Xəbər lenti
26/09/2020 [08:04]:
Seçkilərdə Putinin namizədinə qalib gəlmiş süpürgəçi yoxa çıxdı...-FOTOLAR+VİDEO
26/09/2020 [07:46]:
"Naməlum ölkə" Azərbaycan almalarına Rusiya bazarında "meydan oxuyur"...
26/09/2020 [07:36]:
Nəriman Abbasov titulunu qorudu və qələbəsini ölmüş qardaşına həsr etdi - VİDEO
26/09/2020 [07:34]:
İşlədiyi dükanda Quran oxuyarkən haqqa qovuşdu...-FOTO+VİDEO
26/09/2020 [07:04]:
"Hətta o yerdə ki, danışmaq yerinə susursan, bu da haqqı gizlətmək hesab olunur..."
26/09/2020 [06:46]:
Fəxrəddin Manafovun xəstəlik xəbərinə “Təhminə”-dən reaksiya: "Mənim adımdan "keçmiş olsun" deyərsiniz"
26/09/2020 [01:08]:
Xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən məşhur aktrisa: “Həbsxandan məhbuslar mənə məktub yazırdı...”-FOTOLAR
25/09/2020 [23:35]:
Ən gənc tələbə o oldu - 15 yaşı var
25/09/2020 [23:28]:
Ötən il 40 min pakistanlı Azərbaycana səyahətə gəlib – SƏFİR
25/09/2020 [23:08]:
“Korifey sənətkarlarımız bilsəydilər ki, onların yerini bayağı müğənnilər tutacaq..."
25/09/2020 [23:07]:
Ukraynada hərbi təyyarə qəzaya uğrayıb, ölənlər var - VİDEO
25/09/2020 [22:37]:
Operator aparıcının üzü əvəzinə sinəsini efirə verdi - VİDEO
25/09/2020 [22:15]:
“Biz daha 25 il oturub torpaqların danışıqlar yolu ilə həllini gözləməyəcəyik”
25/09/2020 [22:11]:
ABŞ-dan Azərbaycandakı vətəndaşlarına XƏBƏRDARLIQ - Abşerondan çıxmayın!
25/09/2020 [22:01]:
Türkiyədə son sutkada daha 73 nəfər koronavirusdan ölüb
25/09/2020 [21:58]:
Gədəbəydə qadın keçmiş əri tərəfindən bıçaqlanıb
25/09/2020 [21:54]:
“Qarabağ” məğlubiyyətdən son anda qaçdı
25/09/2020 [21:52]:
Əbülqasım Hüseynzadənin 130 illik yubiley günüdür
25/09/2020 [21:51]:
Milyonlarla insanın həyatını xilas edən siçan qızıl medalla mükafatlandırıldı...
25/09/2020 [21:50]:
Lukaşenko: “Qərb ölkələrindən gələnlər üçün karantin tətbiq edə bilərik”
25/09/2020 [21:47]:
Azərbaycanda xalq-ordu-dövlət birliyi sarsılmazdır
25/09/2020 [21:29]:
Xidmət avtomobilində cinsi əlaqəyə girməyin bədəlini ağır ödədilər - RƏZALƏT...
25/09/2020 [21:16]:
Əməkdar artist Xanlar Haqverdiyevin doğum günüdür
25/09/2020 [21:13]:
Xalq Artisti Alim Məmmədovun 70 yaşı tamam olur
25/09/2020 [21:08]:
Səfərbərlik Xidməti məlumat yaydı
25/09/2020 [20:56]:
Plastik üz qoruyucularının təsirsiz olduğu sübut olundu...
25/09/2020 [20:52]:
"Ermənilər 5 rayon təklif edəcək, Kəlbəcər və Laçın dəhlizini isə öz nəzarətlərində saxlayacaqlar"
25/09/2020 [20:37]:
“5 rayon” məsələsinə ən sərt cavabı Prezident verdi” – Aqil Məmmədov
25/09/2020 [20:21]:
Vəkillər Kollegiyası üç vəkil bürosunu qeydə aldı
25/09/2020 [20:19]:
Elçin Sadıqovun fərdi vəkil fəaliyyəti ləğv edildi
25/09/2020 [20:17]:
"Barselona" "Mançester Siti"nin müdafiəçisini icarəyə götürür
25/09/2020 [20:16]:
Bu il 2000-dək şəxs vaxtından əvvəl cəzadan azad olunub və ya yüngül rejimli müəssisəyə keçirilib
25/09/2020 [20:16]:
Nazir: "Hazırda 3000-ə yaxın məhkum elektron qolbaq daşıyır"
25/09/2020 [20:15]:
Millət vəkili parlamentшт iclasında görün nə etdi - RƏZALƏT...+ VİDEO
25/09/2020 [20:14]:
Pakistan səfiri: "Ermənistanın təxribatları beynəlxalq hüquqa ziddir"
25/09/2020 [20:13]:
"Atletiko" Luis Suareslə müqavilə bağladı
25/09/2020 [20:12]:
Koronavirusla bağlı sürətli test yaradılıb
25/09/2020 [20:11]:
Bugün görkəmli yazıçı-publisistin doğum günüdür
25/09/2020 [19:55]:
Günay Əfəndiyeva “Türkologiyanın bugünü və sabahı” adlı video-konfransda iştirak edib
25/09/2020 [19:51]:
Bu itlər koronavirusu qoxlamaqla müəyyən edir - FOTOLAR
25/09/2020 [19:34]:
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin səlahiyyətləri artırıldı
25/09/2020 [19:31]:
“Osmanlıcadan tərcümə türkə”…nə demək?!
25/09/2020 [19:29]:
Baş Nazirdən təhsillə bağlı daha bir qərar
25/09/2020 [19:26]:
Bu gün məşhur teatr xadiminin doğum günüdür
25/09/2020 [19:23]:
BQXK ölkəmizlə ədliyyə sahəsində səmərəli əməkdaşlıq edir
25/09/2020 [19:20]:
Dövlət hesabına rusdilli təhsil ləğv edilsin!
25/09/2020 [19:19]:
Tibb Universitetinə yeni prorektor təyin olunub
25/09/2020 [19:13]:
Şuranın dəstəyilə 20 ailəyə humanitar yardım təqdim edilib
25/09/2020 [18:49]:
"Azərbaycan hakimiyyəti ləngimdən işğalçı Ermənistana qarşı azadlıq müharibəsinə başlamalıdır"
25/09/2020 [18:47]:
Bugün XX yüzil Azərbaycan şeirinin klassiklərindən olan Mirzə Əli Möcüzün anım günüdür
25/09/2020 [18:37]:
Almaniya azərbaycanlıları ilə videogörüş keçirilib
25/09/2020 [18:33]:
Rusiyada ahıl qadın tatarca danışdığına görə rus kişi tərəfindən döyüldü -RƏZALƏT...
25/09/2020 [18:32]:
İlin sonunadək daha 5 yeni qəsəbə istifadəyə veriləcək - Dövlət Komitəsi
25/09/2020 [18:09]:
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
25/09/2020 [17:57]:
Qardaşlarından küsüb evdən getdi, ərli qadına aşiq oldu, dünyadan subay köçdü...
