Xəbər lenti
20/09/2020 [00:06]:
Bakıda taksi sürücüsü üç bıçaq zərbəsi aldı
19/09/2020 [23:29]:
Qubanın Dəlləkli kəndinin girişində polis postları qurulub: Nə baş verir?
19/09/2020 [23:23]:
Ermənilərin “Kayusa döyüşçüləri”ndən gizlənəcək yerləri olmayacaq
19/09/2020 [23:22]:
"Sevdiyim insan olsa, rayona da ərə gedərəm"
19/09/2020 [23:07]:
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
19/09/2020 [23:03]:
Azərbaycan Prezidenti: “Bizim Türkiyə ilə sıx əlaqələrimiz bundan sonra da inkişaf edəcək”
19/09/2020 [22:59]:
Koronavirusun müalicəsində istifadə olunan dərmanın ölümcül təhlükəsi aşkarlanıb
19/09/2020 [22:40]:
Amur çayı daşdı: balıqlar şəhərdə üzür – VİDEO
19/09/2020 [22:33]:
“Faşizmə qarşı mübarizə aparan soydaşlarımızla bağlı komissiya yaradılmalıdır”
19/09/2020 [22:27]:
Prezident: “Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik”
19/09/2020 [22:15]:
İlk dəfə idi ki, başqa bir kənd mənə kəndimizi bu qədər xatırladırdı...
19/09/2020 [21:55]:
Rusiya kəşfiyyatını maraqlandıran 76 azərbaycanlı adı sızdırıldı-...MANİPULYASİYA?..
19/09/2020 [21:52]:
Qərbi Kaspi Universitetinin tələbələri Virtual Tələbə Uğur Forumuna qatılıb
19/09/2020 [21:21]:
Ermənistan PKK terrorçularını işğal altındakı Dağlıq Qarabağa yerləşdirir - VİDEO
19/09/2020 [21:19]:
Qənirə Paşayeva şair-publisist Güləmail Muradı 70 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib
19/09/2020 [21:17]:
SOCAR Qaraçuxur qəsəbəsində neftçilərə yeni mənzillərin orderlərini təqdim etdi - FOTO
19/09/2020 [21:05]:
Prezident: “Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir”
19/09/2020 [20:55]:
Tural Gəncəliyev: “Ermənistan qəsdən regionda gərginliyi artırmaqda maraqlıdır”
19/09/2020 [20:51]:
İsraildəki ermənilərdən Rusiyaya və rus dilinə hörmətsizlik
19/09/2020 [20:44]:
Vilayət Eyvazov polis kapitanını rəis təyin etdi
19/09/2020 [20:41]:
Eynək taxan şəxslər koronavirusa 5 qat daha az yoluxur - MARAQLI ARAŞDIRMA
19/09/2020 [20:10]:
“Ermənistan yeni müharibəyə hazırlaşır” – Prezidentdən kritik açıqlama
19/09/2020 [20:07]:
Sosial mediada diqqət çəkmək üçün canını bu cür heçə saydı - VİDEO
19/09/2020 [19:59]:
Türkiyənin keçmiş baş nazir Məsut Yılmaz həyatını itirdi - DOSYE
19/09/2020 [19:55]:
"Döşlərim sayəsində ayda 12 min dollar qazanıram" - FOTOLAR
19/09/2020 [19:54]:
“Ölkə başçısının son bəyanatı həm Ermənistana, həm də bütün dünyaya mesajdır”
19/09/2020 [19:37]:
Oğurluq edən 3 şəxsə ağr cəza: Barmaqları kəsildi...
19/09/2020 [19:33]:
"Bunu Ali Baş Komandanın Vətəninə misilsiz xidmətləri kimi qiymətləndirirəm" - BƏYANAT
19/09/2020 [19:04]:
Faiq Ağayev sədr müavini təyin olundu
19/09/2020 [18:51]:
"Bunu Paşinyan rejimi şüurlu şəkildə edir" - İlham Əliyev
19/09/2020 [18:47]:
Prezident bir qrup neft sənayesi işçisini təltif etdi - SƏRƏNCAM
19/09/2020 [18:45]:
"Ancaq o deməkdir ki, biz Ermənistanın özünə görə bic siyasətinə qoşulmaq istəmirik"
19/09/2020 [18:44]:
Bill Qeyts Trampın koronavirusla bağlı əsas səhvindən danışdı...
19/09/2020 [18:08]:
İnsanların yarısında COVID-19-a qarşı anadangəlmə immunitet ola bilər- “The Guardian”dan maraqlı iddia
19/09/2020 [18:01]:
Təhsil naziri intihar edən 27 yaşlı müəllimdən yazdı
19/09/2020 [18:00]:
Bakı Dövlət Universiteti beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir
19/09/2020 [17:43]:
“Şadlıq evlərində toy eləmək daha mümkün deyil”
19/09/2020 [17:41]:
1 həftəyə 13 milyard dollar QAZANDI
19/09/2020 [17:39]:
Qazaxıstanın yeddi şəhərində quş qripi yayıldı
19/09/2020 [17:33]:
İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir"
19/09/2020 [17:31]:
