanla həmrəy olmasından bəhs edib
14/08/2020 [18:04]:
Ermənilərin Gəncəni vuracağı hədələri ilə bağlı nazirlikdən SƏRT REAKSİYA
14/08/2020 [17:47]:
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
14/08/2020 [17:35]:
Nazir yüksək vəzifəli şəxsi işdən çıxardı
14/08/2020 [17:31]:
Azərbaycanda son sutkada 221 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 103 nəfər yoluxub, 4 nəfər vəfat edib
14/08/2020 [17:25]:
Vahid Əhmədov növbəti qəbulunu onlayn şəkildə keçirdi -FOTOLAR
14/08/2020 [17:18]:
Polisdən vətəndaşlara Məhərrəm ayı və Aşura günü XƏBƏRDARLIĞI
14/08/2020 [17:14]:
“Ümumi ictimai rəyin öyrənilməsinin təhsildə aşkarlıq, şəffaflıq, demokratiklik..."
14/08/2020 [17:08]:
Rusiya 400 ton silah çatdırdı, ermənilər isə yenə Moskvadan narazıdır - FOTO
14/08/2020 [17:02]:
“Azərbaycanla İsrailin münasibətləri möhkəm, dayanıqlı və perspektivlidir” - Mikayıl Cabbarov
14/08/2020 [16:56]:
“Bu hadisə zorlama kimi qəbul olunmalıdır” – Azərbaycanı silkələyən olay…
14/08/2020 [16:53]:
Uşaqpulu qərarı gəlir: məbləği nə qədər olacaq?
14/08/2020 [16:48]:
Belarusda saxlanılan iki min etirazçı azad edildi
14/08/2020 [16:37]:
DİN 15 kq-dan artıq narkotik vasitəni dövriyyədən çıxarıb - FOTO
14/08/2020 [16:35]:
Azərbaycanla Aİ arasında təhsil sahəsində əlaqələrin vəziyyəti müzakirə edilib
14/08/2020 [16:05]:
13 erməni öldü, 300-dən çoxu yaralandı - RƏSMİ
14/08/2020 [16:03]:
Tələbələrin bir ali məktəbdən digərinə köçürülmə qaydası açıqlanıb
14/08/2020 [15:59]:
Kafe-restoranlar, rayonlara gediş-gəlişlə bağlı qərar qəbul edilir - Operativ Qərargah
14/08/2020 [15:56]:
“BƏƏ-dəki səfirimiz geri çağırıla bilər” - Ərdoğan
14/08/2020 [15:54]:
Avqustun 17-dən tələbələrin köçürülməsinə başlanılır
14/08/2020 [15:52]:
"Bu cür həssas məqamlara aydınlıq gətirilməsinə təşəbbüs göstərmək Azərbaycanın haqqı, hüququdur"
14/08/2020 [15:49]:
"Xalqın rəyini nəzərə almayan liderin nə ilə üzləşəcəyini hər kəs görür"
14/08/2020 [15:21]:
“Qondarma rejimin bəzi “strukturları”nın Xankəndindən Şuşaya köçürülməsi ermənilərin növbəti təxribatıdır”
14/08/2020 [15:21]:
Böyük Britaniya 90 milyon doza həcmində COVID-19 peyvəndi sifariş etdi
14/08/2020 [15:20]:
Elmar Məmmədyarovdan ölkədən çıxışı ilə bağlı açıqlama -"Getməyə yerim yoxdur"
14/08/2020 [15:18]:
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
14/08/2020 [15:12]:
Koronavirusun qeyri-standart simptomları açıqlandı
14/08/2020 [15:11]:
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
14/08/2020 [15:10]:
Elmar Məmmədyarovun ölkədən çıxışına “stop” qoyulub?
14/08/2020 [14:35]:
"Hazırkı Türkiyənin “Kızıl ordunu karşıma alamam” deyən Dəmirəl Türkiyəsindən fərqi budur"
14/08/2020 [14:24]:
Putin Livandakı səfiri dəyişdirdi
14/08/2020 [14:22]:
1 nəfərin hərarəti yüksək olduğuna görə imtahana buraxılmayıb - DİM
14/08/2020 [14:21]:
"Ermənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər görürlər ki, bu xına o xınadan deyil”
14/08/2020 [14:19]:
Növbəti qəbul imtahanlarının cədvəli açıqlandı
14/08/2020 [14:16]:
“Azərbaycanın etirazı Rusiyanın Ermənistanla bağlı siyasətini çətin ki, dəyişsin, amma...”
14/08/2020 [14:06]:
Vasitəçi işğalçını silahlandırmalıdırmı?
14/08/2020 [14:04]:
"Azərbaycan artıq Rusiya ilə münasibətlərdə yaranmış problemləri gizlətmək istəmir"
14/08/2020 [14:02]:
Nikol Paşinyan Tovuz döyüşləri və Xocalı soyqırımı barədə danışdı
14/08/2020 [13:51]:
"Bandotdel"dən əməliyyat: Silahlar ələ keçirildi
14/08/2020 [13:49]:
Vətəndaşların ədliyyə fəaliyyəti ilə bağlı videoqəbulu keçirilib
14/08/2020 [13:48]:
Azərbaycanda təhsil haqqı artırıldı - SİYAHI
14/08/2020 [13:33]:
Alimlər aqressiyanın öhdəsindən gəlməyin yollarını müəyyənləşdiriblər
14/08/2020 [13:32]:
"Neftçi"nin legioneri: "Meydanda can qoymağa hazıram"
14/08/2020 [13:32]:
Belarus hərbi təyyarəsi Moskva və Novosibirskə uçub geri döndü...- MÜƏMMA
14/08/2020 [13:31]:
"Bu gün dünyanın ən xoşbəxt insanı mənəm" - Naqelsmann
14/08/2020 [13:29]:
Biletsiz sərnişini təyyarədən yerə atdılar - VİDEO
14/08/2020 [13:25]:
Fransa sərt karantinə qayıdır: Paris “qırmızı zona” elan edildi
14/08/2020 [13:23]:
"Arsenal" braziliyalı futbolçunun keçidini açıqladı
14/08/2020 [13:21]:
Son 6 ayda qeyri-rəsmi yaşayan 454 cütlük nikaha girib
14/08/2020 [13:20]:
Həbib Nurməhəmmədov karyerasını başa vurmağı düşünüb
14/08/2020 [13:19]:
Xidmət rəisi: "Soyad sonluğuna “bəyli”, "xanlı" əlavə etmək qanunsuzdur"
14/08/2020 [13:18]:
Xidmət rəisi: “Uşaqlara “Fındıq”, “Kələm” kimi adlar qoyulurdu”
14/08/2020 [13:18]:
“Rusiyanı Minsk qrupundan uzaqlaşdırmağa gücümüz çatmaz, odur ki...”
14/08/2020 [13:17]:
Azərbaycanda 104 qeydiyyat şöbəsi və nikah evi fəaliyyət göstərir
14/08/2020 [13:16]:
BDU-nun Rus Mərkəzi “Abay Kunanbayev-175” adlı onlayn görüş keçirib
14/08/2020 [12:44]:
MİQ imtahanlarında 47 minə yaxın namizəd iştirak edəcək
14/08/2020 [12:40]:
Sumqayıt Reabilitasiya Mərkəzi gələn ay istifadəyə veriləcək
14/08/2020 [12:36]:
Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması qondarma rejimin “strukturlarının” Xankəndindən Şuşaya köçürülməsinə münasibət bildirib
14/08/2020 [12:35]:
Təranə: “Həyatımdakı şəxs məni maddi cəhətdən təmin edir”
14/08/2020 [12:06]:
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 814 nəfərə çatdı
14/08/2020 [12:03]:
“Müşavir təyin edilmişəm, yenə o işləri kurasiya edəcəm...”
14/08/2020 [12:02]:
Əli Abbasov Ramiz Mehdiyevin müşaviri təyin olundu
14/08/2020 [12:00]:
“Bu, elə "erməni dəyirmanı"na su tökmək kimi bir şeydir”
14/08/2020 [11:50]:
Qərbi Azərbaycana (Ermənistana) Qayıdış Birliyi bəyanat yaydı
14/08/2020 [11:50]:
“Mənə elə gəlir ki, insan olan şəxs dünyaya əmin-amanlıq, xoşbəxtlik arzulayar...”
14/08/2020 [11:44]:
Azərbaycanda İrandan gələn əcnəbinin bel çantasında narkotik tapıldı
14/08/2020 [11:43]:
Rayonlara gediş-gəliş açılırmı?
14/08/2020 [11:34]:
Pandemiyadan zərər çəkən fərdi sahibkara 12,3 mln. manatdan çox maliyyə dəstəyi göstərilib
14/08/2020 [11:32]:
Böyüklərin uşaqpulu problemi - yeni gəlişmələr
14/08/2020 [11:29]:
Mingəçevirdə gizli restoran işlədən şəxs 3 100 manat cərimələndi
14/08/2020 [11:24]:
Dünya çempionları Azərbaycanda idman məktəbi açmaq istəyirlər
14/08/2020 [11:23]:
Ramiz Mehdiyev Əli Abbasovu işdən azad etdi
14/08/2020 [11:21]:
Binəqədidəki müəmmalı ölümlə bağlı rəsmi açıqlama
14/08/2020 [11:19]:
Vyetnam Rusiyadan koronavirus vaksini alacaq
14/08/2020 [11:14]:
XİN: Azərbaycanla Pakistan güclü dostluq münasibətləri ilə bir-birinə bağlıdır
14/08/2020 [11:12]:
Azərbaycanda “Wi-Fi” şəbəkələrində yaranan problemlərin səbəbi açıqladı
14/08/2020 [11:11]:
“Əgər dünya bir dövlət olsaydı, sənayeni almanlar, ordunu türklər, fahişəliyi isə fransızlar idarə etməliydi...”
Bütün arxiv bir sırada
16/07/2020 [17:26] - Cəmiyyət - ( 1075 dəfə baxılıb)