25/09/2020 [17:54]:
“Türkiyənin Suriya və Liviyada Rusiyanın başına gətirdiyini, Azərbaycan Cənubi Qafqazda gətirəcək”
25/09/2020 [17:53]:
128 mehmanxanada epidemiya əleyhinə qaydalar pozulub
25/09/2020 [17:42]:
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
25/09/2020 [17:33]:
Novxanıdakı milyonluq sarayın sahibi tapıldı - Video
25/09/2020 [17:24]:
Direktor olmaq istəyənlər üçün sənəd qəbulunun vaxtı açıqlanıb
25/09/2020 [17:18]:
AQTA: Mehmanxanaların daha sərt yoxlanması regionlarda həyata keçirilir
25/09/2020 [17:16]:
Məcburi köçkünlər üçün keçirilən ilk yardım təlimləri başa çatıb
25/09/2020 [17:09]:
Bakıda soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb
25/09/2020 [17:06]:
UNEC-in 90 illik yubileyinə töhfə: nəfis tərtibatda kitablar
25/09/2020 [17:01]:
Mühəndis-istehkam bölmələri ilə döyüş hazırlığı üzrə məşğələləri keçirilir - VİDEO
25/09/2020 [16:59]:
“Oktyabrın 20-dən sonra toylar başlayacaq“ - Ədalət Şükürov
25/09/2020 [16:58]:
ETSN-də daha 56 vakant yer müsahibəyə çıxarılacaq
25/09/2020 [16:33]:
“Ya rus olsun, ya yəhudi olsun,  nəsə azərbaycanlı olmasın...”- Keçmiş nazir müavini 
25/09/2020 [16:29]:
"Bu gün BMT TŞ-nin qətnamələrinin reallaşdırılmasında ikili standartlar mövcuddur"
25/09/2020 [16:27]:
Neftçala şəhər şəbəkəsinə içməli suyun verilməsi təmin olunacaq - FOTO
25/09/2020 [16:14]:
AQTA-dan toylara icazə verilməsi ilə bağlı AÇIQLAMA
25/09/2020 [16:12]:
"Nar"ın baş sponsorluğu ilə "Breyn Rinq"in yeni mövsümünə start verilir
25/09/2020 [16:02]:
Azərbaycanda koronavirus səbəbindən daha 2 sinif distant təhsilə keçib
25/09/2020 [16:01]:
ATU-nun kafedra müdiri kəskin respirator virus infeksiyalarının yayılmasından danışdı
25/09/2020 [15:57]:
Məktəblərdə koronavirusla bağlı bugünkü vəziyyət açıqlandı - RƏSMİ
25/09/2020 [15:50]:
Moderator.az yazdı, Milli Qəhraman övladının mənzil problemi həll olundu
25/09/2020 [15:38]:
ABŞ-ın üç ştatında rekord yoluxma qeydə alındı
25/09/2020 [15:36]:
Azərbaycanda indiyədək 1087578 koronavirus testi aparılıb
25/09/2020 [15:35]:
Azərbaycanda son sutkada 101 nəfər COVID-19-a yoluxub, 137 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
25/09/2020 [15:32]:
1000 nəfərlik zala 100 qonaq - Toyda hər kəs maska ilə iştirak etsin - VİDEO
Bütün arxiv bir sırada
05/08/2020 [09:17] - Müsahibə - ( 4621 dəfə baxılıb)