Prezident “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib
19/09/2020 [17:29]:
İlham Əliyev: “Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi”
19/09/2020 [17:20]:
İlham Rəhimov himayəyə götürdüyü şəhid övladını və ailəsini Tovuzda ziyarət etdi FOTOLAR
19/09/2020 [17:15]:
Azay Quliyev: "Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar siyasi müdriklikdir, həm də müxalifət üçün testdir"
19/09/2020 [17:09]:
“Babam Əziz Əliyevin oxumağa pulu yox idi, Hacı Zeynalabdin Tağıyevdən xahiş etmişdi ki…” – İlham Əliyev
19/09/2020 [17:07]:
Binəli Yıldırım koronavirusdan sağaldı
19/09/2020 [17:00]:
Azərbaycanda koronavirus: 148 yoluxma, 177 sağalma, 2 ölüm
19/09/2020 [17:00]:
Düşmən hərbi təxribatlar üçün gərəkli olan cəsarəti kimdən alır?
19/09/2020 [16:42]:
Şeyxülislamın Nobelə namizədliyinə kimlər dəstək verir?
19/09/2020 [16:39]:
Sanitariya-gigiyena qaydalarını pozan şəxs cərimələnib - FOTO
19/09/2020 [16:25]:
Tanınmış müğənniyə cinayət işi açıldı
19/09/2020 [16:23]:
Prezident köməkçisinin QHT-lərlə görüşünü təşkilat sədri belə dəyərləndirdi - FOTO
19/09/2020 [16:18]:
"Adam sürücülük vəsiqəsinə ayaqlarının şəklini çəkdirmir ki, sinədən yuxarısını çəkirlər"
19/09/2020 [16:13]:
“Əfsuslar olsun ki, onun sözünə baxmadılar” - İlham Əliyev
19/09/2020 [16:09]:
Putin “Avanqard” raket kompleksinin müəllifinin adını açıqlayıb
19/09/2020 [16:08]:
İlham Əliyev neftçiləri təbrik etdi
19/09/2020 [16:05]:
"Deputat olsam da, bir az siyasi məsələlərdən uzaqda dayanlar sırasındayam"
19/09/2020 [15:53]:
Övladını məktəbə göndərən və göndərməyən valideynlər iltizam imzalayacaq - FOTO
19/09/2020 [15:43]:
“Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq”
19/09/2020 [15:36]:
Üzeyir Hacıbəyovun ağır xəstəliyi haqda M.Bağırova ünvanlanmış sənədlər tapıldı...-FOTOLAR
19/09/2020 [15:14]:
“Bu gün ən ucqar kənddə yaşayan insan da bilir ki...”
19/09/2020 [15:09]:
"Ermənistanda ciddi siyasi hadisələr olacaq" MTX-nin keçmiş direktoru
19/09/2020 [14:57]:
Təyyarəni qaçırmaq istəyən tələbələrin baş tutmayan terroru - milis polkovnikinin qəhrəmanlığı niyə gizli saxlanılıb?
19/09/2020 [14:57]:
Nəqliyyat eksperti piyadaların vurulmasına görə BNA və DYP-ni qınadı...
19/09/2020 [14:46]:
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək
19/09/2020 [14:40]:
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxdu
19/09/2020 [14:38]:
4 nəhəng Çinə qarşı bir araya gəlir
19/09/2020 [14:36]:
DYP-də şortik qalmaqalı - polis "olmaz", vəkil "olar" deyir
19/09/2020 [14:30]:
"Sevinirəm ki, ölkə Prezidenti Azərbaycanın başının üstünü bürümüş xarici və daxili tələyə düşmədi"
19/09/2020 [14:23]:
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
19/09/2020 [14:21]:
Oğuzda heyvanlar kütləvi zəhərlənib - FOTO
19/09/2020 [14:20]:
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxs saxlanılıb - FOTO
19/09/2020 [14:18]:
“Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir”
19/09/2020 [14:14]:
“İran Qasım Süleymaninin qisasını qadından almayacaq” - Hüseyn Səlami
19/09/2020 [14:08]:
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 mini ötüb
19/09/2020 [14:07]:
Prokurorluq “Azərenerji”nin əməkdaşının ölümü ilə bağlı cinayət işi açdı
19/09/2020 [13:21]:
Türk kapitan HDQ-nin qərargahına buraxılmayıb?
19/09/2020 [13:17]:
Dünyaya uşaq gətirmək istəyən Dilarə: “Axtarışdayam” - VİDEO
19/09/2020 [13:10]:
Bakıda qadının özünü 8-ci mərtəbədən atması ilə bağlı görüntülər yayılıb - VİDEO
19/09/2020 [12:55]:
COVID-19-un beyinə dağıdıcı təsirləri açıqlanıb
Bütün arxiv bir sırada
03/08/2020 [10:48] - Dünya - ( 4679 dəfə baxılıb)