Nazirlik şəxsi Wi-fi şəbəkəsinə hücumlar barədə xəbərdarlıq etdi



Son günlər ölkəmizdə istifadəçilərin şəxsi Wi-fi şəbəkəsini, şəbəkə qurğularını - router və ya modemləri hədəf alan kiberhücumlar baş verir.

Bu barədə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin açıqlamasında bildirilir. 

Məlumatda həmçinin deyilir ki, router, şəbəkə və internetdəki cihazlar arasında məlumat ötürülməsini təşkil edən şəbəkə cihazıdır. Odur ki, router (və ya modem) internetə qoşulan cihazlara hücumların edilməsi, eləcə də onlardan müdafiənin ilk pilləsini təşkil edir. Routerə kənar müdaxilə olarsa, üçüncü tərəflər şəbəkədə yoluxan digər cihazları müəyyən edə, daxili  şəbəkənin xəritəsini çıxara, istifadəçi adı və parolları ələ keçirə, əməliyyat sistemlərinə və konfiqurasiyalara dəyişiklik edə, şəbəkəyə qulaq asa və trafiki yoluxmuş  saytlara/serverlərə yönləndirə bilər.

Bir sıra hallar cihazınızın yoluxduğunun göstərici ola bilər:

Router və ya modeminiz düzgün işləməməsi, şəbəkənizdə xarici İP-lərin çıxması, məlumatlarınızın deşifrlənməsi üçün pul tələb edən (“Ransomware”) mesajların alınması, cihazınızda “pop-up” menyular şəklində saxta antivirüs bildirişlərin (“Kompüteriniz ziyanverici ilə yoluxub! Antivirus proqamı yükləmək üçün keçid edin və s”) gəlməsi bu əlamətlər sırasındadır.