"Dağlıq Qarabağın BMT protektoratına verilməsi onun müstəqil dövlət kimi tanınmasına gətirib çıxaracaq"



Dağlıq Qarabağın statusu haqqında son günlər bəzi təkliflər səslənməkdədir. 

Moderator.az tanınmış konfliktoloq Elxan Mehdiyevin bu məsələyə münasibətini öyrənib.

- Siz Minsk Qrupu həmsədri olmuş səfir Hoaqlandın Dağlıq Qarabağın BMT protektoratına vermək ideyasına necə baxırsınız?

- Protektorat əsasən kolonial xalqların müstəqillik mübarizəsi dönəmində, əsasən 60-cı illərdə tətbiq olunurdu və onlara məxsus ərazilər kolonial dövlətlərdən alınıb BMT protektoratına və ya mandatına verilirdi və onlar da  BMT protektoratı altında bir neçə il ərzində yerli özünü idarəetmə strukturlarını qurandan sonra, BMT nəzarətində seçki keçirib müstəqilliklərinə qovuşurdular. 
Mövcud müstəqil dövlətin ərazisinin BMT protektoratına verilməsi presedenti BMT-nin 75 illik tarixində elə son dövrlərdə baş verən Kosovo məsələsidir. Maraqlı odur ki, Kosovo BMT TŞ-nın 1244 qətnaməsi ilə Serbiyanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü saxlanmaq şərtilə BMT mandatına verilmişdi.  Və sonrakı hadisələrin gedişinin haraya gətirdiyi hamıya məlumdur.
O ki qaldı, Dağlıq Qarabağın BMT protektoratına verilməsi, o heç də asan məsələ deyil və yaxşı olardı ki, səfir Hoaqlandın bu haqda ideyası varsa, o bu detalları ilk növbədə açıqlayardı. Biz indiki vəziyyətimizdə Dağlıq Qarabağın BMT protektoratına verilməsinə virtual baxsaq da, o, suallar doğurur. Dağlıq Qarabağın dinc yolla BMT mandatına keçməsi üçün vuruşan tərəflərin razılığı olmalıdır, çünki əgər ərazi BMT nəzarətinə keçirsə təhlükəsizlik də BMT qüvvələri tərəfindən təmin edilir və orada erməni və Azərbaycan qüvvələri qarşı-qarşıya durmur. Kosovonun halında serb qüvvələri Kosovonu tam tərk etdi və ortada sadəcə Kosovo müqavimət qüvvələri qaldı. Onlar da BMT qüvvələrinin gəlməsinə təbii ki, razı idi. Əgər dinc yolla olmursa, istisna hallarda BMT mandatı əsasında orada hərbi əməliyyat keçirilib ərazi nəzarətə alına bilər, amma belə variant bizim bölgədə görünmür.  Bu baxımdan əgər Azərbaycan razılıq verərsə, çox güman ki, erməni tərəfi Dağlıq Qarabağın hərbsizləşdirilmiş zona olaraq BMT protektoratına girməsinə razı olmayacaq. Amma yenə nəzəri baxsaq, belə halda məxsusən DQ ərazisində məhdud erməni qüvvələrinin qalmasına BMT razılıq verə bilər. Burada əsas məsələ olaraq erməni qüvvələrinin işğal edilmiş ərazilərdən çıxıb-çıxmaması məsələsi gündəmə gələcək. Yoxsa BMT qüvvələri sadəcə təmas xəttində yerləşəcək? Ona da Azərbaycan razı olmaz. BMT burada hansı yanaşmaya üstünlük verəcək, bütün bunlar sual doğurur.  Bu məsələnin hərbi tərəfi. 
Məsələnin ikinci tərəfi protektorat olduğu zaman, işğal edilmiş ərazilər və oradan etnik təmizlənmiş azərbaycanlı əhalisinin taleyinin necə həll olunmasıdır. Onlar evlərinə qayıdır, yoxsa bu ərazilər də BMT nəzarətində ermənilərin əlində qalır? Belə olarsa, o zaman bu cür ssenari BMT-nin  Kosovodakı fəaliyyəti ilə uyğun gəlmir. Çünki orada əksinə, Serb azlığı da Kosovoda qalmış və qaçqın düşənlər də geri dönmüş və onların da statusu və təhlükəsizliyi beynəlxalq səviyyədə qorunur.
Üçüncü məsələ Azərbaycanın suvereniyi və əraizi bütövlüyü məsələsidir. Dağlıq Qarabağ BMT protektoratına çevrilirsə bu məsələ beynəlmiləlləşir və Dağlıq Qarabağdakı iqtisadi və sosial məsələlərdən tutmuş beynəlxalq maliyyə və humanitar təşkilatların oradakı işlərinə qədər hər bir məsələ BMT-nin və ona kömək edən Ermənistanın nəzarətində qalır.  Artıq Daqğlıq Qarabağdakı bütün fəaliyyətlər, orada keçirilən yerli seçkilər və yaranan yerli təsisatların hamisi BMT koordinasiyasında aparılır və orada BMT tərəfindən maliyyələşən və koordinasiya edilən yerli hökümət formalaşır və Dağlıq Qarabağ yerli hakimiyyəti BMT mandatı əsasında çox sayda böyük ölkələrin fərqli iqtisadi dəstəyini alır və siyasi baxımdan da yarı-müstəqil subyekt kimi BMT mərtəbələrində fırlanır, onun tribunasından istifadə edir və de-fakto beynəlxalq subyekt kimi BMT-nin mini dövlətinə çevrilir. DQ-ın son statusunu müəyyən etmək üçün BMT TŞ-ı üzvlərinin bəyəndiyi nüfuzlu vasitəçi təyin edilir və onun da işi faktiki olaraq BMT mandatı altında olan ərazini müstəqil dövlət kimi elan etmək olur.   Burada əsas məsələ Azərbaycanın da razılığı ilə bu ərazini BMT mandatına almaqdır, sonrakı proseslər isə artıq öz axarı ilə gedəcəkdir.. 