Əbdüs Salam və Aziz Sancardan qəflət yuxusundakı müsəlman dünyasına çağırış...



Müsəlman dünyasında təbiət elmləri sahəsində ilk Nobel mükafatına layiq görülmüş (1979-cu ildə) Əbdüs Salam “İdeallar və gerçəkliklər” kitabında yazır: “Orta əsrlərdə elmin ağırlıq mərkəzi İslam dünyasında idi…. Tarix səhifələrini vərəqləyib, görəsən, təzədən elmdə liderliyə nail ola bilərikmi?..Gənclərimiz bunu özlərinə məqsəd kimi qarşıya qoymalıdırlar”. 

Böyük fizik bu məşhur əsərində göstərir ki, Quranın yeddi yüz əlli ayəsi – təxminən səkkizdə biri –inananları təbiəti araşdırmağa, həqiqət axtarışında ağıllarını ən yaxşı şəkildə istifadə etməyə, bilik əldə etməni və elmi düşüncəni ictimai həyatın bir parçası halına gətirməyə sövq edir.

“1980-ci ildə Dünya Bankı tərəfindən nəşr olunmuş və təhsil alanların əhalinin içində faizini göstərən statistik göstəricilərə baxsaq görərik ki, İslam ölkələri nəinki inkişaf etmiş, hətta inkişaf etməkdə olan ölkələrin orta səviyyəsinə çatmaq üçün xeyli yol qət etməlidir. İslam ölkələrində təbiət elmləri və humanitar elmlər sahələrində təhsil alan tələbələrin sayı haqqında dəqiq və etibarlı mənbələr olmadan qəti qərar vermək çətindir. Təəssüf ki, mənim müşahidələrimə görə, humanitar elmlərə nisbətən təbiət elmlərində vəziyyət daha acınacaqlıdır. İnkişaf etmiş ölkələrin normalarına əsasən, orta hesabla 1/4 və 1/3 arasında dəyişən sayda təbiət elmlərində təhsil alan - üstəlik, çox aşağı səviyyədə tələbəmiz var. Beləcə, çox az sayda müsəlman dəqiq elmləri öyrənir. Bizim işimiz tələbələrimizi məktəbdə daha çox dəqiq və texniki elmləri öyrənməyə sövq və təşviq etməkdən ibarət olmalıdır. Buna nail olmaq üçün məktəblərdə dəqiq elmlərin tədrisinə daha çox üstünlük verməliyik. Yüksək səviyyəli müəllimlərə və keyfiyyətli tədris ləvazimatlarına ehtiyac var. Və bəlkə də, ən əsası gənc tələbələr və şagirdlər arasında qabiliyyətli və istedadlı olanların itib-batmaması üçün onların təşviq edilməsi vacibdir. Sırf maddi çətinliklər üzündən belə itkilər çox tez-tez baş verir. Ailələr elmdə karyera sahibi olmaq üçün uzun illərin lazımi xərclərini ödəyə bilmirlər.”

Əbdüs Salamdan 41 il sonra 2015-ci ildə “DNA təmiri sahəsində araşdırmalarına görə” kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüş Aziz Sancar da analoji çağırışları edir:

“Elmlə məşğul olmaq, elm mədəniyyətini inkişaf etdirmək, bir növ, ənənə olmalıdır. Bunu Türkiyədə inkişaf etdirmək lazımdır. Yəhudi qardaşlarımız dünya əhalisinin 2%-ni təşkil edir, ancaq Nobel mükafatlarının 20%-ni qazanıblar. Onlar digər insanlardan daha üstün zəkaya sahibdirlərmi? Xeyr. Onların mədəniyyətində elmə, təhsilə əhəmiyyət verilir”. Yenə də klassik sual ortaya çıxır: bəs nə etməli? Sancara görə, övladlarımıza uşaq vaxtından elm sevgisi və mədəniyyəti aşılamağa başlamaq lazımdır: 