Həmçinin sistemin işi zəifləyibsə, icazəniz olmadan proqram təminatı quraşdırılmaları baş verirsə və ya cihaz yanıb-sönürsə, kursor öz-özünə hərəkət edirsə, tanıdığınız şəxslərə xəbəriniz olmadan adınızdan mesajlar göndərilirsə, parametrlərdə və konfiqurasiyalarda naməlum dəyişikliklər baş verirsə, brauzer sizi tanımadığınız səhifələrə yönləndirirsə, brauzerdə çoxlu bilinməyən panel və ya pəncərələr açılırsa və s., zərəri minimallaşdırmaq üçün ilkin atılmalı addımlar da bu qəbildəndir. Nazirlik tövsiyə edir ki, bu zaman dərhal internet bağlantısını kəslməli (router və ya modemi söndürün) və bütün yoluxmuş cihazları şəbəkədən ayrılmalıdır.

Məlumatların bulud yaddaşına və ya xarici yaddaş qurğularına nüsxələnməsi tələb olunur. Həmçinin virüslar üçün cihazları skan edilməsi, yoluxmuş cihazlarda bütün xidmətlərdən və hesablardan çıxış edilməsi və parolları dəyişməsi, kompüteri “safe mode”da yenidən işə salıb, zərərli proqramları təmizləmək, routeri sıfırlayıb, ehtiyac olarsa əməliyyat sistemlərini yenidən yükləmək, zərərli proqramları təmizlədikdən sonra təkrar skan etmək tələb olunur.

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti istifadəçilərə Wi-Fi şəbəkəsində aşağıdakı sazlanlanmaların aparılmasını tövsiyə edir.

Aşağıdakı sazlamaları etmək üçün ilk öncə brauzerdə İP ünvan daxil edilməklə (adətən 192.168.1.1 və ya 192.168.0.1 və ya tplinkwifi.net) routerin idarəetmə panelinə daxil olmaq lazımdır. Bu zaman sizdən istifadəçi adı və parol istəniləcək. Bu məlumatlar router və ya modemin istifadə təlimatından və ya istehsalçı və modelə görə internetdə axtarış edilməklə əldə edilə bilər. 

 “Wi-Fi” şəbəkəsi ən son şifrləmə standarlarından (“WPA2” və ya “WPA3”) istifadə edilməklə şifrlənməlidir. Bu zaman güclü parol (böyük və kiçik hərflər, rəqəm və simvolların kombinasiyasından ibarət 10-12 simvol uzunluğunda) seçilməlidir.

“Wi-Fi” şəbəkə adında (yəni SSID) hər hansı müəyyənləşdirici məlumatlar (ad, ünvan, telefon nömrəsi və s.) istifadə olunmamalıdır. Hər  routerin özünə uyğun zəiflikləri olduğunu və bunların xakerlərə məlum olduğunu nəzərə alaraq standart şəbəkə adlarından istifadə etmək olmaz.

Router və modemlərə susmaya görə standart istifadəçi adı və parolları (çox zaman admin-admin)  təyin olunur. Bu parollar modelə və istehsalçıya görə asanlıqla internetdən əldə oluna bilər. Bu səbəbdən routerin idarəetmə panelindən standart istifadəçi adı və parollar mütləq dəyişdirilməlidir.

Router və ya modemin proqram təminatı (firmware) mütləq yenilənməlidir. Son nəsil routerlərdə proqram təminatı avtomatik yenilənir, köhnə cihazlar üçün yenilənmə vaxtaşırı manual olaraq yerinə yetirilməlidir. Yenilənmə qəbul etməyən qurğular dəyişdirilməlidir.

Routeri uzaqdan idarəetməyə imkan verən “Uzadqan idarəetmə/Remote access” funksiyasının söndürülməsi və bu məqsədlə ethernet kabelindən istifadə edilməsi tövsiyə edilir.