- O zaman Hoaqland bu təkliflə nə demək istəyir?
 
- Hoaqland bu fikri ilə faktiki olaraq Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan hüquqi cəhətdən ayırmağın  yolunu göstərir.  O, düşünür ki, indiki zamanda Azərbaycan Dağlıq Qarabağın ayrılmasına razılıq verməyəcək və Ermənistan da bu baş tutmayana qədər heç bir torpaqdan çıxmayacaq. Təbii, Hoaqlanda görə bu kompromiss varinatdır. Ona görə də təklif edilən yol, bəlkə də yuxarıdakı suallar qalmaqla, bu ərazinin BMT mandatına verilməsi və sonra da 10-15 ildən sonra BMT əli ilə müstəqil dövlət elan edilməsinə hesablanıb. Amma digər tərəfdən, Minsk Qrupu həmsədlərinin Madrid prinsiplərində irəli sürdükləri sülh planı da Dağlıq Qarabağa beynəlxalq əlaqələri olan keçid statusu tanıyır və keçid statusu sonralar nəticələri hüquqi cəhətdən məcburi olan referendumla yekun statusa çevrilir  və o stautus da müstəqil dövlət statusundan başqa bir şey deyil. Eyni Kosovo vəziyyəti alınır. Bu baxımdan bənzər ssenari burada da gedir.
Yenə protektorat məsələsinə gəlincə onu da qeyd etmək istərdim ki, bu cür aşağı intensivlikdə olan “münaqişələrə”  BMT-nin qarışması və protektoratına alması ağlabatan deyil və nəzərə alsaq ki, BMT TŞ-ın üç üzvü bu işin içindədir o zaman ehtimal daha da azalır. İkincisi, Rusiya bu məsələnin BMT mandatına alınmasına razı olmaz.

loading...
"Naməlum ölkə" Azərbaycan almalarına Rusiya bazarında "meydan oxuyur"...
Xidmət avtomobilində cinsi əlaqəyə girməyin bədəlini ağır ödədilər - RƏZALƏT...
Plastik üz qoruyucularının təsirsiz olduğu sübut olundu...
Bu itlər koronavirusu qoxlamaqla müəyyən edir - FOTOLAR
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
Seçkilərdə Putinin namizədinə qalib gəlmiş süpürgəçi yoxa çıxdı...-FOTOLAR+VİDEO
Dünya
Milyonlarla insanın həyatını xilas edən siçan qızıl medalla mükafatlandırıldı...
Gündəm
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
Cəmiyyət
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
Cəmiyyət
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”

Yazar
İlham İsmayıl
Bəyanatı silmək mümkündür, uduzulmuş savaşın itkilərini silmək olmur...
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Azərbaycanda nazir erməni gözəlçəsinin gecə təklifini rədd edib kabinetindən qovdu...
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Maksim Musayev Siyavuş Novruzov haqda NƏ DEDİ?..
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247