“Uşaqlarımıza elmi sevdirmək lazımdır. Uşaqlarımızı fizika, kimya, biologiya və texnologiya sahələrinə təşviq etmək lazımdır. Çox gənc yaşlarında onlarda sınaq keçirmək vərdişi yaratmalıyıq. Sınaq keçirməyə vərdiş edən insan düşünəcək və bu, vərdiş halını alacaq. Bunu bir ənənə halına gətirməliyik. Hər şeyi dövlətdən gözləməməliyik. Bunun məsuliyyəti mühüm dərəcədə də valideynlərin üzərinə düşür. Müəllimlər dünyanın hər tərəfində az təqdir edilir. Amerikada da, Avropada da, burada da belədir. Təəssüf ki, dünyanın hər tərəfində müəllimlər təqdir edilmir. Bu bizə məxsus bir cəhət deyil. Onlar uşaqlarımızı, sabahın insanlarını yetişdirən şəxslərdir. Onlara daha çox dəyər vermək lazımdır. Dünyaya təkrar gəlsəm, müəllim olmaq istərdim. Çünki gələcəyi onlar qurur, onlar yaradır. Məncə, müəllimlərin həkimlər qədər maaş almaq haqqı var”.

İstanbul Aydın Universiteti Elm və Texnologiya Mərkəzinin açılışında çıxış edən böyük alimin bu fikirlərinə diqqət yetirək: 

“Hər universiteti ziyarət edərkən deyirəm: Türkiyənin inkişafı, Avropa və Amerika ilə eyni səviyyədə olması üçün fundamental elmə əhəmiyyət verməli, fundamental elmdə insan yetişdirməliyik. Texnologiya, təbii ki, çox vacibdir, texnologiyanın təməlində fundamental elm dayanır. Burada bir sıra müasir cihaz gördüm, bunların üzərində xarici ölkələrin markası var. İnşallah, bu məhsulları biz istehsal edərik. Fundamental elmdən ən son dərmanları istehsal etməyə, avtomobillər istehsal etməyə, təyyarələr yaratmağa qədər bütün mərhələdə öz məhsulumuz olar. Bunu bacardığımız vaxt özümüzü Avropa və Amerika səviyyəsində hesab edə bilərik. Yoxsa biz xaricdən material, maşın idxal edib burada Avropa və Amerika ilə yarışa bilmərik. Bunu təkrar edirəm, biz mütləq bunları istehsal etməliyik. Yoxsa xaricdən asılı vəziyyətdə qalarıq. Bu bizim sürətimizi yavaşladır. 2023 düşüncəmiz var. Respublikanın 100-cü ilində bizim Atatürkə, atalarımıza borcumuz var. Biz Avropa və Amerika səviyyəsində olmalıyıq, bu bizim namus borcumuzdur, vəfa borcumuzdur”.

Etibar Əliyev, fəlsəfə doktoru millət vəkili

loading...
Eynək taxan şəxslər koronavirusa 5 qat daha az yoluxur - MARAQLI ARAŞDIRMA
Sosial mediada diqqət çəkmək üçün canını bu cür heçə saydı - VİDEO
"Döşlərim sayəsində ayda 12 min dollar qazanıram" - FOTOLAR
Zibil toplayarkən baxın nə tapdı - FOTO
60 nəfərin qatıldığı toyun bədəli ağır oldu - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Oğurluq edən 3 şəxsə ağr cəza: Barmaqları kəsildi...
Cəmiyyət
"Adam sürücülük vəsiqəsinə ayaqlarının şəklini çəkdirmir ki, sinədən yuxarısını çəkirlər"
Cəmiyyət
Daha bir küçəyə Polad Həşimovun adı verildi - FOTOLAR
Siyasət
Rəsul Quliyevin işğalçı Ermənistan spikeri ilə birgə görüntüləri yayıldı...- FOTOLAR
Siyasət
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"

Yazar
İlham İsmayıl
Bir gün Zaman, ya da Amerika prezidenti bizi də yaxalayacaq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Rövşən Lənkəranski sağdır? - Məzarından GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO
Tanınmış gitaraçını oğlu qəsdən öldürüb? – SENSASİON İDDİA
"Bu adam indiyə kimi heç bir təhsil naziri ilə yola getməyib, bilirsiniz niyə..?"
“Torpaqları azad etmək istəyən bir nömrəli adam İlham Əliyevdir, çünki o, bilir ki...”
"Bu şəhərdə" bu dəfə Siyavuş Novruzovu parodiya etdi - VİDEO
Ermənistana Gəncə mesajı: “Başınıza od yağdıracağıq!”
Bill Qeyts də o dünyaya köçdü...- FOTOLAR
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
Separatçı liderdən Ağdamdakı üzüm və nar bağından həyasız bəyanat - FOTOLAR
“Tutaq ki, Türkiyə ilə hərbi ittifaq sazişi alınmadı - Qarabağın taleyi necə olacaq?”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247