Router və modemdə təhlükəsizlik divarı (“firewall”) aktiv edilməlidir.

Router və modemdə “UPnP” funksiyasının söndürülməsi məqsədəuyğunudur. “UPnP” şəbəkə cihazlarınının tanınmasını asanlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmasına baxmayaraq, bu protokolda ciddi təhlükəsizlik boşluqları mövcuddur və tez-tez xakerlər tərəfindən istifadə olunur.

Router və modemdə mümkün olduğu halda WPS funksiyası söndürülməlidir.

“Wi-Fi” şəbəkəsinin parolu kənar şəxslərlə paylaşılmamalı və mütəmadi yenilənməlidir.

“Guest network” funksiyasından istifadə olunması tövsiyə edilir. Bu sizə şəbəkənizi seqmentləşdirməyə və ziyarətçilərə onun yalnız bir seqmentinə daxil olmağa icazə verir.

Vətəndaşlardan xahiş olunur ki, bu məsələyə xüsusi ciddiyyətlə yanaşsınlar və vaxt itirmədən qeyd edilən sazlamaları aparsınlar.

Yuxarıda qeyd edilən təhlükəsizlik quraşdırılmalarının aparılması ilə bağlı hər hansı çətinliklik yaranarsa, öz internet xidməti provayderinizə və ya metodik dəstək üçün Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə müraciət edin.

Bu kimi hallarla qarşılaşdığınız zaman www.cert.az rəsmi saytımız və ya [email protected] e-poçtumuz vasitəsilə bizə bildirin.

loading...
Gənc qadına gizli kamera şoku - Rəfiqəsinin əri tərəfindən aylarla izləndi...
"Azərbaycan artıq Rusiya ilə münasibətlərdə yaranmış problemləri gizlətmək istəmir"
İctimai məkanlarda siqaret çəkmək qadağan olundu - Koronavirusa görə
Ac saxlanılan uşaq öz nəcisini yeyərək həyatda qaldı - DƏHŞƏT... + FOTOLAR
Sevgilisinə su altında bu cür evlilik təklifi etdi - FOTO + VİDEO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Qondarma rejimin bəzi “strukturları”nın Xankəndindən Şuşaya köçürülməsi ermənilərin növbəti təxribatıdır”
Maraqlı
11 yaşında zorla ərə verildi, 18 yaşında quldur dəstəsinin başçısı, 31 yaşında isə deputat oldu...
Cəmiyyət
"Ermənilərə bu günə qədər himayədarlıq edən dövlətlər görürlər ki, bu xına o xınadan deyil”
Gündəm
“Rusiyanı Minsk qrupundan uzaqlaşdırmağa gücümüz çatmaz, odur ki...”
İqtisadiyyat
“Mikayıl Cabbarov Azərbaycanın vergi sistemini XIX əsrdən XXI əsrə daşıyıb”

Yazar
Seymur Verdizadə
Toyuq oğurlayana 4 il, uşaq zorlayana 1 il...
Seymur Əliyev
Siyasi cəsarət nümunəsi, Heydər Əliyev gedişi və beynəlxalq ifşa!
Sultan Laçın
“Rusiya Qarabağ savaşında birbaşa bizə qarşı olmasa da,  agenturası Ermənistana dəstək verəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
Boşandığı deyilən cütlükdən ilk açıqlama Kənandan gəldi: "Başını ağrıtma... "
Aybəniz Haşımovanın köməkçisi Aynişanla bağlı yayılan söz-söhbətə aydınlıq gətirmədi...
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"
Lukaşenko ailə üzvlərini Türkiyəyə qaçırtdı?..- GƏRGİNLİK ARTIR!..
İrəvan Qarabağı qaytarmalıdır, yoxsa... - Daniyelyan
Məşhur professordan Qazilərimizlə bağlı I vitse-prezidentə müraciət: "Vətəndən uzaqda olsam da..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247